týsdagur 19. september 1933síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Á
Á løgtingi 1933.
Uppskot til lóg um fremjan
av uppdyrkingini í Foroyum.
M. Samuelsen greiddi frá
hevndarålitinum. Hann helt, at
honum ikki tørvadi at ganga
inn uppá einkultheitirnar av lí
at loglingsmenninir høvdu haft
høvi lil at lesa berællningin og
uppskotið frå nevndini. Sjålvur
hevdi hann tikid forbehold við-
víkjandi ymsum í uppskotinum.
Hansara partamenn stóðu full
út fríir viðvíkjandi, hvussu teir
komu al stilla seg til uppskotið.
Jóanes Patursson minti á, at
tað var hann, sum hevði reist
málið um studning til upp-
jørd. Síðani kom
dyrkun av
hann í langari talu inn uppá,
hvussu Foroyingar høvdu verið
tíggjaðir í forðum av Donum,
hvussu striltid lað hevði gingið
í leirri seinastu tidini. Tingið
hevdi viljað haft 30.000 kr. ár-
liga frá stalinum til jarðabrúks-
styrk. Kundu t6 bert fáa 500,
hvarav lað mesta fór til »admi-
nistratióna. Seinri hevur stalurin
játtað 30.000 kr. í try ár. Løg-
lingið viðtók 3 lógir, hagalógin,
garðalógin og grannaslevnulågin.
Men ministeriid seyði nei. Íslað-
infyri selli lað uppskot um at
niðursela eina nevnd (il at
kanna jarðabrúksviðurskiltini.
Henda neyndin hevur nú borið
eitt uppskot á ting. lletta var
eilt undarligt produkt. Munur
var á hesum uppskoti frá
núsilandi danska amlmanni,
ið sjálvandi ikki hevur skil á
toroyskum jarðabrúki — og á
uppskolinum, ið nevndin, land-
bokommissionen, við tí foroyska
amlmanninum Bærenlsen sum
avrikaði í árunum
Hesin danski embæt-
okkum og
formanni
1908—11.
ismaðurin bindur
tekur grundarlagi undan fot
inum. Hetta arbeiði var belur
ogjørt og okkum longst mogu-
ligt burturi. Her er ein dansk
innblanding, okkum (il
Hin danski landbrúksministarin
er sellur til hægsta mann: land-
brúksráðið og landbråksnevnd-
irnar og oll skipanin eru undir
honum. Her er tað sum dansk-
urin Hansen segði: valt vedro-
rende Landbruget skal gaa gen-
nem os eller forsumpe.« Talarin
helt onga grund hava verið til
al sett hesa nevnd. Vit kundu
bíða, til vit kundu sjálvir gera
skaða.
eina lóg.
Kongssóðsið skuldi undir
danskt stýri, tað var lyndið í
uppskotinum. Menn høvdu altíð
hildið, at tad galt um at sila so
tryggur sum gjorligt. Men hetta
uppskotið fordi okkum aftur í
Gábals tíð, eina trælatíð við
straff oman á straff, plikt oman
á plikt. Bóndi skuldi íkki festa
fyri livstid. Tað vildi koma at
ljóða: vill tú geva meir, fært tú
feslid. Um so bóndin hevur bølt
aldri so nógv um festid, kann
hann vera frákoyrdur — og
slektin missur garðin. Talan var
um ein jarðagrunn. At alt so-
leiðis skuldi fara í statskassan
var ein blóðugur órættur. 10—20
milliónur hevði jorðin lalið í
stalskassan = gjøgnum líðirnar.
Eftir uppskolinum kundi jørdin
takast frá óðalsmonnum. Talarin
hell, at: hesir so væl sum bóndur
og óðalsmenn komu at sila
ólryggir.
P. M. Dam: Tá ið eg læs
hella = uppskotið, ið nevndin
hevur lagt framm, varð eg fegin.
Eg helt vid meg sjálvan, at her
var ein glotti fyri ley trongu
kor, okkara jarðabrák hevur,
Eg dugi ikki at fata, at:J. Pa-
tursson skal merkja hetta upp-
skotið sum førandi okkum aftur
í Gábals líð. Tað kann væl íkki
vera at fora okkum í Gábals
tíð at: veita jarðabrúkinum
150.000 kr. árliga til studning
og lån, 60—70,000 kr. í bein-
leiðis sludningi til okkara træð-
armenn og jarðabrúkarar og
70—80.000 kr. í lån, so lagulig
og rentulå, sum vit einki kenna
til her. Hetta mátti verið eitt
øført framstig! Tað kann ikki
vera at:fora okkum aftur í Gå-
bals líð, at vil verunliga fáa
yvir og innløkurnar av
prestajorðini. Vil
ynskt, al
ræði
kongs- og
javnaðarmenn
lingið skal eiga kongsgóðsið og
hovdu kanska dámt tad betur.
Men á tí, id her er uppskot um
og á okkara kravi, er praktisk
lítil og eingin munur. Tað er
ikki talan um at ministarin
hevur alt at siga.
ráðið, ið verður vall av ting-
inum, búnaðarfelaginum og
ministeriinum, og lundbrúks-
neyndirnar hava avgerdarræltin,
Trætumál kunnu appellerast til
minislarin. Kæði og slýri av
jordini er lagt heim til okkara
hava
Landbrúks-
sjálvs.
Í uppskotinum er alls ikki
talan um al gera tað ótrygt fyri
Festiviðurskiftini eru í
sum
nakran.
princippinum tey
higartil: arvafesti, Sjálvandi skal
einans hann, ið er røkjulur og
loyvi al
somt
dugandi maður, fåa
siln vid jord hjá lí
Hetta må vera rætt. Samfelagið
kann ikki forsvara annað. Sum
dømi um, al hugsað er um ætt-
almenna.
ina, kann nevnast, at ein bóndi
fær ikki loyvi at selja torv og
annað burtur í lílíkari nogd, at
tað nervar eftirkomararnar.
Tær 3 lógirnar, J. P. talaði
um al ministeriið ikki Vildi
fremja, vóru so vorðnar, al tær
vóru betri óframdar.
Hava vidurskiftini
er tað skyldu okkara skjótast
verið ring
>
møguligt at bøta um gamlar
syndir, ti eigir eisini Jóanes
bóndi Patursson at vera við her.
Meðan ein hópur av
fólki er jarðaleyst, hóast lað
fegin vildi fingið jørd til upp-
dyrkingar, liggja bara framvið
leim projekleraðu og í gerð
standandi vegum yvir 9000 kú-
fóður í haga. Tað er ein hov-
uðsuppgáva fyri samfelag okk-
ara at hjálpa monnum til hesa
og aðra jørd. Hava vil fingið
ræði yvir kongs- og allari beni-
liceraði jord, er tað eyðsæð, at
atgongdin til træðir verður nógv
lættari enn nú. Og kunnu vit
okkara
styðja jarðabrúkið við 150.000
kr. um árið, verður lað oðrvísi
læltari, enn tað hevur verið
higartil at:fáa skjøtul settan á
og gjørt nakað munagoit fyri
jarðauppdyrkingina.
Tað er athugaligt at hoyra
Patursson minna á, at :lað var
hann, ið selti uppskotið framm
um al veita træðarmonnum
styrk. Patursson veit, at: tað er
so, at hann tók uppskotið aftur,
meðan eg gjordi lað til milt og
bjargaði tí og studninginum til
lræðarmannin.
Patursson fanst at: amtmann-
inum fyri hansara arbeiði í
hesum máli. Anilmaðurin hevur
ikki verið einsamallur um ar-
heiðið. Sjálvslýrismaður og sam-
bandsmaður hava eisini verið
við. Væl hava teir líkið viss
forbehold, Men lað er íkki rætt
at geva amlmanninum allan
heiðurin ella alla skommina.
Hevur amlmaðurin andsvarið
fyri hesum uppskoli, skylda vit |
honum (føkk. Sjálvandi kann
okkurt vera at finnast at. Eg
nakað
særligt,
havi kortini ikki funnid
til at mélmæla
Munurin á hesum uppskoli og
uppskolinum frá leirri stóru
kommissiónini er, at her tykist
koma burtur úr,
meðan hill arbeidi var rúgvis-
mikið uttan Tað
var al vóna, at:tað fór at eydn-
ast tinginum al
lógaruppskol.
A. Samuelsen helt, at lad var
uppskolinum, um
vorðið, al tað
Hann helt við
tann
nakað
nakað at
nakað úrslit.
fremja hetta
nógv golt í
ikki alt var so
kundi fremjast.
J. Patursson, at tað var
»forskelur« ímillum uppskolið,
ið lá nú til »behandling« og tað,
sum hin stóra >landbokommis-
heyði
var mán Oy
sionin« avrikað, at nú
nógv socialdemo-
kraliskur, meðan landbokom-
missiónin var ov »konservaliv«.
Hann kundi einans geva J. Pa-
tursson viðhald Ísummum, t.d. at
lunn peningur, ið kom við solu
burtur av garði, skuldi nýtast
til at umvela garðin.
/. Patursson helt, at Dam
vildi ela alt í senn, so einki
var eftiri til eflirmenninar. Teir
gomlu hildu, at gott var til at
Hvat
sign, táið
taka. vildi
Dams einki var til
hann. Dam talaði so nógv um
jarðagrunnin. Jú, tað var gaman
í nú al koma við einum úrslili.
tí nú hava leir pengar.
P. M. Dam: Tað er júst mun-
urin, at nú er talan um muna-
góðan stuðul og peningahjålp
Gl hin fåtæka trædarmannin,
meðan »landbokommissiønin«
var sum Á. Samuelsen ov kon-
servativ. Her er ikki lalan um
al ela gras og grót, men um at
dyrka og harvið okja virðið in
jørdini. Abbasonur mín verður
sjálvandi tåsundfalt fegnari við
tróð
til brúks enn at taka jord sum
at taka eina uppdyrkaða
er goymd honum í haga,
ódyrkuð!
Revolter, der gærer
under Nazi-Riget.
De illegale „Fúnfergruppen“ og
deres for Nazi farlige Virksomhed.
I »Demokraten« staar neden-
stanende Artikkel, der belyser,
at under Iitler-Regimentet gæ-
eller
Hiller og
rer en Vulkan, der før
senere vil udslette
hans sindssyge Voldtægt af Ar-
bejderklassens Livsinteresser:
Der findes ingenting i Tysk-
land uden Hitler! Detle er sandt.
men det er blot den halve
Sandhed, skriver en Forfatter i
det engelske Tidsskrift >New
Statesman and Nation«, Den
anden Halvdel af Sandheden er
Tilværelsen af et nyt
revolutionært
vunder-
jordisk«, Tysk-
land.
Der findes maaske ikke i LHi-
storien, skriver
noget andet Eksempel paa en
Forfalleren,
Revolutions-
bevægelse med en fuldt udrustet
Organisation og en effektiv Ind-
flydelse, spredt øver hele Lan-
kort Tid
at udvikle sig. Praklisk talt hver
større Fubrik indeholder en
hemmelig revolulionær Gruppe,
saadan hemmelig
det og evnet paa saa
abbasonur
Í næsten alle større Bydistrikter
er ulovlige Foreninger og Tryk-
kemaskiner i Virksomhed.
Næsten hver Dag optræder i
Berlin, Hamborg, Essen, Leip-
zig og andre Industribyer anti-
fascistiske Flyveblade, Brochu-
rer og Plakater, Strejker af lø-
kalt Omfang udbryder paa alle
Hold, og de hemmelige Organi-
salioner strækker deres Følere
ind blandt Stormtroppernes Ko-
horter.
Denne Opposition, der ikke
bestaar af utopiske Drømmere
og ikke blot stølter sig paa de
tretten Millioner, som forud ud-
gjorde den socialistiske Vælger:
masse i Tyskland, vil inden kort
Tid vise sig farligere for Hitler
end alle de gamle parlamenta-
riske Partier, som han med saa
stor Lethed gjorde sig kvit af.
„Fúnfergruppen“.
Denne Bevægelses Kerne lig-
ger í de saukaldte >Femmands-
grupper«, (Fiinfergruppen), en
ny Form for antifascistisk Or-
ganisation, som under kommu-
traadt i Ste-
det for tidligere Partidannelser.
praktisk falt alle
nistisk Ledelse er
De findes i
Fabrikker og de fleste større
Konlorer og forener i Hadet til
Hillerregimentet, skønt de tid
ligere hørte til vidt skilte Lejre
Socialdemokrater, Reichs-
banner, de kristelige Fagfore-
ninger, Kommunister. Hver
Gruppe bestaar af omtrent fem
Mand. Den er paa denne Maade
saa godt som umærkelig udefra
Men der findes mange Grupper,
som ikke har nogen paaviselig
med hverandre,
Kontakt men
dirigeres fra oven af en Cen-
tralledelse for hvert Distrikt: en
»Underdistriktskomilé«, bestaa-
ende af et Faatal erfarne Revo-
lutionære. Kontakten mellem
Fabrikkerne og denne lokale
Komilé opretholdes gennem en
som i sin
Haand holder Traadene til alle
Femmandsgrupper indenfor Fa-
»Fabriksinspeklør«,
brikken. Hitlers hemmelige Po-
liti indrelter sig nidkært pan al
OpSport denne Organisation,
men det lykkes kun i faa Til-
fælde.
Revolutionens Soldater.
Hele dette hemmelige Maski-
neri, som virker saa forunder-
ligt for udenlandske lagttagere,
er faktisk nu den eneste Mulig-
hed for disse Millioner Menne-
sker, som af Ilitler er bragt til
Tavshed, at gøre deres Vilje og
Tanke gældende. Nazi, som op-
løste Fagforeningerne, søger
gennem Tvang og Propaganda
at samle Arbejderne í den na-
zistiske Arbejderorganisation (N.
S. B. 0.), og det er denne Stræ-
ben, som Femmandsgrupperne
suboterer. Deres Virksomhed er
paatalt i de
nazistiske Aviser, og drakoniske
til og med blevet
Foranstaltninger kræves. Gen-
Flyveblade,
males pan
nem Indskrifter,
som Væggene i Ar
bejderkvarterernes Huse, og ved
Agitalion indenfor selve den
nazistiske Arbejderørganisation
virker disse Femmandsgrupper.
De ægger N. S. B. O. til at for-
lange højere Løn, thi Hitler har
før Revolutionen lovet højere
Lønninger. De kræver gennem
Nazisternes egen Mund kortere
Arbejdstid, bedre Arbejdsfør-
hold, Afskedigelse af upopulære
Arbejdsledere. Trods Strejkefor-
bud er der flere Steder udbrudt
Strejker, og paa mange Hold
er man blevet tvunget til at ud-
skyde planlagte Lønnedsættelser,
Hitler er pan denne Maade
kommet i Konflikt med sin
egen Arbejdsorgunisation og har
maatiet opløse flere af de lokule
under Puaskud
af, at de er smittet af Marxisme,
Femmandsgrupperne desorga-
Maade det
”arti-
apparat og spreder dermed de
lllusioner, som de demagogiske
Naziløfter har født hos de store
Masser.
Organisalioner
niserer paa denne
Økonomi- og
nazistiske g
Revolutionens Stab.
Det er fra denne Kilde en
fremtidig Revolution mod Hit-
lerdiktaturet maa komme. Men
den politiske Oppositionspropa-
ganda har dog ogsaa andre Veje.
Der findes for nærværende en
vidt udbredt revolutionær Presse
g omfattende revolutionær
Agitation i Tyskland, som sam-
virker med Femmandsgrupperne.
og en
repræsenterer den
revolutionære Sol-
dater, saa finder vi et Trin høj-
Hvis disse
Bevægelses
ere oppe Omsltyriningens Stab.
Det er en meget mere eksklusiv
og specialiseret Organisation,
identisk med den gamle tyske
Cirkler,
Hagekors-
tyske
revolutionære Presse er allerede
Kommunismes indre
som har overlevet
revolutionen. Men den
vokset ud over Parlirammerne.
Hver Dag distribueres Hundred-
tusinder Aviser og Skrifter, og i
denne Udbredelse deltager So-
cialister, Reichsbannermænd,
Jøder og selv Liberale og Kato-
liker alle,
Anlinazister og hader Hitler og
som endnu er
hans Terrorstat.
Den
en teknisk
naar det gælder at konspirere.
Hans lille
Rum, og hans Trykkemaskine
tyske Revolutionære er
Kunstner, et Geni,
Avisredaktion er et
er oftest en Skrivemaskine, en
eller en
Stempel-
Duplikeringsmaskine
endnu mere primitiv
presse, som dog i Løbet af en
Nat kan adskillige
Hundrede Propaganda-
blade.
I Begyndelsen af Juli opda-
frembringe
sma
gede Hitlers Politi í Nærheden
af Neumiinster en revolutionær
Presse i en 2%, m dyb Jord-
hule. Den kommunistiske Rote
Fahne udkommer i et hemme-
ligt Ugeoplag paa 300,000 Eks-
emplarer. Dette trykte
reproduceres af lokale Komitéer
paa fem til Mand ved
Hjælp af Duplikeringsmaskiner,
Delte min-
Oplag
tredive
Skrivemaskiner etc.
der om den hemmelige Revolu-
1848.
længere
tionspresse í Tyskland
Men nu er det ikke
nogle idealistiske Floskler. Spro-
get er kort, skarpt og praktisk.
Hvem er Forfatterne? Kommu-
forbudte
dette
»Ud-
nistrevolulionærernes
Avis
Spørgsmaal med Ordene:
Karl Marx.«
»Freiheit« besvarer
giver
Distributionen er ingen let Sag
i de tyske Byer, som myldrer
af Stormtropper. Men
der Sted. Pan Gader, i Under-
grundsbanerne, paa
den fin-
lestauran-
ter, i Parkerne, paa Arbejdsan-
visningskontørerne findes der
fuldt Litteratur,
Den stikkes i Hænderne paa de
Passerende, den finder Vejen
ind í Privathusene. Selv dette
Distrinutionsapparat er organi-
serel efter samme Princip som
Femmandsgrupperne. Den en-
kelte Gruppe kender ikke den
anden, de forenes blot gennem
Traude opad. Om Politiet afslø-
rer en Flyvebladsuddeler, kan
denne næsten intet røbe, Børn
op af saadan
ra