Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-03-28, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 28. mars 1933síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

% i på FRÆLSI Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Nr. 13. | 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. Stuðningur til fiskimenn. Í einum fjarriti til »Dimma- lætting« nevnist, at A. Samuel- sen á danulingi hevur fingið framselt broytingaruppskot við- víkjandi at fáa lóg um >stud- ning til vånaliga staddar fiski- menn« at galda fyri Føroyar. — Broytingaruppskotid fall, tað fekk bara vinstra og teir kon- servativu við sær, meðan hinir partarnir vóru ímóti, ella í hvussu er ikki við. — Undir umrøduni av hesum uppskoli segði forsetisrådharrin, al hann og parlamenn hansara ikki kundu ganga við til at styðja uppskotið, av tí at hvorki løg- ting ella Foroya fiskimannafelag høvdu sent umsókn ella framsett uppskot hesum máli viðvíkjandi. A. Samuelsen sigu her, at hetta var Omøguligt, av tf at hvorki løgting — ella fiskimannafelag høvdu haft høvi til at gera tað, ti eingin hevdi varhugan av, at henda lóg fór at koma. — Ivaleyst eru mong menniskju her í Foroyum, sum nú siga ilt um ríkisráðið og tunn flokk sum fylgir tí, men her er bæði at siga fyri og ímóli. Verður tað altíð fort fram her hjá okkum, at einki ikki sum eitur lóg skal setast í gildi, fyrr enn loglingið hevur sam- tykt tað. — Fór tí hin danski ríkisdagurin at taka- við broyt- ingaruppskolti = A. Samuelsnns (lat okkum nevna tað hansara), varð her nakað gjørt, sum ein stórur flokkur her hjá okkum fór at finnast at. Hvat var so at gera hjá teim- staddir sum fekk boðini: »tekur tå tad upp, fært um? Teir vóru drongurin á sinni, sum tú »klø«, og tekur tú tað ikki upp, fært tå eisini »klø«, nú gert tú, sum tå ville. — — Eitt, sum var, eila er, at gera hjá teimum har niðri er, at teir lata løgting og fiskimannafelag siga sína hugsan og eftir tí av- gera, um lógin skal rokka til Føroyar. — Eitt annað var og er, og tað hevdi sømt seg væl fyri hetta ríkisráðið, al teir okkum spyrju, um trongd er til steðar í søgdu sum so: Lat Foroyum — og har kundu bæði Hans Nielsen og A. Samu- frá — til, at lógin elsen sagl var sett í gildi beinan vegin, og her hugsa vit, at svarið varð ja, og so varð tað gjørt. Tí har trongdin til hjálp er til steðar, skal hjálpast alt fyri eitt. Eitt gamalt orð sigur, at tann hjálp sum veitist skjótt, virkar dupult; kanska gjorl nógv til, at foroyingar fingu at og hella heyði síggja, at hin socialdemokratiski smámanninum góður, eisini her uppi hjá okkum. flokkurin er -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR Vid størri lysingum fæst At úrslilið varð sum tad er, kunna foroyingar ikki brigda ríkisráðinum, av ti at soleiðis krevja í hvussu sjálvslýrismenn: »eingin lóg selt í gildi fyrr enn hevur løgtingid er spurt og framselt sína åskodan og sítt uppskolc. Men teir áttu at vilað, at un- dantok eru frá ollum reglum, og lí skal eitt sovordid krav ikki setast so kategorisk: eingin lóg.. O..S.:Ír, Men vit kunna t6 ikki koma burtur frå Er trongdin til steðar, skal hjálpast alt fyri eitt! og tað var her ein góð so- cialdemokratisk gerð. hesum: Koneertur. Sunnudagin 19. mars hevði >Ljómur aftur boðið til tónleik og varð hann ógvuliga væl fagn- aður, tó tíverri — ov lítið fólk var tilsteðar. Skráin — programmið — var fólk væl samansett, og kendu flest oll logini. 1. Kuhlau: Overture til »Elverhøj«. 2. A. Joyce: 3. J. Brams: 4. Leo Ornstein: Songe d'Automme. Ungarnsk Dans Nr. 2. Kosakkernes Aften- sang. 5. Jén Leifs: Íslendskur dansur. 6. O. Métra: 7. E. Alnæs: Vals Espagnole. Baadførerens Sang paa Volga. 8. G. Berlin: Svenska Nationalmelodier 9. H. C. Lumbye: Champagne-Galop. Tónleikurin framfordi hesa ferð nógv lond í leirra lónum, musikki: Danmark, Ísland, Svía- ríki, Frakland, Ungarn, Spaniu og Russland, og var tað ógviliga forvitnisligt at hoyra. Tó tørv- aði ein foroyskur, men óivað verða vit at hoyra foroyskan tónleik eina aðra ferð. Ungarsk Dans Nr. 2 og Cham- pagne-Galop vóru frálíka væl framførdir — lætt og vakurt. — »Islendskur dansur« varð eisini væl fagnaður av fólki, tað var sum kendi ein seg í eini dansi- stovu, har dansurin stundum gekk treystliga, stundum spaku- liga. „Svenska = Nationalmelodier« varð væl spældur, raskt, lætt og yndisligt, eflir sum løgini vóru. — Ein sá og hoyrdi, at hvor einslakur í »Ljomi« hevði lagt doyðin á at fáa gott samanspæl, og lað var eisini eydnast teim- um; og má tað sigast til teirra rós, at leir hava verið ídnir og hugaðir. — Tað sær ikki út til, at ansurin hjá fjøldini er fyri tónleiki, tað er bert tey somu ið lrúliga sita til hvørja koncert. Stórt spell er tað, at ikki fleiri fylgja teim- um, tí væl kundi tað givið betri hug hjá okkara musikarum og ført fram til, at foroysk musik- 80 menniskjuni JAVNADUR feløg altíð bjóða okkum vakran musik, og við æru sýna seg fram. Vónandi hoyra vit skjótt >Ljómur< spæla aftur og lá fyri fullum húsi. Jo. Joakim Skovgaard. Fyri kortum doydi hin vida kendi danski målarin Joakim Skovgaard, og fór til gravar seinasta týsdag (14. mars). — Joakim Skovgaard hoyrdi til eina vælkenda danska kunstnar- ætt. Pápin P. C. Skovgaard var gilin málari, og málningar hans- ara av danskari nállúru nevnast millum tað vakrasta frá teirri tíðini. — Bróðurin, Niels Skov- gaard er gilin bæði sum málari, raderari, bílætahoggari og ein av oddamonnunum í donskum »kunstindustri«. byrjaði Joakim Skovgaard føj sum vanligur málari og vann eill stórt navn millum danskar kunstnarar, mest sum »figur- målari«, og her kann bibilsku eru nakað av lí at hansara málningar vakrasta og ynnisligasta millum bíbilsk bi- læti. Joakim Skovgaard varð tíðliga sterkt åvirkadur av Grundtvig og háskúlunum, og hetta kemur eina eisini longu tidliga at fáa stóra ávirkan á kunst hansara. Og uttan iv er tað henda grundl- vigska háskúlaávirkan, ið leiðir hann inn á fann veg, sum ger hann verðinsgitnan. Hon er tað sum sýnir honum vegin aftur til tað upprunaliga í kunstinum. Henda ávirkan er tuð, sum leiðir hann fram til hansara lívsins stórverk, ley óferu ar- beiði at prýða, dekorera, tey stóru kirkjurúmini, fyrst í Viborg Men áður hann kundi hugsa um al fara í og seinni í Lund. holt við hesi stórverk, galt um at finna aftur til teir mátar, hinir stóru ílaliensku renæs- sance-málararnir nýttu, al fres- Her bilætid málað uppá vålan múr co-málningin. — verður og bindur seg fast í kálkið, so lað verður standandi so leingi múrurin stendur og ikki bliknar burtur. Í fleiri ár granskaði og royndi Skovgaard seg fram, og tá hann komnan á mál, helt seg vera fór hann saman við sínum hjálparum, sum í honum sóu hin slóra meistaran, í holt við tað slóra verk, honum var givið upp í hendur, at prýða hill ófora stóra kirkjurúmið í tí ny- uppaftur-bygda Viborgdómi. Her verk, hevur han skapað eitt sum ber navn hansara uppi gjøgnum øldir. Kirkjurúmið nevnast, | Tirsdag hin 28. mars 1933. frå útgátt og innar í kór er ein | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið ———————n————————"— ———— livandi bíbliusoga, og hon skal síggjast í samanburð við Grundt- vigs bibiliusøguligu sangir. Tí Skovaard hevur málað síni bí- læti út av sama anda sum Grundtvig yrkli bíbilsku sangir sínar. Neyvan hevur nakar nútíðar kunsltnari gjørt tílík stórverk, og mugu vitaftur til la áðurneyndu renæssance-tíðina, til Ruffael og Michelangelo, áður vit finna lílík stórmenni. Joakim Skovgaar var jarðaður 14. í lítlu meinigheitskirkjuni var savnað hesum, og í ti val- alt, sum Danmørk eigur av kunstnarum, og kransarístórari mongd vóru sendir frá øllum, sum dugdu at virða henda stóra kunstnaran av Guðs náði. Sjålvt um ein íkki er førur fyri til fullnar at fata kunslnarasál, hesa stóru so gloymir ein ikki tað stund, lá ein slóð í dómkirkjuni í Viborg og sú Joa- kim Skovgaards stóra kirkjuliga hílætaverk. Úr býráðinum. A fundi í Havnar byrådi lann 22., vóru mong mál til umrødu, tó sum vanligt tey flestu uttan { nevniligt virði fyri okkum flest, bræv frá Froða, Har var til dømis frú Petra Olsen »Yviri i har hon tekur aftur tað, avgjørt var vidvikjandi pris fyri grund- arealir. Avgjørt var 5 kr. fyri m?, og Byráðið vidtok at svara, at bræv hennara heyði onga z ávirkan á byrådsins stødu. Stóra sakin var „Húsagarður“. Nevndarålit lisid tað ljóðar varð upp og vidtikid einmælt, og soleiðis: Det har indenfor Tórshavn Borgerstand været den almin- Opfattelse, at QOstre Husegaardsfæslte, efter Kongs Dod, overtages af Tórshavn delige bonde Just Jacobsens burde Kommune, enten som Ejen- dom eller Fæste pan lignende Vilkaar, som Vestre Huse- gaard. — Denne Mening gør det nusiddende Byraad sig ligeledes til Talsmand for, idet skal bemærkes, at man f. Eks. frá Tórshavnar tradarmanna- felag har faaet tilsendt Skriv- else desangaaende, man kan derfor ikke anbefale at Østre Husegaard = overgaar som Fæste til Olevine Djurhuus, Man er indforstanet med ved- økono- miske Forhold, man i Fald Fæstet overlades Tórs- havn Kommune som Fæsle, hvad Byraadel nærmest kunde tænke sig, er af den Mening, paa rimelige Vilkaar, at bort- leje Størsteparten af Fæstet til Olevine Djurhuus for el Aaremaal, hvad Udmarken angaar, dog saaledes at Faare- daarlige hvorfor kommendes verður bilagt á posthúsinum, bræv savnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. Í Porto. Blaðið trøen paa Buðanes bortfalder idet. den har vist sig at være til stor Gene som saadan, Trøejere, daarligt stillede, hvad Trøerne angaar for de omliggende som i Forvejen er idet de mangler »ålrakstur«. Hvad bestaar denne, saavidt Byraa- det bekendt, kun af Matr. Nr. 82a (Fæstebolig) Nr. 105 (Hø- hus) Nr. 184 (Strandret) samt Matr. Nr. endelig en Indmarken angaar, Indmarkstrøerne 192, og 3142, og Nøstegrund ved Matr. Nr. 602. ler vil det være af stor Belyd- Kongebroen Af disse Area- ning for Kommunen at blive Ejer af følgende: Matr. Nr. 184, der udgør et Strandparti i Bunden af (Vågsbotn), idet Mangel Vestrevang man af Hesyn til paa Buadeplads i nær Frem- tid (til at foretage en større Opfyld- Sommer) har tænkt ning. Matr. Nr. 602, der grænser op til den Kommuner tilhø- rende Nøsteplads, Matr. Nr. 601, da man her har Planer fremme om en større Be- byggelse, for at faa Nosteare- alerne bedre udnyttede. Trøerne Matr. 492 og 514a, der har Betydning for Kom- munen af Hensyn til Gennem- førelsen af en rationel Vej- og Udstykningsplan for den Bydel, idet ist sig, at kun hvor dér beliggende det har v Kommunen er det muligt at gennemføre ejer Grundene en rimelig Vejfordeling, me- dens næsten al Ejendom paa private Hænder hidtil har været til Hinder for Gennem førelse af nye Veje og Ud- stykning af Byggegrunde. Samtidig skal man anmode om af Vestre Husegaardsfæste at faa til Købs Maitr. Nr. 415, en strimmel langs Tinghusvejen Jorde- der har Belydning af Hensyn til en Udvidelse af denne Vej, og tillige m. H. t. eventuel en senere Erhvervelse af Nabogrundene Matr. Nr. 41“ og 414. Tórshavn Byraad skal derfor N andrage om: 1. at Østre Husegaards Ud- mark samt Matr. Nr. 82 (Fæste- bolig) og Matr. Nr. 105 (Høhus) Kommune som lignende Vilkaar, som Vestre Husegaard og saaledes, at Kommunen se- kan erhverve overgives Tórshavn Kongsfæste paa nere ved Køb begge Fæster til Ejendom. 2. at Matr. Nr. 184, 415, 602, 192 og 514a overdrages Tórs- havn Kommune, enten som Ejendom paa rimelige Vilkaar, eller paa en sandan Maade, at man staar frit med Hensyn til Vejanlæg og Udstykninger i det Omfang som en approberet Vej- og Udstykningsplan hjemler. frå C. Holm- Jacobsen um leigu av plåssi til at lata gera petroleums-tank. Har varð talað nakað aftur og fram, og alt fall væl i lag. Ein stór sak var: umsókn frá viðvíkjandi ellis- Umsókn var katolikunum ale