Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-11-14, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 14. november 1933síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

á Á * , ; 5 A Få i & í > þú 4 18 h 2 få F i #5 4 1 #3 i í st # ; i í ' ; á i + id á sp er á “ | . ; i á t : 4 + | ne 1 f + ur Á ME * t #4 a* se stavn. Men ein drúgv tíð er frå ti, at vit nærka okkum landi og til vit eru inni, har er tíð til bæði at fáa særateta og gera seg til at fara í land og tó ikki missa nakað av tí vokru sjón, sum henda innsigling er, henda sjáld- sama heystardagsmorgun. Ja, vakurt er at sigla inn fgjøgnum henda langa fjorð, vak- urt sum tað altíð er at sigla inn ímillum oyggjar og sker, tá sólin yvir land og hav — Grót og grót og tað bera gráa grót. Onkunstaðni eitt sindur av sær niður men sum har er bert! snøggum gul-gronum grasi; og allastaðni har nakað vaks, búðu fólk. Tey fólkini har mugu iva- leyst fora eitt fåtæksligt lív, tað ber ikki annað til, og neyvan høvdu enntá Foroyingar dugað at gjørt teimum tað eftir. — Nakrar fáar kanska — seyðir ella geitir hava tey ikki tala um neyt! lítil har nú longur, Men Noreg hevurjúein stóran skípa- Utrédur er neyvan verður at nevna. flota, og alt mannfólkið har er úti og siglur. Ég hugsaði við segði tað við stóð íhjá, at betur man vera at búgva mær sjálvum og landsmann mín, ið mær heima í Føroyum enn li á has- um smáoyggjum; nú fystani falaði eg reiðiliga orðið >den yderste nøgne ø«. Naknar eru tær, tað navnið hóskar. landið størri, grassklætt og skógklætt, So við og við varð og brátt var sjálvur býurin Bjørgvin fyri stavn og vit logdu at har »Lyra« er von at liggja, við »fæstningskajen«. — Fyri hann, id ikki hevur verið har fyrr, er Bjørgvin ein sjáld- samur býur at síggja, so vakur, at ein neyvan dugur at siga frá ti. Gomul søgulig hús, Haakons- hallen, Walkendorffs Taarn — tað ið eftir er av gamla Bergens- hus — og Tyskebryggen; hin gamla Mariukirkjan er sera vøkur, bygdínakað sama »slili« sum t. d. kirkjunar í Viborg og Lund. Hon er bygd í 11. old, einar tvær eldir áður Kirkjubø- dómurin varð byrjaður at byggja. Eftir brøttum golum vann eg nidan å »Bredstølsvej« al siga góðan dag við einustu fólk eg kendi har og bera teimum heilsu úr Feroyum. Dagurin leið, so ikki var at sita, um farast skuldi niðan á fjallið, og gongutúrurin vit høvdu niðan á, stendur fyri nakað av (i huganum sum vakrasta, eitt mannaeyga kann síggja. Uppi á er meir enn vak- urt, men dagurin var nú so út- liðin, at sýnið ikki longur var gott, eitt tám hevði lagt seg yvir býin. Farið var nú niður aftur við hesum sjáldsama »tog-bana«, staðni í verðini sum bara eina hevur sín maka. Hesin dagur var annars ein merkisdagur í Noregi, oll høvdu eitt at tosa um: valið. Inni á »Gula Tidend« ringdi telefonin í heilum, alt var um valið, tað sum gay hinum norska arbeið- araflokkinum eina megi, eingin At eitt val tveir og hevði droymt um. flokki ríkisdagsmenn gevur einum tjúgu man neyvan nakar hava hoyrt afturat, um fyrr. — Hin norski arbeið- araflokkurin er sterkur nú, men leir hava eisini virkað! Ólroytt- iligir hava teir arbeitt, á fund- um, í hverjum húsi, í talu og í skrift, og teir hava lovað, at næsta val teimum fullan sigur. Tá kveldið kom aftur til »Hospitset«, tí ikki var skal geva varð leilað at sova ov leingið, farast skuldi snimma á morgni um fjøllini til Oslo. — minnisverd er Ein merkisferð, hon, ein sein- heystardag í summarveðri við skínandi sól yvir fjøll, yvir dal — einar fýra til fimm hundrað metrar hægri enn toppurin av Slættaratindi røkkur, við kava í túninum. Ja, sjáldsom er ferðin gjøgnum Noreg! (Meira). Ævintýrið um afturhaldsmenninar. Kongurin sæt í båsæli sínum og leit út yvir land silt, sum var feitilendi, av besta slag og gott í allar málar, og har afturat var tað fullt av »Hvat er nú hatta?< spyr hann afturhaldsmonnum. rådgevarar sinar og peikar teim- um á nakrar margháltligar stavnar, sum hómaðust heilt úti fgjøgnum. Ráðgevararnir rætlu seg upp á lá og kagaðu bæði higar og hagar, men sogdu seg einki at síggja. Til endan var teir hómaðu hesi »Hatta, halta er bert tað so, at skepilsini. nakrir javnadarmenn,« søgdu teir. »Uttanlands er nakað av lí stoðum er van- slagnum, og í lukkan leys, alt av teirra ávum. bert Her hjá okkum er tibetur eitt slog. Um tygara hátign gevur loyvi, halda vit tað vera klókast at láta, sum vit hverki hoyra ella síggja leir, so fer tað við Guds hjálp at javnast burtur av sær sjålvum.« Teir gjørdu (ad, tid aftanå urin aftur sama veg, og nå sær ið var tað klókasta. Eina hella hyggur kong- hann, at tað eru so nógv fleiri av hesum javnaðarmonnum enn fyrr. »Skuldi eg ikki fingið einar tveir av teimum higar niðan, so kann eg hoyra, hvat tað er, teir vilja?< segði kongurin. >Tað sømir seg ikki tygara håtign at losa við sovorðið slag,« søgdu >Vit kvíða fyri, at ov linliga er farið fram. Teir ráðgevararnir. smitta sum pestin, vit halda tað nú verða tað klókasta, um lyg- ara hálign gevur loyvi, at lata nakrar, sum kunnu tosa teir til út til gjørdu tað, sum var tað klókasta. Stutta líð hálvt landið av javnaðarmonnum. »Eg ætli eg fari at fáa mær teir rættis, fara teirra.c Teir aftaná uddi til ráðgevarar fyri eina líð, tað er tá ein roynd,< helt kongurin fyri. >Tað gongur ikki ann, tyg- ara hátign,“ søgdu teir. >Tað er tað ræðuligasta fólk í verð. Teir vilja kollvelta altarið hesari og hásætið tygara, loysa hjún- arbond, taka børnini frá for- eldrum teirra, og alt tað, sum vísindamenn og líslarmenn á ymsan hátt hava givið samfel- aginum, vilja teir forkoma. Okkara ráð eru, við tygara há- tigns loyvi, at gera lógir ímóti teimum, tað halda vit vera tað kløkasta,« Teir gjørdu tad, id var tad klókasta. Aftur gekk ein líð, og nú var lítið annað enn javnað- armenn í landinum. Kongurin sæt í døpnum huga í hásæti sínum og leit útyvir hesar menn, sum tyklist honum so såmuligir; har vóru próstar, harramenn og bondir, keypmenn skuld og prestar og = og handverksmenn, hansara egnu 9 sindamenn, ja N herhovdingar vóru eisini við í hesum stóra flokki. Ráðgevararnir, sum kundu síggja kongsins hugsan, bóru seg illa og fullu á knæ og søgdu við gråturødd: ÞÁ, á! tygara hátign, latið leir ikki fáa lygum at leggja oyra til teirra talu, og leggið ikki í, at teir eru so nógvirl Tað kemur alt av tí, at leir mótmæla. Um afturhalds- menn nú vóru mólmælismenn, so kundu vit eisini funnist at bædi einum og eðrum, og so høvdu vit skjótt verið við yvir- lutan.c í Lí?€ heilt vísir spurdi kongurin. »Eru tit nú »Ja, jal« rópti teir vid logandi eygum. »Og eru til ivaleysir í, at land og riki gongur til grundar, um eingir afturhaldsmenn eru?« »Ja, jal« róptu leir og lupu á fotur og slógu seg fyri bringuna. »So vil tað, loyvi eg mær at siga lykkum, vera tað klókasta, at tit segði kongurin. gerast mólmælismenn,< Teir gjørdu tað, ið var tað klókasta. Úr løtuverkum Carl Evalds. M. S. H. Har maður ikki er sjálvur, er hann ikki meiri enn hålvur, Hin íðiliga gremjan nú skjótt í eill mannaminni um ta vann- lukku, foroyskur útróður er komin í av trolara áðum, hoyr- ist íkki stórt til longur. Vann- lukkan er vorðin ein lagnað, sum einkið er at gera við. Vit hava givið okkum til tols. Helta ólukkulagið kann eingin bolta, so ringl og harmiligt tað er. Hvat batar so at gremja seg. »Diml.« við nøkrum fáum reglum og mælir til Men nú kemur at løgtingid skaltaka hetta málið eina ferð enn, og blaðið til, at tjóðin er so gentlemann-like, at upp troystar seg hin enska hon vil gera Føroyingum onkrar sømdir í hesum máli. Tað er gott at eiga vón. Men annars er tað nóg tíðliga at taka hattin av, tá maðurin sæst. Og skal málið fáa somu viðgerð, sum síðst tað var á tingi, so er tað burturspilt at royna aftur. Tá var lað haggreitt sum eilt paradunummar. Hvor fólksins kosni maður á tingi settu sjålv- andi sín heiður í at semjastum tað og fáa lað sent — víðari til Danmark. So hevði Føroya løg- ting gjørt sítt fyri lí neyðkomna foroyska útróðrinum! Víðari gekk so leiðin úr Kø- benhavn til London og hidani til (rolarareiðararnar, sum vórðu heldir bilsnir og logdu tað frá sær í lí skili, at teir vistu onga grund til at skulla frásiga sær nakran fiskisjågv í Foroyum uttan tann, ið var innanfyri mark. Har var eingin tilstaðar, sum kundi siga teimum frá hvussu illa statt var her heima, og hvussu foroyskir útróðrarmenn íðiliga koma krøk- tir og illa hýrdir aftur av sjónum. Eg hugsi ikki eingang at løg- lingið gilti at spyrja danska út- ríkisministarin eftir hvussu gingið var við málinum í Onglandi. Skal málið nú lakast upp aftur, so mugu Foroyingar senda sínar egnu menn á fund við trolara- reiðararnar og tað Foroyingar, ið hava tey rottu evnir til at leggja viðurskiflini fram sum tey eru, kanska skriftstjóra Dimmal, Tá fæst at síggjast, um enskir menn eru so gentlemann-like at teir virða tann moralska rætt, sum ein lítil verjuleys tjóð hevur til at eiga livikor í sinum egna landi. Sverre Patursson. Tíðindabræv. Skálavík 7.—10.—33. Tað kundi verið eitt og annað higani, »Føroya Social-Demokrat« vildi av hendingum sum frætt, og kundi eg, t6 eg ikki eri nakar vanligur gestur í bloð- haft sagt frá einum og ødrum. unum, hug at Nå innheystað er, kunnu menn døma um lær fruktir, ið árið sjáldsama gott, hvar um besta hevur givið. Kornið er dømi er, at akrar vóru stadnir á Bartalsmessu, hvat núlivandi menn neyvan minnast; tað var bara ov lítið velt av korni. Eplum var nógv velt av, og ti 10. juli tók Dalsgarðsbóndin upp eplir til at ley vuksu skjótt; selja. Nógdin av eplum er nokk meiri í år enn í fjør, men um eplini eru vaksin størri enn í fjør, er ivasamt, lí lá fanst epli meina ið vág 175 kvint, Menn nokk, at hetta er skról, men ikki er so, eplið var vigað, hvar 3 manns vóru til steðar, eg var ein sjálvur. Fjall er gingið, sum vil siga: eftir lømbum, men gamal seyð- Skurðurin miðal, ur er eingin tíkin. hevur verið oman fyri hvat lálgini vidvikur, og vektin á krovunum hevur verið enn betri. Fiskiskapur hevur verið lítil vegna ólagaligt veður, bálar, ið verið hava úti frá landi, hava borið við fisk, fram við land- inum hevur verið lítið at vunnið, nokk mest sum maðurin segði: bara at fáa pottin á reiggj«. Hitt kommunala bilfelagið her við al klovna, og skal nú koyran av í Sandoy er, ella er posti runt oynna gevast »privat«- manni upp í hendur, og eftir frásogn eru bæði kommunur og privatmenn í ferð við at søkja ið verður eingin, tað Men tann um »jobbid«, Hver tann veit skal her ivast heldigi, postvesinid avgera. eingin í, al maður, ið fort hevur postbilin í Sandoy í ár ullan eitt einasta óheld, verður tann ið sigrar. Fiskimannafelags formaður, harra Siirsjold, var her í dag VV VVVVVVVVVVVV VV PN SNS SIN Allir Føroyingar eiga at ferdast og taka góðs við „Tjaldrinum“ og „Havhestinum“ "+ SKIPAFÉLAGIÐ FØROYAR og beyð til fund vid fiskarunum. Hann læs upp eina umsókn til loglingið, sum send var tinginum í ár, um lán av 100,000 kr. til felagið og eitt bræv, hann sjálvur á felagsins vegna hevði skrivað Gil forselisrådharran Stauning eisini vidvikjandi lånid ella stat- ins garanti fyri lån av 300,000 fyri at seta felagid f stand til at virka mannskapsins part til klippfisk, tá frábýtisrætturin var nýltur. Man ikki fundur kunna haldast um hvønndagslig ting, uttan at politikkur stingur sítt ljóta høvd fram? Nú um dagirnar var byrjað byggjan av nýggjari dansistovu her í bygdini; um hon, sum flest allastadni í Føroyum, hvar sovorðin hús hava verið bygd, skal spilla hin foroyska dansin, vil tíðin vísa. Lat okkum hopa tað besta. Eystanmaður. Den falske Greve. Det vakte fornylig Munter- hed i københavnske Kredse, at en Marokkaner ved Navn Mus- tapha el Raisuni havde franar- ret en Række Damer tilhørende den Klike, der holder til om- kring d'Angelterre, deres Smyk- ker. De var blevet i den Grad begejstret for hans Selskab, fordi han udgav sig for Greve. Snob- beriet for Titlen kulminerede i, at de under deres respektive Mænds Fraværelse invilerede Greven hjem, og han belonnede Gæstfriheden ved al tage, hvad han i Lejligheden fandt af Vær- digenstande. Greven blev anholdt í Stock- holm, og ført til København. Da man i Dommervaglen afsagde en Fængslingskendelse over ham for 10 Dage erklærede han, at han var død forinden. Det kan han have nogen Ret i. Vel lever Manden i bedste Velgaaende i Arreslen, men Grevetitlen er afgaaet ved en blid og rolig Dod. Efter Anhold- elsen er der nemlig indlobet Beretninger fra saa at sige alle Europas Hovedstæder, hvor Politiet gerne vil tale lidt nær- mere med »Greven«. Overalt har han gjort sig skyldig i Be- dragerier og Plattenslagerier. Foreløbig vil hans Tilbeder- inder ikke faa ham at se igen, Ikke smigrende for Hitler, Man kan faktisk dø af Grin, En Mand i Raszka i Jugoslavien saa' forleden en Karrikaturleg- ning af en tysk Statsmand. Ved- kommende Mand fik et saadant Latteranfald, at han døde af et Hjerteslag. Onde Tunger paa- staar, at Tegningen forestillede Hitler,