týsdagur 14. november 1933síða 1

40 FRÆLSI Lýsingaprísur fyri petitreglu: Nr. 46, 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avslåttur i prísinum. Til Føroya fiskimenn Ol vinir teirra. Fyri nøkrum árum síðan var samvirki millum Føroya fiski- mannafelag og Havnar social- demokratiska felag, men av ein- ari ella aðrari orsok kom kuril á, og hella samvirki, sum fyri okkum tykist so sjálvsagt, brast. — Tab er finna út, okkara sak at hetta og vit leggja ikki í at vita tað; ikki hvussu bar Lil, men harímóli liggur tað okkum nær at fingið afturknýtt tað bandið, sum brast, tí kuril kom á. Vit hava á ymsan hátt roynt at knýtt aftur, men íkki hevur borið til; og vit vilja ikki her — ikki greiða frá, hvat vit hava gjørt enn ið hvussu er — umframt tað, vit hava skrivað, At Føroya fiskimenn, um teir hava lisið blað okkara ella hoyrt um, hvat her hevur verið skriv- mentir at síggja, at vilji til steðar at tala að, eru her er teirra ein maður selur ikki alt uppá sak, ivast vit ikki í, tí spæl bara til stultleika, tað mugu teir vita! Men hevur lað ikki enn eydn- ast at fáa gevast vit ikki, og enn er ikki bandið afturknýtt, seinasta orð okkara til Foroya skrivað lalað; lað kann henda, at nú fyrstani fiskimenn ella er spónur sellur í greytin! Hvat monnum, hví vilja vit Føroya fiski- koma vit — eilt blað — til teirra? Hava teir ikki roynt so socialdemokratisk mikið, at teir ikki kunna hava nakað al gera er tað ikki so? — Jú, tað tykist so, tað skulu vit viðganga, og við socialismu, vit hava eisini skrivað og sagt, at okkum tykist mangt at vera óhóskandi og ófatiligt. Men hvat hava Foroya fiski- menn sjálvir gjørt, og hvussu hava teir tikið stlødu, lá menn skuldu veljast inn á ting, bæði logting og danating — danska ríkisdagin —, hverjar menn hava teir kjósað sær at tala sína sak og greiða síni viðurskifti? Hava teir ikki yvirhøvur kjósuð sum standa sum sær menn, mótstøðumenn yvirfyri ríkis- styrinum danska? Tf er tad, at vit nå koma til okkara fiskimenn og til felag teirra og siga við teir allar samlar: Lat okkum nú fara at royna at knýta bandið og knýta tað so, at tað ikki slitnar aftur. Tit vita at blaðið hetta er vinur tykkara og vil, eins og tað fyrr hevur gjørt, tala tykkara sak, og um tað krevist, so langt Men íkki ber til við vinarbandi, tá bara annar parturin er við, báðir mugu sum farast kann. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT | 30 oyr, á forsíðuni, Við storri lýsingum fæst teir vera, sjálvsagt. Tí mugu tit eisini gerast vinir okkara o: 9 ganga saman við okkum í bar- daga fyri tykkara egnu sak. Sagt er við okkum, at vit einki gera fyri tykkum, íkki skriva, einki nakað! Er tað ikki undarlig) at hoyra? Teir hava ella hugsa. ivaleyst ikki lisið blaðið eisini duga teir ikki at Men tað ger nú tað einaferð sama, vit skulu nú koma ásamt, til og vit. — Ja, til kundu ló komið til okkara, um okkurt var, tit vildu fingið inn í blaðið; lí lit vita jú, at ikki er so gott hjá okkum her í Havn at kenna oll vidurskiftini viðvíkjandi fiskimenn og reiða- rar 0, á, Men tad var nú ikki beinleiðis hetta vit skuldu tosa um, hetta sær sjálvum; aftur til kom soleiðis av nei, vil skulu venda tað »egentliga«. Foroyskir fiskimenn hoyra til smáfólkið í Foroyum, sjálvsagt, og lí er lað líka so sjálvsagt, at vera á lí síðuni har leir mugu fyri smáfólksins rætti arbeiðið stendur ovast á »programmi- num«. Sagt verður, at socialis- man ikki nú longur er lad, hon fyrr var; lat tað vera, hvat tað vil, lat leir siga, hvat teir hava hug til, eitt stendur fast: Neyvan er nakar mentur at meta tey framstig, sum fyri smá- fólkið maak. — gjørd t. d. í Dan- Aðrir hava sín part av æruni fyri alt eru vilja ivaleyst lað, ið gjørt er ti almenna fólk- inum at gagni, tað hoyra vil, so ofta, men vit vila ló hvadani uppskotini í hvussu er eru komin til framstigini. Í ár vóru á løglingi lvey upp- fram. Annað var skot komin ikki beinleiðis sent frá ríkis- ráðinum, men vit hugsa, at ráðið hevdi hug til at gera tað til lóg. Tað var uppskotið um broytan av jardavidurskiftunum, eitt sera golt uppskol fyri tey ognarleysu. Annað var bein- leiðis sent frá ráðinum, tað var uppskotið um broytan av skúla- viðurskiflunum, eisini eitt gott socialdemokratiskt uppskot. Hvat lagnu tey til endan fáa á løgtingi okkara, vita vit ikki. Socialistarnir hava jú bara tveir ongan á menn á leglingi og ríkisdegi. A leglingið fáa teir ongan mann í nevndir og standa tí påra maklasleysir, so teir, hvussu fegin teir vilja tað, ikki fáa gjørt nakað fyri at fremja góðar, socialar lógir, tykkum at gagni. Og hvor hevur selt leir menn inn á tingini, sum ikki vilja gera nakað fyri tykkum ? Tit I Og hví hava tit gjørt lað, vita tit hví? Nei, ivaleyst vita til lað ikki, Tit eru førdir nl í JAVNAÐUR | Tirsdag hin 14. novembir 1933. okkara nyttuleysa partapolitikk, sum ikki enn hevur givið nakað úrslit fyri hilt praktiska lívið. - Vit vita nú, at tit at høvudsspurningurin fyri hin vilja siga, føroyska fiskimannin enn er óloystur, og at hilt socialdemo- kratiska stýrið allsamt stendur fast uppá sítt og noklar at loysa henda spurning, sum fyri okk- um tykist at vera sjálvur livs- spurningurin. Hví teir gera tað, tann, hon hví teirra stóða er siga nakað er, skulu vit íkki Men nú vilja Vita til ríkisstýrið um í hesi grein. vit spyrja tykkum: nakað um, hvussu hevði stillad seg til henda spurn- ing, um allir tit fiskimenn vid konum tykkara og oll tey, sum eru vinir tykkara, høvdu tikið saman og sell menn > tykkum Finn á ting, løgting og danska lykkara og talaðu tykkara sak alla staðni, hvar hevi var til tað? Og — vit hava sagt tað fyrr — trúgva il, at leir ráðandi høvdu torað at blivið við at síga nei niðri á ríkisdegi við ein partamann, um hann var nóg treystur? Nei, til kunnu i trúgva nei! Vit tora at siga tað, OU » gu ta leidina, sum vit um tit gin halda vera ta beinu. Men ikki kunnu vil nú krevja nakað, ti vit eiga ongan mann at heila á, vit eiga ongan mann, sum kann ella vil vera okkara talsmaður hjá rikisstyrinum, so- leiðis sum ein partafelagi kann vera tað. Enn eru ivaleyst fleiri ár, til val verður aftur her hjá okkum, men vit vilja nú framvegis royna at bera hetta stóra mål fram í talu og skrift, so tað kanska einaferð eydnast at vinna. Havnar arbeiðsmannafelag“ og vil. »Saman at halda var ei okkum givið, ti er so lítið burtur úr her blivið.e Soleiðis yrkir skaldið, og hesi orð hava vit ferð eftir ferð her í blaðnum gjørt til okkara og við teimum vent okkum bæði til tað felagið, sum eilur ,Havnar arbeiðs- mannafelag“ og „Feroya Fiski- mannafelag“ — og so verður tað kortini brigslað okkum. at verður einkid her í blaðnum skrivað um arbeiðisviðurskifti. Vit vilja yvirfyri vinum og mól- slødumonnum duldum og opinberum siga, at okkara at standa undir liðini á líða vil, redaksjónin av vilji er leimum, sum órælt, men blaðnum, eru ikki førir fyri at tevja, at rikisdag, menn sum vóru vinir vit skuldu sýnt tykkum tad, Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið nakað er á ferð, ið er åtalu vert, um menninir, sum óhappið líða, bera kvødu sína fram. — ikki koma til okkara og Vit hava her í Havn, sum sagt, eilt felag, sum eitur „Havnar arbeiðsmannafelag“, sum hevur tað endamál at skapa tey bestu viðurskifti og livikor fyri oll tey, sum taka sína fødi á landi við ymiskum arbeiði. Vit hava her í hesum blaði vent okkum til hetta felag og Í | biðið tess limir sligið seg í felag við okkum um okkara felags- stríðið fyri endamál, sum er eini broytan til tað betra av livikorunum. Skal okkara, sum vil við einum táp tann partur av fólki uligum orði nevna arbeiðarin, koma sær fram, má hann fylkja í ollum lut- flokkur londum, og so- seg, slanda 5 saman um. Soleiðis ger hesin í ollum oðrum leiðis má hann eisini her gera lað vil siga, um hann heldur seg nýla at vinna fram. Ger | hann ikki tað, er eingin orsøk til at arbeiða fyri framgongd, tå er bara at taka alt sum eitt spæl, ein smábarnaleik. Skal hesin flokkurin vinna fram á lað mál, hann setur sær, má hann burtur frá lí GANG: ganga hugsun, hann higartil hevur haft | og enn hevur i politikki. År- » beidarflokkurin må, um hann | sum áður sagt — heldur seg hava brúk fyri at vinna fram, samla seg um ley demokratisku mál, sum frammi eru, samla seg um tað socialdemokratiska merkið Eitt arbeiðarafelag má koma burtur frá okkara yrkisleysa foroyska partapoli- tikki, sum íkki vísir okkum nakra leið út úr flokuni, vit nú liva í. Hann má seta sær tað sama mål sum arbeiðaraflokk- urin aðrastaðni: at arbeiða seg fram til at verða lann stuðul, sum ber samfelagið uppi og | sum veit, at hann ger tað! | Hann skal arbeida uppå at vinna fram stig fyri stig, og samstundis skal hann vinna fram i andi- mentan, so tad kann sig- ligari ast um hin føroyska arbeidarin, sum varð um ein stóran sagt mann i Danmark, at hann, stig hvørja ferð hann vann eitl fram, altíð var búgvin til at taka tað Vunnið, hevði pláss, hann lesin maður, hin få- tæki målarasveinurin Jensen, endaði sum yvirpresidentur í Keypmannahavn, og hann var altíð hann Men okkum? Hava vit hesa hugsan? búgvin til hvert starv, vann fram til, hvussu er vorðið hjá Hon må til, um vit skulu vinna fram, og einki fólk vinnur fram, um tand ikki setur sær hetta BRÓÐURSKAPUR verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. É 7. árg. : Blaðið Porto stóra mál: Igjøgnum arbeiði, mentan og sjálvtykt at gera seg búgvið til at taka róður í hond. Okkara má síggja alt 55 arbeiðismannafelag hetta, tað má síggja, at har hevur orðið sam- band ella orðið sjálvstýri einki at gera, har er bara eitt at hugsa um, tað at menna seg til lívsins stríð. Tað er okkum frá- sagt, at limir Havnar arbeiðs- mannafelags ikki vilja hoyra um at gerast limir av tí social- demokratiska felagi, vit hava her í Havn. Hví spyrja vit aftur, vit hava spurt so fyrr — her má vera ein misfatan, ein mis- falan hjá teimum av, hvat so- cialdemokrati er. Socialdemo- kratur er ein og hvør, sum hevur nakað at stríðast fyri, til gagn fyri seg sjálvan ella onnur tað er okkara fatan, og hon er neyvan skeiv, limir Vit koma til tykkara, av Havnar arbeiðsmannafelag, tykkara sum hava hin reyða dúkin til merki, gamla merki socialistanna, lat okkum koma á tal saman, lat okkum rætta hvørjum ødrum hond og vita, um vit ikki verða førir fyri at koma á samt og koma til at enda við arbeiði fram ímóti tí sama máli, sum vit tó innast inni eru samdir um, Á ferð. - Boð var komið higar úr Keyp- tríggjar menn koma hagar niður at tin- mannahavn at biðja gast um ymis viðurskifti viðvíkj- andi partaflokk og blað. — — Av ymsum orsokum fór eg við »Lyru« til Bjørgvin, meðan hinir fóru nakrar dagar aftaná beinleiðis higani vid »Tjaldur«. Sunnukveldið, 15. oktober kom »Lyra«, sum var vorðin seinkað o. u. 24 tímar í Íslandi. 1 oys- andi grumheit við »bil« heim á „Miillarsbrúgv“, máttu bíða eina ræðuliga tíð eftir báti at sleppa umborð við — tí „Lyra“ lå langt úti!! Ja, hugsið tykkum: har vit vit hava fingið eina havn, við ollum ti, sum hoyrir til, og so leggur »Lyra« seg úli igjøgnum, so bæði vorur og ferðafólk máttu í bát og í oysandi regni verða ford út til skipið. Hvat hugsar hilt norska skipafelagið, er tað fyri at »anbefala« seg, at tað er so beinasamt móti fólki í Havn? Ferðin yvir um hav gekk so sum so, lí sjóarilska hevði verið fram- er ikki so long (30—36 tímar), og sum manundan; men líðin vit nærkaðust landi slætnaði í hvorjum. O. u. klokkan seks varð pikk- teimum að uppá dyrnar við boðum, at nú sást land, nú var Bjørgvins-fjørdurin beint fyri