Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-04-04, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 4. apríl 1933síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

5 sep RR ØB BOE * Fr va Å: 4 ge 0 A TL i = Ellisheim, heimið fyri tey gomlu, sum ongan góðan hava. = A seinasta fundi í Havnar býráði varð framlagdur spurn- ingur frá teim katólsku prestu- num viðvíkjandi ellisheimi. Kring um í løndunum virkar hin kalólska kirkjan, og hennara yrki, hennara missjón, er íkki bert — langt frá tí! — við orð- um at draga fólkini til sín. Nei, við kærleika og hansara gern- ingum virkar hon. »Far út um túnini út um garðarnar og út á vegirnar og få ley inn í mína holl, har borðreilt er fyri ollum, so nógvum sum vilja komac. — Ja, far tt! ikki við hóltan um pínu og straff, men við nýtum orðum og hjálp til oll tey sum líða ónt og tey sum ongan góð- an hava. >Komið til mín øll tit, | sum arbeiða og strevast, og eg vil geva tykkum hvild«, soleiðis býráð, til at hugsa um hetta mål og álvarsliga taka tað til umhugsan og samrødast við ley ella tær, sum hetta uppskot ella bræv hava sent tykkum. — Seinni ætla vit at venda aftur til hetta mál, so týdningamikið lað er! Ymist. M. S. »Naar Mænd jeg kasted min Handske opslog jeg min Ridderhjelm, de saa jeg var Holger Danske og ingen formummet Skælm.c I »Dimmalætting« nú ein dagin 5 5 hevur citl, sum nevnir seg ,M. 8.9, persónligt ålop á blaðstýrarin av hesum blaði. — skrivað eitt Av tí, al tað er galið at snara høvdinum, tá eilt úr einum myrkum skoti rópar eftir okk- um, ella spýtir eftir okkum, fara vit ikki at svara einum sovorð- ikki torir al verða num, sum navni sínum viðkendur. Men kemur maðurin, ella ljóðaði eina ferð orðið til eill fólk, sum stóð undir strongum veldisharrum, og so ljóðar enn frá tí kirkju, sum hevur hildið tradisjónina uppi. Kring um lond ber hin katól- ska kirkjan hesi boðini út í gerð. Hon heim, sjúkrahús, umframt skúl- byggir ellisheim, barna- ar av ollum slogum og hvíldar- stað fyri troyttar sálir. Og alla staðni dugir hon at gera verður einki gjørt hålvt, og til sítt verk til fullnar, har eina hvørja tíð kann hon hyggja at verki sínum og siga: >tað er fullfíggjað<. — Tá tær her búgvandi »systrar- nar« av »ordan sankta Francis- cus'« sendu bræv til Havnar fram í ljósið og kann tað verða, at vil svara, tó hetta ikki hvat tað er, vísir andlit sílt, so slórvegis var svarið vert. Herverk. Nú ein dagin frættu vit um ræðuligt herverk, sum trolarar søgdust at hava gjørt á Norð- havinum, har teir hovdu oyði- lagt línur fyri túsundir av krónum. Vit spurdu í Norðoyum, men 1ar var ikki hent annað og meiri enn lað, sum so ofta endur, at menn missa línur av rolara áðum. Meðan ar norduri og båtar okkara liggja aðra staðni, ivørja slund í ótta fyri, at trol- byråd viðvíkjandi ellisheim her i byi okkara, so var tað útífrá hefla var ein vælgerð fyri Havnar by og fyri tey gomlu í honum, sum enn, tó at bæði tekningar, uppskot, útrokn- ingar 0. 8. Ír, 0. 8. fr, eru til steðar, liggja úti á getuni um tey ikki eiga eitt høli ella finna tað hjá onkrum góðum í ætt ella úr ætt. Ti hvat tjena tekningarnar tí sjórnarmiði, at og alt hetta, tå eingin peningur 5 Og enn er er al byggja fyri. eingin peningur til tess. Teirra ætlan var, at tær skuldu byggja heimið í fullum samráði J DO! við Havnar byråd, sum soleiðis fekk eitt ymsan hátt viðvíkjandi byggju- stórt orð at siga á pláss, lekning o. s. fr., og slapp frá í hvussu er stersta partinum av kostnaðini. Soleiðis hava ka- tolikarnir gjørt í oðrum londum. Men statt við byrådi okkara, hverja stoðu hvussu er tað nú vit hava vall taka teir menn, sum okkara álílismenn, til hesa Her ikki ófora tydningarmiklu sak? er ein social sak, sum má fáa loyvi til at verða skumpað okkara burtur, her má parla- absolut og arbeiða av ollum alvi! »Vi ka” sel'la Soleiðis tyktisl okkum at tað Nei, »vi maður spenna seg (il ot ikki so?! jú, jú, ljóðaði miðkukveldið. ka' ikke sel'«! >Mens Horsemorda. Græsset gror, dør sigir eill orð, og vit hugsa, al 5 gamalt mong ein »Horsemor« doyr áður hella grasið er grógvið. - Vit mana Havnar lykkum, ararnir skulu koma og forkoma leirra reiðskapi ella teimum sjálvum, liggur verjuskipið væl í havn. jagstra Føroyingar ilt er al uppi undir Gronlandi, eilt unnað er at jagstra »Albions synirg tað er heldur ikki sagt, at par- lamentinum dámar tað og so er lad so strævið! Norgesbrev. Den tendens til skerpel kamp mot arbeiderbevegelsen og dens organisasjoner som í de siste aar har ganlt over Europa og som i disse dager har gilt sig slike forferdende uttrykk i Tysk- land hvor mord og terror hører til dagens orden, er ogsaa nandd til Norge. ikke fremstaatt noe Enda er del ultalt parti, men det er tydelig at der facistisk søkes fremelsket en opinion og en innstilling overfor arbeider- klassen og arbejderhevegelsen som skal forberede jordbunden for facismen. Der gaas da ogsan stadig til undtagelses- rettet mot arbeiderbeve- gelsen. Et eksempel herpaa er det forslaget til boikott- og blo- angrep med. nye lover, kadeløv som bonderegjeringen fremsatte og som nu er sendt arbeidernes og arbeidsgivernes organisasjoner til uttalelse. For- slaget tilsikler aa ramme arbei- derorganisasjonene økonomisk og inneholder blandt annet en saa uhyrlig bestemmelse som den at fagforeningerne skal være økonomisk ansvarlige for sine medlemmers handlinger om disse er i strid med fagfor- eningens beslutninger, S. selv Mark-, Urte-o Blomsterfrø hjemkommet. Frugt- og Grøntforretningen, Tlf. 146. Áarveg. Tlf. 146. Óhapp undir Íslandi. 1.—4,—833. nått íslendskum Sluppin >Queenc er í yvirsigld av einum motorbáti uppi við Vestmanna- oyggjar. Skipið sakk alt fyri eitt. Dd Manningin er bjargað av is- landska sjóverjuskipinum »Ægir« og ford til lands á Vestmanna- oyggjunum. »Queen« sigst at vera elst av ollum foroyskum fiskiskipum — og tað sigur ikki so lítið! Snurrevaadsfiskeriet ved Island, I Forbindelse med Skrivelse herfra af 15. Juli 1932, hvormed fremsendles Genpart af islandsk Juli 1932 om Fiskeri med Snurrevaad paa foreløbig Lov af 6. Søterritoriet skal man meddele, al nævnte Lov ifølge Skrivelse af 23. Marts 1933 fra Danmarks Repræsentation i Island er bort- faldet, saaledes at Snurrevands- fiskeri pan Islands Søterritorium Maa- nederne September, Oktober og herefter er begrænset til November ligesom før den fore- løbige Lov. Ringberg. Eingin kann tæna (Veimum herrum . Harra blaðstjóri! Tá eg bað tygum um fyri míni fyrstu grein, so var lað lí, harra Danbjørg so nógv hevði tíkið mitt upp í sínar politisku úlgreiðingar, og pláss navn kundi eg sjálvandi vænla mær lygum mín, or- andsvar; men nú hava stilad nøkur orð til sakað av ti, eg skrivaði til harra Danbjørg, ivaleyst eisini man hava nakrar rætlleiðingar til mín aftrat, Vónandi hýsa lygum mær einum ella báðum tveimum aftursvørum, sum sjálv- andi ikki fella saman við tygara hugsan um slødu javnaðarmanna sum í Foroyum. — Ég skal taka upp aftur nakrar av leimum spurningum, sum lygum halda fram, viðvíkjandi hví eg ráði tykkum til at seta skjøtil á partamenn tykkara, tå talan er um politiskar broyt- ingar, hóast eg haldi, tað målli verið nógmikið svar at vita seg í parti við leimum, ið hava tað politiska ræðið. — Tað hjálpir ikki, síga lygum, tå fjøldin av Feroyingum íkki er í parti við donsku javnaðar- monnunum, so leingi sum lað KUL TLF. 208. er, kunna tit (Foroyingar) ikki vænta tykkum sømdir frá leim- um. ikki fala, at hetta ikki ber til?« spyrja tygum. Nú er tað so statt í ollum londum, at ymisku politisku flokkarnir eru skiftandi alt eftir hugsnarhátti fólkanna og viður- skiftum landanna. Men so par- tískir teir ymisku flokkarnir enn kunna vera, so er lað aldri so parlamentarisk slýrdum londum — at einki samarbeið er flokkanna millum, « minst ber tad til hjá einum storsla flokki at vísa burtur oll krøv og ynskir við slíkum >há- bærisligum« orðum: Komið ikki til okkara við nokrum ynskjum, vit kenna tykkum íkki! tit eru ikki okkara partamenn! o. s. fr. Eftir tí tanka, harra blaðstjóri, sum lygum halda fram í grein- ini, stilad til mín, og ymsum oðrum greinum, tykist tað, sum lygum meina, at hetta må vera danska javnaðarflokksins til tey mål, sum koma frá Før- »g allar- støda oyum (frå sjålvstyris- og sam- bandsmonnum). Tað var ikki júst mín sak her at bera í bøl- urflaka fyri donsku javnaðar- stjórnina, men her haldi eg lygum avgjort fara skeivur, lí illa vildi tað hóska fyri ein flokk, hvors loysunnarorð eru: Frælsi, javnaður, bróðurskapur, at: fara háll; og hverjar somdir kundi ein tilikur flokkur frá oðrum flokkum, lá teir koma til ræðið? Tygum skriva: »Nei, vit skulu fram á tilikan bonskan vænla sær ikki sela skjøtil á teir, fyrr enn leir hava sýtt okkum umsóknir, aftaná at vit eru vorðnir partamenn teirra.« Ég veil ikki, nær til gjørdust javnaðar- okkara parlamenn danska flokksins, men eg kann ætla henda partasløda tykkara man vera líka gomul sum blaðið, og uppi á breddanum á lí síggi eg, at tað gongur á 7. ári. Í hesi / ár hevur ikki bert ein, men so mong umsóknin frá foroysku javnaðarmonnum verið sylt av partamonnum lykkara. lg nevndi 2 dømi í mini fyrstu grein: Gronlandsmálið, sum var einmælt samlykt av ollum trim- um lingsins flokkum, valrættar- aldurin, einmælt samtyktur av javnaðar- og sjålvslyrismonnum og framvegis undirvísingarmálið, sum enn ongar somdir hevur fingið, og ikki at gloyma ræltar- málið, sum nú tykist at vera ein slík flokja, at neyvan nakar veit seg vísun, nær okkara móður- mál er lógligt ella okkara móðurlandi; men heldur ikki umsóknina um at fáa for- oyskt mål gjørt galdandi sum lógleyst í HAVNAR KOL- & GEMENTHANDIL COKES BRÆNDE 0000000000000000C0 »Kunna lygum og tit allir [| [— rættarmål hava tykkara donsku partamenn kunnað játtað, hóast javnaðarmenn á lingi treystliga tøku undir við hesi umsókn. Soleiðis kundi verið hildið fram við lílíkum domum, men mær tykir, at hesi eru nóg mong til at vísa á, at tíðin er komin — og fyrr enn nú — hjá tykkum til at seta skjølil á partamenn tykkara; og er hetta ikki fullgóð dømi um, at danski javnaðarflokkurin for- oyskum interessum? Men javnaðarmanna til okkara tjóð- andror henda støda donsku skaparmál — sum hon er — kemur okkum ikki Munnu ikki allir frælsissinnaðir Føroyingar enn so skeiv og ófræls óvart. minnast harraboðini og tey standa enn við makt sum greivin Molke var sendur við til Foroya, harrin, harra tók upp aftur!! Harri blaðstjóri! kortini spyrja lygum gevur mær ella nøkrum manni rætt til alt Slovnið tit flokk tykkara sum ein reinan foroyskan flokk. Jú, júst lí eg veit, at bæði tyg- um og foroyskt sinnalag, sigi eg hetta. Eitt gott eingin hørrum«, og hvussu kunna tit donskum og sum forsælisráð- Stauning, seinni meg, hval siga: harra Danbjorg hava gamalt orð kann sigur, at kona Lveinnunu tæna foroyskum og innleressum ísenn, lá lær, sum ávíst, avgjorl ganga beint móti hvorjum kunna til, sum hava virðing fyri ødrum, og hvussu heilagstu = dýrgripum, flokki við sum sýla okkum fyri at okkara standa í monnun, nýla og víðka hesar ognir eflir okk- ara egna tykki? Kunna tit ikki fata, at ein slík sløda er sjålv- motsigandi? - Ella kunna tit hugsa tykkum, at danskir javnaðarmenn kundu staðið í flokki við nøkrum javn- aðarmonnum, tyskir, franskir ella enskir, sum vildu sett mark hvursu mongum forum fleir kundu nýta móðurmál sítt? O, nei, og aftur nei. Her hvat viðvíkir lí málsliga, hvussu statt er millum, og mong dømi kundu eisini verið nevnd okkara stjórn sum antin teir vóru Donum fyri, havi eg víst á, serliga Førovinga og Dana arligu støðu viðvíkjandi, vildu sýnt somu mótselningar. Tygum mega halda mær til góðar, harra blaðstjóri, at eg so bart“ havi flutt hugsan fram, nú er so komið, at tað tjodskaparliga stríðið her heima ikki dylist burlur, og lad má stríðast at enda; men vil koma ikki á må við al gerast partamenn við okkara måtstødu- menn. Johan Kallsoy. mína men | |—— Lýsið i Føroya Social-Demokrat"! Úlgevarar: Javnaðarmannaflelog. Blaðstjóri við ábyrgd: HH. M. Jacobsen, Prentsmiðja B. Z. Jensens, Tórshavn, | |