týsdagur 19. desember 1933síða 1

f + Í É | 5 ii St FRÆLSI -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT JAVNADUR 20 ovr. á 3. og 4. Nr. 51. | | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. ú forsíðuni, | síðu. avslåttur í prísinum. Við slørri lýsingum fæst | Tirsdag hin 19. decembir 1933. BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið > Porto. Blaðið | på verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum i arg og skrivstovuni. Telf. 143. | uf Til tey, SUM lýsa „Feroya Social-Demokrati“. Blaðið kemur út aftur leygar- morgunin (lítla jólaaftan), og tekur tað fegin við lýsingum um vørusølu og við jólaheilsum sum tey nógvu handlandi eru von at senda til teirra, ið frá teimum keypa. - „Socialurin“ verður kanska so við og við ikki so ringt lýsingarblað, sum mong halda! Vit og Spania — og tískur. Okkum er send bókin: »Be- retning til Færøernes Lagling Spanien og 1933 af om en Rejse lil Portugal í April—Juli Poul er fyrst ein frågreiding viðvíkj- Niclasen. Henda bók andi náttúru, fólk og viðurskifti í Spaniu. Men høvundin gongur so yvir lil at:fala um endamál sítt, hin foroyska fiskin, og vit fána greitt frá klippfiskasolu í leim seinastu árum, um innflyl- ing til Spaniu og hval id har er at gera. Eitt gongur skiliga fram av hesum, og tað er, at øll sølan eigur al verða í stórum, við lað al verða illir, um Foroyingar hjóða leir stóru keypararnir fisk til smærru „avtakarar“ fyri sama prís, leir stóru lala fyri tað handil, og leir mugu ikki gerast hann, skaðar teirra slør- illir lí so keypa leir ikki, ella leir sela prisin langt niður. Vanligur stórhandlarasiður! Tann spurningur, sum so leingi hevur verið umrøddur her heima hjá okkum og mangan hevur verið borin fram, spurningurin um felagssølu, tyk- ist íkki at dåma Spania-handl- tað hent, at hella kundi komið teim arum reiðiliga kundi jú tvort fyri. Men vit mugu sjálv- andi geva harra Niclasen rætt í, at ein sovorðin felags-fiskasøla fyri allar Føroyar er dýr at í lag 7 fáa men man hon ló ikki er einasti redningur fyri klipp- fiskasølu okkara? Ja, hann spyr, ið einki veit. — Vit tosaðu vid Dithlef Thomsen konsul um hetta í heyst niðri í Keypmanna- havn, men hann helt íkki, al hjálpin lá har hann hevur onnur mál í huganum. Tað tykist, al Spaniu nú hava fingið keypararnir í eyga á okkara fisk men tó tvykisl hann vinna ikki = reiðiliga al fram, íkki enn; men vit mugu væl geva tol, og so gera alt møguligt fyri, at fiskurin úr Foroyum mugu vil verður so væl bagreiddur og so væl vrakaður, Skal at hann verða av fyrsta i | slag. hevur yvirvrakarin Nú sjálvur verið í Spaniu, so nú veit hann fullkomuliga, hvat teir kreyja har og tad vil sjålv- (10 sag t fáa stóran tydning! Ansast má eflir, at ikki nú longur verður, sum so mangan hevur verið gjørt fyrr, drivið humbug og fulsknari við fiski- num, at hann L. d. ikki verður blandaður við ringari og frem Øllum sovorðn- mandan fisk. mugu vil okkum i- tað um tryggja eta hevur ført og fað n» moti, ti forir til, at:hæði fiskur og keyp- menn koma í ringl ummæli, og prísurin sokkur, so at hann neyvan fæst upp aftur. At hetta kann koma í lag, um viljin og falanin er lil less; og hin peningaliga síðan fæst iva- leyst eisini í ordan, bara ikki alt verður gjort so stórbært, al kostnadurin til skrivstovur og tílíkt slúkar allar innlokurnar. Men eitt er sum harra Niclasen bara nerlur eilt sindur við í bók síni, men sum eflir okkara og ivaleyst eisini eftir hansara hugsan er av so stórum lyd- lað má nevnast sum eitt aðalpunkt ningi, al má umrødast og í hesi sak. Tuð er okkara handil við Spaniu, I. v. s. keyp okkara haðuni. Niclasen sum eill Kanaans-land, og hetta neynir Suðurspaniu er ullan iva salt, ti fær eitt land við so nógvari sål bara vatn, er hvat har kann íkki endi á, vaksa. Latum okkum Før- ovingar nú einaferð leggja okk ara handil soleiðis, at vit keypa frá leimum, sum keypa frá okk- um! Latokkum royna at rýma a teim gomlu gotum, sum leiða okkum úl í armóðslandið, har ikki »grør um ganga fóta. Spania hevur ivaleyst allar neydsynjarvørur at selja okkum: Mjøl og korn, sukur, kaffi, le, Allar klædnavørur fáast ivaleyst haðani stutt sagt: all sovorðið. - og so frukt! Hvat er betri fyri menniskjalikamið enn øll grón og frukt, kanska mest av ollum netupp tann frukt, sum lað landið beríso stórari mongd, apilsinur og dadlur. Men einki annað av lí, sum Spania hevur, kann metast saman við vínið. ford Higar til landa verður mongd av slerkum spirilus: danskt brennivín (við ymsum novnum), hálandskt genevir, skolsk whisky, franskt »cognak«, »veslindiskl« rom o. m. a. — Men spanskt vín er lað fåur, ið fær sær, og hví tá? Tá tað nú einaferð er so vorðið, at menn fán sær „sterkt slag«, hví so íkki fáa í Jag ut taka lað úr Spaniu? Til helta kann svarast at:fað letur seg ikki gera, ullan cilt heilt annað skil á vit fáa Í Jólasongur. Leystliga týddur eftir B. S. Ingemann: » Julen har bragt velsignet Bud.“ Jólanna ljómi, signað boð, nú berist gomlum og ungum. Tað eingilin sang í sólarroð, nú ljóðar á barnatungum. Ljómar hver grein á livsins træ, um livsins ljósu borgir. Tey born, sum í Guði eru glad, ei meir skulu kenna sorgir. Gleðin nú gistir heim í dag við himnakonginum unga. Við jólanna glevi-lovsongs lag nú ljóðar hvor smáfugls tunga. Dansið nú born og verið glað, oss fagnar jólagleðin; oss frelsari foddur er í dag, hann greiðir oss himnavegin. Frelsarin lítið smábarn var, fekk heim í smáttu lágu. Hann einglanna fagra blómugarð oss veitir í jólagávu. Himnanna kongur fevnir all, hann gleðir barnanna hjørtu, hann lovar oss heim í faðir holl. og einglaveingirnar bjørtu. J. H. DANBJØRG. okkara spirilus-innforslu og solu. Fingu vit íslaðin fyri ta lóg, vil nú hava, eina lóg um landu- sølu undir strangari kontrol, so varð hesin spurningur lovstur til gleði og gagn fyri oll, og okkara = viðurskifti við Spanien komu í eill annað lag. I staðin g fyri alt helta nógva sterka spirilus, brennivín, vildu vil inn fingið forslu haðani av víni, sum 1) er bíligt, 2) er lítið sterkt og 3) ger menniskjuni glad, istadin fyri al brennivínið er dýrt, ógr- iliga sterkt og ger vov» menniskjuni byll, ødilig og breggjandi ella rå og ondskapsfull. log, Fáa vit eina aðra gjørda av vitugum monnum, vidvikjandi »luksus«, har ímillum spiritus (eisini vin hevur spiritus f sær), so vil hon verða við lil at skapa onnur viðurskifti millum okkum og Spaniu, og tey mugu skapast. At harra Niclasen ikki rorir við henda spurning, kemurav hans- ara støðu sum fráhaldsmaður, men harra Niclasen vil ívaleyst halda við okkum Í, at minni ger ein fløska av spanskum víni lveimum sum monnum. sila og pråla og tøma hana, enn ein whisky ella rom ger vita fløska av teimum! Eisini vit, at í vinlondum er fólkið ikki drank- arar, tað verður lað ikki fyrr enn nd fer at drekka brennivín í meira lagi. Men, hevur øll sløg av vorum ut selja sum áður sagt, Spania okkum, og hesin spurningur má loysast, hann kann ikki bíða — fyri okkara egnu skuld. — * | | | | | | Í | | Í Annars vilja vit ráða ollum til lítlu hon verður lil solu. at lesa neyndu bók, um Kvøldskemtan. Seinasta sunnukvøld, 10. de- cember, var kveldskemlan i »Sjonleikarhåsinum« til inntøku fyri (6 sjúku á okkara sjúkra- húsum nú um jóla. Tað var Havnar hornorkestur, ið hevdi fingið hesa skemlan í lag, og varð boðið fólki tónleik | (hornblåslur), (manskór), sang sjónleik og upplestur. Vit takksom, vera gluð og mugu oll g lá tey, ið evnir hava til tess, laka slarvið uppá seg at spæla, syngja og lesa fyri fólki. Lat t okkum minnast lil, at tey onga pliktan hava til at gera ikki starvi nakað, og lat okkum finn- o ast at leimum og teirra, ti tey gera ivaleyst teirra besta. Tónleikurin var (líverri) bara fremmandur, og volt heyrði lað verið, um vil fingu Norðanlanda tónleik nakað skjótt, hann er okkum meiri kunnugur Sangararnir góvu okkum Bell- mann, sum onganlíð doyr, so nú hevur verið gingið omaná meir enn eitt honum Í nógv hundrað ål Sjónleikurin um ley, sum oll vildu giflast og hvor vil ikki tuð! er einki meislaraverk, langt frá, men kunn væl hóska lileittsovorðiðskemtunnarkveld. Fey ungu tey flestu óroynd sum spældu, eiga sjálvsagt tøkk skapað liv í henda leik. H. A. fyri teirra roynd at fáa Djurhuus læs egnar yrkingar, og tað sum vant læs hann tær væl, ger hann altíð, lí í teim livir hann og doyr hann einaferð verði lað seint! Óskil. Fyri nakrari líð síðan åtaladu vil tað óskil, al hvort eill ting næstan, sum uppsett verður her í býnum, verður oyðilagi. Eina og hvørja kunngering, 10 upp- | sett verður, síggja vil verða pilk- aða niður aflur, so pappírspett ini sloðast eflir gotuni; hvort eitt sindur verður orkymlað av tala smáum og slórum. At við børnini um sovorðið ljenar | einki, lí tey hava onganlíð lært „fespekt“ móti vaksnum fólki; tvørt ímóti, allar royndir í so | | um | | mála møtast við háð og spott. Hygg al, og til síggja, hvussu vidfarid. Vil polilistar, og tó alt verður hava skjótt nógvar verður óskilið við, í smáum og stórum. TE „Jól i Feroyum“. Aftur í ár er hon komin og — I ber okkum lestur til jóla, »prosa« og yrking. »Som det sig hør og bør« byrjar vid sålmum og prædiku, og her ljóða orðini: „óttist ikki“ til okkara, úr halgi- teirra kristnu og bók presla- munni. — Søgurnar eru mangar og lær flestu stullar, sum tað væl hóskar í eini sovorðnari bók. H. A. Djurhuus, frú María S. Hansen og H. Mich. Jacobsen eiga lær flestu stuttu søgur og yrkingar, meðan Mikkjal á Ryggi hevur eina langa fornølds søgu: Kristin jól. Umframt eru nakrar umsetingar eftir donsk- um og eingilskum. Bílætatilfarið eiga J. Olsen, S. E. Joensen » Mikines og J. Whaagslein, sum eisini hevur tvær gamlar barna- rimur, orð og løv. Í eill og all mugu vil vera gluð og takksom fyri, at vit her heima nú eru komin so langl, at vil eru forir fyri at fáa eina tílíka bók út hverji jól. Men tó al tað kundi verið froystandi at holt skal lað ikki verða gjørt her, lí farið í við at »kritisera«, oll tey, ið hava lalið nakað til hesa hók, hava gjørt tað av einum góðum vilja, og ein góður vilji skal ikki lastast. Fiskaprísur. Tá vit lesa frågreidingina, út- flutningsfelagið sendir blaði okk- ara, mugu vit spyrja: Hvussu ber tað til, at prísirnir stilla seg so, al bæði norskur, porlugisis- kur, newfoundlandskur og fram um alt eanadiskur fiskur stend- ) ur langt omanfyri foroyskan“ Er tað bara ein tvællisøga hetta um lann góða foroyska fiskin, Barcelona og var dómurin i 24 yvir hin føroyska fiskin tað bera »bluff«. ) Hvussu er vorðið, hvat bilar“ Hvor er mentur at siga okkum hetta. Bindingabókin. (H. M. Debes). Oslo, »Dugbladet«, skrivar: »Mange af Mønstrene er flere hundrede Aar gamle og er gålt Mor til holdt de på å uddø, en hel Del i Arv fra Dalter nu egner sig like godt til Korsslings- broderi og Vevning som il Strikning«. »Thisted Amitsavis« skrivar: »Disse gamle Mønslre er særde- les smukke, og deres Bevarelse vil være af Kulturel Betydning. Denne gode, praktiske Bog være hermed anbefalet pan det bedstec,