Sosialurinarkiv
Sosialurin 1932-08-23, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 23. august 1932síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

-FØROYA- SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 ovr. á forsíðuni, . Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið ort. Blaðið á Nr. 34. | 20 om á 7 gå Pi 8 RR RS | Tirsday hin 23. august 1932. | Fre mo kri sov rr Felt 1 i fa | 6. arg. lagi goymdu og turkadu | at ein høvudsuppgåvan var al Kreppumálið. Aftur í ár er hilt stóra kreppu- málið lagt inná tingbord av Ul- gerðamonnum. Mikil leiðirnar at koma burtur úr ella var drállurin ifjør um rættari sagt føjøgnum tann ringa fføgjarlign stand, ið krepti saman nn» um hjå okkum her å landi. Allir partar vóru samdir um, at peningur målti veitast til vega. Men hvussu? Her skiltust flokkarnir. Bankan og stalin vóru lø menn samsinlir um al royna. Men har stóð í botni. dankin segði seg ikki at kunna, men var lil at byrja vid óg uliga ullintur í svari sínum, so menn leingi vónaðu, at hann kortini al enda varð at fúa til vegar. Staturin vildi ikki ganga longur enn til stivan tridjing av sum úlgerðamenn og tingið Hal veilrnou li, hildu stóðu vera tervur á vil. Utlendingal við vónum, men svttu, láið á slóð. Vil var allramanna hugsa uttan fyri mega so royna sjålvir, tingdyr. Tað vóru heldur ikki lingmenn ósamdir um, men ikki á einum máli um á hvønn hátt farast skuldi fram. Tó vat vilji til at lata tingið tryggja fyri Men hendi tað, ið gjørdi Føroya fólk tí neyðlurvuliga láni. nú foytt og snopið: Peningastoður- nar søgdu tingsins tryggjan ikki at vera nóg góð í hesum fori tingsins fíggjarliga umstøda rokk ikki longur enn til tær ábyrgdir, tað longu hevði. Hella vóru rein orð fyri peningin! Einstakir gjørdust illir og løgdu sær í geyma. Nú var at vænla, al menn fóru at leggja akslar saman og sýna, at vil voru meirmenlir enn tað, peninga stoðurnar mettu okkum til. Men láið sinnið fall, fullu menn í fålt og hættu sær ikki til al veita tinginum íann figgjarliga stuðul, ið gav lí evnir at loysa vansan við peningalrolinum. Vil skiltust og orkaðu lí íkki. 1 máltloysi mistu vil í stórum. Her er talan um hundraðir av túsund Nú táið fjarað er frá, er tað vert at minna á, hvussu landið lá og fram var farið seinasta heyst og vår av Førova álitis- monnum. IHvussu støda ting flokkanna var, særliga í síðstu syflu, táið kreppumálið var til viðgerðar. Mid skipini komu heim sein- asta heyst, hovdu tey yvirhovur líð úrslítið veill meir enn nakra áður. Men Gt lið: ingaliga kortini var pen- sæð verri enn ringt. Prísirnir vóru eingir, doltnir niður á botn. Teir, ið vóru tol- uliga mergjaðir, seldu í mínsla | skuldi lað verið næst í fiskin til vársalgið. lesir fingu góðan vinning. Teirra skatta evnir vóru miðal, lúið ársupp- gerðin lá frammi. Men hin stóri meirilutin av okkara úlgerða- monnum var at kalla á orminda- húsi. Tingsins bráfengis lán uppá tó ikki ullan saltfiskin — x studul, ar men røkk ikki longur enn al stedga húsaganginum lá beinan vegin. At goyma nakað munagolt av fiski til turkingar, var ikki talan um. Fiskilødur nar málli lømast í hasti fyri al fáa pening. Hella >paniksalgið< gav ovur slør tap og kom úl verdamonnum og fiskarum sum landinum í síni heild longri niður alt ormindahúsi Tad at hitt innkomna lán lingsins uppá sallfiskin aftur kundi lænast til fiskiturkingar, botti eilt sindur um fallið. Men tað var nógv ov lítið og munaleyst. So fór fram seinasta hevsl Tå ið sagt verður, at tapið neil at mergi og mønu, er tað ikki ov nógv sagt. Einslakling urin orkaði ikki. Kreppan sum er kapitalismunnar onda frukt sló sin harra, teir sum í líð og í ótíð lovprisa kapilalistskipanini á háls so fast og dykt, at flestir dovnadu og summir fóru. meldaði Men Einstaklingur til hugsan fleirtalsins á tinginum er at hill halda hevur pass og kom lingið. aðal almenna skal sína fingrar frá ollum, sum verið halgað lí »privata innitia- Ut frá hesari áskoðan al lívinum. er tað skiljandi, lingmenn afturhaldsflokkanna aftraðu seg við at ganga longri enn al penla einstakar »bøtar á gamalt« rivið klæði. gamalt kenda, at bøturnar livg- bert citl Oo urslitid var hill 5 aðu bráfengis sindur. Táið so fráleið og rivnaði aftur, var skrædlid storri og verri enn á nøkrum sinni So kom várið. Okkara útverðamenn kundu av ávum fáa flestir ikki egnum MM floti møguliga skuldi alli fyri fiski al fiskiflotan úl. okkara koma vera hildu menn liggja, samfelag lað ólukka ið vildi skaka okkum av stórsla okkara, henda kundi grundum. Hvat gjørdu so Føroya ling menn, láið teir í februar mánaða komu saman fyri at laka (ao ódnarlakið, ið skuldi bjarga andinum frá teirri ólukku, al lotin varð liggjandi og okk ara fiskimenn komu al ganga eima? um, (t, al Menn vóru óivað greiðir Ov var mist av al útgerðamenninit nog ov veikir vort Váið al seinasta heyst. nú lingið fór undir málið fáa fiski- driftina aftur á gongd fyri í år, it hildið, verja fyri, at hesin veikleiki úl ikki il volda gerdamanna aftur kom nerva landinum 6bøt Og Ð andi tap. Sum nevnt vildi staturin ikki veita størri lån enn tridjungin av lí, ið tørvadi og okkara banki var ikki at vika av áður nevndu grundum. | uppskoli var af verta ln inum tær innlogur, ið kundi vera góð tryggjan hjá einihvørji peningasleðu. Men eftir langan orðadráll vóru jarnaðarmenn og J. H. Poulsen, tingmaðurin í Skopun, at enda einsamallu eftir um hetta uppskot, ið les vegna málli falla. So var læst fyri línginum al fan tann neyð turvuliga pening Fyri at koma burlur úr, al úlverðin og fiskasølan kom al kleppast av lí vansa, ið fylgi við, at útgerðamenninir vegna teirra skuldaband mega keypa or dýrt og selja, túið »kommis CINANsS sæl SIONErurin< pressar á til frama, sellu javnaðarmenn fram uppskot um, at tingid í sambandi við Føroya fiski monnum og skiparafelaginum tóku útgerðina ið ikki kundu koma út ultan hjálp. Herav fylgdi sjálvandi, at tingið tok salthandilin eins handilin við olju og ødrum lil verðavorum. At ein tilik skipan vildi verið stórur vinningur fyri landið, er lætt al prógva. Men hetta, í tí fori, vit vóru staddir i, einasta rætta uppskot, vildi afturhaldsflokkarnir als ikki vita av. Í staðin fyri at ganga hesa leið, keypti tingið um 100.000 kr. í salti gjøgnum teir vanligu kommissionerar til ov høgar prísir, víslu úlgerðamonnum al royna at hjálpa sær við stals láninum og teirra gomlu íkki mjúku hørrum, kommissionert unum Hilt seinra vil síga, al leir vóru novddir at hefta seg enn leir vóru áður. I hesum sambandi kann at ein, ið ikki við nevnast dømi um, teyði peningin i hondini vort málli keypa upp til 66 lýrari, enn tá hann målli borga lenda mun mega so fiskimenn kkara galda við minni prist fyri fiskin Hvar vendit ið maður nú um dagi sær, er at hoyra klaguna um lað vanlukku skilið við teim dýru vorum og neyðsolu av fiski okkara. við al Hvar skyldin liggur et verða melri MONNUM og meiri greitl P, D. á ; Á av teim skipum, og | Platon: Verjurøda Sokratessar Kriton aldon Tytt hevur 207 Q1NNXDKTDNOOEDDDEDDRR RR OOODEDEODRRN DAN KDKROEENDRVDODKKEVKDDRR VOODOO El ADKENRRNDERENKRRONODEBDE RHINO LENNÓSLARNNLØRRRRNLDAVRÐARLTNLUU Øldir fóru og komu, men Platon, Sokratessar lærusvein- menniskjans lyndi tøktist | ur, hevur sett honum ein minn- Obroylt. Brekini fylgdu við. | isvarøa bók síni Verjurøda Menlanin var skrædukulturur, | Sokratessat Kriton — Faidon«. av sonnum fákunna og menn Okkara navnframi landsmað- ingur. Teir gliturskrýddu gudar, | ur, skaldið J. H. O. Djurhuus, teir støru og klókur vóru | hevur foroyskuð hesa bók úr Svanlivilar, úr felmum lupu | Grikskum. Við sínum málhegni ormar og roltur, ið holaðu hina g djúpu innføling við húna ævinligu kjarnuna, at vera sær | stórstu andshetju Grikkanna er sjálvur sannur, úr mannalis tað eydnast honum at gera vís- inum. Mær rennur í hesum | mannsins andsliv til sítt og geva sambandi skaldsins Johans við | okkum tað aftur, sum tað var Sjóg megnarorð í huga, hat fostrað oO búnað í honum hann i um kvæði >Foroya ilvum. Storri heiður kann dråpa« sigul inum ðara ikkt veitast. Ó 7 Hvorji vóru hesir menn, in I ei batnar bre | {| S | | nm? Svarið er i rotnad av 1 larflóð stuttum best givið tvdarans rorð Kortini hendi og hendi el framvegis, at einstakir inarai Millum ley nøvn, ið eins og vuksu úr líðarinnar hami, kast størstjørnur glampa á fornsøgu- LG , himni Grikkalands — ella sum aðu hina gliturskrýddu skræðu i Grikkar sjålvir í forðum róptu Nomu hina andaligu frígering , 4 1 1. land sítt Hellas og seg sjálvar » fos Ing: , Peir festu røtur í ti ævinliga. | ellenarar er tað serliga tvey, drukku av Ygdrasils brunni og | íð mest sum sólir geisla yvir vísdust í sannleiksins reinsunn illan mentaðan heim: nøvnini ir lvátti Sokrates og Platon. ne ! | Hvorjir vóru hesir, og hvat Leir einstaku gjørdust lá vilat | verk teirra? Sokrates, hvers í teirri slavnu tokuni, ið sveip- | faðir Sofroniskos var myndar- aði oð læst í nætli Inni 3 virki Bói og iæstt MANNAÆKIINA I høggari, fekkst við hetta virki, í einum køvandi dula við mis- | til hann var o. u. 40 ára aldur. vokstri og ósannleika | Hann gav lá uppal við tí, og Ein av teim bjartastu vitum, | 82Ý SÉS síðani, til hann doyði er 69 ára gamalur, einans av við ið er sprollin í mannaætlini, el kb | al samtala við hvønn hann hitti vismadurin Sokrates, ið aldri | : | og sum hevdi hug at lurta eftir, vil slåkna ella kåmast, so leingi | um tað vakra, tað góða, tað sum menniskjunnar andi stød- | sanna (to kalon, to agathon, to ast á føldum, alethes). Ikki so, at hann stilladj