Sosialurinarkiv
Sosialurin 1931-12-15, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 15. desember 1931síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

ur md á „Á 3; 5 4 Få 198 t tg ur Peg Á Ej LE ar han altid det hjælpsomste elskeligste Menneske, H. P. S, og Vindeygir, hurdar og listar Gott og bíligt arbeiði. Hugo Øster's Maskinsniðkari, Tlf, 216. Tórshavn Tlf, 216. Om Afdøde udtaler Social- minister Steincke: Jeg kendte jo Sv. Trier særlig godt, idet vi gennem mange Aar har arbejdet sammen paa for Omraader, Sven Trier dod. skellige navnlig í Og jeg var jo oven sidste Par Aar Rigsdagen. i Købet i de hans Overordnede, idet Fabriks- bekendt Folketingsmand Sven Trier er afganet ved Døden, ". , jo som Frier var født 8. J inspektoratet Juni ; ; 7 hører ind under Socialministe- Sven 1877. Hans Fader var Overlæge F. Trier, og han var dermed født i det radikale jødiske Milieu, som var førende i dansk Aands- riet. Trier kunde være skarp i sine Ord og undertiden næsten for tjenstivrig í sin Gerning, AR, men personlig var han et elske- liv i 80'erne og 90'erne og hvor 2 Navnet Herman Trier var et Bannermærke. ligt Menneske og den bedste Kammeral, og der har aldrig Trier fik ; ; været et ondt Ord imellem os, Sven sin politiske Opdragelse i Stu- i Aarene før end ikke naar jeg gik imod dentersamfundet hans Afgørelser. Han vil blive men hans Aarhundredskiftet, ; Eg | savnet af mange, og det vil ikke vderliggaaende Anskuelser førte | j i j : á ; for Socialministeriet være let at ham bort fra de Liberale og alle I : : . erstatte nam, over til Socialdemokratiet, som Slægtning og en Gerson Trier. Arbejderbevægelsen alt havde en Navne af Indenfor ham, Ferdaminnir ur Tysklandi. fandt han sin Plads, og her kom han til at udføre et stort og omfattende Arbejde, Trier var en overordentlig dygtig Nationaløkonom og Sta (Endað). lað fyrsta ferðaheim, eg kom tistiker, og han gik allerede før sin Embedseksamen ind i prak- | inn á var av lí gamla, uppruna- tisk administrativt Arbejde. Hans | liga = slagnum: ein hjallari í einum skúlahúsi, ið ruddaður forste Arbejdssted var Arbejder- og hvar síðan seingir vóru Fuldmægtig i 1909. | Meklen- han Kontorchef ved Arbejds- og | burg; eg kvoldið Fabrikstilsynet, Direktør | ligid í grasinum uttan fyri býin 1925, da Jac. Lind- | og hvor han blev | var, 1919 blev | seltar inn. lað var í forsikringsraadel, hevði um hvis han blev i granska í ferðabókini, fyri berg udnævntes tl National- | at finna útav hvussu herbergini bankdirektor. vóru innrættadi; tå kemur ein Samtidigt havde han í en | ferdafuglur framvið; beinavegin Aarrække været statistisk Kon- | hann fær eyga á meg fer hann sulent for Arbejdsloshedsinspek- | 3Y hjólhesti sínum og leggur saaledes vel- | seg eisini Í grasið; eflir gomlum denne Del af velrustet oratet. Han var kendt med hele norrønum siði spyrja vit so Sociallovgivningen og hvønn annan Gl um ætt og uppliv- il at overtage det belydnings- | ilsir í fremmandum londum; tað fulde Embede som Direktør for | viste seg at hann var frá >Estur- Arbejds- og Fabrikstilsynet. 1918 sum | Samtidig med at han saaledes | seytjanåra gamalurrýmdur heim- kom ind i Midlpunktet af den | an ífrá og til Finland a fallin við hann nú á ferð preussenc; var Í kríggjast, sociale Administration, tog han júpin var »Verdun« evende Del i Organisationslivet. | og sjálvur var | | | | | Han kom ikke til Arbejderne | til Frisalands at leita sær arbeiði som Akademiker, der straks | hjá einum bónda, ti heima skulde optræde som belærende | gjørdist einki; hann var ógvuliga Aandsfyrste. I fyrikomandi, líðindafróður og Modsætning til saa mange af de i disse Dage | lívsglaður og minti meg í ollum | Akademikere i | | um, hvat eg í søguni hevði lisið Trier op paa lige Fod | um Í | I | | | omdiskuterede mødte tyskararnar áðar í líðini, med Arbejderne í Organisations- | tå teir leigusveinar rókust um livet. Han mødte í Diskussions- | heimin at kríggjast fyri kongar klubberne og tog Del í Debal- han mødte i Partiforenin- og borgharrar og altid vóru á terne, ferð og ongansladin kendu seg | gerne og tog Del í Agitationen, | heima. Politikk segði hann vera han blev Bestyrelsesmedlem og | fyri mergleysar stavkallar; og Parlifor Han tog alt | var sinnaður móli teimum tysk Overalt stod lá eg spurdi hann, hvussu hann senere Formand for eninven i Í. Kreds. Slidet med ogsaa. arum, ið aflan á kríggið vóru han som en god Kammerat. gjørdir úllagnir, kom tað bråd Valølovs Ved- | liva hansara eins og sá hann nakað fler den nye nakað fjart í egnabrú tagelse í 1920 opstilledes Sven Frier ved det paafolgende April vakart handan skógina, hvar | valg i Frederiksberg 1. Kreds hin setandi sólin nå roðaði og Ved Septembervalget opstilledes | svaraði lágmæltur: »Wenn das Vaterland ruft, dann bin ich bereit in das Kreds og faldt han i Frederiksberg 3 valgtes her. I 1926 han, Feld zu gehen« men kom ind som Suppleant i | (tå móðurlandið kallar eri eg (928. Ved Valget i 1929 opstil- | tilreidar at fara í slríðið). Ég ledes han og valgtes i Nykøbing | visti honum ferðabók mína og F.-Kredsen. greiddi hann mær nú frá ollum Paa Rigsdagen har han været | viðvíkjandi ferðaherbergum. Nú Socialdemokratiels Ordforer í en | skýmdi væl og vit fóru hvor Række Sager af økonomisk Ka- | sína leið; eg kom oman í byg rakter, først og fremmest under dina og ann goluna hvat de vekslende Valutasituationer; | Medlem af Valutaud- | av Foldraa- | frá sindur hjartkiptur; tí ikki visti herbergsvaler« búi; tók pjøkan bakinum, setti hjólhestin hån var mær og ringdi uppá cill valgene og Medlem af det. Han var ligeledes í sín Tid Ordfører for Straffeloven. Han | eg hvussu eg mundi verða var af alle anset for sin over móti líkin: eflir sum vidurskift ordentlige Dygtighed í det sag ini eru í Tysklandi kann tað lige Arbejde, i Debatten kunde | ikki skulu vera blíðir móti ållendin vænlast at lýskararnir han ofle være meget skarp og bidende, fordi han var en stærk | gum; men ein eldri kvinna kom og egenartet Personlighed, men | til sjóndar uppi á ødrum sali , i det nære daglige Samarbejde | og stóð har á trappuni brosandi rópaði: Wander- gehe andlitið og erste um all Heinrich! der vogel in diesens Jahre! mit ihm! (& Heindrikkur! tann fyrsti ferdafuglur í hesum ári- num! fær við honum !). Stutt eftir kom ein smádron- gur rennandi trappunar, bera pjøkan báðir hvar oman gjøgnum hjóðaði sær til al hjá mær og so skúlan, avslað niðan í pápi hansara læs við børnunum; av lí at herbergið var í skúlabygninginum, hevði hann sum kennari vviruppsýnið. Tá hann hevði sæð limakortið, varð eg latin uppí hendurnar á »herbergvater,« id gjørdi 6gvuligt stutt av, ja so stutt al eg stóð g heilt býllur og málli ferð eflir ferð spyrja hann til ráðs inntil hann einaferð hvassliga spurdi um eg onganlíð áður hevði búð á ferdaherbergid. Fyrst kom eg inn í eina hålvmyrka roykstovu við steingolvi; eingin var inni; eitt trog við borðinum, dogurðaavlopi á ølkrus og skitnir koppar á komfýrinum; uppi í vindeygakarminum sal ein ketta og gníggjaði murrandi vangan råtinum, bilsin at moli hugdi av og å mær og fór til dyrs: meg skavaði naka í » aftan fyri einum myrkum gangi og stutt 5 > eftir fekk eg eyga á eina eldri konu við beinum sum rokka gjør og turruklæði um høvdi eins og kvinnir í 5 Foroy um brúka. at hetta mutter« og spurdi hana um lað Ég hugsaði beinanvegin, málli vera >herbergs var pláss fyri mær á herbergi num: hon smílkuðist, men fekk ikki líð at siga nakað, tí henni á baki kom »herbergsvaler« við kneppinum fullum av leppum: gav mær ley og hartil ein lykil; vísli mær á hurðina og segði góða náll. lg kom inn i ein stóran sovisal; nógvar seingir stóðu har: tri roð yvir hvorjum øorum; men eg var einasli gestur lá nállina. Móður og froyliur sum eg var, lok eg > mær beinanvegin soviposan upp úr pjøkanum, puttadi meg í hann og breiddi leppini, sum fingið frå es hevði »herberøs valer,« yvir meg og svav sum steinurin. Gjøgnum dreymai hoyrdi eg børnini spæla ullan- fyri: tey kikkadu við lålur og grin inn gjøgnum vindeygað og annað: Der Wandervogel in rópaðu til hvørl ersle diesens ferdafuglur i brátt gjørdist all kvirt. Næsta morgum Jahre. (Chin Íysti ár); men nållin kom OJ » láið eg hevdi fingið ein kaffisopa frá »herbergsmutter« seltist eg 5 aftur á hjolhestin. Vá eð So kom longri suður og meira var líðið ål á sum mari, kom eg á ferdaherbereu num saman við aðrar ferðafugl ar, ið komu frá teimum mest ymisku slødum; har så eg eisini prydiligari herbergir, hvar lað bæði var mætnarhøll og lesislova kundi sila og lesa hvar ein blødini og hoyra kringkasting frá ollum heimsins londum; og hvar eisini var har eldslaður, ein sjálvur kundi gera sær mæt; og kostnaðurin var kortini ikki meira enn lað sama; 40 ovrir um nållina, hval Um ein nú spyr meg, inntrykk eg fekk av leimum menniskjum eg kom saman við á ferdaherbergunum so må eg siga, al ley vóru ógvuliga fjøl broylt; {í ógvuliga ymisk vóru ley menniskjur eg hitti; royndi eg al læra teirra poliltisku sloðu at kenna, hvussu ley lil dømis vóru sinnaði yvir fyri útlandi num, ið leimum hevur verði ein so beiskur bili so var lað neltup hetta sama margbroytta inntrykk, sum lá ein her heima lesur í bløðunum um Tyskland; tað eru allíð leir stóru molsel- ningarnir, sum har motast; tyskarin kennir einki til al vera flógvur; tað sum hann er tað er hann úr odd í egg. Tyýskararnir sjálvir eru væl klárir yvir tann hevur fyri stødu, al tydning lað menlunar stóra Tyskland rúmar so slórar hvat ið mólsel- viðvíkir ríkið ningar bæði ætlarupphavi, trúgv og politikk; men síggja eisini lað ódámliga í tí, at ein tyskari í polittiska lívinum heilt evni, al finna nakað hopi í lí, 10 ikki egnn vantar fellur í tråd við hansara hugsunarhått og kan neyvun hugsa sær annað enn al ein- hvor, 10 er av aðrari hugsan enn hann sjálvur, má vera ein stórur »dumkopf« (bytlingur), Fe upplivdi í Mønchen eill logið dømi uppá hendan mót selning, sum ein mølir allarstað- ni í fólkinum: tað var á uni versilelinum har níðri, hvar eg var á einum skeiði fyri ållend ingar; lað varð gjørd veisla fyri okkum; eg sat har millum oll hesi fremmandu andlitini ið komin vóru saman úr ollum ællum, kendi meg eins og Gásadals maðurin í huldubåli- num á sinni, og gleddi meg yvir at:hoyra hvussu hjartaliga professarin bað okkum vera væl komnar; men mest hjartalig: bad hann tey vera vælkomin, ið komin vóru frá norðurløndum. Men í yvirhøvur var tala hans- ara borin av lí eina tanka, al lað málli koma semja og friður folkanna millum; og hann útla Idi sína gleði yvir, at tað vóru Fraklandi, komin so nógv frå hvat hann lók sum eitl dømi uppá at bæði londini kundu koma at gloyma gamlan figgin- daskap og aftur kenna seg sum brødur. Nú sø vóru oll glad yvir hvat okkum kk líðin, og vil skeiðinum; eg varð hoðið á g hevði til kennara ein professara, ið var »nalionel socialisturs; tað byrjaði ein dagin ein fronsk studentska hevði verið so óansin Strass rættskriv- ut skriva í einum slíli bourg eflir franskari ing; lað var beinanvegin orsøk > til eina longri rødu, ið var vend móli hesi somu kvinnu; hann gjognumgekk Tysklands sogu aftan á 1870, viðgekk, at Tysk land í sínum ullanrikis politikki men hexði gjorl skeivt; tað, al Strassburg var og altíð mangt heyði verið ein lýskur býur, lað kundi eingin noklu; og ein hvor tyskari, ið var sloltur av hann aldrin al vera lýskari eins og sjálvur vildi heldur sloymu, at Strassburg var týskur Men tað móti Fraklandi byur. vælta ålopid kom ikki áður enn lann síðsta tíman vit vóru til fyrilestur; lá helt hann eina rødu fyri okkum um tysk viður- skiftir bæði ullanríkis og innan- ríkis, og lat okkum siga hval vil hugsaðu; mest var lað við- víkjandi versuilletraktalini, Men skjóll kom hann í sovorna ekstasu at: hann gloymdi at lata okkum framseta okkara hugsan hann segði, lað var fann grovasla einsamall lygn, at Tyskland heyði skuldina fyri kríggið; hetta vóru nú allir granskarir í ollum londum, utlan í Fraklandi, á einum máli um; lí var tnð ein sjálvfylgja, at allar tær við- tøkur aflan á kríggið, ið høvdu hesa lygn til grundalag eisini målli sigast at vera órættvísir og harfyri áttu at fåast burtur. tann vendi sær til amerikanar nar og onglendingarnar og seyði, at ollum kunnugt var Ino vjørd roynd, at:fán versuilletrak- latina broytta men tilboðið varð Kraklandi, gjørd til einkis av hvors politikkur bert gekk (il uppá at trælabinda Tyskland. Hann gekk síðun yvir lil at losa um, hvussu fransmenninir bert høvdu viljað evdmykja Tyskland, lá leir íslaðin fyri egnu soldåt- ar, hovdu blåmenn frå koloniunum til Rínlandið, hvar leir yvir fullu kvinnirnar uttan at yvirmenn teirra gjørdu nakuð fyri at forda teimum í slíkum brotsgerdum. Hella var nakað, sum Tyskland aldrin nakrantid hvor sent kundi gloyma; og ein og tyskari, ið gloymdi hetta, álti eins og tæruleysur maður aldri al virðast millum rættar menn; tí eftir sum Frakland var farið fram Tysklandi Í móli aflan á kriggid, so álli ein og hvor tyskavi at:hata fransmennirnar. Hann var nú heill úti av sær sjálvum, eygu hansara ”» logaðu og ein heilagur eldhugur hevði hann ikki so gripið hann, al ansnoi, at lala hansara stóð í einum undarligum motsetning; til hval vil veilsluni lað fyrsta hoyrdu í kvoldið vil komu samun; tá var lað bróðurkens lan fólkana millum vil merktu, men her var lað eitll ævinligl hatur. Og lað samu upplívdi eg allarstaðni í fólkinum; við hvort hvors mølti eg menniskjum í oyrum orðið kríggj ljóðuði sum nakað ræduligt, ómenniskjaligt; og so vóru tað aftur onnur, ið vóru gripin av krígshuga eins og hin nalionalsocialisliski pro fessarin, sum annars eisini segði, kundi at hann gott hugsa sær kriggj aflur; og í sama bili vendi sær hóttandi móti okkum og segði, al so skuldi heimurin vita, al Tyskland ikki bar skul- dina fyri li. Osvaldur Videro. Aldrig mere Krig. Det store Afrustningsmøde i Paris formede sig nærmest som g en Skandale. En Skare af de mest fanatiske franske Chnuvi- nister hylede og larmede i en Millioner Verden Begivenheden, saadan Grad, al de tadiolyttere, der over fik transmillerel i Sandhed maatte faa et levende Indtryk af Slemninger i visse Frankrig, som end EÐA Kredse af ikke undser sig for Brug af Krigsraubet: Til Berlin! Langt fra at beklage Modets Forløb tror vi, al det har gjort sin Nytle og vil gøre del endnu mere í den kommende Tid. Det har nemlig belært Folkene om, at er der stærke Kræfter for Afrustningen, er der ogsaa Kræf ter, som med Hensynsloshed og Fanatisme kæmper mod Afrust ning og er parat til at kaste Europa ud i en ny Krig. Konferencen i Paris er ikke nogen Konference med Repriw Den er Række Folkefor- sentanter for Stalerne. privat indkaldt af en borgerlige Freds- og bundsvenner, og dens Formaal er at skabe Stemning for et posilivt Resultat af den officielle Afrustningskonference, som er sammenkaldt til Februar. Det er altsan Agilalion, men gavnlig Agitation, for saa vidt som Ar- bejdere og Socialdemøkrater kun kan se med Glæde paa, al ogsan borgerlige Politikere inle resserer sig for Afrustnings- sporgsmaalet. Den ledende Mand paa denne Konference er den kendte = Folkeforbundspolilíker, den engelske konservalive Lord Cecil, og han var omtrent den eneste, der fik nogenlunde Ro til at udtale sig.