týsdagur 11. juli 1933síða 3

DE ? | „Dimmalætting“ar Skillevej — i ødrum umfari. ferd rekur »Dim- malætting« á sína innbiltu upp- Fyri aðru dagan av, al javnaðarmenn standa við »Skillevejen« f poli- tikki sínum. Hóast vit í svargrein okkara gjølla rættleiddu blaðið í less misfatan, skulu vit einaferð enn royna at lysa lí úr villuni, tað fløkt vidvikjandi okkara stødu. Vil eru fegnir við, al »Dim- malætling« hevur gjørt okkum lættari hevur seg Í rættleiðingina munandi at hennara seinasta lessvegna, it hava skotið út … grein lykist meginpartin av teim fløktu og kåmu útleiðingum av teim ymsu teknum, ið skuldu prógva >sen- sasjóns< uppdaganina. [Mgrunin um ein fyristandandi skilnað ella broytan av gamlari stoðu okkara tykist nú soleiðis í høv- udsheitum at byggjast uppá ójavnun millum okkum og Danir — harímillum danskar socialistar — Í Grønlandsmål- inum. At vit og blað okkara krafliga draga framm okkara ójavna við Danir í Grønlandsspurninginum kallar blaðið fyri at »kaste den nuværende Regering Handsken« »med Io- og losna sambandið vedkontoret í København«. Hvat ið blaðið kallar hesa okkara stoðu, er lýdningarleyst — og hon kann fyri so vítt merkjast sum ein stríðshandski, so satt sum eitt og hvert mótmæli og ein og hver andróður ímóli Ð einum útleggjast Men um svørum kunnu sum ein »slridshandski«. henda okkara støda — bluðið lað: „stríðs- handski“ — er ikki nakað nýtt vil hava og knappliga íspunnið, og kunn so statt ikki vera nakað »nytt« undan kavi komið tekin uppá ein fyristandandi skilnað millum javnuðarmenn. Vit vita, at blað- stjóri »Dimmalætting«ar er ungur og hevur einans haft høvi til at fylt við sum uttanfyristandandi. Men vil hugsa tó, at hann má vila, at foroyskir javnaðarmenn trá fyrstu stund hava verið við at kraft Føroyingum mestu sómdir í Gronlandi uttan mun til, annaðhvert danska social- radikala minisleriið og javnað- armenn í Danmerk vóru við ella ikki. Og stoðan hjá donsk- um javnaðarmonnum eins og hjá Dønum yvirhovur hevur eins og nú borið ímóli okkum og er einki nýliga íkomið. Tað kann vera, al henda stóða teirra har niðri er »principiel«, sum »Dimmalætting« sigur. Men hon er eingin »principiel« soci- Var tað, kundi ein borið ótta fyri, aldemokratlisk stoða. hon al hon so vildi skilt socialdemo- kratarnar og afturhaldsflokkar- nar har niðri. Men her standa teir danski flokkarnir samdir. Hví — og hvat tað »principi- ella« er, ið samlar teir donsku flokkarnar til eina felagsstødu í Grønlandsmålinum, vita vit ikki, ella rætlari sagt: duga vit ikki ut skilja og minni at góðkenna. ÚR SUÐUROY A T—FF|——————— Vit vilja viðganga, at vit hava og kastað tað er talan um javnadarmenn eins Foroyingar yvirhøvur Dønum — annaðhvort ella konservalivar — >slríðs- handskan« í Grønlandsmålinum. T. v. s.: vit vilja halda áfram at forhandla og kreyja. Hevur sambandsflokkurin við >Dimma- lætting« og Samuelsen ikki gjørt tað sama, hóast flokkurin hoyrir til hin áskoðan og Få danska vinstraflokkin í politikki? — og danski vinstriflokkur er einki undantak í donskum Grønlands- politikki. Vit vóna nú, at >Dimmalætt- ing« falar, at okkara stríð ímóti mótstoðuni hjá Donum í Grøn- landsmálinum er ikki eitt stríð við danskar socialistar um soci- aldemokratisk mál, ið er tað einasta slríðið, sum kann skilja javnaðarmenn, tí tað eru einans tey socialdemokratisku málini og hugsjónir, ið binda javnaðar- saman sum parlamenn. menn Og viðvíkjandi teim socialdemo- kratisku »ideum«, leiðum og málum hevur íkki verið og er ikki nakar ójavni millum okkum og javnaðarmenn har niðri. 50 statt er »Dimmalætting«ar »Skil- levejs«-tala = viðvíkjandi social- demokratunum sína millum ein misskiljan ella óvilan um, hvat ið bindur og skilir socialdemo- kratar. Tað er altso tað socialdemo- kratiska, id bindur danskar, før- oyskar og allar javnadarmenn saman, meðan allir uttanfyri tær liggjandi spurningar sum natio- socialdemokratisku reglur nalitets-, sambands- og sjálvstýr- is-spurningar 0. a. loysast ífylgju sjálvavgeringarrættin. Í hesum spurningum kunnu, sum í Grøn- landsspurninginum, javnaðar- menn væl vera ósamdir, uttan at ójavnin nervar hin socialist- iska felagsskapin. Tíðindi. Tveroyri. Til Grønlands eru hesi Skip farin av Tveroyri. Langanes, Emmerald, Frida, Fagranes, Ekspedith, Vikholm, Agnas Louis, Egeria, Godthaab, Borglyn, Falkur, Ørvingur, Eli- sabeth. Hanna var farin og komin 80 fjórðingar úr Foroyum, men mátti venda aftur vegna leka. Ein Esbjergari, »Imanuel«, hevur í vikuni verið á Tvøroyri eftir ísi. Hann hevdi selt í Hull fyri 590 Pd. Á vegn- um higar var eldur komið i nakað av váðum, togverki, ið lá afluri á lúkkuni. 2 váð og 6 kvegrlar brendust. Mesanmeist- urin skalaðist hópin illa av brun- anum. Lukkan var tann, at teir vóru so skjótt varigir við eldin, annars hevði tað verið illa vorðið. Orsaka til eldin visti teir ong- an kanska ein neisti år útstoyt- ingarrorinum. Turkurin hevði verið so ræðuliga nógvur, so alt var so skróturt, at einki kravdi til at festa í. Ein dampari, Bergenbáturin „Eros“, eftir fiski frá a/s N. J. Mortensen. var í vikuni á Tveroyri Veðrið hevur verið baldrut í byrjanini av juli. Eplini hava fingið tuð fast. Í summum bygdum t. d. í Sandvík farið sera bondskliga fram. hevur stormurin Gamla Katrin í Trongisvågi fylti um dagirnar 89. Tað eru bert fá ár, hon gekk í fisk. Nú liggur hon síðan og er reiðiliga vánalig. Hon er ein av teim góðu gomlu, ið hava slitið og sleipað at kalla nålt og dag, men korlini hava fingið stundir at fingist við lesnað. Hóast sorg og mólgonga hilti hana, var hon ongantíð mótfallin, men ferðaðist í treystinum tilatkoma til nakað betri, táið lívstráðurin einaferð slitnar. Hann, ið kom á tal við hana, sannaði, at góður er gamal í ráðum. Vit ynskja henni, atteir síðstu dagarnir megu verða mildir og góðir. Tvøroyramenn eru í ferð við at byggja eitt 10-mannafar til kapp- róður á Ólavseku. Nú er so knøpp tíðin til Olav- søku, at:tað er vakkult, um teir kunnu molta til dystin í ár. Ur útheiminum. Eysturrikid sperrar landamarkið við Tyskland. Rumbul móti nazistunum. Tad er allment kunngjørt, at landamarkið millum Tyskland og Eysturríki er sperrað av Eyst- urríkarum. Orsøkin sigst at vera, at nazistarnir hava gjørt ålop å dr. Stadle. Hitt Brúna húsið í Innsbruck er »okkjåperad« av politinum. Fleiri nazistleidarar fastir, rikistyskir agitatorar eru eru settir útkoyrdir, nazistflokkurin gjørd- ur ólógligur. Eingin brunafári meir av ravmagninum. Tað eru ikki fá hús, ið gjøgn- um tíðirnar eru kalda kol vegna »korkslutning«. Fárin fyri tílíkum bruna tykist ikki at vera longur. Tað sigst, at danskur elektrikari upp- funnið eitl apparát, sum forðar fyri bruna við »korkslutningi«. Uppfinningin er ein »glim- lampe«, sum lekur til atlýsa, so brátt nakað verður í vegin við vinstallatíóninis. Á hendan hátt varar lampan frá, at vandi er á veg. Økist vandin fyri »korkslut- brend niður í hevur ningi«, verður streymurin »auto- matisk« slitin. Uppfinnarin hevur tikid pa- lent uppá uppfinningina í teim flestu londum, »forhandlar« vid verðaldarfelog solu av hesi lampu. Danir vænta í hesari uppfinning at hava fingið og ymisk um ein stóran »exportartikkul«, ið vil veita abeidi til hóp av men- niskjum. Hugenburg troðkaður burtur. Hugenberg, ið hevursitið sum er Tysk- Hann Hitlers ríkisminislari, lands stórsti ríkmaður. eigir so gott sum øll Tysklands blød og filmsfeløg og er ein av | Tysklands størsti industriharrum. | Tað hevur leingi róð fram undir at skúgva hann frá og seta rein an Hitlermann í hans stað. Men tad hevur drýggjað út. Ætlandi hava Hitlersmenn ræðst at fingið | henda kapitalistharra uppá hálsin. Men blød siga frá, felagsskapurin mill Hiller og Hugenberg at vera brostin. Hu- nú tykist, sum útlendsk um leir báðar stóru genberg er fráfarin sum minist- ari, flokkur hans er upploystur fingið somu lagnu sum javnað- arflokkurin og kommunislarnir. statt í fyrstu syflu f hvussu er, Hugenbergs søga er so úti, og Hitler hevur einaræði, bukt- ina og báðar endarnar. Í Týsk- landi eru allar roddir bundnar uttan Hitler - men hvussu leingi varar hans- tær, ið reka orindi ara makt? Munu ikki tær bundnu loyndum leggja kreftirnar Í spreingiknottar og móka rótina av á Hitlers harðræðis og frælsis | kúgan? 25 ára fongsil. Síðan drápið á hins víðgitna flúgvara Lindbergs lítla son hendi fer Amerika móti barnaráns- monnunum. Maður við navni Kennet Buck er av nevningum vorðin dømdur sekur í at hava burturfort eina lítla smágentu, Margaret Mac- malt, ið er dóttir amerikanskan rikmann | Dómurin er 25-åra fongsul. 4 milliónir av arbeidsleysum i U. $. Á. fáa arbeiði til 1. oktobir i ár. Summir menn meta hin ar- beidsleysa flokkin í Ameriku til 17 Hella hongur sum eilt deyðssvorð yvir milliónir. ræðuliga tal Ameriku, og allir hugsandi sam- felagsstyrandi har yviri bryggja við at ból hesari landsins vannlukku. finna hovdið fyri Vit lesa í útlendskum bloðum, at generalurin Hugh S. Johnson í New York boðar frá, at hann innan Í. oktobir vil hava veilt Í milliónum av teim arbeiðsleysu arbeiði. Harra Johnson er av president Roosevelt settur sum forseti fyri statsins neyðhjálpararbeiði. Til = neyðhjálpararbeiði eru játtað 3.300.000.000 dollars. Hesin peningur skal bert nýtast til ame- Innfluttir, ! fingið borgara- rikanskar borgarar. ikki rætt, sleppa ikki uppí, uttan mun sum hava annaðhvort teir eru familjufor- syrgjarar við bornum ella teir eru leysgangarar. Hin innflutti flokkurin er ógvuliga illa við við hesa skipan og flytir fram, at oll foreldur til amerikanskar bor- garar — eitt hvort barn, ið er føtt ið Amerika, hevur borgar- arrælt — mega eiga rætt til ar- beidi, ið verður goldið við pen- ingi, ið eisini er goldin av teim innfluttu við ongum borgarrætti. Mary Pickford hevur arvað 850.000 dollars aftaná mommu Henda pening hevur frú M. Pickford í eitt »fond«, sum skal nýt- sína. sett I ast til limum í Pickford-ætlini. kynsturliga venjan av Eisini uniformsbann í Noregi. Framsett er uppskot um lóg, sum setir forboð fyri almenna nytan av uniformum, uniforms- deilum, armbindum ella tílíkum ásýnligum teknum, ið ávísa ber- arnar sum limir av einum pos litiskum flokki ella felag. 50 statt er uniformsbann Í leim trimum skandinavísku lond- unum Danmark, Svøriki og Noreg. Umframt í hesum lond- um er í ymsum gørum londum sett bann fyri at nýta politisk uniforms ella annað frámerki. Gandhi verður áklagaður fyri at vera kristin. Á einum stórum fundi í Poone, har »ortodoksir« bra- minir vóru komnir saman, var hin víðagitni hugsjønarmadurin mikli Gandhi áklagaður fyri at vera kristin og lesandi alt ov mikið í bibliuni. Samstundis var send ein áheitan til hansara hansara sonar við trúlovaður um at forða Davidas giftarmål teirri kvinnu, ið hann var vid, einari lægri »kastu«. tess vegna at hon var av Verðaldar ríkasta kvinna er Barbara Hutton. Hon er ein- asti arvingur tl hina formúgu í U. S. Á. At tilkomandi maður ikki er nakar størstu hennara minni enn ein prinsur, er rim- uligt, tå ið tað skal vera fínt. Hon er í París fyri at keypa sær brudarslås. Hon sigst at hava ógvað Parísararnar við sínum egiliga keypi. Soleiðis var hon ein fyrimiðdag úti, ein »litlan túr bert«. Tá ið hon kom heim aftur, hevði hon keypt einans nakrar smásakir, sum hon segði bert kostaðu 100.000 kr. Hvussu nógvir túsundir svangir munnar kundu íkki mettast, um hesin oyðslaði pen- ingur var nýttir til matkeyp til tey fálæku. Leir- og kolvirki Í ljósmála. Nú tykist virkispeningurin at vera fingin til vegar til kol-, I vørovri, ið hetta benzin- og leirvirki á Fann ravmagnskraft, virki vil kemur í lag, er ætlað til 600.000 koma at nýta, ífall tað kwt. um árið, einar 3 ferðir so nógv sum Tvøroyri nú brúkar. Spurt er fyri hjá kommununi, um hesin streymur kann fáast frá ravmagnsverkinum í oynni. Verkfroðingar væntast upp í einum av teim fyrstu skipunum. Mangt vildi skipast um, um tann »svarti diamanturin« í okk- ara fjøllum kom til heiðurs og æru! Ansvarhavandi blaðstýrari fyri Suðuroyar-síðuna: P. M. DAM 5