týsdagur 6. desember 1932síða 3

Stríð millum arbeiðarar í oðrum parti og arbeiðisgevarar og skipararnar á „Tjaldri“ og „Sleipner“ í hinum. Tvøroyri, hin 16. nov. 1932, Fess verri hava arbeiðisviður- skiflini síðstu tíðina verið út av lagi ring. Arbeiðið hevur verið al kalla einki hjá flestum hesa arbeidarum, og er tað tí rimiligt, al arbeiðararnir royna al fáu falur í lí arbeiði, leir kunnu fáa. So statt hevur arbeidismanna- felagið »Fylking« sent bræv til arbeidisgevarafelagid á Tvøroyri um, at felagid »Fylking« kravdi at:fastarbeiðið um borð í farma- skipum fólki úr landi. Sømuleiðis varð kravt, at var gjørt av lúku skuldu vera úr landi. Hetta hevði arbeidisgevarafel ikki »Tjaldur« og »Sleipner« mána verda- og spælmaður nvið svarað upp á, lá ið dagin komu á Tvøroyri. Arbeid ismenn lóku seg lí saman á bryggjuni, lá id »Tjaldur« legði al, til at forða, al varð lossað, áðrenn gingið varð undir hetta Fingno »Tjuldri«, men hann noktaði al fúsir nukað krav. varð við skiparan á anga undir kravið. So varð byrjað við ta fremri lúkuna al lossa við krambúðar- tað troðkuaðust teir, al So lúkuna. sveinum, men varð skjótt, at: arbeiðararnir So tællir novddust al ultan um teir rýma. varð rovnt vid (fa aflaru Gudmundur Mortensen sjálvur til al i bryggjuni. Eilt bundi vid valn fir varð fólkið uttan um fekk varð (i my seg taka ímóli nidri leidningsrorum vard niður Men bráll hann lov Í hangandi leingi, forðaði, at: hann Ov HO Ur, tað 00 = til less ein au tomobilur kom vid postinum, sum skuldi umborð, og helt vid ta fremru lúkunn. Tá flultti fólkið frá teirri aftaru lúkuni vvir hagar, ið aulomobilurin varð. Tå kom Rikard Thomsen (il at hjálpa Gudmundi at:hogga taklinum. Men manna- straks eftir rorini 01 leimum múgvan val ov forðaði. Og Rikard mált taka til beins undan. Tad var eygsjónligt, al hann royndi at sleppa sær burlur, meðan hann varð í heilum skinni. Gud- mundur deildi og skeldaði illa, ti hann fekk ikki loyvi til al taka ímóti voruni. Einaferð kom Johann hjá Dåniali til og skuldi taklid Men lá straks einir triggir eflir honum hogsa úr. vóru og fírdu hann burlur, so hann fór stíklandi langan veg eftir bryggjuni á kroppin á leimum, ið stóðu uttan um. Tá helt hann yri, at tá ið fleiri hundrað manns vóru eflir einum, so kundu leir saklans. Ein av ar- beidarunum steig tá fram og segði við hann, al her var ein, heyð einsumallur. sun sær ímóli honum Vá segði hann, at hann hevði ongum boðið av og for sin ved, Få. ið leir á »Tjaldrinum« sóu, at leir fingu ikki taklið krokt úr rorbundinum, loyslu teir endan úr spælinum og lótu so rósa niður á bryggjuna. ikki so, al leir lóku eini 1000 pd. og lyftu upp um stokkin og taklid aftan á. »Tjaldrid« for í tí skili av stað Arbeiðararnir vjørdu vandari enn undir rorbundið tveillu inn um og til Vágs ólossað. Meðan lá fjórði og bíðaði eflir at sleppa »Sleipner« yviri á at, vidi eill sindur av og á, (li teir ólolnaðust at bíða. Teir komu so at, tá ið »Tjuldur« var farið. Skiparin hevði fingið al vita, meðan »Sleipner« lá yviri á | IR SUÐUROY tjórði, hval ið var á vási. TA ið skipið kom at, hevdi hann all fyri eill boð eftir formanni ar beidismannafelagsins, 10 so fór til Hann læt formannin hann gekk ikki undir uttan umborð hansara. vila, al kravid frá arbeidar- unum, lad at lastfólkið kundi hann hava úr landi. Spæl- lúkumaður skuldu vera og av skipinum. Men vid leirra krav, hildu so Var fast varð Seinl frå, al arbeiðararnir og einki lossað tann dagin. um kvoldið segði hann hann vildi taka tveir menn úr landi, annan til lúkuna og annan til spælið, men teir skuldu einki gera uttan bert standa og hyggja meðan tveir skipinum al, av gjørdu arbeiðið, tó skuldu hesir menninir úr landi fáa arbeiðis- lonina. Hetta kundi eingin ganga undir heldur. Hann segði so frá, at hann sigldi klokkan 7 morgunin eftir, annaðhvort lossað varð ella ikki. 600 fiskapakkar frå A/S. Mor tensens Eflf. og »Ilvilanesi« skuldu fara við, men nú sá illa út fyri at fáa leir umborð. Teir handlarnir funnu so upp á lað, at teir líðliga — tysmorgunin skuldu koyra fiskapakkarnar um borð í »Nellie« og »Thor« og sigla til Vágs og lossa leir um bord í »Sleipner« í Vági. Tá teir ongan til arbeiðis. TO eydn fáa tað »Thor« lastaðan, men í »Nellie« ið morgunin kom fingu »Hvyftanesi« at aðist kom eingin fiskur. klokkan varð sjev, men »Sleipner« varð liggjandi við bryggjuna. Tá ið leið út ímóti middegi, fór »Sleipner« frå bryggjuni og sastaði akker yviri á fjórði. Tá 10 frættist, at:>Hvílaness var í ferð við at lasta »Thor«, fór brátt stór mannfjøld til gøngu inn á Ilvitanes. Tá ið eir komu oman ímóti kram- búðini, kom Johann hjá Petur Morlanson rennandi ímóti teim- um við báðum ormum yvir høvdid rópandi: »Her má eingin koma, hetta eiga vitl« Men tað legði mannfjøldin vertin í, hval ið hann segði; leir hildu sína leið beint oman, so hann malti gevn seg lil viks, ella hevði hann verið gingin í rót. Komnir oman um krambúðina kom Niels Pauli, bróðir Johanns, til, og teir deildu og skeldaðu á versta vís, og vóru teir heill óðir um lað, at: arbeiðararnir vildu forða teimum at arbeiða. Teir fingu sjálvandi aftursvar, ymsir tóku til orða, báðir partar goydu líka illa. Niels Pouli og Johann upp á sín vis, og ar beidararnir ímóti. Flokkurin endaði ikki fyrr enn niðri á brúgvarendanum, har ið >Thor: lá. Her varð deili leingi av báðum porlum, to mest Á Niels Paula Niels Pauli talaði bæði hart og leingi, mest Johann. og persónligt brigsl; tá helt ein úr við verið flokkinum fyri hann, al skuldi so hann prestur, golt hann talaði; lá gjordist slíkur látur, at hann tagnaði. Her var so einki at gera, lí »Thor« var lá fulllastaður av fiskapakkum, og flokkurin for ti út aftur á Tvøroyri. Komnir higar sóu fleir, al A/S. Mortensens Eftf. gjordu eina stóra jakt til reiðar al koyra fiskapakkar í og løgdu | hana at landi. Fólkið fór út ! hann aftur og hevdi skriftliga g stillaði hagar o ið gingu og bóru fiskapakkar omun. seg beint fyri har krambúðarkallar nú Tað var skjótt, at:teir noyddust at: geva uppat al bera, og menn skiftu orðum; bod politistinum Stóra Martini. Hann so for eflir kom so í mundering, stillaði seg soleiðis upp, at nå skuldi hann forða fyri, at fólkið ikki slapp fram at mola leimum, ið bóru pakkarnar. Hesin stóri Martin, sum ikki iv langi, lóklist al cer: een Ag. l(OKlISt af gerast Ogvilign yvin móli arbeiðaru- num og luka bert við arbeiðis gevarunum. Ti helt hann við arbeiðararnar, al leir gjordu hetta bert til kommers og bað ikki tók Fyrsti teir vera dummar, til. maður, ið sum hann kom við einum pakka slapp oman um, Tå 50 men hin næsti ikki. hexði tælt Marlín og henda mannin við fiskapakk flokkurin troðkuað seg 0 saman um bæði Stóra anum, al hann slapp ikki oman tikin og pakkin var av honum og lagdur í túnið. Tá rymdi politisturin. Men hann var ikki leingi burtur, summu hildu at hann hevdi verið og fingið sær gummiknippilin. Hann kom aft- uflaná kom NÚ ur, og beint syslu maðurin. vjørdist meira álvarsamt. Fólkið trodkadi seg lættari saman til reiðar al grípa inn, um (80 gjórdist neyðugt. Sýslumaðurin bað fólkið fara av stad haðani, men eingin for; menn gjørdust enn slivari nú. Hann tók Í armin á einum, og bað hann fara, hin bað hann koma við, men lað vildi hann ikki. Hann sá slraks. al her hatti ikki at fara fram við horð um. Spurdi hann lí, hvat ið tað *x Varð, ið arbeiðararnir vnsklu, og fekk hann lað at vila. At beidararnir søgdu lað, al leir kundu ikki laka við tilboð skip arans, tí tað kundi kanska upp falast sum peningapress, al hann hava (veir skuldi menn frá landi til at standa og hyggja at, meðan lveir av skipsmonnunum, arbeiddu. tað fyri. Nú skuldi hann umborð til Tá segði sýslumaður in, al skuldi eingin óttast skiparan og fáa skil á li, og bud formann arbeidismannafelagsins koma við. leir so umborð. Meðan (nd hendi hjá ÁS Mortensen Ef. ar »Ihor« komin út á fjørdin og hevði lagt at »Sleipner«. Straks ið ar- lað, nakrir ein bút og hildu umborð. heiðararnir søn mannaðu Fáið teir løgdu at borði, leyp Johan hjá Petur Mortanson inn fekk í í hátin. Ein í bålinum beinini á honum í lí, hann leyp fall bålin, og lupu nú menn upp á dekið á leir. so hann so endilangur í >Phora. Johan upp aft- and kín av monnunum lók um taklid, ið var hogt í eill bundi av fiskapakkum, og krøkti tað úr. Johan greip eftir lí, við bådum hondum og vildi taka tað aflur, men hin helt fast i og rykli av honum aftur við aðrari hond, so hann fór liggj- andi eflir rommum fram yvir fiskapakkarnar; tá málli hann lúta og binda frið. Nú kom stødgur í har. Arbeiðararnir vórðu verðandi umborð, og ikki varð arbeitt. So var lad, at:sýslumaðurin kom umborð til at fáa skil á við skiparan. Leingi var hann inni hjá honum. At enda kom | erklering frá skiparanum, ið sekk út uppá, at hann tilbeyð al alt fólkið í landi, og síðuni spæl- og lúku- lastini úr lava mannin, men tó við leimum treytum, at teir báðir spæl- og lúkumenninir ikki skulu gera arbeiðið, men vera hjástaddir, meðan tveir av skipsmonnunum arbeiddu. Aðrenn hann læs er- kleringina upp, beyð hann ar- beidarunum at fara niður aftur í bálir, teir vóru komnir umborð í. Hetta gjørdu menninir. Sýslu- maðurin stóð so inni fyri tí, af hetta ikki skuldi kunna nýtast ímóti arbeiðurunum sum penga So var furið í land, og press. > har las syslumadurin upp erkle- ringina fyri allari mannfjøldini. ovalt var so gingið undir at Henda skipan bert hesa ter 0, hvussu skipast skuldi í framtíð- lað ini, Var at tingas) um Við reið- aríið. Og lað er ikki at ivast i, at er reiðaríið ikki gingið inn uppá kravið, al menninir úr landið sjálvir gera arbeiðið við spæl- og lúku, so verður skipið x at fara av stad aftur ólossað. Askoðari. blaðnum Sum aðrasíaðni í athugaliga greitt frå var, seinast & »Tjaldrid« og »Sieipner« vóru á Fyørovri, hørd logan millum ar- beidsmenninar á Tvøroyri oðru megin og arbeiðsvevararnar og AVVAl kap! unar hini megin. rbeiðsmenninir vunnu tå ein { ur, og så tuð út, sum skuldi fara al at spurningurin Skiparin á einum sum kom higar Í adamp Ira eftir fiski stutt aftanå ta nevndu orrustuna. heyði einki ímóli af canga við til arbeidsmannakrøv- ini. »Havhesturin«, sum Í gjár var her, varð eisini úrskipaður við arbeidsmonnum við spælið, lúku, gerdu og í lastini. Men hóast greitt frá skipafelagsins síðu kom lítil kurul, tí av- sreiðslumaður skipafelagsins, Gudmundur Mortensen, vildi ikki biðja manningina, ið ar- heiða skuldi umborð, men vvir- lat tað til arbeiðsmannafelagið al skipa fyri. Felagið lnð so gjørdi, og »Havhesturin« varð úrskipaður í ollum góðum. Táið »Havhesturin« var liðugur, kom »ljaldrid«. Men nú vildi av- øreidslumadurin seta arbeiðs fólkið Men av tí al arheiðsmannafelagið gekk út frå umborð. av royndini við »Havhestinum«, at tað hendi at út- vega til arbeiðið umborð, hevði tað í góðari líð biðið á »Tjaldrinum«, og var litið (Ii i mannskapið til arbeiðið umborð lað varð ti avgreiðslumanninum at menn noktað seta arbeiðsfólk umborð. Herum kom so harður dråttur (il al standa av. Táið »Tjaldrid« kom seint, varð einki lossað um kvoldið og spurningur stóð so til morgunin eftir. Báðir partar stóðu fast uppá sítt. Men eftir eini tímalangari — togan vunnu arbeiðsmenninir. Tað er eyðvitað, at tað ikki kann menn, hvorja Ein fast skipan má koma á arbeiðs- vidurskiftini skjótast gjorligt. ganga, al ferð skip kemur, stríðast. | Í | Úr Vági. Tað má sigast at vera eilt stórt framstig fyri bygdina, at so nógv nýmótuns turkihús eru bygd her í bygdini. Meðan tað frætlist um stórt arbeiðsloysi á Tvøroyri fiskurin verður út- flultur haðani óturkaður kann ikki sigast fuð suma um Vág. Tey nýggju fturkihúsini eva al manni g kalla og hvørjari kvinnu væl av ar- hvorjum bþeiði. Og tuð skulu keypmenn- inir her eiga, at teir hava roynt at spent seg fyri at fúa fisk at turka. ið sjálvi Vágsskipini hava fort til Umframt tann fisk, byødina, er innførdur ein hópur fiski frá aðrastaðni frá. av bæði Tvøroyri og Men tað er stødugt eitt, ið skorlar kontant lonrindun. Hon er ikki til at fáa sell fgjøgnum her. Kortini skal sig- ast, at hjá Godtfred er ikki so galið. Har kann ein fáa sínar pengar, lå ið ein treingir til teir. Bara hinir kundu fylgt honum eftir! Veruprísir. »Førovatidindi« sigur okkara sammetan av voruprísunum íkki hi ilt sjálvandi. álílandi. Íað er Men tað mikið moguliga vera eitt sindur handl- hildið okkum at vera hon kann munur å f teim Vil tvær munandi ymsu Unum.. hava til forræltningar. Oveðrið dunað, 15 sjålvandi hevur og á Tvørovri trolarar og kroka. ikki liggja um Al um. fiska er talan Fólkatingsvalfundirnir hava nú farið fram í Suðuroy. 23. novbr. slóð dvsturin í Vági. L. S.s Told og Socialisme. kist al orð ollin í rangastrupan, | S. (Yy hava fingið mini sannføru um sam- bandið og og fimlar hann í >Dimmalætt- um javnaðarflokkin o inga Í langari grein 2 spøla H tollin og um undirritaðu men alt uttan um eins stuttnøsin um hin og heita greylapottin. Tad er stuttligt at bíla f, hvussu L. S. merki evmfintligur harra snýr sær yvir fyri mini spakføru ætlan um, hvønn mann bókstavirnir mær og oðrum ljós vvir hill hesir slóru L. S. góðu, víslu á. Hóast bar heldur oðisliga, men tómliga i grein hansara, fall tað mær ló íkki al vera manninum fil minkan, al eg øitli hann at vera sotiliga og andaliga son hansara, ið hann brá síll sverð á loft fyri. Men heita hevur, so åfal- iligt lað er, gyklað reytt fyri sjón og er komið so illa við, at ann skírir mína ællan um nansara uppruna og ætt fyri »Legende«, ið er, ífylgju »Mey- ers Leksikon«, »Krønike og Eventyr«, ið sjáldan eru beilt álílandi og ekta. Henda avnoktan av sínum uppruna, køliliga og andaliga sonarskap, hugsi eg tó er ein óviljað villa í teirri ikki hissini ferðini, pennurin hevur haft. Tí, so góðan fara vit at halda okk- ara fólkalingsmann vera, al hansara faðirskapur er eingin vanæra. Men tað er ein undan- forsla hjá L. S., at tað tíðum håltar sær soleiðis hjá ungum manni, ið er »inslilladur« al vera eitt sindur snirklutur og ykanseliagtigurs í sínum slíli fyri at síggja eitt sindur lærdur út, at hann villist út í orða-