týsdagur 29. november 1932síða 1

å Á Á s 3 -FOROYA: DCIALDEMOKRAT || VAN UR VAR I FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 ovr, å forsiduni, . Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið á , Nr. 48. | 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst | Tirsdag hin 20, novembir 1932 | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum | 6. ar. | avsláttur í prísinum. | . | og skrivstovuni. Telf. 143 dl Harra J Patursson oyingareru jú ikki noyddir at fara | fyri sjålvstyrismenn al næstu fornfedrar Hans Ha | góður starvandi bróður millum . e þá val! Vit hava A. Samuelsen, | lata verða vid at velja! streym latnir á sjónum eins og | teirra, ið ganga á odda í bar- sum eftir harra Paturssons orð- | bara at låta vinstramannin og | hann sjálvur, og so man vera | daganum fyri landi sínum í bestu følkatingsvalib. fyri 16, i alursson Í »Tlingakrossur« hesum hevur harra J. ein »leidarn« um valid og hill danska styrid, sum helta val hevur forvolt. Vil foroyingar eru nu einu- ferð saman við danum »har niðri“ undir ti dansku grund- lógini, og so leingi, sum vit eru lað, 80 eru vit tað, um helta er tala. Nakað annað er, at vil vilja hava loysing, og so er alt einki al samband við Danmork og ta dansku grundlógina ven sagn blott“ Men vit trúgva fjøldin av hvussu er, vil nevvan, al føroy- ingum, enn ið verða leys við alla. At harra Patursson og vit eru ikki ikki á einum máli um hetta, er al ivast i, annars sat hann sum landstingsmaður í dag. Tann sessin hevur hann av ti, at danska Føroyar grundløgin sigur, al senda á danating ein landstings mann. Eisini fólkatingsmaður hevur harra Patursson verið, eisini eflir orðunum í fleirri donsku grundlógini. latun okkum lí lata 1850 verða fyri fyrst; men her er ein spurningur at taka til um roðu seinri: Kunnu vit fáa eina broyting av dansku grundlógini, so vit førovingar ikki longur tingmenn »nidur«? full løysing til Vit vildu fegin spurt fólk: Hava senda Ella má her? til so stort álit á løgtingi okkara í hvussu er tí núsilandi, ti talan nú at til haida tað vera råduligt al geva hérum ér jú lí full lóggávuvald í ollum søk- um okkara landi viðvíkjandi? Hevur lað í ollum teim farnu árum syni seg vert til slíkt álit, lad lad lá nú hill danska stýrið og sýnir nú? vil hava nvít val til tað danska hjá okkum (i tad er ikki her fólkalingið, et einki al siga: storri omakur enn hjá teimum har niðri, í bvum og landsókn um, so her er ikki so nógv al gremja seg um. Og kostnad- urin ja, lat okkum síggja kundu okkara løgtingsmenn eitt sindur stytri líð til tvætl so gekk tað »lika brúkt kjak og um »keisarans skegg«, upp«, kann henda, og vit fingu valid ókeypis og pening afturat; hvor veit! Á danska hava val, el tað var manndømsgerd: Her eru vil, veljarafólkið stýrið vildi ikki at finnast al, vil lala danska ráða, um vil skulu virka víðari fram í okkara slarvi, sum, tå saman um kemur, hevur små- fólks væl til mid. Tí enn eru, hvussu so út sær, »idealini« ikki deyð, lat tey so sýnast at vera kámaði burtur. Få harra Patursson skrivar um danir, at teir vilja hava val fyri al fremja síni viðurskifti, og roknar upp tey oll, og so skriv ar, al tað er ørvilisligt, at vil av leirri grund skulu skræðast upp vil ikki úr svøvni, á føtur til at yal, so fala vit ikki reiðiliga. For- sigt | Í maður, lat friði! Verður sjúlvstýrisflokkurin = ongan at um er ein góður hann té sita í sela upp ímóti honum, verður eingin ófriður millum teir báðar leir framvegis, í góðari semju, arbeiða við kannske eina flokkarnar, og kunnu so »tilbodinum«, ferð sigursteinurin, ið grødir oll tey víðari sun verður lann sár, sum eru sligin í sambands sjålystyrisbardaganum, í leim nógvu árum, ið farin eru síðan 1906. Socialdemokratarnir eru ikki við í hesum semjuar- beiði, teir sluppu ikki upp í part. Tó, tað tordi verið, at harra Patursson tekur í mist, tá hann so háandi mál, val fyri! Tað tordi skrivar um øll tey danir nú eru gingnir á hent, at fáa danir ment seg, so hetta stýrið fæl meiri og meiri ræði, so kundi tað komið til at rokkið til okk- um her uppi, soleiðis at tann eini smámaðurin rættur oðrum hróðurhond. Og fáa vil har eru mentir at greiða danum frå einaferð menn niður, sum viðurskiftunum her uppi, so teir síggja tey frí fyri sambands- ella sjålvstyrisliting, er moguligheit fyri, at mangt verður eðrvísi. Okkara ráð harra Palursson og sjålvstyris flokkin Latið tit A. Samuel- sen verða í friði, og arbeiði tit eru ti toy til framvegis í semju uppá »tilbod- iða finansplanen. tað órógva A. Samuelsen, er tað so Men er nakar, sum skal cialdemokratarnir, javnaðar- flokkurin. — A. hoyrir upp í tann flokkin, vin- Samuelsen stra, sum harra Staunings stýri fór í bardag ímóli, og vann. að verður í hesum døgum sagt av kønum monnum, at framtíðin vil bert kenna flokkar: konservativar og social- demokratar, allir flokkar vilja detta burtur. Vinstra, sum tað í parti tveir politiskar- »millum«- enn eilur, við »konservativu«, tað vil afturhald er so at síga teim sum fleir, ja verri. Tad er lætt al tað er nakað vit síggja altíð: Fer frælsismaður at nærk skilja, ast motslødumanninum, verður hann nógv verri í aflurhaldi enn hann. Vinstra, sum nú er farið í føvningin á stórmannsflokk- inum, má lí vera tann flokk urin, sum socialdemokratiid av ollum alvi fer í bardaga ímóli. Vil hava áður sagt nakað so leiðis: Foroyingar eru yvirhøvur småfolk, og kendu teir seg sjålv- ar, fylktust teir um tað social- demokratiska merkið. Kendu for- oyingar seg sjálvar, fóru teir allir sum ein, maður av húsi, á val móti A. Samuelsen og fyri socialdemokratiinum. Tá tað tí nú er so, at lað er sambandstingmadurin, vinstri maðurin, og ein socialdemokrat ur, sum skulu stríðast, nýtist tað ikki hjá harra Paturssoni at stíga fram at verja friðin. Ofrið- urin rokkur jú ikki til hansara. Nú er einki »kompromis«, hei er eingin S. P, úr eingin »kombination«, Konoy, eingin javnaðarmenn berjast, nú el bara at síta heima og hyggja at, ta | smáfólkið fer at klára Nú el | | | | | | hvussu | seg móli greivaflokksins manni. | Men vit vóna, al lad vinnur av | honum og sendir sín mann inn | á ting at handtakast við sínar felagar har. Vinnist einki við, at vil senda ein mann inn á ting, ein sum stendur í flokki við hitt danska slýrið ST sanniliga vinna vit einki við aftur at senda ein mann í tann flokk, sum er tess argasti mól støduflokkur. | Harra Patursson, lygum mugu | jkki lrúgva, at vit socialdemo | kratar ikki ål í odd og egg eru líka góðir foroyingar, sum nakar. Men fyri okkum er tað ikki til at stása við fyri nøkrum her á landi ella uttanlanda, at vit eru tað. Føroyingur at vera er ikki: í | talu at elska Føroya | brim, tann ylandi storm og glaðustrok, men tað er at elska Føroya fólk og gjøvnum alt silt yrki yrking og steinar og royna al vekja tað til at læra at kenna seg sjålvt, sína megi og sítt virði sum fólk og sum menniskju. Nekur áminningarorð frå fiskimonnum i Gøtu um Hans Havstreym og fel- agar hans i Gøtu, sum fórust við „Immanuel“. Sum øllum Førovingum man vera kunnugt fórust tvey fiski skip í havódnini undir Íslandi í vár: »Laura og »Immanuel« úr Vági. Við menn úr Gølu og millum leirra Hans Havstreym, sóknarformað sidstnevnda fórust 3 ur í Gølu sokni og formaður Førova Fiskimannafelugs Vo fundi fiskimannafelagsins i Gøtu í septembur mintust vil hesar felagar okkara og var tá samtvkt, at vit eisini skulu minnast teir á almennum stað Hóast saknið er sárt eftir ein og hvonn góðan drong, sum ferst á sjónum, so kenna vil tað sárast eftir Hans Havstreym, ti hann var ein framúrskarandi unglingi í okkara bygd Hans Hansen, ið seinni tók navnið Havstreym, „varð borin í heim í Gøtu 5. júlí 1903. Faðir hansara var Hans Fr. Hansen ættaður úr Norðugolu, ein vid gitin sjómaður. Hann átti skipið „Tulip“ og gekk burtur við tí á heimferð frá Hetlandi um heyst 10 1904, við honum var bróð urin, Peter Jacob Hansen og fórst hann í somu ferð. Faðir teirra var Hans J. Hansen í | Norðugolu. Eisini hann lalst á sjónum, við róðrabáli í 1878. | Móður Hans Havstreyms var | Maria Hansen, døttir Joen Han- | sen í Tórshavn, ið gekk burtur | við róðrabáti í 1885 saman við | Sum vit síggja herav, eru allir | víðan um hetta land hjá teimum, sum sjógvin søkja og harvið bera landið uppi peningaliga. Havstrevm var Í ár og 3 mán aðir tá faðir hansara doyði or móðurin sat einkja eftir í trong um korum. Hann aldist nú upp hjá henni og gekk í skúla í Golu Longu á ungum aldri vísli tað seg, at hann hevði góð evnir og hug at lesa, ikki bert í skúla júkunum, men eisini í øðrum sóðum bókum, ið vóru fyri ond. Men so sum korini vóru eima, var ikki hugsandi um at alda hann til hókina, hann målti tíðliga, eins og aðrir fiski- mannasynir í Føroyum, leggja í sjalaræðið á teimum, sum fórust blåman har úti í tí havi, bæði oyingin. undir sum elur og stjelur Før Men Hans Havstreym longdist åt í heimin og í 1926 | for hann til Danmarkar, har dvaldist hann eina líð á Børn hólmi og søkti sjógvin saman við fiskimonnum har Tå hann í 1927 kom heim aftur kendist lað brátt, at hann hevdi ein góðan hug at arbeiða fyri upplýsningi og framburði millum sínar slarvs-broður og felagar, fiskimenninir. Til al húgva seg betur undir hetta starv fór hann ein vetur á ar beiðaraháskúlan í Esbjerg og fekk har hollan kunnskap í mong um greinum. Heimaflur komin iv hesari ferð, legði hann út bæði í talu og skrift. Hann varð javnaðarmaður við liv og sál o hvassliga tók hann til orða fyri rætli arbeiðarans móti ríkmanna veldinum I 1930 varð hann valdur til sóknarformann fyri fiskimanna deildina i Gøtu, og árið eftir var hann valdur til felagsfor mann vid einum vvirvaldandi slórum slemmutali, hetta vísir, at fiskimenninit høvdu eill ófora gott álit á honum, og iva leyst hevdi álit teirra ikki verið til skammar, um honum hevði ognast lív í nøkur ár afturat, tí hann átlli ein brennandi eldhugt fyri valferð fiskimanna Stutt eftir at hann var valdur landið til | felagsmonn fór hann einaferð um at halda rødur fyri eldhuga teir fyri um og harvið felagsskapi og samanhauldi. Væl varð hann fagnaður, har hann kom fram, og ivaleyst høvdu orð hansara borið góðan ávoxur di fingið men so skuldi um hann hev loyvi at starva í nøkur ár, ikki verða Aður enn hann fór til skips í fyri al era på vår, skipaði hann aðra fundarferðina í hevst, tå hann kom aftur, og til at hava við hondina, lat hann savna saman allar tær kontraktir, sum hava goldið millum reiðarar og fiskimenn síðani felagið var íbirt fyri at kunna peika å framstig ini og prógva tydningin av fel agsskapinum. $ til at koma at standa á odda í ráðgerðunum um hina nýggju kontraktina í heyst, men nú mugu aðrir taka við hann Í bróður sínum Vilhelm Hansen. | er farin. Hans Havstreym fell sum ein Hann gleddi seg | fiskimonnum og arbeiða talan, run. Saman vid Hans Havsíreym Gølu bysd, Ole M Poulsen borin í heim í * forust út vyOorugølu 1908, fyrrverandi 11. september stjórnarlimur i | F. í Gefu | sókn og Ole Miller, borin í heim í Porkeri 2 september 1908. Ole M. Poulsen var giftur, eftir pørnum Ole Miiller var fadir- o móður silur nú einkja við á levsur. Fadir hansara forst ið stjørnini« Oli var eill fyridomi fyri ung góður stuðul heiminum. Båd voru (€ll av Vlarsi SJÓmOÓ Fad er ikki minni grund til al minnast teir, ið fall men Verri vi ur ía VS dan Gjørt () skaldið kv ()s mangen sjøma i fik dødens kran f 1 < som burd« sit navn blandt I | Nú Guds signing eiri minni Aldri elva vil 1 lovma feit | 1 LI | lelagsmenn okl , | eru teir farnir. or sa vil | har úti á havinum, í lad fyi dømi, Hans Havstrevm gav okl um við sínum eldhugnd sta fyri framburði fiskimanna, skal verða okkum ein viti til at halda Allir fiskimen ( GeINUM Máli I hesin ur, sum Havslreyn jevul | vrkt, eigur t koma t saman ; 1 , 5 , nú er vundið hátt á stone, 4 nu ma jremjast I orð nu má betnast leið so rong, rudda burt tað, okkum taka hvassliga til orðar fyri frælsi, bróðurslk Arbeiðsmaður trælanivdur, ríkmannsognir hevur nørt; sig, av hverjum er tú livdur, er tað ríkmannsveldi størt? Tú má sleipa, streva, træla, meðan aðrir gullið mala iv tínum sveitta, slit og stríð. Fiskimaður kring um havid, balist um í logn og ódn, til eitt lív so hart og strævið for at føda konu og børn, nógv er strevid, lítið úrslit, krøktan ryggin, bart eitt andlit uttan von um betri tíð, bi