týsdagur 24. mai 1932síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOCIALDEMO
| LYSingaprisur fyri petitreglu: 30 ovr. å forsíðuni, |
20 ovr. á 3, og 4. síðu. Við størri Íysingum
Nr. 21. |
avstattur
|
FØROYA:
Í prisinum
læst |
JAVNAÐUR
Tirsdag hin 24. mai 1932.
BRODURSKAPUR
ostar ki 50 Í It Bla
erður ÐIUG Í Í I ru | }
| | P |
6. årg.
Udenom.
I. „H“-.
hagreitl
Undir merkinum hevir
en innsendari krepp-
una, sum hann nevnir »Krise«,
Tessvegna at hr. »JOnas« sig-
ir at lær greinirnar vóru ein
»udmærket Afhandling om Kri
tað at
eill
send, kann vera vert
kanna tær sindur gjøllari
ígjøgnum.
Al »Il«
haldsmadur,
er ein ágrýtin aftur-
alla
gongur
sum ræðislt
socialistiska hugsan
sum ein reyður trådur føjøgnum
greinir hans. Sum dømir um,
hvussu skaðiligur javnaðarpoli-
hann tey
bæði i
Hann
tikkurin er, nevnir
politisku vidurskiftini
Onclandi og Tvsklandi,
> mm ”
til tú
javnaðarpolitikkurin er
kemur niðursloðu, al
við al
kølna í hesum búðum londum;
lí javnaðarmenn í Tyskulandi
valdu Hindenburgh til president
og ti at Mac Donald er gingin
við
okkum fyri at bjarga Bretlandi
Hr. >
sambandsmaður og teirra
oðrum
saman politiskum
úr kreppuni. er jú
høv-
»Sumbandspartiet
Maade har
svækkel eller ændret sine finans-
Hr. »H«
so fanaliskur afturhaldsmad-
uðsmál er
aldeles ikke í nogen
politiske Synspunkter«
el
ur, at hann ikki dugir at sfggja, at
Mac Donald er sami góði javnað-
armaður fyri lí, at hann í eini
neyðsitualión er gingin saman við
hinum politisku flokkunum fyri
al úr vanda.
bjarga landinum
Tá var Mac Donald lítið verdur
og als íkki búgvin at verið
stalsráðharri, tá hann skuldi
latið landið gingið til grundar,
(í at: hann íkki vildi »i nogen
Maade svække eller ændre sine
finanspolitiske Synspunkter«. Ég
loyvi mær í besum føri at end-
urnýggja nøkur orð úr hini
fyrru grein mini: >Ég meini, at
neyð brýtur allar lógir og allar
Mac Donald
ein lagaligur maður, sum dugur
stevnuskråir«, er
at snågva sær. Ti gekk hann
saman við hinum flokkunum,
Vit kunna eisini síga, at hinir
flokkarnir eru gingnir saman
við honum.
Bretlendingar duga at sísgja,
ið
kann bjarga landinum úr vanda,
hafl hella
lyndið, so hevði »stakkala tingið.
cill
ut samanhald er lað einasta,
Høvdu Føroyingar
ikki verið nylt sum hån-
arsorð um eykatingsetuna í vár.
At javnaðarmenn í Týskalandi
ikki stilladu teirra egna mann
upp til presidentvalid þrógvar
somu hugsan hjá teim týsku
javnaðarmonnunum sum hjá
teim ensku við Muc Donald á
odda.
Í
Sum kunnugt stillaði tann
størsti flokkur Tyskalands Adolf
Hitler til presidentsevni, Kom
til
følkavaldinum í Tyskalandi, og
landið
stríð
hann ráði, so var úli við
heyði óivað komið i
klandur kanska í
og
beinleiðis bardaga við onnur
lond fyrst og fremst Frak-
land. Hetta su teir týsku javn-
aðarmenninir, og fyri at bjarga
frå
landinum sø
undirgongd,
valdu teir Hindenburgh til pre
sident. Aflur einaferð síggja vit,
fer
hvussu lagaligir ið javnaðar-
menn eru. Ég sigi, at vil síggja
tað; men sannleikin er tann, at
(GO)
Siggja
harra »H« dugur ikki al
slíkt.
sjón sær tað úl,
Fyri hansara afturhalds
sum um javn
aðarpolitikkurin er lidugur í
hesum báðum ådurnevndu
løndum.
Fyri rættiliga at prógva,
hvussu skaðiligur javnaðar
politikkurin er, smæðist harra
»Il« ikki við at: sammeta socia
listar og bolsarnar í Ruslandi.
Harra »H« má tó vita, at Rus
land verður styrt av einum
einaveldigum diktatori, og einki
er fjarri frá socialismu enn
diktaturur. Men eisini eru við
urskiftini í Ruslandi so ólík
okkara, al vit kunna ikki falsa
vidurskiflini har yviri. Russarar
eru jú óupplýstir, og kanska er
lad hovuðsalvoldin til, at bols-
arnir eru noyddir at fara hardl-
iga fram.
Síðan finst einki í >den ud-
mærkede Afhandling« uttan
klaga yvir, hvussu høgar ar-
beidslønirnar eru o. s. fr.
Fyrr fingu keypmenn ein fiska-
pakka virkaðan fyri eina krónu;
men nú mega teir rinda fyra
krónur fyri hetta sama arbeiðið.
Henda keypmanna klagusongin
hava vit hoyrt so tíðint, at vil
neyvan geva honum gætur. Fyri
lað ló vera
einaferð skuld kann
vert at kanna henda klagusong
gjøllari fgjøgnum. Eg veit ikki
visl, hval keypmenn fáa fyri
pakkan; men minni enn 20
krónur selja teir hann neyvan
fyri. Fáa arbeiðsfólkini 4 kr., so
eru 16 eftir. Harav fáa fiskimenn
tó S kr. eftir
Tá fleiri
tåsund pakkar verða seldir fsenn,
8 krónur, so eru
av hvorjum pakka.
so fær keypmaðurin tó nakrar
krónur eisini. Tá vil so minnast
til, at keypmenn lítið og einki
lata í peningi mesti parturin
verður goldin við mjøli
rå]
og
grynum so síggja vil, al lað
ikki er keypmadurin, sum
verður við tuð svidnað soðið.
Hervið verið ikki sagt, al
líðirnar eru góðar fyri keyp
Vil
krepputid; men vit koma ikki
menn okkara. eru i eini
minka arb-
eiðslonir og fiskaprís. Vit skifta
úr kreppuni við at
bara neyðina stað úr stað við af
keypmenn bjarga sær á kostnað
arbeidarnns.
fiskimenn
Arbeiðsmenn og
mega hava so mikla inntøku
sum teir kunna liva av. Annans
kunna leir ikki við ýdni strævast
fyri at framleida produklirnar. | til, at Førovingar fáa selt fiskin
Við at minka um dinnløku | við vinningi o. s. fr. Herði
teirra koma vit einans longri | »H« skrivað tilikar greinir, so
niður í armóð. Tann, ið vil | vildi eg sagt at tær vóru »ud
skriva langar greinir um krepp | mærked: Afhandlinger = om
una, eins og »H« hevir gjørt, | Krisen«,
| eigur at vísa á leiðir, sum føra | J. H. Danbjørg.
pludselig død.
Chefen for Det internationale Arbejdsbureau styrter død
om paa en Kafé i Paris.
Ovenstaaende
Albert
Nat,
Ekspressen fra Genéve var
Forleden lise efler af
an
kommet til SL. Lazare-Banegaar-
Mand
i en af Kafæerne í Nærheden af
Døren, for
den í Paris, kom en ind
Banegaarden. var næppe
han
kommet ind ad
sank sammen som (livløs.
Læge blev hurtigst tilkaldt, og í
Farl
Mand
Hospitalet.
Det
blev den da
til
Nyvende
ukendle kørl eaujon
viste sig her, at Patienten
var vor Partifælle, Chefen for
det internationale Arbejdsbureau
Alberl
Indlægvelsen
i Genklve, [homas
efter
dede han uden at være kommet
til
Kort udaan
Bevidstheden.
an
Albert Thomas var
til
netop
kommet Paris for ved Om
valgene al afgive sin Slemme,
Han 53 Aar g
Dødsaarsagen menes al
kun immel.
blev
yære
Parti
VOI
Vol
Sukkersyge, hvoraf
fælle har lidt i fler
Dødsfaldet vækker dyb Sorg
franske Fag- og
indenfor den
Partibevægelse, hvor Afdøde var
aglet og æret som fan
Í »Social-Demokraten« den 9
Maj skriver Redaklor Carl
Ang. Andersen, der kendle
den store Afdøde personlig,
følgende:
Billede er taget i Stockholm i 1917. Fra venstre siddet
Thomas, Th. Stauning og Hjalm. Branting
| Átler har Døden, brutall aur sam Valskreds. og en
| meningsløst, revet en af Inter lende Fremtid bl spaael
| nalionales bedste Mænd bort ] Í isk Politik
| Albert Thomas er ikke mer D med vod Grund. Al
Kun 53 Aar gammel, midt i en ert Thom ir en eneslaaendi
stor Gerning, indhentede Skæb- Arbejdskraft. Han fik Tid til alt.
| nen ham. Hele den internatio- | Dertil var han efter Mordet
nåle Arbejderklasse bøjer sig í | pan Jaurés ubestridt | af
| Sorg ved denne store Kamme | de største oratoriske Begavelse
| rats Baare. indenfor Frankrigs Grænser.
Den iel Mireni havde
| } Via] | | Vin
| Albert Thomas fødtes den 16. | *- HU I Ø hans Virk-
| Juni 1878 i Champigny-sul Omne ns faler i
| Marne, í Nærheden af Pari Debu være sig i sin Tid
| Fra ganske ung sluttede han s mn 11 Aris, ellei paa
| til vort franske Brod rparti. H gresser
| var egentlig Historiker, mu rnationales
| allerede í 1902 Medarbeider Mestervæt
under Jaurés ved > Hum r, Daa | m og Indhold.
| nilé«, Dermed var hans Ka et mindede han
fastlagt. Han blev Redakløi uforglemmelige
en Række socialistiske Tidsskrift AR Den vældis Kraft, den
»Les documents de Socialisni« Varlet ' Slemmeltoring fra
og »La Revue Svyndicalisle«, | den højeste Diskant til den stil
Han var i det hele taget fra | leste Hvísken, en Form for
sine vngste Aar stærkt inleres- | Foredrag, som vi Nordboøer
| seret í Fagforeningerne (Svndi- | ikke ret forstaar beherskede
kalerne) og deres Arbejd | li ul Fuldkommenhed. Og
| del var som Fagfore ningsagila med denne sin Tales Kunst blev
| tor, at han í 1910 første Gang han gennem mange Aar en af
valgtes ind i Deputeretkamim« | de mest virkningsfulde Mur-
| ret som Repræsentant for Scc | vkkere í den socialistiske
| aux 2. Valgkreds. Han gen | Agilalton
les senere Gang paa Gin Da |
Krigen kom, o il di Det blev dog slet ikki i fransk
| sammen, bli han Medlem af | Politil l Albert Thomas kom
| Regeringen som Arbejds- og | til at indskrive sit Navn med
Ammunilionsminister. Efter Kri- | udødelig Skrift. Hans Karriére
gen valgtes han i 1919 til Med | dér, som laa saa soleklar, blev
lem af Depuleretkammeret í pludselig afbrudt. Da det i Ver-