týsdagur 7. mars 1933síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
i
SOCIALDE
FRÆLSI
Nr. 10. |
20 ovr. á 3. og 4.
Býráðið og skatturin.
»Hæleren og Stjæleren faar
begge lige Løn« ljóðar eitt
orðalak, og soleiðis má hetta
býráðið bera lær ábreiðslur,
sum hitt farna ráðið hevur for-
skylt at fáa á sín synduga kropp.
Men at hetta halda
seg vera pliktað til at seta i verk
ráðið skal
alt tað, sum hitt gamla hevur
ásett, er ikki lætt at fata — uttan
so er, at hesir eru samsintir við
hinar. Og hví hava vil tá verið
so steinbýttir ikki at lata hinar
friði??! Tí
gamla, fráfarna bYrådsins bind-
lað púra ert
sila I eru vidløkur
andi fyri helta, er
at velja nytt!
Er ikki skatturin, sum Havnar
borgarar rinda, nóg høgur, um
ikki skal verða álogd renta, um
ein maður ikki hevur pening
um hendi neyvt åsettan dag at
rinda skatt við? Er tað ikki ein
blóðug synd móti fólki her í
okkara býi at hava gjørl hetta,
og vistu teir menn, sum ásettu
hesa = ekstra-byrðu, hvat teir
gjørdu?! Vistu hesir menn ikki,
at teir vóru valdir av borgaru-
num til at gera tað besta fyri
okkum oll? Meintu teir seg al
vera einaveldugar »diktatorar«,
sum høvdu rætt til at gera eftir
egnum tykki á ein hvonn
hátt?
antíð fingið eyguni upp og sæð,
og
Teir høvdu vissiliga ong-
at teir vóru okkara tænarar,
men hildu seg at vera veldis-
harrar. —
Og sum teir, so hesir — letur
tað til! Henda vidtøka um rentu
vjord fyri nýggjár, veður sett í
gildi av hesum byarstyri, sum
soleiðis má bera ábyrgdina —
Nú er
tað ikki eitt sambandsbyråd alt
tað sleppa teir ikki frá.
seta skyldina á, nú eru bæði
sjályvslýrismenn og socialdemo-
annað verið
kratur, nú skuldi
socialdemo-
eilt
at væntad, vil
og
kratar vilja vóna og vænla
annað skil hjá teimum !!
Moguligt er tað at henda
álagda renta ikki hjá tí stóra
þartinum av okkum borgarum
verður so nívandi, men prin-
cippinum muga vit koma til lívs
tað
døgum, tað er ikki demokratiskt.
lad er skeivt, må fåast av
Okkurt um 3000 sålir bågva
her í Havn, og ein skattur, sum
all
er uppi á 200.000 krónum, átti
alt í uttan grundaskutt —
al verið nóg stórur at rinda.
Á leim nýggju skattakortunum
sum nú ein dagin vórðu útsend
stendur:
í! 0
»Renten udgør '/;'„ maa-
nedlig, beregnet fra Forfalds-
maanedens Slutning, og der
regnes kun med hele Maane-
der.
Lýsingaprísur fyri petitreglu:
ho síðu.
avslåttur í prísinum.
-FØROYA-
30 oyr. á forsiduni,
størri lýsingum fæst
Við
og býráðið eigur al geva fólki
greidligari frúsogu, lí fáur fatar
hetta reiðiliga. Er rentan roknað
av lí ein skal rinda fyri hvert
hvørjum?
100
fjórðingsár, ella av
Hevur soleiðis ein maður
kr. at lala fyri eill fjórðingsár,
av 100
Býráðið
skal hann tá lata '/2%%
kr., ella hvussuleiðis?
má gera so væl í bloðunum her
at greiða frá hesum.
Í hesum sama korti stendur:
»Skatten forfalder til Betaling
saaledes:
Januar Kvartat: 1. Februar
fr.
0. S.
Hvussu kann ein madur rinda
lið-
ugt er at ásela skat, og áðurenn
skatt Ista februar, áðurenn
skattaklagur eru sendar og av-
gjørt er, um hann fær lættilsi i
skatti? Hetta sær heldur undar-
ligt ål, og tað må rættast.
Annars vóna vit, at okkara
áheilan á byrådid verður væl
undirtikin, og skatturin komandi
ár verður
æntin 10 ella 12, tf tað vil verða
til stórt
kravdur í »ratum«
non
gagn fyri allar partar.
Kríggj —
óhugsandi ræðuligheit.
Vit hoyra í radio, vit lesa í
ávísum, útlendskum og heim-
ligum, at »nå er Japan farið úl
úr Folkenes Forbund« NÚ
stendur kriggid úti í Eystasiu
fyri durum, væntandi eitt hitt
mest blóðiga, verðin enn hevur
sæð ella hoyrt um«. — At tala
ella skriva um og ímóti kriggi
er tápuligt, tí tann stund fer
neyvan at renna upp her á jorð,
tá menniskjan verður so sinnað,
at hon sigur „stopp“! Lat fólkið
lat tað
tað
heidningar ella vera kristið, so
vera socialdemokralar,
vera konservativt, lat vera
skjótt sum boðið ljóðar: »Kri
9
so er alt burtur. So leggur
seg eitt blóðlúm fyri eygu, so
letur menniskjadjórið seg úr
haminum
tað
veiviliseraða<
eftir
við
hinum
og stendur lodna
djórið hvøssum kløum á
øllum fyra beinum, vid spiskum
høggtonnum út úr tí gapandi
kjafti. Ræðuligt sær tað út. Men
so verður tað latið í til grýlu.
Í reyð — blóðreyð — blá ella
á lað áseym-
grá við
aðum gyltum snórum um ermu,
klæði fer
um háls og á øksl. Við vápnum
lið og í
mest
við hendi, við ollum
teim djevulsku våpnum,
sum hin óndi og hansara verstu
hitt
upp, stuð,
yvir hav ella yvir um lond fer
alt hetta ræðuliga „at verja hús
einglar í mannalíki hava
fer djóra-grýlan av
og heim og fedranaland“. „Din
sak er Guds, gakk í ditt kall,
Hetta er alt annað enn skiligt, | och í hans hond dig anbefall“,
Tirsdag hin 7. mars 1933.
JAVNAÐUR
Aðalfundur |
SUÐURSTREYMOYAR JAVNADARFELAG
verður sunnudagin
nakað soleiðis ljóðar enn fyri
teimum, sum fara, teimum sum
fóru og hugsaðu, at teir vóru
menniskju, men brátt máttu
sanna, at leir vóru djór og einki
annað.
Les hvat teir skriva og hoyl
teir siga frá, teir sum hava verið
við! Og fært tú hovi til tað, so
bilæti, visa
få tær fætur i sum
tær sannleikan um kríggið!! So
ræðuligt er tað alt, at ein skal
hava sterkar nervar, um ein
skal ikki verða sjúkur av al
hoyra og síggja frá kríggi.
Vit fingu nú ein dagin eina
lítla bílætabók, sum eitur: >Ong
antíð aftur kríggja. Hon er út-
send, í seks málum, av einum
felagi, »Den internationale fag
lige Central« og er ætlað al
verða eilt vápn í teirra hondum,
sum vilja fáa alt sum eitur
kríggj av dogum. Viljin er góður,
ætlanin er at verða eitt lið í Lí
tev nevna »Fredens Liga, eitt
fyri at gera (il
lið í arbeiðinum
sannheit einglasangin jólanátt,
Henda
átta
sangin um frið á jorð.
bók er so ræðulig, at hon
at fingið steinar at grálið, men
ella
nakað annað fær nakra ávirkan
neyvan hendir tað, at hon
nakrantíð.
>Folkenes Forbund«, vAfrust
nings-Konferenser«, hvussu
og
tað alt eitur, einki tjenar, {í enn
hevur tuð stóra fólkið ikki sæð,
at tað nær og tá tað vil er ført
fyri at steðga ollum hesum ræð-
uliga, enn letur tað seg senda
avstad, tó bara eitt nei var nóg
mikið, eitt samfelt nei, meira
nýtist ikki.
Tó tann slundin tennur
neyvan nakrantíð upp. Iram-
vegis senda menn aðrar menn
út í oyðileggingina, framvegis
lata menn seg senda. Herrópið
ljóðar, hornið gellir
og
mannahamurin fellur av, fýkur
burtur sum agnar og bos.
Djórið stendur eftir.
Er lað nakar her, sum hevur
hug til at eiga hesu bílætabók
um kríggið og sum torgar al
fara í holt við hana, so kunnu
vit fáa honum hana. Hon kostar
um Í krónu.
Í
19.
HAVNAR ARBEIÐSMANNAFELAGS.
|
OKRAT
BRÓÐURSKAPUR
Kostar kr. 1.50 fjóðringsárið
og skriv stovunt.
mars kl. 3 í húsi
Nevndin. |
— Menneskenes
Ondskab.
| Sammenhæng med
Krigen
vor lille
Omtale af Krigen, Øde
Vederstyggelighed,
denne
lægs
relsens
er det værd at nævne den store
Film. som i sidste Uge blev vist
heri Bven (Havnar Bio). Filmens
Navn er »Noahs Ark«, og den
viser os to Eksempler paa den
Menneskenes
Ødelæggelse, som
Ondskab og Gudløshed d. v. s
Umenneskelighed, fører over
Verden.
Tiden
i 1914, og vi
24
Filmen begynder í
omkring igens Udbrud
ser Menneskene,
der har glemt Gud, glemt Kær-
A
ligheden, tilbede »Afguderne«:
deres egne onde Lyster, Guldet,
Magtsvgen, Militærismen 0. s.
Medens enhver, der taler om
1 1.1. } : Få Få
Gud, bliver haanet og spotlet,
gaar »lLivet« løs í den store
Verden, hvor Kærlighed og
Barmhjertighed er glemt, men
Begærlisheden sidder i Højsædet.
Krigen bryder ud, og med
vejende Faner og klingende
Spil gaar Landenes Ungdom til
Krigsskuepladsen, ud til Død og
Odelæggelse. |
55
Skyltegravenes
Svineslier og paa aaben Mark
spreder Bomber og Maskingevæ-
rer Død og Lemlæstelse blandt
denne Ungdom, der oplært i det
herskende Syn paa ».Ere«, be-
tragtede den som fejg der ikke
gik med for at kæmpe
for hvad?
Det mest grelle Eksempel paa
Krigens Bastialitet og Djævelsk
hed er der snakaldte Krigsretter
der uden mindste Gnist af
Barmhjerlighed dømmer enhver,
Modstand
mod Krigens Overgreb eller som
der er anklaget for
Spion, uden Hensyn til Idet
eller Køn, til øjeblikkelig Død.
Vi set
boliseret i den Officer, der, skønt
dette i Filmen sym-
han ved, at den anklagede, en
ung Kvinde, er uskyldig, med
et Smil Cigaretten i
Solda-
med
og
Munden kommanderede
terne til at skyde den uskyldigt
anklagede og dømte.
Men
mere eller mindre sandsylig og
Redningen kommer,
vidunderlig. Den uskyldige red-
des, medens Anklageren og
Dommeren i samme Person
gaar til Grunde,
verður bilagt á posthúsinum, bræv savnarstødum
Telf. 143.
|
|
|
Porto. Blaðið
Filmenskifler, og vi rykker 5000
Aartilbage, til Noahs Dage —Men-
neskene er de samme, de samme
Lidenskaber, den samme Ugu-
og Straf-
fen rammer dem. »Og Herren be-
delighed og Onskab
sluttede at udrydde den fordær-
vede Slægt af Jorden« — —
Til Ære for Afguderne brin-
ves Offre, den skønneste, reneste
Ungdom, de skiftende Tiders
Moloch den
Ungdom, evig og altid det
graadige kræver
bedste
samme. Og som Verden i
Krigen 1914—18 gik under i
Blod, »sendte Herren den sløre
Vandflod, hvor alt levende gik
til Grunde undtagen Noah og
de, som var med ham i Arken«.
Filmen ender med den des-
værre forfængelige Spaadom om
Fred
en nv Verden hvor Menneskene
mellem Nationerne, om
har vendt sig fra de falske Gu-
Verden
bor.
der, en hvor Kærlighe-
dens
Landshandil.
[I.
(Framhald).
Vit hava kanska einar 400
menn sum liva av forrætning
her å landi t. v. s. keypmenn
handilsbetientar o. s. fr. Rokna
vit vid at hvør av hesum monn-
um í medaltali fær 2000 kr. um
árið verður tað 800,000 kr. —
otta hundrað túsin krónur, sum
hesir 400 menn skulu hava.
Høvdu
tók vørurnar í stórum, og keyp-
vit landshandil, sum
slu- og sølufeløg úti á bygdunum
so hjálptist vit við 100 menn ið
handilsarbeiðnum; t. v. s. at vit
kundu spart 600.000 seks
hundrað túsin krónu! um
árið. Taka vit so tær lønir og
tann vinning, ið agentar og mil-
lumhandlarar ra avstað vid,
fáa vit står tøl at rokna við.
Har aftrat sakføraralønir
annað dekansskap, sum voldast
og
av lí privatkapilalisliska syste-
minum, so mega vil rokna við
milliónum av krónum, sum
heinleiðis verða tveittar burtur
av ringum landastýri I. v. s. av
tí privatkapitalistiska landastýr-
inum, sum sambands- og sjálv-
stýrismenn halda sína hond
yvir og fjálga um.
Nú eina tíð hava teir menn,
nakað
tessvegna byggir
ið eiga turkihús, tjent
av peningi, og
hvor maður tlurkihús. Um nøk-
vit kanska triati
ur ár hava
slík hús her á landi. Sjålvanda
verður fiskurin ovlitil til oll hesi
hús og so fara ley. Eingin fær
gagn av teim, ullan teir sakfør-
ararnir, sum sleppa at áseta
tvangsaukliónirnar.
Soleiðis er skilið, her á landi,
og soleiðis verður skilið, soleingi