týsdagur 14. november 1933síða 4

0. F. Joensen helt við Samu- elsen, at sýslumenninir hovdu nógv at gera, og at menn flestu staðni royndu at opa hvalirnar skjótast møguligt. Hann fanst at, at ultanbyggjamenn fingu nógv størri partar enn fólkið á plássinum, har id grindin doyði. Talarin mælti til at frítaka sýslu- menninar frá andsvarinum fyri grindaauktiónina. Patursson tók undir við Kalls- oy um, at tað ikki fór at bera til at selja grindina móti kon- tantum og nevndi dømi um, hvussu tvørligt og meinandi hetta kundi verða. Hann spurdi, um fólkið var meiri ótrútt nú enn fyrr. Um so var, var tað syrgiligt, og so máttu vil royna at fáa annað skil á. Tað var ikki beint, at sýslumenninir bóru sviðan av hesum. Løgdu sýslumenninir greitt framm fyri tingið, at teir høvdu gjørt teirra besta fyri at fáa grindapeningin inn, mátti tingið taka tapið uppá seg. Ordadråtturin helt áframm nakað enn, og varð so málið beint í nevnd. Ein kundi væntad, at tingið fór at taka sær av og broyta grindareglugerðina, men so varð ikki. Umsóknarmaðurin fekk til svar, at einki var at gera. Qll tey góðu orðini her — sum so mangan — til onga nyttu! Broytan í trolaralógini. Í 1932 sokti p/f. Ísfelagið í Hevn tingið um al fáa broytt trolara- lógina soleiðis at fiskiskapur við skovliváði varð loyvdur inni á firðunum í Føroyum. Henda umsókn vann ongar sømdir. Í ár søktu harra J. Arling, Havn, og Th.J. Thomsen, Norða- gøtu um tad sama. Teir høvdu viðmæli frå Foroya skipara og navilørgafelag og Foroya reiðara- felagi, meðan Foroya fiskimanna- felag ikki heyði úttalað seg um málið. Við fyrstu viðgerð var stuttur orðadráttur um málið. J. H. Joensen greiddi frá mál- sóknunum og beindi tað í nevnd. P. M. Dam viðmælti málinum. ið var kent á tingi. Hann segði seg áður at hava greinliga greitt frá stødu síni og borið fram lað ið hann hell talaði fyri at ganga umsóknarmonnunum á mali. Hann vildi tí bert í stuttum nerta vid høvudsgrundirnar. Tað var soleiðis, at eitt sindur av flatfiski, ið menn einki fáa av við sneri, svam inn á firðirnar. Eistakir menn høvdu fingið sær skovliváð í tí treysti, at lað var loyviligt at nýta henda fiskireið- skap. Teir hava nýtt reiðskapin og veilt nóg so væl við honum. At lógin nú sýtti teimum kom tvørligt við, so mikið meiri sum teir ikki duga at finna nakað hopi í, at sýtt varð fyri at laka ein fisk, sum annars eingin For- oyingur higartil hevði fingið nakað til muns av við vanligum snørisreidskapi. Tað var ein royndar lutur søgdu fiskimenn, at okkara fjarðaflatfiskur var stimafiskur — kom inn á firðir- nar eina vissa tíð á árinum, fór so út aftur á bankarnar, har hann varð tíkin av trolarunum. Hví skuldi vil friða reysprøkuna til trolararnar? Talarin vónaði at lingið framdi málið. S. P. Zachariassn visti á, al tingid fyrr hevdi sytt hesum máli frama. Hann væntadi, at tingið fór al gera lað sama í ár. Frammi lógu ongar nýggjar upp- lýsingar. Talarin segði seg al hava talað við menn, ið nýltu henda reiðskap, og søgdu teir, at skovliváði forðaði fyri at menn kundu fáa annan fisk har ið tað varð nýtt. Hann vildi tí mæla ímóti, at loyvi varð givið til at fiska við hesum reiðskapi inni á firðunum. Táið málið kom aftur úr nevnd viðlók meirlutin innanfyri sam- bandið og sjálvstýrið hetta uppskot: 1) Vinnunevndin anmoder om at indhente Erklæring fra Føroya Fiskimannafelag og derefter forelægge Lagtinget Sagen med Forslag til næste Laglingssamling. 2) Der meddeles Andragerne Afskrift af nærværende Be- tænkning. Føroyskt mál sum lýsingarmál. Uppskot til avgerðar. J. Patursson greiddi frá upp- skotinum, ið gekk út uppá, at tingið skuldi åltala, at tað góð- kendi foroyskt mál sum lýsing- armál í ollum fori her á landi. A. Samuelsen segði at sam- bandsmenn vóru ikki samdir í lí, sum í uppskotinum stóð. Teir vildu ikki stemma fyri ti, og so- leiðis víslu teir, at teir vóru ímóli tí. P, M. Dam segði, at javnaðar- ferðirnar menn høvdu ymsa greitt frá flokksins støðu til móðurmálið: Foroyskt mál skuldi í ollum føri her á landi vera javnbjóðis í rætti við danskt mál. Javnaðarmenn vildu tí greiða atkvoðu fyri at góðkenna for- oyskt mál sum lógligt lýsingar- mál her á landi. A. Samuelsen og Patursson skiftu orðum nakra ferðir enn, og fór so málið til atkvødu- greiðslu. Sjálvslýrismenn og javnaðarmenn greiddu atkvoðu fyri málinum, sambandsmenn stemmaðu ikki — og fall so- leiðis uppskotið. Sambandið hevur jú buktina og báðar endarnar. Ansvarhavandi blaðstýrari fyri Suðuroyar-síðuna: P. M. DAM Felttoy mod Filmsstjernes Kæmpegager. Roosevelt vil have dem nedsat. Præsident Roosevelt har truf- fet Beslutning om, at Filmsstjer- nernes Gager skal undersøges for at fan dem nedsat. Det med- deles i denne Forbindelse, at Stjernerne oppebærer fyrstelige Gager. Den lille Jackie Cooper faar saaledes 5—6000 Kr. om Ugen, medens Greta Garbo kom- mer højest i Honorar med 1 Mill. Kr. pr. spillet Film, og hun indspiller to Film om Aaret. Marlene Dietrich og Maurice Chevalier faar begge 600,000 Kr. pr. Film. Enkelte Filsinstruklorer oppe- bærer Gager paa 5—6 Mill. Kr 2 SR OKI KK KK KA PRIMA KUL bedst og billigst hos KOKS alleðkse lks Husholdningskul, Dampkul, Cinders, Koks og Brænde VALDEMAR LUTZEN KSK KR KK KKA KKA Kl TELF. 16, 68 á 176. LK RS KS R? En Stilling som kommunal Politibetjent i Thorshavn er ledig fra 1. Januar 1934. Lønnen 2700 Kr. aarlig stigende efter 5 Aar til 3000 Kr. samt fri Uniform. Selvskreven Ansøgning stilet til Thors- havn Byraad indsendes til Politimesteren in- den 1. December. Den, der ansættes, maa være i Alderen 23-35 Aar og kunne præstere behørig Læge- attest. POLITIMESTEREN PAA FÆRØERNE, den 11. November 1933. SUNDORPH. KOL- á GEMENTHANDIL HAVNAR SANGFELAG loyvir sær at heita á vaxin Havnarfólk, ið hava ans fyri sangi og vilja hjálpa til at halda honum uppi framvegis, til at gerast limir — aktivir ella passivir — av felagnum, ið treingir til at mennast bæði í stødd og dygd fyri at kunna avrika, hvat krevjast kann av sangfelagi á plássi av Havnar stødd. Mannakórið ætlar at taka upp aftur sangin månakvøldid tann 20. november, og verða tí menn, ið hava hug at gerast aktivir limir bidnir um at siga frá seinast tann 18. til telf. nr. 221 ella 92. Somuleiðis verða kvinnur, ið hava hug at gerast aktivir límir bidnar um at siga frá til telf. nr. 221 ella 92 sum skjótast. So skjótt sum til ber, verður so eilt blundað kór sett saman. NEVNDIN. Tystur?? 80 Restor's (MABESQ! Utgevarar: Javnadarmannafeløg. Blaðstjóri vid ábyrgd: H. M. Jacobsen. Prentsmiðja B. Z. Jensens, Tórshavn. Ben í min Kikkert, bliver min Tvivl ikke mindre. Færøerne ser nemlig meget smukke ud, naar man kommer sejlende til dem, men man kan som bekendt i Øjeblikket mindre end nogen Sinde leve af Skøn- heden. Baaden smælder et Skraal fra sig mellem Fjældene, fra hvilke en Støvsky stiger op mod den Det er Tusinder forskrækkede blaa Himmel. af Søfugle, der basker bort. — Vi er i Thors- havn. Jeg staar paa Dækket og falder i Staver. Er dette virkelig Danmark? Det er helt, helt anderledes, end hvad en Del af jeg har set noget andet Sted i Verden. For saa vidt har jeg paa min lille Ekspedition straks Heldet med mig, som jeg kun maa vente halvanden Dag paa Skibs- lejlighed til Syderø, hvorfra man har sendt mig en Sæk Kul til London, Denne Sæk Kul delle jeg ligelig mellem den engelske Regerings Kulundersøgelses-In- stitut, Polyteknisk Læreanstalt i København og mig selv, og Re- sultatet af disse tre Analyser var saa overraskende gunstige, at jeg straks besluttede mig til ved Selvsyn at overbevise mig om Lejernes Righoldighed og Beliggenhed. Og allerede i Elvdalens Bund, jeg strække sig oppe paa Bjergsiden hvorfra kan se Lejerne som Trediesalen i et Funkishus, er jeg klar over, at Formatio- nen fra et Kulsynspunkt er ganske eneslanende. — Millioner af Aar 'astland endnu For siden, før det vældige var sunket i Havet, har der her været en tropisk Sumpvarme, i hvilken Førtidsuhyrerne har pjasket sig gennem endeløse Moradser og Kæmpebregner. — Efterhaanden har de mikrosko- piske Baklerier taget Maglen fra de umaadelige Øgler og for- alt, de magte. raadnet kunde Efter paa sil Arbejde i Naturens store dem har Ilten taget fat Laboratorium og har indgaaet en Forbindelse med noget af Kulstoffet og Brinten, der findes i Planterester, og Kulsyren og Vanddampene, der derved dan- nedes, forsvandt ud i Atmosfæ- ren for siden at vende tilbage i Kredsløbet og forøge Væglpro- centen af det egentlige Kulstof i Forhold til Helheden. — Tory blev til Brunkul, og nu fulgte vulkanske Lavastrømme, som lagde sig i glødende, taarnheje Lag over de forraadnede Plan- testoffer, Fastlandet sank i Ha- vet, Bjergene revnede, og nu ligger Færøerne søm store Sten lagt ud af en meget stor Dreng. Vesten for Vaagø ligger en lille Ø, Myggenæs. Drager vi en Linie fra den nordøstlige Kyst af Syderø igennem Midten af Myggenæs, følger vi Kullejerne, der sluttelig forsvinder under Havet. Lejerne ligger som et skævt Plan, der falder 3-4 Grader, Trangisvaagdalen gennemskærer Planet man her, om man har Nerver til det, fuldstændigt, san kan gaa en Tur helt rundt om- kring det og faa et førstehaands Indtryk af dels Tykkelse og Kva- litet. — Í alt dækker Kulformationen et halvt Hundrede Kvadratkilo- meter. Højst ligger Kullene ved Knugen (Knåkur), hvor man er oppe i en Højde af 400 Meter, ved den nordøstlige Kyst er det helt nede ved Havlinien. — Fransk- mændene, der har Koncessioner paa Kulbrydningen, foretog for godt halvtreds Aar siden mange Opmaalinger og Prøveudgravnin- ger af hvilke man endnu ser Spor. Imedens jeg gaur rundt og undersøger, hvad jeg paa en hastig Tur til Færøerne kan undersøge, spørger jeg uvilkaar- ligt mig selv, hvorfor Chancer- ne her overhovedet ikke er ud- nyttede? Først og fremmest vilde det naturligvis have bety- det el stort, økonomisk Skub fremad for Øernes Beboere, der i Sandhed har et Skub behov, Hundrede Aar Kul saa halvt siden var imidlertid billige, at ingen tænkle paa at gan til Færøerne efter dem, der var ingen Truster og ingen Handelstraktater, der kunde sætte Priserne i Vejret. — Man købte udmærkede Kul til en Pris af 5—6 Kr. pr. Ton, og endnu ved Verdenskrigens Udbrud laa Pri- serne omkring 8—9 Kr, (Førts.), For et | i | | NR