týsdagur 4. apríl 1933síða 1

> ss Ongantid aftur kriggj! Tað er so stutt síðani, at oll ley, sum talaðu ímóti kríggi og fyri friði, vóru hildin fyri háð og spott. Kríggj varð tvørtimåti hildið fram sum neyðturvuligt — væl eitt ónda, men tó við so Tað skapaði »Helte«, tað aldi fostur- nógvum góðum síðum. landskærleika, nakað av tí vakr- asta í mannalívinum!! Yrkjarar og blaðskrivarar (journalistar) yrktu og skrivaðu um kríggið, sn tílíkir og ullan iv ei menn J sína stóru skuld í kríggi, við tað, at: teir í sínum yrki hava potað inn í tjóðirnar ein falskan fosturlandskærleika (Chauvi- nisme). — Oo sigur aflaná kríggið 1870—71, at skúlarnir! — Bismarck tað var teir lýsku skúlalærarar- nir, sum skaptu sigur Tysklands. Tí í skúlunum var innprentaður børnunum tann fosturlandskær- leiki, sum beinleiðis førir tey út í krígsgalskapin. — Frá barnaárunum verða born uppald til at hava hug til kríggj. Tinsoldálar og soldåtabilæti og annað tílíkt leika, skúlabokur um fosturlandsins søgu, hvar kríggj er hin reyði (rådurin føjøgnum alla bókina. Bibliu- søgu um kriggj Israelitanna, har frå, at hin sami Gud, sum sigur, at sagt børnunum » lað verður tú ikki mást sláa íhel, gevur is: raelitunum ley boð, at teir skulu slúa íhel ein og hvønn figginda og ikki spara nakran, gamlan ella barnið í vøgguni, mann ella vil hann kvinnu. Gera teir so, verða við teimum, annars vil hann banna teimum. Hvussu skulu børn og vaksin 1 fø si kr 1981, fáa andstygd fyri tá tey frá smáum hoyra, at Gud er við í ollum hesum ræðuliga, og tá ley frå tí allarfyrsta fáa polað inn í sína sál trúnna uppá, at „vor Sag er retfærdig, og Gud tor vi tro er med os, han giver os Sejren“, og um Gud og danir á aðrari og týskarar á aðrari síðu hoyra at „vore Fjender til Lands er og Fjenderne hans, de er Fjender af Sandhed og Ret- ten, de er Fjender af Kærlig- hedsætten; de har endnu det værste tilbage, thi end lever den Gamle af Dage“. lað ikki hesi menn- iskju, 10 fáa kriggid íbirt, tað To er ger havisjåkan, hámundin mill- um tjóðir, millum lond og leirra Men ljóðar, og stýri. so skjótt krígs- lúðurin herrópini gella, fer henda gjøgnum oldir »preparernda« mannfjøldin, vil- leys, blind og dul fyri øllum ræltum og allari hugsan, av Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, og 4. síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- Við slørri lýsingum fæst stad. Alt tað ræðuliga frá fyrr er gloymt, alt tað sum vit, ið ikki hava sæð tad sjálvi, ikki duga al hugsa okkum, er sum var tað skolað burtur; einans djórið, lad glúpandi villdjórið er eftir — tað sum var fóðrað við ollum hesum tosinum um Gud og konga og fedranaland, við søguni um ta stóru »mis- sjón“ kriggj hevur her á fold. Men nú tykist lað okkum, at menniskjuni eru farin at fáa eyguni upp og síggja, at verðin ikki kann bera eilt nýtt kríggj; tí tað vil verða so fráskila ræð- uligt, at eingin í villasta, ørasta dreymi er førur fyri at hugsa sær tað. Alt tað, sum tey allarklókastu hovd eru for fyri at granska út nýtt til forkomilsi, og finna upp, verður eitt oyðileggilsi og sum aldrin botist aftur, aldrin!! Sum eill domi uppá, hvussu nú menn í oðrum londum skriva og tala um kriggj, kann her sel- ast fram eitt litid petti, tikid úr »Socialdemokraten«: Aldrig mere Krig. At Verdens-Situationen er al- vorlig som Følge af Begivenhe- Tyskland Bekræf- dernes Udvikling i behøver ingen særlig telse. Det er i denne Situa- tion velgørende at se, at Eng- lands Presse forstaar delle og søger at sætte ind imod del store Sammenbrud, mens Tid Henseende var det konservative Blad >Daily Tele- Artikel med er. I såa graph«s om Gørings Forbindelse Branden í Berlin et Eksempel. Ogsaa Ar- bejderpartiets Organ »Duily He- rald« er paa Post. I en ledende Artikel i det sidst ankomne Numer af Bladet hedder det — med Henblik Mac Donald og John Simons Besøg i Genevé paa i disse Dage — bl. a. Verden ser med Haab hen til disse Dages Forhandlinger i Genevé hvor der gøres endnu et Forsøg paa at naa frem til international Afrustning. Skulde det slaa føjl, faar Verdens ledende Statsmænd et meget tungt Ansvar at bære. De er blevet opfordret til at føre ud i Praksis det Krav, som støttes af langt den overvejende Part af Jordens Befolkning, at der aldrig mere skal opstaa en Krig. Kan Statsmændene ikke gennemføre dette, saa kan Aarsagen kun være den, at de er hæmmet af natio- nale og militære Hensyn. Det kan ikke benægtes, at Opgaven er vanskelig og at den Nationalisme som í dag præger Verden, har taarnet mange Vanskeligheder op paa Vejen. Men en klar Vedtagelse i Genéve, som opfylder Versailles- traktatens Løfter om at nedsætte Rustningerne hele Verden over, vil blive mødt med hele Verdens Tilslutning. Hvis Statsmændene maa give op i Genéve, vil det foraarsage en Verdenskatastrofe, der vil blive ledsaget af uundgaaelige re- Tirsdag hin 4. apríl 1933. JAVNAÐUR volutionære Omvæltninger. Vest- europas Civilisation vil synke til- bage til et primitivt Punkt. Mac Donald og John Simon har i disse Dage deres Livs største Chance i Genéve. Vil de. gribe denne Chance? Eller vil de lade Histo- rien skrive om dem, at de havde denne Chance, men forspildte den? Samtidig med, at denne Arti kel fremkom i »Daily Herald«, holdt den engelske Liberalismes | gamle Fører, en af Versailles- Store, Lloyd manede konferencens fire George en Tale. Han Kirken, Kristi Tilhængere over hele Jorden, til Værn Modstand Man kan tvivle om, hvor om Fre- den og til mod Kri- gen. vidt Kirken vil afværge Krigen, men man kan desværre ikke være i Tvivl om, at den ikke kan. De stærke økonomiske og politiske Kræfter, der nu kæm- per for en ny Krig, vil ikke regne alvorligt med Kirkens Modstand. Men Lloyd Georges Udtalelser er interessante, fordi han er en Mand, der kender Spillets Gang Han har i international Politik. har selv været med og set, hvilke Ulykker Krigen medfører. | Han siger: Muligheden for en facistisk Triple-Alliance fra Nordsøen til Middelhavet har kaldt 1914 Stem- ningerne til Live i England, og de kritiske Uger, der gik forud for Verdenskrigen, mindes overalt i Artikler og Taler. Endnu medens den alvorligste økonomiske Krig í Historien udkæmpes mellem Folk- OCIAL.- DEMOKRAT BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143 alle de blodmætlede Slagmar- ker? I disse Dage har Europas Presse den Del af den, hvis lukket af en alvorlig Pligt Mund endnu ikke er Reaklionen til at advare de Styrende og mane Folkene til at være paa Post. Og Advarslen mana lyde: Aldrig mere Krig! Ur byrådinum. 28,—3.—33. Fyskvøldid, 28. í hesum val eykafundur í Havnar býráði. At- voldin var, at harra Poul Nicla- sen skal út á ferð suður til Spa- nialands nú við lað fyrsta. vóru mál Til umreðu ymis men høvudsmålid var: nýggjur Ð við Havnar almenna Hetta lærari skúla. mál er skjótt so | gamalt sum »mosi á steini«, og er saglans teim flestu kunnugt tí í tf seinasta hálva árinum og ivaleyst tað hevur nærum ikki verið losað um annað, tá tveir menn hava hillst á goluni. næstan ikki frúð, orðið: Ein skuldi at hitt »madur gamla kemur í manns stad« var satt longur, so nógv roks hevur verið við al finna ein mann, sum er nóg góður til hetta lær | arastarv. ene, nærmer vi os med Storm- | skridt den virkelige Krig paa Slagmarken. Avisernes Nyheder rider os som en Mare. Demokra- tiet har spillet Fallit, Friheden er blevet Historie, Ondskab og Gru- somhed er kommet i Højsædet. I Stedet for en Krig staar vi nu Ansigt til Ansigt med to Krige Som i Verdenskrigens Dage, hvor vi kunde mærke Vibrationerne af de tyske Kanoner i den engelske Kalkjord, hører vi igen den under- jordiske Kanonbuldren. Krigen kom hurtigt i 1914. Endun en Uge før vilde de ikke tro det. er vi i Begivenhedernes Hvirvel- storm. Skal vi igen sejle over Niagara? Skarpere kan disse Dages Si- tuation ikke karakteriseres. Atter sejler Verden paa den store Af- grunds Rand. Krigen skal bekæmpes og af- Det er for sent at gore det, naar den Der- kan, i værges, medens Tid er. forst er en Kendsgerning. for maa hver Rest, der Dag og de løftes mod Vanviddet og me Raabet: Aldrig mere Krig! Det er ikke 15 Aar siden den sidste Kanon forstum- kommende Dage istem- endnu mede under Verdenskrigen, og dog staar Menneskene alter pa- rat til at styrte sig over hinan- den. Er det muligt, at de alle- rede har glemt Aarene 1914—18? Har de glemt Ulykkerne, Mød- renes Taarer, Børnenes Sult og I Dag | síðan SR M Fyri nokrum døgum skrivaði ein, sum neynit S. — nakrir siga seg at kenna Ð mannin ella menninar at ein vissur maður her í Havn ikki skuldi liva í lí trúgv, at hann kuudi »erstatlast«, tað var ikki einki tap fyri nakran, um hann bleiv burtur. Eingin veit tað betur enn vit, at eitthvørt ein- asta rúm fyllist beinan vegin útaftur, einki verður tómt meira enn eina stokkuta stund. endiliga Nú skuldi, sum sagt, avgerast, hvor ið skuldi fán by ráðsins viðmæli til at útinna umsókn sína um hetta mikla embæti. Men sum tað so ofta ongur her á foldum, mennini í 5 sum í ráði sila kundu ikki koma á samt. Longu væl fyri jól vóru um- tali sóknirnar nógvar í sendar til býráðið til viðmælis, men tað úrval, býráðið hevði gjørt, dåmdi ikki »de højere Autoriteter«. Í meðan hevur hetta nýggja býráðið tikið við ræði, og tað fær so tað av hin- gjørda gamla býráðinum um úrval vaftur í ansigliðg, sum maðurin segði á fundi, tí siga »de højere Auloriteter« lað er ein maður, ein vissur be- stemlur, sum vil peikaði á at fáa - Hann hevur góðu møguligum í embætið. eksamen og hevur seinri »kursus« í ollum »disciplinum«, bæði til kropp og sål, | Porto. Blaðið 7. årg. Hitl einmælt, hevdi atkvødum, gamla vid by ráðið otta gjørt sítt úrval hvat var nú at gera? Fyra av hinum otta eru eftir, og teir kendu lad sum eina pliklan fyri ein mann at standa sum lann,ið ikki sum Rasmus yrkti »vil bróta sitt orð.“ Hinir fimm stóðu sjálvtsagt fríir, og tá nú málið kom aftur til býráðið við einum skiligum frá skúlaslýrinum (Di- við til at eftirlika styrinum og taka »ynski« rektionen), ganga teir fyra lann mannin við, sum skúla- stýrið peikar á. So varð tað, at har á neynda fundi, hendið nakað, sum virk- aði undarliga og voldi eina kenslu av óhugnaligheit. Tað var, sum grundin gav seg undan fólunum vóru inni. — sum har á ollum Skal nakað sovorðið henda aftur, er betur um einki byråd er longur tí tá eru vit åti har eingin botnur er! Endin varð, at byrådid ikki læt sær eflirlíka heilt, og skúla- stýrið fekk ikki vilja sín fram. — Ungmannaskúli. Sunnudagin 2. apríl var fram- sýning av lutum, sum gjørdii eru nu i vetur í ungmannaskúl- tað er ung- anum her í Havn. Ja, kanska ikki beint at siga manna-skúli, tí ivalevst eru ikki allir næmingarnir ungir, og ikki er tað bert menn har hava gingið, lí eisini kvinnur hava verið við. Og sigast skal tað, at ikki hava tær gjørt sær fyri skommum í teirra yrki har Mesti parturin av teim lutum, har vóru frammi, var ymis borð, beinkir, krakkar og stólar av »sjogræsi«. Eisini tægur (kurvar) og »bakkar« vóru at síggja, og so tad sum okkum tyktist eina mest forvitnisligt: lampur, ut í eitt og alt gjørdar har, flestar til at standa á borði, men ein høg til at stunda á gólvinum. (á ein sær alt hetta, sum har er gjørt á einum velri ja um lað so var á tveimum kemur ein til at hugsa um, hvar oll lann tíðin, sum er nýtt til hetta, var farin, um hesin skúlin ikki var, og hvar hon er farin fyrr! Fad hevur altid tykst okkum stórur skaði, at vit her hjá okk- um ikki hava haft ein skúla fyri ung fólk, har kundu læra at nýta hendurnar til tað, danir »Iusflid«. yvirhøvur ley Ivaleyst hava foroyingar frálíkt handalag, tað er teim í kjøtid og lí er lað ein óbótalig synd, at hetta onganlíð er roynt fyrr, hetta at fáa ein sovordnan skúla í lag. Vit hava fyri mong- um árum síðan haft høvi til at nevna borid, siggja, hvat menniskja vid góð- um handalagi kann gera uttan at hava sæð nakað fyri sær, enn minni lært! Vakrari verk hevur fáur gjørt. Vit ætla seinri at venda aftur til at skriva um lílíkan skúla,