Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-09-19, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 19. september 1933síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Á Á løgtingi 1933. Uppskot til lóg um fremjan av uppdyrkingini í Foroyum. M. Samuelsen greiddi frá hevndarålitinum. Hann helt, at honum ikki tørvadi at ganga inn uppá einkultheitirnar av lí at loglingsmenninir høvdu haft høvi lil at lesa berællningin og uppskotið frå nevndini. Sjålvur hevdi hann tikid forbehold við- víkjandi ymsum í uppskotinum. Hansara partamenn stóðu full út fríir viðvíkjandi, hvussu teir komu al stilla seg til uppskotið. Jóanes Patursson minti á, at tað var hann, sum hevði reist málið um studning til upp- jørd. Síðani kom dyrkun av hann í langari talu inn uppá, hvussu Foroyingar høvdu verið tíggjaðir í forðum av Donum, hvussu striltid lað hevði gingið í leirri seinastu tidini. Tingið hevdi viljað haft 30.000 kr. ár- liga frá stalinum til jarðabrúks- styrk. Kundu t6 bert fáa 500, hvarav lað mesta fór til »admi- nistratióna. Seinri hevur stalurin játtað 30.000 kr. í try ár. Løg- lingið viðtók 3 lógir, hagalógin, garðalógin og grannaslevnulågin. Men ministeriid seyði nei. Íslað- infyri selli lað uppskot um at niðursela eina nevnd (il at kanna jarðabrúksviðurskiltini. Henda neyndin hevur nú borið eitt uppskot á ting. lletta var eilt undarligt produkt. Munur var á hesum uppskoti frá núsilandi danska amlmanni, ið sjálvandi ikki hevur skil á toroyskum jarðabrúki — og á uppskolinum, ið nevndin, land- bokommissionen, við tí foroyska amlmanninum Bærenlsen sum avrikaði í árunum Hesin danski embæt- okkum og formanni 1908—11. ismaðurin bindur tekur grundarlagi undan fot inum. Hetta arbeiði var belur ogjørt og okkum longst mogu- ligt burturi. Her er ein dansk innblanding, okkum (il Hin danski landbrúksministarin er sellur til hægsta mann: land- brúksráðið og landbråksnevnd- irnar og oll skipanin eru undir honum. Her er tað sum dansk- urin Hansen segði: valt vedro- rende Landbruget skal gaa gen- nem os eller forsumpe.« Talarin helt onga grund hava verið til al sett hesa nevnd. Vit kundu bíða, til vit kundu sjálvir gera skaða. eina lóg. Kongssóðsið skuldi undir danskt stýri, tað var lyndið í uppskotinum. Menn høvdu altíð hildið, at tad galt um at sila so tryggur sum gjorligt. Men hetta uppskotið fordi okkum aftur í Gábals tíð, eina trælatíð við straff oman á straff, plikt oman á plikt. Bóndi skuldi íkki festa fyri livstid. Tað vildi koma at ljóða: vill tú geva meir, fært tú feslid. Um so bóndin hevur bølt aldri so nógv um festid, kann hann vera frákoyrdur — og slektin missur garðin. Talan var um ein jarðagrunn. At alt so- leiðis skuldi fara í statskassan var ein blóðugur órættur. 10—20 milliónur hevði jorðin lalið í stalskassan = gjøgnum líðirnar. Eftir uppskolinum kundi jørdin takast frá óðalsmonnum. Talarin hell, at: hesir so væl sum bóndur og óðalsmenn komu at sila ólryggir. P. M. Dam: Tá ið eg læs hella = uppskotið, ið nevndin hevur lagt framm, varð eg fegin. Eg helt vid meg sjálvan, at her var ein glotti fyri ley trongu kor, okkara jarðabrák hevur, Eg dugi ikki at fata, at:J. Pa- tursson skal merkja hetta upp- skotið sum førandi okkum aftur í Gábals líð. Tað kann væl íkki vera at fora okkum í Gábals tíð at: veita jarðabrúkinum 150.000 kr. árliga til studning og lån, 60—70,000 kr. í bein- leiðis sludningi til okkara træð- armenn og jarðabrúkarar og 70—80.000 kr. í lån, so lagulig og rentulå, sum vit einki kenna til her. Hetta mátti verið eitt øført framstig! Tað kann ikki vera at:fora okkum aftur í Gå- bals líð, at vil verunliga fáa yvir og innløkurnar av prestajorðini. Vil ynskt, al ræði kongs- og javnaðarmenn lingið skal eiga kongsgóðsið og hovdu kanska dámt tad betur. Men á tí, id her er uppskot um og á okkara kravi, er praktisk lítil og eingin munur. Tað er ikki talan um at ministarin hevur alt at siga. ráðið, ið verður vall av ting- inum, búnaðarfelaginum og ministeriinum, og lundbrúks- neyndirnar hava avgerdarræltin, Trætumál kunnu appellerast til minislarin. Kæði og slýri av jordini er lagt heim til okkara hava Landbrúks- sjálvs. Í uppskotinum er alls ikki talan um al gera tað ótrygt fyri Festiviðurskiftini eru í sum nakran. princippinum tey higartil: arvafesti, Sjálvandi skal einans hann, ið er røkjulur og loyvi al somt dugandi maður, fåa siln vid jord hjá lí Hetta må vera rætt. Samfelagið kann ikki forsvara annað. Sum dømi um, al hugsað er um ætt- almenna. ina, kann nevnast, at ein bóndi fær ikki loyvi at selja torv og annað burtur í lílíkari nogd, at tað nervar eftirkomararnar. Tær 3 lógirnar, J. P. talaði um al ministeriið ikki Vildi fremja, vóru so vorðnar, al tær vóru betri óframdar. Hava vidurskiftini er tað skyldu okkara skjótast verið ring > møguligt at bøta um gamlar syndir, ti eigir eisini Jóanes bóndi Patursson at vera við her. Meðan ein hópur av fólki er jarðaleyst, hóast lað fegin vildi fingið jørd til upp- dyrkingar, liggja bara framvið leim projekleraðu og í gerð standandi vegum yvir 9000 kú- fóður í haga. Tað er ein hov- uðsuppgáva fyri samfelag okk- ara at hjálpa monnum til hesa og aðra jørd. Hava vil fingið ræði yvir kongs- og allari beni- liceraði jord, er tað eyðsæð, at atgongdin til træðir verður nógv lættari enn nú. Og kunnu vit okkara styðja jarðabrúkið við 150.000 kr. um árið, verður lað oðrvísi læltari, enn tað hevur verið higartil at:fáa skjøtul settan á og gjørt nakað munagoit fyri jarðauppdyrkingina. Tað er athugaligt at hoyra Patursson minna á, at :lað var hann, ið selti uppskotið framm um al veita træðarmonnum styrk. Patursson veit, at: tað er so, at hann tók uppskotið aftur, meðan eg gjordi lað til milt og bjargaði tí og studninginum til lræðarmannin. Patursson fanst at: amtmann- inum fyri hansara arbeiði í hesum máli. Anilmaðurin hevur ikki verið einsamallur um ar- heiðið. Sjálvslýrismaður og sam- bandsmaður hava eisini verið við. Væl hava teir líkið viss forbehold, Men lað er íkki rætt at geva amlmanninum allan heiðurin ella alla skommina. Hevur amlmaðurin andsvarið fyri hesum uppskoli, skylda vit | honum (føkk. Sjálvandi kann okkurt vera at finnast at. Eg nakað særligt, havi kortini ikki funnid til at mélmæla Munurin á hesum uppskoli og uppskolinum frá leirri stóru kommissiónini er, at her tykist koma burtur úr, meðan hill arbeidi var rúgvis- mikið uttan Tað var al vóna, at:tað fór at eydn- ast tinginum al lógaruppskol. A. Samuelsen helt, at lad var uppskolinum, um vorðið, al tað Hann helt við tann nakað nakað at nakað úrslit. fremja hetta nógv golt í ikki alt var so kundi fremjast. J. Patursson, at tað var »forskelur« ímillum uppskolið, ið lá nú til »behandling« og tað, sum hin stóra >landbokommis- heyði var mán Oy sionin« avrikað, at nú nógv socialdemo- kraliskur, meðan landbokom- missiónin var ov »konservaliv«. Hann kundi einans geva J. Pa- tursson viðhald Ísummum, t.d. at lunn peningur, ið kom við solu burtur av garði, skuldi nýtast til at umvela garðin. /. Patursson helt, at Dam vildi ela alt í senn, so einki var eftiri til eflirmenninar. Teir gomlu hildu, at gott var til at Hvat sign, táið taka. vildi Dams einki var til hann. Dam talaði so nógv um jarðagrunnin. Jú, tað var gaman í nú al koma við einum úrslili. tí nú hava leir pengar. P. M. Dam: Tað er júst mun- urin, at nú er talan um muna- góðan stuðul og peningahjålp Gl hin fåtæka trædarmannin, meðan »landbokommissiønin« var sum Á. Samuelsen ov kon- servativ. Her er ikki lalan um al ela gras og grót, men um at dyrka og harvið okja virðið in jørdini. Abbasonur mín verður sjálvandi tåsundfalt fegnari við tróð til brúks enn at taka jord sum at taka eina uppdyrkaða er goymd honum í haga, ódyrkuð! Revolter, der gærer under Nazi-Riget. De illegale „Fúnfergruppen“ og deres for Nazi farlige Virksomhed. I »Demokraten« staar neden- stanende Artikkel, der belyser, at under Iitler-Regimentet gæ- eller Hiller og rer en Vulkan, der før senere vil udslette hans sindssyge Voldtægt af Ar- bejderklassens Livsinteresser: Der findes ingenting i Tysk- land uden Hitler! Detle er sandt. men det er blot den halve Sandhed, skriver en Forfatter i det engelske Tidsskrift >New Statesman and Nation«, Den anden Halvdel af Sandheden er Tilværelsen af et nyt revolutionært vunder- jordisk«, Tysk- land. Der findes maaske ikke i LHi- storien, skriver noget andet Eksempel paa en Forfalleren, Revolutions- bevægelse med en fuldt udrustet Organisation og en effektiv Ind- flydelse, spredt øver hele Lan- kort Tid at udvikle sig. Praklisk talt hver større Fubrik indeholder en hemmelig revolulionær Gruppe, saadan hemmelig det og evnet paa saa abbasonur Í næsten alle større Bydistrikter er ulovlige Foreninger og Tryk- kemaskiner i Virksomhed. Næsten hver Dag optræder i Berlin, Hamborg, Essen, Leip- zig og andre Industribyer anti- fascistiske Flyveblade, Brochu- rer og Plakater, Strejker af lø- kalt Omfang udbryder paa alle Hold, og de hemmelige Organi- salioner strækker deres Følere ind blandt Stormtroppernes Ko- horter. Denne Opposition, der ikke bestaar af utopiske Drømmere og ikke blot stølter sig paa de tretten Millioner, som forud ud- gjorde den socialistiske Vælger: masse i Tyskland, vil inden kort Tid vise sig farligere for Hitler end alle de gamle parlamenta- riske Partier, som han med saa stor Lethed gjorde sig kvit af. „Fúnfergruppen“. Denne Bevægelses Kerne lig- ger í de saukaldte >Femmands- grupper«, (Fiinfergruppen), en ny Form for antifascistisk Or- ganisation, som under kommu- traadt i Ste- det for tidligere Partidannelser. praktisk falt alle nistisk Ledelse er De findes i Fabrikker og de fleste større Konlorer og forener i Hadet til Hillerregimentet, skønt de tid ligere hørte til vidt skilte Lejre Socialdemokrater, Reichs- banner, de kristelige Fagfore- ninger, Kommunister. Hver Gruppe bestaar af omtrent fem Mand. Den er paa denne Maade saa godt som umærkelig udefra Men der findes mange Grupper, som ikke har nogen paaviselig med hverandre, Kontakt men dirigeres fra oven af en Cen- tralledelse for hvert Distrikt: en »Underdistriktskomilé«, bestaa- ende af et Faatal erfarne Revo- lutionære. Kontakten mellem Fabrikkerne og denne lokale Komilé opretholdes gennem en som i sin Haand holder Traadene til alle Femmandsgrupper indenfor Fa- »Fabriksinspeklør«, brikken. Hitlers hemmelige Po- liti indrelter sig nidkært pan al OpSport denne Organisation, men det lykkes kun i faa Til- fælde. Revolutionens Soldater. Hele dette hemmelige Maski- neri, som virker saa forunder- ligt for udenlandske lagttagere, er faktisk nu den eneste Mulig- hed for disse Millioner Menne- sker, som af Ilitler er bragt til Tavshed, at gøre deres Vilje og Tanke gældende. Nazi, som op- løste Fagforeningerne, søger gennem Tvang og Propaganda at samle Arbejderne í den na- zistiske Arbejderorganisation (N. S. B. 0.), og det er denne Stræ- ben, som Femmandsgrupperne suboterer. Deres Virksomhed er paatalt i de nazistiske Aviser, og drakoniske til og med blevet Foranstaltninger kræves. Gen- Flyveblade, males pan nem Indskrifter, som Væggene i Ar bejderkvarterernes Huse, og ved Agitalion indenfor selve den nazistiske Arbejderørganisation virker disse Femmandsgrupper. De ægger N. S. B. O. til at for- lange højere Løn, thi Hitler har før Revolutionen lovet højere Lønninger. De kræver gennem Nazisternes egen Mund kortere Arbejdstid, bedre Arbejdsfør- hold, Afskedigelse af upopulære Arbejdsledere. Trods Strejkefor- bud er der flere Steder udbrudt Strejker, og paa mange Hold er man blevet tvunget til at ud- skyde planlagte Lønnedsættelser, Hitler er pan denne Maade kommet i Konflikt med sin egen Arbejdsorgunisation og har maatiet opløse flere af de lokule under Puaskud af, at de er smittet af Marxisme, Femmandsgrupperne desorga- Maade det ”arti- apparat og spreder dermed de lllusioner, som de demagogiske Naziløfter har født hos de store Masser. Organisalioner niserer paa denne Økonomi- og nazistiske g Revolutionens Stab. Det er fra denne Kilde en fremtidig Revolution mod Hit- lerdiktaturet maa komme. Men den politiske Oppositionspropa- ganda har dog ogsaa andre Veje. Der findes for nærværende en vidt udbredt revolutionær Presse g omfattende revolutionær Agitation i Tyskland, som sam- virker med Femmandsgrupperne. og en repræsenterer den revolutionære Sol- dater, saa finder vi et Trin høj- Hvis disse Bevægelses ere oppe Omsltyriningens Stab. Det er en meget mere eksklusiv og specialiseret Organisation, identisk med den gamle tyske Cirkler, Hagekors- tyske revolutionære Presse er allerede Kommunismes indre som har overlevet revolutionen. Men den vokset ud over Parlirammerne. Hver Dag distribueres Hundred- tusinder Aviser og Skrifter, og i denne Udbredelse deltager So- cialister, Reichsbannermænd, Jøder og selv Liberale og Kato- liker alle, Anlinazister og hader Hitler og som endnu er hans Terrorstat. Den en teknisk naar det gælder at konspirere. Hans lille Rum, og hans Trykkemaskine tyske Revolutionære er Kunstner, et Geni, Avisredaktion er et er oftest en Skrivemaskine, en eller en Stempel- Duplikeringsmaskine endnu mere primitiv presse, som dog i Løbet af en Nat kan adskillige Hundrede Propaganda- blade. I Begyndelsen af Juli opda- frembringe sma gede Hitlers Politi í Nærheden af Neumiinster en revolutionær Presse i en 2%, m dyb Jord- hule. Den kommunistiske Rote Fahne udkommer i et hemme- ligt Ugeoplag paa 300,000 Eks- emplarer. Dette trykte reproduceres af lokale Komitéer paa fem til Mand ved Hjælp af Duplikeringsmaskiner, Delte min- Oplag tredive Skrivemaskiner etc. der om den hemmelige Revolu- 1848. længere tionspresse í Tyskland Men nu er det ikke nogle idealistiske Floskler. Spro- get er kort, skarpt og praktisk. Hvem er Forfatterne? Kommu- forbudte dette »Ud- nistrevolulionærernes Avis Spørgsmaal med Ordene: Karl Marx.« »Freiheit« besvarer giver Distributionen er ingen let Sag i de tyske Byer, som myldrer af Stormtropper. Men der Sted. Pan Gader, i Under- grundsbanerne, paa den fin- lestauran- ter, i Parkerne, paa Arbejdsan- visningskontørerne findes der fuldt Litteratur, Den stikkes i Hænderne paa de Passerende, den finder Vejen ind í Privathusene. Selv dette Distrinutionsapparat er organi- serel efter samme Princip som Femmandsgrupperne. Den en- kelte Gruppe kender ikke den anden, de forenes blot gennem Traude opad. Om Politiet afslø- rer en Flyvebladsuddeler, kan denne næsten intet røbe, Børn op af saadan ra