týsdagur 6. september 1932síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
S
FRÆLSI
*'FOROYA:
JAVNAÐUR
CIALDEMOKRAT
20 oyr. á 3. og 4.
Nr. 36.
| Lýsingaprísur fyri petitreglu:
síðu
avsláttur i prísinum.
30 oyr. á forsíðuni, |
Við størri lýsingum fæst |
Tirsdag hin 6. septembir 1932.
BRÓÐURSKAPUR
| eri bi: Vet | ai. Felt 14: | 6. árg.
Samvinnuleiðin.
II.
Filt gamalt orðalak sigur: ein
er sum eingin, tveir sum líggju.
Tað
lokum, ið eru sprollin og skapuð
er hollur vísdómur í orð-
av livsins aldargomlu royndum.
Í hesum orðlaki goymist hin
royndi sannleikin um, hvussu
orkuleysur lann einstaki stendur,
meðan leir, ið taka saman, fáa
risakreflir.
Førovingar hava í slørum
muni kent og kenna tessverri
framvegis svidan av at standa
ikki bert hvor sær, men oftast í
andróðri hvor móti oðrum.
lesin andróður er ikki einans
til stóran skaða fyri einstakl
ingin sum fyri flokkin og landið
í síni heild, men hann er í lyndi
ljótur, tí hann botnar í øvund
og ikki í hvussu er sjáldan
í tí, sum Eingilskmaðurin rópar
»ihe strugle for the life«, sum
menn kunnu skilja kann koma
at cera seg galdandi eisini har
bardagurin fyri lívinum >mo
ralskl«e og veliske ikki eigir
heimarætt.
Hesin andróður, sundurlyndi
tvídrállur eru ónoslig, sum
hálla
inum viðvíkjandi reinum heima
0
»
ley sær í lí dagliga lív
viðurskiflum, men tvifalt ógóðs
ligt kenst lað einum, lá lað
sama lyndisbrek kemur fram
landsmenn í leirra við-
við úllandið, ti
útlandið,
millum
urskiftum her
verður tað einans ið
og vil
»
fer
Tad er
»profitiln« lapið.
sagt, at (nd er eins ill
5
at leggja burtur gamlan vana
og spillan hugsunnarhált, og tað
er at: týna hin kraftspillandi
úr í og fyri seg
Men
verða
dáa og arva
fruktbarari jørð.
góðari
arvin dáin kunnu
og
tvnd, láið menn taka sær um
re1gB)-
Fara vit at rokna eftir, hvussu
stórt tapid er hjá okkum av ti
al
staðið fylktir, táið høvudsfram
vit t. d. ikki hava dugað al
leidslu-»produkt« okkara, fisk-
urin, verður selt, verður úrslitið
ikki lystiligt. Tað sundirlyndi og
lað óskil, her hevur rátt, hevur
nolið og sviðið dyggari, enn vil
orkaðu at bera og eru vit lí
í dag við at vera at ørminda-
húsi.
Meðan
beinleiðis
vil hava staðið skillir
og lelva hvor móli
oðrum, hava útlendingar dugað
at drigið eina línu og tvingað
iskaprisin á botn her heima,
al
útsoluprísurin
til
aka eftir lí, menn halda seg at
tÓ:st fyri
okkara brúkararnar er
vera komnir eflir eins ella at
salla eins høgur, og hann var,
táið fiskidriftin lønti seg væl hjá
okkum,
Soleiðis statt kemst lað hvorj-
um manni greilt, at nú er í efsti
stund at taka sær um reiggj.
8.
Menn megu lata gamlan vana
og hugsunnarhått fara.
Skal
okkum, tykist mær og mongum,
at
betur skil koma á hjá
samvinnuleidin er einasti
vegurin at ganga. Samvinna
millum fiskimenn, arbeiðismenn
og úlserðamenn, soleiðis, at leir
koma at standa yvir fyri útland-
inum sum ein heild, ein kraft,
stuðlað av landinum: løglingi,
stati og peningastødunum.
Fyrsta takið á hesi leið verð
ur, al menn vinna yvir sær
sjålvum, so at fiskimannsins,
arbeiðarans og úlgerðamannsins
líka
menn líð um lið og lata gamalt
umboðsmenn sessast sum
fara fyri at fán, um eg so må
eina bróðurskipan í lag, og
siga,
verður orðfelli í sagani, al
»best veita frændir saman, salt
hjá okkum.
Næsta takið verður, at henda
samskipan fær sín neyðlurvuliga
tísgjarliga stuðul. Her verður so
uppgáva landsins
(0)
og
peninga-
stødanna at leggja baktil.
Vidurskiflini hava hållad seg
so hørd og beisk hjá okkum ley
seinastu árini, at:tað skuldi ikki
verið óhugsandi, at
al
menn vóru
semingar-
Mangt ber
innstillaðir
ganga
og samvinnuleiðina.
at tí borði, at so er. Orka vit af
taka hill fyrsta lakið, verður al
vóna, at bresturin ikki kemur
at liggja hjá Foroya valdu álit
Ð.
ismonnum. Tað skal viðgangast,
at uppgáva lingsins ikki verður
sum fótur í hosu. Hon er longu
vaksin langt út um, hvatid tingið
evnaði, tá ið tað hell seg einans
skylda at viðgera smærri málum,
sum at rådgeva í ymsum lóg
broylingum og veita smáar
studningar til lendingar, brýr,
vegaslubbar o. s. fr. AL so er,
sýna mål, sum í ár eru logd á
tingborð
Umframt ymisk stórmál, ið
lingi, kunnu
eru gomul á g
nevnast:
1) Stovnan av einum nyggjum
banka.
2) At úlvega 800.000 kr. sum
lán til vinnulív okkara.
3) At umleggja oljuhandilin
við at leggja oljutankar heima
hjá okkum.
1) At veila munngóðan studn-
ing til eilt regluligt skipasam
band við hovuðsmarknað okk
ara, Spaníaland 0. s. fr.
Øl hesu mál eru neyðsynjar
mál og eiga al
Men
við uppgávuni.
fremjast.
vónandi veksur måtlurin
P, 1,
Den tyske Rigsdags Aabning.
Fl
Hindenburg tillader Rigsdagens Opløsning.
Alle Partier med Undtagelse af Tysknationale protesterer mod
tigspræsidenten og v. Papen.
Prøjsens Landdag vedtager et Mistillidsvotum til v. Papen.
(Fra vor Korrespondent).
Berlin,
Ingen Sinde er en Parlamenlts
periode i Fyskland begyndt saa
tragisk som denne Gang. Tusind
Parlamentarikere valgt af det
tyske Folk var samlet i Rigsdag
og Landdag, og begge Steder er
der et overvældende Flertal mod
den siddende Junkerregering og
af
missariske
den denne udnævnte kom
prøjsiske Regering,
det
eneste
men man usædvanlige
Syn, al el Medlem
af de to Regeringer var mødt i
saa
ikke
de to lovgivende Forsamlinger.
Deres Pladser stod tomme.
I Stedet for at møde í Rigs-
dag og Landdag var tre af
Rigsregeringens ledende Mænd,
Rigskansler von Papen, Inden-
rigsminister von Gayl og Rigs-
GÓ
5
værnsminister von
afrejst til Neudeck, hvor Hin
denburg opholder sig. I Løbet
el
Felegram fra Neudeck, der gan-
af Eftermiddagen indløb der
at Præsident
det
parlamentarisk set frit i Luften
ske kort meddelle,
Hindenburg havde givet
svævende Kabinet Tilslutning til
dets økonomiske politiske
af
von Papen i Miinster. Det med
5
og
Program, som blev udviklet
deles tillige, at Hindenburg har
givet v. Papen det begærede Op
løsningsdekret, at anvende, hvis
Rigsdagen stiller sig kontra ham.
»Vorwirls« erklærede i en
Artikel dette Kabinet for al være
i Strid med Forfatningen. I den
Anledning
en Meddelelse fra den prøjsiske
Bladet
modtog »Vorwiirls«
Indenrigsminisler om, al
Dage
Dette er Republiken Tyskland
var forbudt i tre
nu.
Hvorledes den spændende
Dag forløb,
Ro og Stilhed. Klara Zetkin
aabner Rigsdagen med en
lang Tale.
Berlin
Intei af det, der vat paael
vilde ske, naar den nvvalgt.
Rigsdag og den prøjsiske Land
dag holdt deres Møder, er sket
P
Der var spaaet en Hillermarch
mod Berlin, Spektakler i of
uden for Rigsdag og Landdag,
lidenskabelige Talere ov. s. sy
Det hel til intet.
møde i Rigsdag og Landdag fot
blev Vabnings
løb saa roligt, at man ofte tro-
til en
ikke i et Par Forsamlinger, hvor
sig hensat Kirke og
ede
Anskuelserne stod skarpt over-
for hinanden. Kun et enkelt:
Heil Hitler! lød i Rigsdagen, da
Nazisten, den lidlisere EFlyve-
officer Goering, med 367 Stem
mer valgtes til Rigsdagens Præ-
sident,
Schleicher
En Latterbølge sik gennem
ele Plenarsalen, da en af Rigs-
dagsmændene hvem det var
kunde ikke høres i det Oj
lík, Alderspræsidenten, den 76
Zelkin, overlod
til LET
aarige Klara
'ræsidenlpladsen
det
»Kongressen danser«:
Dering,
Refræn fra
Det sker
kun een Gang, og aldrig meri
citerede kendt
Saa kom det Øjeblik, da Al
derspræsidenten, den 76-aarige
kommunistiske Rigsdagsmedlem
Fru Klara Zetkin viste paa
Præsidentstolen. Der sik Rvetert
om, at samtlige Nazister vild
forlade Salen, naar Fruen viste
sig, men der skete intet. Del
>
Stilhed. Støltet af
ikle de
herskede dyb
to Sveeple
Zetkin
jerskel klara
j
til Præsidentstolen o
op g
tog Plads Det var næsten tra
gisk at se denne i sin Ungdom
saa sprudlende Yailator stan
rystende og famlende paa Pra
sidentpladsen; man frygtede lige
frem for, at hun hvert Øjeblik
skulde fulde om. Men pludselig
tog hun sig sammen, rejste
og log Ordet. Í en fanatisk Tal
jævnede hun det kapitalistisk
Samfund og Papenregeringen
med Jorden og spaaede en
snarlig Indfgrelse af det kom-
munistiske Diktatur í Tyskland.
Time talte Klara Zet-
hun lagde ikke Fingrene
| OYG! eð
kin og
imellem overfor Maglhaverne og
Nazisterne. Det var en fysisk
Kæmpedemonstration, hun ud-
førle.
Mærkeligt var det, at Nazist-
erne, som en Flok artige Latin-
skoledrenge, paahorte den gamle
Tale
P
Dames haanende uden at
kny det mindste.
Mødet aabnes.
Klokken tre ringede det
Møde. Nuazisli
ind som et Kompa
sam-
men til rne mal
ch« rede
Rekrulter.
Landdagen vedtager et
Mistillidsvotum.
Nazisterne angriber v. Papen
voldsomt
Samtidig med, al der val
Mode i Rigsdagen, afholdt den
prøjsiske Landdag Mod: Her
var Dilledet ganske det sammu
som í Rigsdagen
Landdagens Præsident, Na
Debatten
stærkt, al
sten Kerll, indleded«
og kritiserede meget
den nuværende prøjsiske Reg
ring havde nægtet at møde og
stan Landdagen til Regnskab for
sine Handlinger.
Den socialdemokratiske Land
dagsmand Jíúrgensen hævdede,
at Nazisterne i Dag ikke skulde
stan og kritisere von Papan, da
det var paa Grund af et Brev | kunnu
fra den nazistiske Landdagspræ-
sident Kerll, at Papen havde af
sat den lovlige prøjsiske Rege-
ring. Den nazistiske Fører Kube
angreb meget voldsomt Rege
ringen Papen.
Landdagen vedtog med alle
Stemmer mod de Tysknationales
el natlionalsocialistisk Forslag,
hvori Landdagen udtaler sin
Misbilligelse af Risskommissæt
von Papen. Med samme Flertal
vedtog Í ocialdemokratisl
Forslag, hvori del He rav
om Ophævel dnin
sen, om Indsætlel n Rig
kommissær og om en snarl
Moiørelse fra higsreltt vidt
Rúsdrekkamálið.
Kann ein góður fráhaldsmaður
taka stødu fyri einkarsølu
við rúsdrekka?
drekk last na I hond
Finki nd lopp undan
Dad r ein ti it Indianararnir
Oru €ertl undanfal mel 1410
hin | tr má | kom im elt
ovðandi VANSKrODDUI haga
fylodi eldvatnið honum, ld
VAinið fol o fram har il 1
ti sterka blomstrandi fólkinum
Indianaranum | ber
kús 0, li 4 kn lc Í ett
NOIEGtIÓI latt [|
and tráhal n ) )
il Í da i fren
Inum t du | il
og foll
Men hvø
Eg hugsi, at + |
ur um | leella ( !
er at fáa me | TN m
frfum Í t lat l Í
drekka ilt ágrvlið fråhald
arbeiði t ndir ollum du
skiftfum vera hovuðskraftin (il
at sera etlt fólk edråøt. Men tað
kann ikki noklast, at Í 1
rovndir hava lært okkum il
sjálvt hilt ågm sta lds
arbeiði orkar il insamal t
frísera lundi fl drekl
ólukkuni Menn ha tið
il 6 FR rovnt 1910 pral
leiðir to
Fan ed skomn
x ið ti y Í 1
leiðis sko! I ri I
Í ganga
kg vil Í s ri gr | koma
nærri inn llumtinga id
trálitið o ess ymsu uppskot,
NICTI Í h Í | | ber nerl við
( sølu | kka um ein
veg til minKkKa X rúsdrekk
inum
Váið ikki er talun um forboð,
verður einans it hugsa um,
hvor leiðin hevur møvguliøleika
til stórslu minkan av rúsdrekka
nvisluni
Her
maðu
havi eg sum fráhalds-
hildið uppá
við rúsdrekka sum ta farbarastu
tó alt eitt
fráhaldsarbeiði verður
einkarsolu
leiðina, merkja, tå
ágrylið
undantikio.
Vansin, ið er við rúsdrekka-
lógini, 10 nú er í gildi, er, at
brennivínið kann fåast nær og
hvaðani ein vil, at prísirnir eru
so lágir, at menn ullan víðari
bestilla stórar negdir
ÉR