týsdagur 13. september 1932síða 1

-FØROYA- SOCIAL DEMOKRAT Summi skip eru heimkomin ur ikki. Leiðin er at halda áfram. Fad eru særliga lríggir vansur Í) Rætt til at lata skipini fylkingartekin fyri frælsiskæran, FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | . . | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið | Á . 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst erður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødun Z Nr. 37. á 4 síðu. Við star | Tirsdag hin 13. septembir 1932. | a“ posthúsinum, prævses | 6. árg. Samvinnuleiðin armonnum skyldugir tokk. Men | statt, er hann ringur at nýta | Eftir hesum standa tvey høv- | ella sundurspjaddur, var tað | * | at stedga við tí slóðbrótandi ar- | Teir hava rættin á pappirinum, | uðstok fyri hjá fiskarunum á | sum blóð unglingsins ornaði og beidinum er ikki beint og gong- | men eiga ikki lykilin til hann | samvinnu- og felagskupsleidini: | fekk ferð. Hann gjørdist ti eilt | | meðan summi eru í sjónum. Urslilið fiskiskapinum er misjavnt. Sum viðvíkjandi sjålvum heild tikid er nøgdin av tí veidda fiskinum væl minni enn i hvussu er, hvat ið ley tvey seinaslu árini góvu. Hvussu vónleyst heita enn er, er einki at gera við lað. Fiskiskapur er av sonn- um eill eydnuspæl. Við hvort stendur á hondum, og við hvort er meiri ólælt, oftani bert eilt slød. Táið sagt var, at vid eitt tílíkt lag lað sjálvandi so at skilja, at vit var einki at gera, er Ð orka onga ávirkan á fiskagongd- ini og náltúrunnar viðurskifti. Annað er korum, ið sett verður fiskimann viðvíkjandi leim inum gjøgnum lóggávuna og á annan hált. Gerast ley ov trong og harð, má øll orka leirra fiskimanna og teirra, ið umboða teir har, lógir smíðast og landið verður stjórnað, verða logd á al gera korini lagalig og rúm. Tess verri er lað so stalt hjá fiski manni okkara, at her eru stór tok at taka og nógv at gera og broyta. Henda stóra spurning er hovi at koma aftur til eina aðru ferð, meðan ætlanin er í hesi grein at nerla við annan íkki minni slóran spurning: ænsar fiski- maðurin eftir at fáa mest meg- uligt fyri fisk sín? Ég mølli nú um dagirnai einum manni, ið kom niðan av bryggjuni. Hann kærdi seg yvir, hvussu óvarliga okkara fiski- menn ofta fóru fram. Hann greiddi mær soleiðis frá, at skipsmenn, ið líka vóru heim komnir, ullan víðari fregnan um fiskaprislikindi, seldu teirra part til tann fyrstbjóðandi, ikki Eftir tykki var prísurin væl lægri hægslbjóðandi. hansara enn útlitið fyri fiskaprisinum bar í sær. Hesin atburður kann hava og hevur lessverri oflast skaði- ligar fylgir fyri þeningaúrslilið hjá fiskimonnum yvir hovur. Hava eitt ella Meiri skipsmann- skap selt teirra fisk ov híligan, verður tað torfort hjá teim, ið skulu seinri, at koma selja hægri upp í sprísinum. Teir fyrstu, ið selja, seta vanliga prís- lúið markið, í hvussu er, selt verður til úlverðamennninar. Munur er á leirri stødu, fiski- maðurin nú hevur, og hana, hann hevði, áðrenn Føroya Fiskimannafelag var stovnað. Harra S. P. úr Konoy og fleir, lið, slóðbrótandi ið slóðu honum við hava gjort eitt slórt og fyri Forova fiskimenn. líðir arbeiði Nil allar honum og hansara hjålp- verða fiskimenn inil A sinni kom uppskot frå fiski- monnum í Nólsoy um at stovna eina sølustød fyri fiskimenninar. Men við hesum tydningarmikla máli enn er ikki komið longri enn, at lad er í uppskoli kanska lagt til viks. statt, at Og er nú lí so mangan verður selt í blindi hjá fiskimanninum. Tað er urin, aflaná so Jangl, drúgt og » skiljandi, at fiskimað tungt strev, selir við tað sama, hann stígur fótin á land, fyri al fáa tey neyðar ovru, sum hans ara heima bíða og leingjast eftir. Men fer eftir fummum soleiðis, at henda skjólsola fram fiski maðurin selur ullan at vera »ajour« við hini verunligi pris- likindini í hvussu er heri heima kann hann forselja 2 (Í seg og missir meiri fyri minni. Peningaliga hevur hann einki at missa. Kg veit, al stjórn fiskimanna » felags hevur hjålpt og hjálpi fiskimonnum, (åiO teir íkki kunna ella hava ilt við at: fáa lað sindrið av peningi, teir hava Eg al stjórnin ikki vil umbera seg, láið samráðast vunnið. tvist heldur ikki í, fyri af Men henda støda tykist mær ov »pa menn finna hana um fiskasølu. siv«, sjålvt um ikki gingið verður Nólsova ávíslu rættastu leiðina. ta av fiskimonnum Fin åvar ing til fiskimenninar átti í minsta lagi at komi frå teirra oddamonnum. Men lí viðvíkj- andi hevur einki sæst í bloðum okkara í ár, og at taka eflir lí ådurnevnda dømi man valla aðrar leiðir vera gingnar ella annað gjørt fyri at aftra fiski- monnunum í at standa skildir og óvarandi koma hvorjum vørum í vegin fyri at fáa besta prísin, ið kann fåast í leim tess- verri nógv ov ringu umstødum, ið nú eru fiskasøluni viðvíkjandi. Fiskimenninir hava tíkið hill fyrsta takið á felags- og sam: vinnuleiðini. Allir standa nú í einum meginfelagi. Hesin felags skapur hevur hjálpt teim tak fyri tak framm til rættindir, teir ikki fyrr áttu. Teir eru soleiðis í sáltmála teirra við útgerða- menninar komnir upp um reinan tridjing og hava frá bytisrætt. Fråbytisrætturin er ein virðis- Men hevur hann dugna bert í lítlum mikil rættur. lessverri móti tí hann, um rætt farið muni verður fram, kann vera fyri fiskimannin. Kemur ein á tal við fiski menn um at nýla frábýlisrættin, er svarið vanligt, at fråbvlisrælt I) Um fiskimenn vilja hyla frå og selja til mann á oðrum plássi, er tad oftast Ogjørlivt al 110, lata avgreiða fiskin frå sær við at leir ongan rælt hava al skipið sigla til keyparin 2) Nanliga vil útverðamuður ikki bjóða uppá fiskimannsins part á skipum hjá oðrum út gerdamanni. 3) Fiskimenninir sjálvir hav onga sølustødu, ið kann taka sær av at selja fiskin á høvud marknaðunum, ein og Ulverða menninir vera sigla við fiski teirra Lil keyparar í Førovum 2) Stovnan av einari sølustødu, ið kann laka sær av at selja fiskimannsin fisk, tilvirkadan ella sum saltfisk sølustøda kann so, um Henda t ulgerdamenninir éru førir tyri it slovna teirra egnu sølustød, ið talan er um, samarbeiða við ølustødu úlverðamanna, so tær irka sum ein heild, ein kraft utetln P, D. M. A. WINTHER: URVALSRIT 1932 Felagid Vardin 1932 M. A. WINTHER I foroyskum mentunnarlivi tey seinalu 50 árini hevur skald skapur Forovalands haft alstóran tydning og åvirkan á hitt núlis andi ætlarliðið. Meðan menn fyrr her á landi bóru sínar áskoðanar fram tåttum og kvæðum, so nýttu eldhugaðir Forovingar í seinra tíðarmóti Førovingafelngøstid ini sogusniði og sonyljóði. Í fogrum måldåmi, í vøkrum, myndandi orðum, bóru skald int fram áskoðan teirra í sangi, sangi um Førovar, fólkið og lit bjartu náttúr Forovalands. Skald ini vóru stundum dopur, ávirk að av líðini og lí heimliga ljóð skaparliga stríði fyri, Þat fúa Førovamål til æru og at fáa Førovingar at ganga fram í oll urin er góður, men sum nú er | um lutum«, og ikki var tað sort híðsk og Vit ungu, ið nú liva, mátti soleiðis hal tand stundum Irlað så iskodan stóð móti áskoðan, og kuldi førast út í æsur. háltað, stríðið (í viðurskiftini vóru so reint mentunnavlign, at her var ) hjá Førovingum at gera TND innaðhvort geva seg sjálvan upp ella »rudda burtur arva« sum Kvívíks Jógvan segði, og menna okkum aftur sum Førovingar, meldurtíð, kveikti neist ir, ið nørdust Hin mest flovandi login, í fostraðist í skald vlheitur bjarlaslti brandurin, og Korovingafelagstíðini var ið M. Á. Winther. So var hann, at:allastaðni har hann kom fram á ungdóm, í fylking, heimlandskæran, mentunnartyst- an foroyskan ungdom M. A millum Lívsyrki Winthers fall førovska fylkt (i eisini hin ungdómin, og ungdómur ust um hann og lyddu á hann Hann var ikki sum hinir. Hann ri Val virkisfúsur, ið var nakað meir ungdóm ur hugtikin og tvirkaðist av talu hans. hvørt hann var rødari á unglingafundi. ella kald vert al i ru hoyrd Hann hevdi eilt fr gera volt hegn Í i kada Í sannleika í sogum ella søøubrot um. Ug tað undi na! rda var it hann misstók ser kl táið hann tók evni burtur úr hvon dagslívinum »o hann ikti tíð. Um hann skrivaði daprai ilvarsøgur. ella hann bar fram rímleysa kvoðu til land okkara ella hann flættað sken jeg Ir leim nógvu lrægrun } ulu tå, heldi ( ú I hann RT: ka ppin M. A. Winther oling ekjari skald. Hansa rsta Mt | 0 I og HUT 3 »Havna on £ hann sjálvur s var sål i »Havn 1 felag: Í >Baldursbrá hitt sl blað Havnat In9gmani legði M. A. W her skaldavrl »kald erk I Verða t VG, ( 1. ( Í For: gar í Før un Y 1 þa at ungdóm oe IV | sSlÓrmissur il MAY 0 ungum ldri | Í hvíld Felagi Vai M A. Wii I n I 1 nisvyaroa ) { DVualsrit Bók | 1 í i IlAKað av ft ) 1 M i Vw ther skrivaði av råmandi ålvars- søgun Visit eru viðtikna hansara kvoður til Ferovat hitt førovska várið JOGUI M Á Vw ilhers eru sí leiðis skrivaðal Í er kun lesast uppí saman lí eingin leiðist teimum Forovingur eigur li ein verða í Fer ovum, ið ikki ognar sær hesa bók >Varðans Betur minnisvarða kundi skaldið og unglingavekjarin M. Á. Winther ikki fingið, enn tann at Foroyingarlósu hansara skald- søgur, og ognaðu sær hansara mentunnarligu hugsjónir og førdu tær úlí æsur Aldri doyr Maurentius S minnið manns. Viðstein.