týsdagur 18. apríl 1933síða 1

Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, : síðu. avsláttur í prísinum. Nr. 16. | 20 oyr. á 3. og 4. Åthugavert fyri okkum føroyingar. »Herre, dine Englehære fylder Øret dig med Lov, ingen Ven du har, der dadler, naar du Dadel har Behov. Ak, og ingen er altid klar, Herre, lad mig derfor være din Nar.« J. Þ. Jacobsen. Úr danska ríkisdeginum fræt- tist, at „Folketinget foretog i Gaar i. Behandling af Lovforslaget om danske Ad- gang til Grønlands Farvande. Det anbefaledes af Kammers- gaard (S.), Samuelsen (V.) og (H.), der udtalte om, at det maalle Fiskeriskibes Piirschel Haabet lykkes at finde en ny Havn í Sydgrønland til Støtte for Fæ- ringefiskeriet. Sidstnævnte henstillede, at det grønlandske lettet for Udgit- terne til disse Færingehavne. Budget blev Statsministeren ovede at overveje detle. Samuelsen (V.) ig til Talsmand for, at færøske Fiskere fik Tilladelse til at fiske indenfor Soterrilo- gjorde s riet. Statsministeren anbefalede de færøske Fiskere at modernisere deres Baade i Stedet de grønlandske Fjorde. for at kasle sig Forslaget sendtes til 2. Be- handling. Vil tora tíverri ikki al siga, al heila, sum her sigst, fremjandi viðvíkjandi okkara arbeiði fyri tí socialdemokral- iska málinum her í Feroyum. Vil spyrja vil kunna íkki annað! hví minislarin, sum hevur við fiskarí-málini at gera verður við at hava hesa støðu til okkura? Hvussu í allari verð- ini ber lað til, at teir har niðri á tingi ella rættari í ríkisráð- inum ikki vilja geva okkum nakað, sum eitur sømdir, og ikki hava annað at siga við okk- um enn hetta: at »anbefale de modernisere Stedet for at grønlandske færøske Fiskere at deres „Baade“ i kaste sig over de Fjorde«. Fyri okkum Føroyingar, í hvorjum parli vit so standa, er hetta eill svar, sum ger, at vit allir spyrja: >hvat hugsa leir har, og hvat hugsar hann?< Eitt sovorðið svar kann ikki geva annað úrslit, enn at eisini hitt føroyska socialdemokratiið spyr: »Vilja til verða av við okkum? Royna tit at vekja illvilja her í Foroyum móti tykkum og móti donskum — styri?« Hevur danska styri nå igjøgnum mong Harrans ár ikki gjørt nóg mikið fyri at gera hugsandi Feroyin- gar til tess mólsloðumenn? Hitt fólkið er í heild danska sínu over virkar -FØROYA- Vid størri lysingum fæst vinir okkara; og danskari ment- an å ein og hvønn hått hava vit nógv fyri at takka, og tað gloyma vit íkki. Men tað er ikki beint av landsins slýri al kova henda kærleika og hesa virðing fyri Skrælinganna skuld. Vit eru eitt mál er fólk, eins gamalt og norrønt hvørs íslendskt, og gjøgnum ættarbond eru vit so fast knyttir til hitl danska fólkið, at vit áttu fyri danum al verið líka nógv verdir knýla at sær, sum Teir, al verja og Skrælingar í Gronlandi. - eitt asiatiskt polarfólk, eru ikki hátt mentunarliga, literært og máls- á nakran æltarliga, lign » knyttir til Danmørk. — — — Hví, spyrja vit, hví? men fáa vil svar? Ikki bert í Føroyum spyrja menn; hví? Eisini har niðri í Danmørk spyrja teir, og enn hava heldur íkki teir fingið svar uppá, hví Danmerk verður við at hava Grønland stongt. Hetta er ein spurningur, sum tykist ollum hugsandi menn- iskjum óloysiligur, og sum vit oll einaferð, og tað helst sum skjótast, mugu fáa loystan! Og lað núsitandi socialdemokratiska ríkisstýrið má geva okkum svarið, ikki bert øllum donsk- um slalsborgarum, men allari Einkið kring um alla jørdina eigur ein hátt Grønland, og verðini. annað land landspart, sum er á lann stongdur, sum fólkini mugu krevja eitt svar uppá, hví hetta land er soleiðis afturlatið. — Eitt stýri, sum hevur hesi trý Frælsi, bróðurskapur sum sítt skjaldar- orðini: javnaður og svar; lí fólk, tað aðrari merki, má geva hetta halda eitl einari hetta, at verði seg av ella ætt, úlislongt frá verðini og allari mentan, ellum útviklingi, er ikki frælsi. Tað er so langt burtur frá ellum frælsisanda, sum verða kann. — — Sjálvsagt er eingin sum vil, at hetta land og hetta fólk skal tveitast fyri heyk og hund og gevast upp til útlendskan rov- ein og hvønn krop at herska og regnera við eftir sinum kapitalistiska vilja og tykjan, ti tað er ímóti allari socialari hugsan. — Men hvussu er standurin har uppi nú? Les blødini, har tað slendur um auksjónir, sum verða hildnar í Keypmannahavn yvir reva- og onnur skinn, og síggj prísirnar har! — og hvat fáa grønlend- ingar fyri hesi skinn? Ein kemur av sær sjálvum at hugsa um orðið kapitalisma og útnýtan av menniskjum. Og sum við hesum, so við ødrum har uppi. 4 Hinir gronlendsku firðirnir standa yðjandi fullir av fiski, JAVNAÐUR — Tirsdag hin 18. april 1933. sum eingin fær nyllu av. Grønlendingar taka hann ikki, og Føroyingar verða jagstraðir, koma teir inn um mark við sneri, sum ikki er uppgjort og burturbeint. — Og hví taka grønlendingar hann ikki, men lata haun standa har og doyggja? Fyri einum tveimum árum síðani tlalaðu vit við menn, líta, at hoyra hvors orð absolut eru á at og var tað syrgjuligt teirra frásognir, á so mangan hátt! Grønlendingar høvdu fiski- amboð, sum vóru nógv ringari enn ley, danir høvdu í stein- øldini: Snøri við steini til sokk og einum boygdum seymi til húk. Hvat teir høvdu til beitu, vita vit ikki, men har nýttist heldur eingin, fiskurin tók beran húk. Hann stóð so tættur, at sokkið neyvan slapp undir kav, áður fiskur var á. Var tað soleiðis vorðið, at trot var á fiski, og at gronlendingar liðu nakran vansa, um foroy- ingar fiskaðu har við fleirra primitiva fiskireidskapi, hevði eingin talad um tad, men so er ikki, tvørt ímóti. Her er ikki talan um linu og enn minni um (trawl, tí tað vita vit oll ikki átti at verið loyviligt nakra staðni, nei her er bert talan um sneri, »Haandline« sum danir siga, tað mest gamaldags fiski- amboð, verðin eigur. Talan hevur eisini verið um, at Føroyingar skuldu royna at fáa rættindi til at búseta seg har uppi og royna at fáa aflur í lag seyða- og neytabrúk, so- norðmenn í fornum tað, kann leiðis sum tíðum hovdu og sum iva- leyst aftur fáast í lag men hetta liggur uttanfyri hesa grein, beinleiðis í hvussu er. flokk arbeiða Hin socialdemokratiski urin hevur tuð mál al fyri, at skupa tey best moguligu viðurskifti fyri oll menniskju, skapa framgongd og frælsi fyri oll, av hvorju fólkaætt ley eru. Hann hevur til endamál at taka tey undan ollum oki, taka tey undan kapitalistiskum harrum, sum nýta tað veldi, teir á ein ella annan hátt hava fingið, til at kúga ella forfjóna ley menn- iskju, teir hava fingid rædi yvir, og at fråtaka teim tann »ræll«, sum teir hava fingið til at ráða yvir oðrum. Tað er ein grundregla, sum aldrin má gangast burtur frá í einum socialistiskum samfelagi, at tað er ein érættur at hill eina menniskja ræður yvir oðrum, tí socialisman er og gloym lað ikkil! — skal verða ein beiskur figgindi av øllum sum nevnast kann trælademi. Javnadur Lighed — er orðið sum hevur hetla í sær, OCIALDEMOKRAT BROÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Bróðurskapur er kjarnan í kristindóminum, tann grundar- steinur, sum hvert samfelag nú og í allari komandi tíð eigur at oO Ð verða bygt á. Frælsi, javnaður og bróður- skapur Frihed, Lighed og Broderskab — helta orðið, sum háð sjálvum niðri í Frankaríki síðst í ljóðaði sum ímóti sær næslseinastu old, er hin fasta grundin, socialisman skal byggja á, og ongantíð mugu teir menn, sum ráða ella koma til at ráða fyri borgum, gloyma tað. Ti gera teir tað, missa leir meiri fyri minni. Meiri úr rikisdegi. Eftir tí havur frætt frá sínum >Rigsdags- fólka- sum »Dimmalætting« medarbejder«(!), hevur tingsmaðurin »gennem indtræn- gende Henstillinger« fingið í lag av eini nyggjari stilles i at ,Anlæget »Færingehavn« — nu Udsigt i den kommende Sommer, saafremt det maatte lykkes at finde en passende Plads" 0. s. fr.- Hetta er fyri okkum at vakurt og stultligt hoyra! men hvussu verður vid umsóknini frá Foroyingum um loyvi til at fiska innanfyri markið, sum nú er ultanfyri vístu langar, oddar og sker. Ein kemur til at hugsa sítt, tá ein lesur feroysk og donsk blød, bæði um Grønland og okkara fiskimenn ogdómin í Haag, jú, júl! Ein kemur at hugsa um smá- born, hvussu tey eru. Hvussu mong leiku lveita ley ikki burl- ur, hirða ikki at spæla við tey men kemur so ein, sum varð himmalgladur, um hann fekk tey al spæla vid, og nerlu við ley, alt hetta, sum hann sær liggja og rekast, so skalt tú að. 5 hoyra »Nei ikki, eg eigi, ikki taka hetta«. Gott er lað at vera eins og born men 5 ikki bara gott Ymist úr ymsum ættum. -—=. Okkum hevur ullíð dámt tað, sum stuttligt er, og vit hava hugsað um okkum, at vit vóru forir fyri at fata ellu sum maður var vanur at siga: gou- tera eina »vittigheit«, men hitt »vittuga« -n.ið í >Foroya- tidindi« duga vit íkki at fata, hvaðna minni at »goutera«. Tí eru vit ikki førir fyri at svara og, lat okkum síga tað eina ferð enn: Vit fara ikki út í orða- stríð við fólk, sum ikki skriva undir navni, tað er at stríðast á ójavnum grundarlag, og tað er at virða tey ov nógv! Blaðstj. og skrivstovuni. Telf. Porto. Blaðið | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum Úr gørum londum. Fad land, sum fólk mest taka upp er Tyskland. á tunguna í hesum tíðum, Har er nú so vorðið, at eingin dugur at rokna út, hvussu úrslitið verður, men eitt er vist: hitt almenna fólkið trýr uppá Hitler, og tað skeiva, sum hendir, fáa aðrir skuldina fyri, t. d. Gering; so sigst a leim, sum koma úr Týsklandi. Tað sum verðin mest hevur lagt til merkis, og sum hevur sæð ljótast út, er atsóknirnart móli Jødunum. Hvat Hitlers menn, teir sum nevna seg »na- tional-socialistar«, loyva sær I hesum føri, er so syndarliga ljótt og eitt so herviligt prógv uppá, hvussu stult menniskjan er komin í teim seinastu eldum (ein eld er 100 ár!) í øllum ti, sum kann nevnast kultur og menniskjansligheit. Tann við- ferð, Jødarnir fáa, er, eftir lí bloðini siga, so ræðulig, at ein skuldi trúð, at vit vóru í myrk- astu miðalold ella oldtíð. Men tolii atburð, tí orðið Jedi er longur eilt hånsnavn millum tey verðin ikki henda ikki kristnu“ fólkini, og Jedarnir eru kring um heimin so ment- serliga á aðir á andaligan og peningaligan hált, national- socialistar við Hitler og Gøring á oddu mugu vera byttir, at teir ganga soleiðis fram, og tað kemur teimum eisini dýrt at standa. Jødar eru, sum sagt, so høgt mentir peningaliga, og Tyskland so ílla statt, at í fi somu stund stongt verður TÍyri Fýsklandi á ein og hvønn í ollum sum eitur veru- og peningasambandi við onnur lond, verður hetta land lamið og noyðist at boyggja seg og steðga við síni atsókn lødar nar. Í ollum londum valda atsókn irnar móti Jødunum óferan harm, og her tykist allastaðni, at vera vakt ein mótstoða móti hesum Hitlerska »politikki« við sínum ørn alburði, at teir sum enn hava ræðið í Tvysklandi verða ella eru teir smáu í hesum økonomiska bardaga. Atburdin móti socialdemokrat hava oll Hitler sina líð fáa bokslað hesar flokk flokk- reinskadir úl úr um og kommunistum hoyrt um, og kann fyri ar, so úlinna leir eitt, at arnil ref ø: ganga stríðnum og stunda stinnari aftaná. Lat so hesa herðu líð fáa nógv til at falla frá, tað ger einki, tvort ímóti, tey sum eftir eru, um ley verdn få, eru meiri verd enn ley nógvu, sum fullu frá, tá tær komu. trongu líðirnar SK i } !