týsdagur 23. august 1932síða 2

"5 OUR RA TIL: 20 10 I : ILL 08 EFTIR TILL: PR rn; RO SR se eg pr re" = re sr seg upp og eins og nútíðar prestar og missionerar helt prædiku ella rødu, nei, hann samtalaði við teir áhoyrandi gjøgnum spursmál og svar (dialogos). A tann hátt royndi hann al vekja ans hjá áhoyrandum fyri ti vakra, lí góða, tí sanna, sum hann helt var lað einasta, ið loysti seg at starvast fyri og stevna móti. Hann minnist lí í mannasøguni sum tann, ið grundaði vilinskapin, sum tann, ið helt fram, at ilt eigur al lonast við góðum og at hin vísi » veit vid sær sjålvum, at hann einki veit. 69 åra gamalur vard hann dømdur til deyðan av fólkadóm- stólinum (hoi heliastai) í Athen fyri at siðspilla ungdómin. Ar 399 fr. f. Kristus tømdi hann giftsteypid undir teim viður- skiftum, ið so meistarliga greið- ast frá í >Faidonc. Sokrates hevur ikki tað vita sjálvur mesta, vit frá næm- skrivað nakað, men vit vita um hann, Platon, hansara kærasti ingi. Meðan nógv av ti, ið skrivað varð í fornoldini í Hellas, er farið fyri vind og vág og týnt, er mest alt tað, id Pla- ton hevur skrivað, enn til skjals ein ómetandi vinningur og » sonn lukka fyri mannamenl- anina. Um Platon sjálvan er at siga, Sokrates var at hann eins Alheningur, men meðan Sokra- og tes alla ævi sína var blóðfátæk- ur, var Platon ríkur og komin av múgvandi hevdingaættum. Hann ætlaði fyrst at vera skald, men aftaná at hann hevði fylgdi sær sæd hoyrt Sokrates, og gjørdist hin heimurin hann honum, og storsti vísdómslærari, hevur fostrað. Í sínum skriftum dialogai rópt granskar hann andans slórmál á tann hált, at hann lýsir tev í ordadråtti millum Sokrates og hansara åhovrandi. Og hann ger tað á slíkan hátt, at hann altíð vil metast sum eitt hitt størsta skald, ið ferðast hevur á foldum Keisarin Alexandros mikli endaði herferð sína til Indialands við at tól altar takkoffur til gudarnar, 10 høvdu upp- reisa tornhog sum unt honum at síggja Índussat halga áarstreym. Hesi altar eru fyri oldum síðani niðurraplað og horvin. Platon — í andans verð ikki minni hershovdingi enn Alexandros mikli í veraldar verð hevur á síni hugsjónar- ferð til fjarri lond enn øll India- lond og veraldarlond í sínum dialogum reist tindhog altar, ið ildri detta, og glampandi stjørnur og skín- oll ley. ið lí góða, tí rapla og men eins indi sólir vegleiða tevna mót tí vakra, Sannd Platon Og edilingu! - henda andans hetja doyði 80 ára gøamalur (347 fr. Í. Krists), Í kraft til hansara 200 ár fullari andligari hann lókknaði. Grøn såst enn í Kerameikos ca. iftaná Kristus Fjarskotnir standa vit Føroy- ingar, Okkum er torgongt at ognast teir ævigu dýrgripir, ið eru skaptir av andans hetjum. Þá tað so hendir, at lagnan ein av okkara lands- við såvar lókka monntm evnum og fil ikki bert sjálvur vid rúnar- kraft at skapa ævinligar dyr- gripir, men eisini er fúsur til vid sinum særhegni at planta i føroyska mold tær fyri alheimin ódeyðiligu greinir av trænum Ygdrasil, skaptar og lívgaðar av heimsins stórstu andshetjum — tá er stundir hjá okkum at froast og vóna, al brestur batnar. P. M. Dam. Udefra. Da man forleden paa et Hos- pital i New York obducerede en Neger, der var død af Forbuds- m. v., fandt man en indkapslet i Hjerte- musklen. Den havde siddet der et Par Aar uden at forvolde nogen som helst Ubehag. whisky Knivspids Heden skal være saa skrap í London, at flere Mennesker er døde af Hedeslag. Det lyder som en daalig Vil- tighed, at BSejrherren i den olympiske fri Svømning for Herrer hedder Crabbe. Den store engelske Skibsreder Lord Kylsant løslades fra Fæng- slet den 18. August før Ti- den paa Grund af god Opførsel. har han reddet et idet lynsnar Manøvre rev en Med- I Fængslet Menneskeliv, han ved en fange bort, et Par Sekunder før en stor Tagsten faldt ned paa et Sted, hvor Manden havde staaet. De norsk-islandske Forhand linger om Fornyelsen af Han- delstraktaten de er foreløbig afslutlet i mellem de to Lan- Rey kjavik. Begge Delegationer an- befaler deres Regering, at For- handlingerne videreføres i Oslo i Løbet af Maaneden. Indtil vi- dere hemmeligholdes Forhand- lingsprotokollen. De Beløb, som den irske Fri- stats Regering har uundladt at konflikten med ) i betale under den engelske Regering, beløber sig lil en Sum af 1,761,000 Pd. Sterling, hvoraf de 1,243,000 Pd. er de forfaldne aarlige Grund- renler. En Mand paa Holstebroegnen er begyndt al tage den gamle Husflid Hornskeer. Teknologisk Institut op med Tilvirkning af har Jovet ham en gratis Udstil- lingsstand ved den kommende Juleudstilling. Der er betydelig Interesse for Skeerne, der alle forarbejdes i saa ikke to er Haanden ens hverken i Form eller Farve. Den danske Billedhuggerinde 55 Fru Thyra Boldsen, der bor í Los Angeles Havneby, Long each, skal for Long Beach Af delingen af Veteranerne fra den spanske Krig hugge en Marmor statue af »Verdensmoderen«, Den Menne- skets naturlige Højde og rimelig bliver otte Gange Verdens største Marmormonu- ment, En Turist M. T. F. Kearns fra Salt Lake í Amerika har sat London paa den anden Ende ved at øse 50 Punds Sedler ud i Massevis til Portierer, Tjenere Og Elevatordrenge g Chaffører, andre, der bare gjorde ham den mindste Tjeneste. 100 Kr. for en Billur til 75 Øre angiver Taks- ten. Den underlige Mand vil af- lægge Visit i Skandinavien og nu venter de nordiske Tje- nere osv. paa Drikkepengebøl- gen, Føroya Løgting 1932. Midvikudag 17. aug. Stórbrandar av lítlum neistum. Telefonmál og skúlafilms. Tað hevur trotid arbeiðstilfar í Løgtinginum leir seinastu dag- arnar. Ikki hevur verið byrjað fyrr enn kl. 4 s. p. og tírsdagin var heilt sort við tilfari, og var lí eingin tingfundur. Men so kom miðvikudagurin 17. august aflur við arbeiðstil- fari: 3 smáar sakir. Har vóru 2 lelefonmál og films í skúlunum. Uppskot lá frammi frá nevnd- ini um al góðkenna starv mill- umlinganevndarinnar. Tað var lítið sagt um hetta mál, og so var slemmað. Uppskotið fekk bert 9 atkvødur og kom tess- vegna onga leið í fyrstu atlogu. Men so ringdi formaðurin il »ordan« at fáa uppskot nevnd- arinnar Helta frægari. Ti meðan javnaðarmenn ikki uppskotið samtykt. gekk ið sita uttannevndar greiddu alkvoðu fekk 11 atkvæði. So var fyrsta mál liðugl. Næsta honum sjålvum, »Hr. Amts- mål var ein umsókn frå inginøren« ella landsverkfrødingi harra Jacobsen. Nú hevur harra Jacobsen fingið plåsstrot á skall- vesinið, telefon- Hetta er ikki livur Ja- an, skal vesinið byggja. ferð, einar og So fyrsta harra og cobsen tveir hundsaldrar aftrat, so er tað ivaleyst at tá verður aftur okkurt at byggja. Landsverkfroðingurin gremur um Har er einki sáran plåsstrot å stødini i seg so Havn. plåss til »lager« einki plåss til kantor, einki pláss til hin verk- frødingin einki pláss ditt og einki pláss til datt. Og tað kann »sku' kje bera til«. Tað má byggjast og byggjast aftrat sloðini. > Hann, harra Jacobsen, hevði hugsað sær hentast at verið at kleikt upp í annan skjøldurin å stødini, og eina kovarelsing ytað kann lá ikki vera so farliga dýrt, hva?« Løgtingsins »høgtæradi Strand- Patursson um ingur«, sum J. dagarnar nevndi Løglingsins for- mann horra Jóhann Poulsen, gav harra Jacobsen viðhald. Vit málli heldur byggja við tað sama, tí vil fingu so góða leigu fyri húsið á »bryggjubakka« at tað kundi vit ikki taka. Nevndin hevði skolið uppá at velja eina við trýmannaneynd til saman harra Jacobsen at hava til upp- gávu at kleikja hesa kovareising- ina upp í skjøldurin á stødini sum skjótast. Jóhann Poulsen mælti til at samtykkja uppskotið. Men nú var fridurin úti. Ting- bóðu orðið fra hond menn um og Nyholm Debess var hin fyrsti ið slapp framm at. Hann legði ikki fingrarnar ímillum. Hetta var at spilla hitt vakra húsið hjá telefonini, at skoyta eitt sindur uppí. Hevdi tað ennlá verið ætlanin at bygt tvortur við skjøldurin, men her var eilt lítið standa sum ein bert talan um petti, skuldi Hann mælli nevndini til sum so skemd. at úlvega aðrar tekningar, ti fyri hesum uppskotið stemmaði hann íkki. Niclas Niclasen, ikki hevdi brúkuligt tilboð tilvegar, hevði eina vissu fyri hvat lað fyltist á al eitl so man nevndin fingi0 kundi kosta at byggja eftir harra Jacobsens ynski. Men spurningurin er, um vit í heila líkið behova at byggja. Loglingið eigur stórt hús niðri í Bakka. | Har er arbeiðspláss, lagerpláss, ja, og pláss til mangt annað við. Hann ivndist ikki í, at tað torv- uliga plássið var til steðar, bert vit vildu taka tað í brúk. Ann- ans var tað eisini ein tanki, at Havnar kommuna eins og bygd- akommunur hildu telefonstød, so sluppu vil frá hesum útreiðs- lunum. Johannis Oláuus Joensen var ikki lítið bylsin yvir tað tekning, ið frammi lá í sakini, og hann dugdi ikki at skilja, at »byg- ningskommidsionin« hevdi givið tillåtilsi til hesa bygging uttan at býráðið hevði fingið málið til ummælis. Hann vildi ikki uppá nakran mála stemma fyri al byggja eftir hasari tekningini. Til harra Niclasen skuldi hann bara í forbígangandi borgarar í Havn góðu telefon- stødini eina eyka-inntøku, sum lá um 6000 kr. Gunnar Winther, id illa hevði kunna hildið sær longur slapp nú tibetur framat. Bæði roknskapsgranskari Loglingsins og Loglingsins figgjarnevnd er maðurin kendur fyri sitt varni við at oyða Løgl- siga, al sum ex-formaður í ingsins pening, og tað var fi skiligt at hann vildi geva sítt Hann tal- aði um lad lorvuliga í at gera sum Jacobsen segði, og útvalgið »besyv« við í lagið. var jú fyri so vilt einigt, tí tað var bert ein maður sum hevði tikið seg burtur úr. Hann ivað- ist ikki i at »noget maa der gores<. Hann endaði við at gera lingið kunnugt við at hann heyði slitið nógvar skógvar í Havn og var lí minst líka so kunnugur í Havn sum hansara parlamaður harra Niclasen, og hann vildi ti siga sínum parta- manni frá at Loglingið ikki eigur Bakka. Húsið við Vágbolnsbrúgv, nakað hús niðri í ali vestari Vág. (Niclasen småsmilk- igvur liggur ast og nikkar). M. S. Víðstein helt tað vera líkindi til at leggja uppí, fekk nú orðið. Hann helt tad vera sjálvandi, al tað eyktist A(- ið her á língi vóru her og ordadråttur av hesum máli. finningar, gjørdar móti lí kovareising, ið ætlan var at kleikju upp í tele- fonstødina, vóru væl grundadar. Hetta er ikki atfinningar vera fyrsta sinni, at gjørdar, láið Loglingið byggir. Hann segði, at túið bygdi aftrat, vegna plåsstrot og vegna Loglingið á sinni kongaviljanina, varð nogv skrivað talað bygging, ið tingið hevði fyri. Og táið Loglingshúsið var klætt við bretlskum rukkublikki, var Log- skýrt og um tað kova- tingshúsið »Rukkuborg«. Nú eru eyguni meira vand við rukkublikkið, og sjálvsagt tykist húsið ikki so ljótt nú sum tå. telefon- harra Jacobsen fyrislær, lýtur stødina, Ein kovareising aftrat stødini, soleiðis sum og sloðin vil soleiðis koma al lýta býin. Hann vildi ikki stemma fyri uppskotinum. Ann- ans må vera nógmikið arbeiðs- og lagerpláss niðri á bryggju- bakka. Táúið Løgtingid ella lele- brúk fyri kann tað ikki vera beint tað ut til fremmand handilsfelog, sjálvt um leir lata fonstødin hevur hús- inum, at leiga eina góða leigu. Eisini kundi tað hugsast, at hin tráðleysa stoðin var flutt eina aðrastaðni, tí (il Fólk, ið skulu har less er førvur. lala í lí tráðleysa uppi á stødini, blíva heilt heila- ollum ti óljóðið, ið Verður hin tráð- eisini vill av stoðin heldur, leysa flutt, so storri húsarúm uppi á stødini. At enda gjørdi rødarin Gunnar Winther kunnugan við, at Log- lingið ikki ålti nakað hús úti á Vestarivág. Húsið, ið Logtingið eigur, liggur niðri á >Bryggju- bakka“, verður Jóhann Poulsen royndi at for- svara nevndina. Til Niclasen kundi hann siga at lað ikki bar Gil at:koyra kantórdamurnar oman á Bryggjubakka, táið tað var okkurt at skrivað. Hann mælti til at málið fór til tridju viðgerð. Niclas Niclasen var bylsin yvir at: hoyra at telefondamur- nar í Havn vóru roknadar sum »lager«. Tí hann hevði sagt at tað var pláss til »lager« niðri á Bryggjubakka. Tær æraðu dam- ur hevdi hann ikki talað um. So fór málið til tridju viðgerð. (Meira). Irland—England. Den irske Fristat. Af Højskolelærer Frode Kristensen. (Fortsat). Først da det engelske Lavland blev samlet til et rige med et stærkt Centralstyre — Europas Magt af moderne Art — bliver Havet et første centraliserede virkeligt Værn for England. | de sidste omtrent 900 Aar er er faktisk intet Angreb udefra ganet ind over England. For at opnaa fuld Tryghed paa Øerne. maatte det engelske Folk dog udbrede sin Magt over hele Øgruppen. Denne Udvidelse be- gynder allerede ved Aar 1200 og foregaar under bitre og blodige Kampe. En varig og effektiv Forbundsorganisation var Tiden ikke moden til. Den eneste hen- sigtsmæssige Politik fra Englands Side ved Magl, og den Politik blev Om- kring Aar 1500 er Wales og Ir var at samle Øriget ved konsekvent. gennemført land i Realileten under engelsk 5 Herredømme, omkring 1600 Skotland. De sidste 300 Aar, mens England har skabt den største Verdensmugt, som hidtil har eksisteret, har Øgruppen været samlet under een Magt, for hvilket Havet var et Værn og tillige en Vej ud til Verden. Denne Enhed uanset om den er baseret paa Magt eller paa friivillig Sammenslutning - er en Betingelse for Englands Sikkerhed og for Verdensmagtens Besvarelse. Den nationalistiske Bevægelse paa Irland í Dag er derfor værd at skænke nogen Opmærksom- hed. Ganske vist tæller Irland ikke stort flere Indbyggere end Danmark; men de er nok til at kunne lave Verdenshistorie, ne top forde de lever paa Irland. det at det irske Folk ikke er Men hvorledes kan være smel- tet sammen med den engelske Nation, saaledes som det dog er Skotter? Aarsager. sket med Walesere Der Vi skal nøjes med at nævne de og findes mange vigligsle. Først den racemæssige Mod- Den har modtaget af sætning. Indvandring, Ir- Skandinavere Spaniere og Englændere har ikke saa talrig, at den har afsat væsentlige Spor i Befolkningen untagen i Nordirland, hvor det angelsaksiske Indslag dominerer ogsan staar solidarisk med Eng- land. Sclv Modsætning maatte hjælpe til at opretholde en sproglig Modsæt- om den racemæssige