týsdagur 1. august 1933síða 1

| | SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI 'FOROYA : JAVNAÐUR 20 Nr. 31. ovr, á 3. og 4. | Lysingaprisur fyri petitreglu: síðu. avslåttur í þrísinum. 30 ovr. á forsiduni, | Við størri lýsingum fæst | Tirsdag hin 1. august 1933. BRODURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið | verður bilagt á posthúsinum, brævsarnarstoðum | og SKMIVSLOVUML, Telf. 143 | 7. árg. Olavsøkan. Ólavsokun kom og før nukað eins og mangar aðrar. — Fólkið komið av bygd, og meiri sjáld- Her hetlendskir og var nógv í Havn, samt. úr oðrum londum. vóru danskir, lýskir speidarar, hetlendskir fól- bad- boltspælarar, hetlendskir mintonspælarar, hetlendskt ferðafólk. og norskt Kappróðurin fríggjadagin gav úrslitið: Konufólkini: 4-mannafør, 1000 metrar: Í. Havnabåtur 619%, II. Vestmannabåtur 6%, [IL Havnabåtur 69,5, 6-mannafør, 2500 metrar: |. við Norðadalsbáti Kollafirdingar 15%, (ikki Havnamenn 14%, HH, 8-mannafør gjørd til kappróður): Havnamenn við >Merkiða 134, Il. Smirilsmenn við Vágsbáli 13%, inum« úr Kvalbæ Havnamenn vid »General- 12. IV. Hoyvikingar 1429, til kapp »Tofta- S-mannafor (gjørd róður): I. Vágsbátur regin« 13%, IL. Trongisvingar róðu ikki á mål. 10-mannafør (gjørd til kapp- róður): I. Vestmenningar 129, [I. Havnamenn 12%, III. Tvørå- menn Umframt kuppr6durin var um kvoldið sjónleikur spældur „Tú heimið mítt“, skemtuleikur, »vjoøn«, f tveimum av DI pørtum Oskar Braaten, umsettur til før- OU henda g oyskt. Um sjónleik um sjónleik her hjá okkum í síni heild vilja vit skriva í næsta blaði. Olavsøkudagur í år varð ser- merktur av, at lað minni, Ras- mussi Effersoe var sell, varð avdúkað. Fyri oll okkum, sum kendu Rasmus LEffersoe, var tað Og lá klæðið fall, og myndin slóð har við tí ein merkisstund. lyrsla sólarglotlanum á sær, var lað livandi, sum sóu vil Rasmus ljós- soleiðis sum vil minn- ast hann í manndómsárunum, áður sjúka tók at níva hann. Henda lítla hálíðarstund byrj- aði við hornblástri, og sangar- arnir sungu nakrar av Rasmus Effersøes bestu yrkingum. Edw. Mitens, helt minnisroðuna, klæðið fall. Aflaná røddi Símun av Skarði og aftur var sungið og spælt, Beint áður Símun av Skarði byrjaði kom telgram fra Foroy- ingafelag í Keypmanhavn við heilsu. Myndin er, sum væl oll vita, gjørd av frúnni Anna Marie Carl- Nielsen, hvors navn er gitid víða um, og er henda mynd yvaleyst eitt stórt kunstverk. Kunstn- arinnan var til stedar, men hon helt seg aftanfyri og fá ansaðu, at hon var har, ið hildnar vóru, bluð. tingið sett sum Rødurnar, koma í næsta Sjálvsagt var vanligt. Olavsøkudag varð mangt haft til stullleika og álvara. Har var kappsvymjing, har var fótbólts leikur millum Hetlendingar og Hel lendingar + mál, Havnarmenn 1. Har fólki í skúlugarðinum, og í hesum helt Jóannes Patursson rødu um eilt Havnarmenn við úrsliti: var telving við livundi suma varði seinri á degi sameint Foroyafólk. Til klokkun 12 at dansa f dansustovu, men undir var lovviligt høgum himli, í skúlagarðinum gekk dunsurin út ímóli morgni. Sunnudagin = vóru ymiskir fundir hildnir og fótbóltsleikur. KI. Gvar føroysk gudstænasta og kl. Vit hovrdu fólk, hesa skemlan siga, 8 studenta-kvoldskemtan. vóru lil tað sum at stór synd at fara so við einum var menniskja, sum farið varð við einum ungum kollega okkara. Nei tað er ikki stutligt at verða illa lat oll minnast til tað! farin við, okkum Frá havnini og frå bryggjuni. Vanlukke, Niðri á urbeidisplåssinum við havnina mundi nú dagin stór vanlukka hent, tað var um eitt hár gjørt, at ikki mannaliv oyddist. Mouritsen var farin at spreingja ein klett, og meðan hann loðir við dynamit ein Johan gongur skotið, eingin falar, hvussuleiðis til bar. Hann og maðurin, hjá honum stóð, vóru kroystir ímóti berginum, og varð Johan av luftpressinum inn Mourilsen nakað skaddur, með- er sloppin heilt uttan mein. Koyrdi luflpressið teir úteftir íslaðinfyri, meina menn, an hin at leir høvdu verið knæsaðir sundur av ti nógva gróti, sum niður raplaði. Maðurin er væl sloppin. Hóskvoldið kom „Havhestur“ úr Hamburg og Hull; við vóru 11 speidarar úr Hamburg, raskir, ungir menn, ið ikki vóru ræddir, hvorki fyri sjónum ella fyri at laka eina hond í við arbeiði umborð, glaðir og fúsir vóru teir. Boð vóru send telegrafisk frá skipi til speidararnar her, og lá »Havhestur« legði at, komu fåtin og aðrir oddumenn fyri speidarunum umbord, og væl tyktust = hesir fremmandu at verða fagnaðir. — Um 10-tidina kom „Nova“ úr Bergen. Hon hevði verið inni í Hetlandi eftir fólki. Við komu haðuni 0. u. 70 fólk, speidarar, | | »Føroya Social-Demokratur' lekur í framlíðini ongar navnleysar greinir, sum á nakran hátt*eru álop á nevndan mann. Tann, sum vil hava nakað sovorðið fram, finnur lættliga pláss fyri tí aðrastaðni. fól- og budmintonspælarar og túristar. Hornblåstur var á bryggjuni, tå »Nova« kom, og vóru har, fyriultan alm. jaz- notar, spældir ymiskir tjóðsangir, „God save the king“, „Ég oyggjar veit“ Hurrá varð rópt frá báðum síðum, og (9) og mangir aðrir. fólkið var nógv við sjóarklettin sum vant, Fríggjadagin franska ferðaskipið „Le Grasse" frå le Havre við 474 ferðafólkum, sum kom settu dám á bý okkara la lof una, ley vóru her. + . # Skilnaður. Nakað herfyri stóð í >Dim malælting« ein lítil grein um, al skilnaður var komin í innanfyri javnaðarflokkin í Foroyum ella var lað bara í Havn? Sum eitt halda okkum minnast, at her í Havn tíðarrit, eilt prógv nevyndisl, Vil koma eilt al ímóti bladinum »Føroya Social- skuldi sum hugsaðist verða våpn Frå hetta Demokrat«, mongum ljóðað oyruni á okkum, nú fekk blaðið síðum hevur un banahoggið, nú varð av øllum alvi virkað fyri at forkoma fr., og vit kunnu på blaðnum o. s. ikki nokta fyri, at har mangan lá sleði botni, tad sum í donskum máli eitur »Skadefryd«, Og lúrdi ein niðri á og Jo skjótt kom fram, hvor maðurin er, sum skal fora hetta banahogg móti blaði javnudar- manna, lann maður, sum í ollum teim árum blaðið hevur verið til, var tess stjóri og fyri hvors skuld blaðið nakrantíð varð stovnað! Vit vita ikki, rit frá hansara síðu er ætlað at um hetta tíðar verða nakað banahogg, vit siga heldur ikki, al tað er tað so, at hetta er ætlanin, má men er fåast greiði á ollum ti, sum hent er, høsum bladi vidvikjandi frå fyrsta degi, tað varð stovnað, Hevur javnaðarflokkurin her í Foroyum, og hevur javnaðar- flokkurin miðri í Danmork skikkað manni, sum blaðstjóri var sær soleiðis móti lí frá fyrsta degi og til 1. novembir 1932, at neyðugt er at fara í bardaga móti ollum lí, sum eitur javnaðarflokkur og blað, so má okkurt gerast, ti órætt- vísu mugu vit ikki tola, hvorj- um so hon er sýnd ímóli. Men er alt hetta einki annað enn lað, at ein maður hevur Okkum nýtist ikki at vísa leiðina. hug til at skriva um tað, honum í huga hann fegin vil nevnast rithevundur, lá €r, og hví skulu vit oll fara at leypa á fótur og rópa So leingi ein upp? maður skrivar sakliga og søm- uliga og í egnum navni, stendur til svar fyri (i, hann sjálvur hann skrivar Tó hugsa og vóna vit ikki, at hetla tíðarril um tað naki antið kemur verður eitt álop á javnuðarflokkin og blaðið; ti tá verður tað ein stórur smeidur fyri allar teir, sum við gleði í teirra „sál“ sita og bíða eftir brestinnm, men nú mugu fara aftur at húsum við tómum hondum ! A summarferð. Her um hásum ars tíð. er fugurt í Førovum Nú er gullvovin kúpan, í vár hon fór í, ti at nú er hon brúður, nú hevur ber krans, summarfuglur í ong, treður lættligan dan Her er to ov vakurt i Førovum, lítið vil geva ti an Her er vakurt í Foroyum, men neyvan man nakar minnast so vakurt eitt summar, sum i ár. Dagur av degi líður í vakurleika við sól av klårum himli eilt mjørkalåm leggur seg niður yvir, men áður tú veitst av tí, hevur eitt lítið fleyr rikið mjørkan undan sær og tindarnir stíga upp úr við glitrandi sól logandi á sær. Eittsovorðið summar er heilsu bót fyri oll, fyri børn og vaksin, luð er ikki minst heilsubót fyri ley sum eru innibyrgd í arbeiði Nú er lættligt Forovum árið í kring. al ferðast í aftur í líðina og minnast vil hugsa i gaml torlori lá var to ar tíðir og hvussu af ferðast! Umskifl er her í Førovum! folk, suður i ovggjunun, Burtur at vilja fagrastu av hina ongaslaðni er summarið vakrari Arbeiðið lagt aftur mikið enn har. SO niður um bak, gjort fyri, at farast kundi fríur maður fyri nakrar dagar! ,Smiril" skuldi fara kl. 9 ski ivað frá bryggjuni, men, sum stendur, »Døden var den anden Gæst«, vil skuldu bíða eftir einum ungum manni úr Suðuroy, sum deyður var á sjúkrahúsi her og skuldi flytast suður. So farið. Veðrið sá ikki út til at fara at verða av lí fagi lá ti var sólleyst. Men sjógvurin var flestu ferðin sera góð, og vakurt er at varð asta, lí tokan niður yvir og góður, so fyri ley var sigla framvið landi, so gront alt er í ár, her veksur ikki lyngur og bara lyngur, her er ikki bara grátt út yvir grált! Í Í Í Í | | | Í | | | | | | | | | | i | | Vil komu upp á Sandi. Harm- uligt er, at ein so stór bygd skal vera so illa slødd, at tað skal bila at koma á land fyri børn og ússaligt fólk. Sum hon er frá skaparans hond, ella næstan so, erhon dagin í dag og verður Ja, For tud í hon nukranltíð oðrvísi? ovar eru forsømdar, og stórum! Hvers er skvldin? So til gongu! leysur maður er lætlur á fólum, og góður er veg- nakað er tó ímillum fyri máli, to veit og nú í hesum lann, ið vanui var al ganga millum bvødir fyri nøkrum ár- um síðan. Ja, so til gongu igjøgn- um ein haga so gronan, so grønan it ongantíð hava vit sæð hann so vorðnan fyrr! So við og við fór mjørkin at lætta, og so lá dt í bakandi sól! Ongastaðni í Foroyum sært tú tað yðja av blómum sum í Sandoy, og gloppar tú indeygad ein summardag streymar blåmuangin inn. Vit minnast frå barnaårum ein sum- marmorgun heimi å Sandi tann blómumongd og blómuangi, eilt Havnar barn hevði ikki sæð og kent sovorðið fyrr! Allastaðni við vegin sóu vit fólk, sum fingust við torv, mestur allur hagin millum Sand og Eysturbygdirnar er berur mógv- ur, tað sært tú á lí reyðlítla gras- inum, og hann er góður! Sagt hevur verið, og sagt verður, at torvskurdur oydileggur hagan fyri sevdinum, tó ikki er alt ålit- eitt avgjørt nogvur og góður eri seyð andi, sagt verður; men er urin 1 Sandoynni, um hann er SsSmául Nú hovrist postbilurin at koma Sandi, og hevdi verið at av golt fingið bukkað beinini eina løtu ja tað verður eisina eina lotu, ti brátt eru vit við »Grå- stein«, nykasteinin, har vegurin skilir seg: til Hisavikar og Skála- vikar. Bilmadurin vil ikki hava okkum oll við til Húsavíkar, hann hevur nóg mikið av góðsi, um hann ikki skal hava tað nógva fólk eisini. So niður av, og aftur til gongu. „Grásteinur“ er stórur klettur ið stendur einsamallur mitt í tí stóra lHúsavíkardal- alt, er langt burtur. slætta, inum, har sum eitur fjøll, Hvaðani er hann komin? Jardklettur er hann uttan iv ikki, og oman úr fjalli er hann ikki bóltáður folkatrågvin hevur rátt hesa sum so mangar aðrar gátur. Nýkurin hevur drigið hann oman úr fjøllum. Stórur og tungur var hann hjá nýkinum at draga, og tå hann kom á „Takkmýrar“ á veg lil Húsavíkar stóð sleinurin so fastur, at ikki fekst hann úr stað. Eitt ódnartak enn tá fór halin, og halaleysur, maktaleys- ur, flyddi nykurin í »Storavatn«, Hetta er langt síðan, 5300 ár, men enn liva søgnirnar, tær doyggja væl ongantíð! Eysturbygdirnar á Sandoynni eru triggjar: Skálavík, Húsavík og Dalur. Allar eru tær gamlar bygdir, mangar frásognir knýla seg til tær. Ur Skálavík var Barbra við Kvíggjá ætlað, og har búðu Ungajógvanssvnir, ikki re og beinleiðis gitnir fyri dygdir sínar!! Har var Jákup Jógvanson bóndi, og haðani fór hann á Steig, tá