leygardagur 23. desember 1933síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
$
£
2
ur
if
FRÆLSI
Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr, á forsíðuni,
síðu.
avslåttur í prísinum.
-FØROYA-
SOCIALDEMOKRAT
Við størri lýsingum fæst
„Foroya Social-Demokratur“
sendir ollum lesarum sínum og teimum, sum í blaðnum
hava lýst, tey bestu ynski um eini gleðilig jól.
JÓLARÓSAN
EFTIR SELMU LAGERLØF
TYTT HEVUR J. M. S. HANSEN
Røvarakellingin, ið búði í
røvaraholuni uppi í Goingaskóg-
ini var ein farin
biddaragongd oman til tær bygd-
ir, sum vóru á slotlum stoðum
niðri í dolunum. Røvarin sjálv-
ur var ein útllagin friðleysu?
maður; hann tordi ikki at fara
dagin sína
út úr hesi skóg, men lá og
lúrdi eftir teimum, sum vágaðu
sær tann vegin. Um hetta
mundið gjørdu fólk lítið av al
ferðast har í norðara partinum
av Skaane. Vildi tað nú so til,
at maðurin einki kundi
til matna í vikuvís, málti konan
Hon
veiða
ganga sína biddaragongd.
hevði fimm børn við
vóru tey klodd í skinnklæðir,
og skógvar teirra vóru av nævur,
sær, oll
og hvort hevði sín stóra posa å
bakinum. Tá hon kom inn Í
eitt hús, tordi eingin at nokta
henni lað hon vildi hava, lí
annars kundi tað væl verða, al
hon selli eld á tað húsið, har
hon ikki varð væl mótlikin.
Revarakonan við sínum harka-
liði var hildin vera verri enn
bæði úlvur og bjørn, og meiri
enn einaferð høvdu fólk verið
freistað at forkomið teimum,
men (ad var ikki gjørt, lí ley
vístu fullvæl, at maðurin lá har
uppi í skógini og hann læt ikki
konu og børn vera óheynd um
nakar gjørdi teimum mein. Sum
ley nú gingu hús úr húsi og
biddaðu, kom hon ein dagin til
Øved, sum lá var kloystur. Við
kloysturdyrnar lat hon vila av
sær og kravdi mat; duravaktar-
in lat eina lítla loku frå, og
rætti henni seks rund breyð,
eitt í part til hennara og born-
ini. Meðan hon nú stóð still
har við dyrnar, runnu børnini
aftur og fram, og so kemur eilt
av teimum og lekur í skjúrtið
hjá henni at hon må endiliga
koma og
hevur funnið, — og mamman
fór í stundini við honum. Kring-
um kloystrid var ein múrur,
sum vær bæði høgur og tjúkkur,
men drongurin hevði sæð eina
lítla hurð, sum stóð á glopp.
Tá revarakonun kom hagar
fordi hon hurðina heilt upp og
fór inn, uttan at spyrja nakran
eftir, so var hennara síður.
Øved kloystur var tá fyristaðið
av abbed Hans, sum var
konur í at dyrka ymis urtasleg.
Hann hevði gjørt sær ein kál-
garð innanfyri múrin og júst
herinn var tað konan kom,
men hon steðgaði innanfyri
dyrnar og slóð heilt bilsin.
Hásummar var, og urtagarðurin
stóð fullur av vøkrum blómum,
ið skygdu bæði reyðar, gular og
bláar fyri eygunum, men skjólt
fór sum eitt gleðismíl yvir and-
litið á kellingini, og fól fyri fól
síggja nakað, hann
sera
gekk hon eftir tí smølu rásini,
blómuræðini.
munkurin hevði til
arbeiðis at lúka ókrúlið burtur,
var lað ið hevði sett hurðina á
glopp meðan hann fekk ruskið
sum var millum
Tann sum
út í køstin, sum var uttanfyri
múrin. Tá hann sá revarakon-
una koma inn við ollum fimm
aftaná sær, kom hann rennandi
og vildi hava tey at fara út úr
garðinum; men konan lætst ikki
um vón, hon gekk fram millum
blómuroðini og leit útyvir allan
henda vakurleika, har
hogar hvítar liljur, og har vóru
allir fagrir litir hvar hon vendi
vóru
sær, men munkin lætst hon
sum hon íkki sá. Munkurin
helt lí at hon íkki hevði skilt
hvat hann segði, og hann vildi
laka í armin á henni og beina
hana út, men hon sum hevði
gingið bogin við posanum å
ryggin og
bakinum, ræltli nú
á hon
hvasst var eygnabráið, lá
segði: >Ég eri rovarakellingin
úr Gøingaskøgini, rør meg, um
tú torirl« og lað hon
hevdi sagt hetta, at hon helt seg
vera lika ivaleysa í at gaanga i
friði, hevdi sagl
at hon Dan-
mark. Munkurin royndi kortini
sást, tå
sum um hon
var drottning av
at forða henni, tó tosaði hann
høvisliga nú hann vitsli hvor
hon >Tú mást vita, røvara-
kona«, segði hann, »at kloystrid
eitt munkakloystur og
landinum
var,
helta er
al eingin kvinna í
hevur loyvi at koma inn um
henda múr. Fer tå ikki nú lín
veg, so verða munkarnir illir
við meg, lí eg havi gloymt al
lata hurðina aflur, og eg veri
kanska koyrdur bæði úr kloystr-
inum og úr urlugarðinum“.
Hella legði rovarakonan einki
í, hon gekk bara longur fram
og kundi ikki fáa eyguni frá
ollum hesum vakra hon sá. Tá
vilsti munkurin einki annað
ráð enn al fara inn í kloystrið
eflir hjálp. Hann kom aftur við
eyvnagóum munkum,
så, al, nu var
lveimum
og røvarakonan
ikki spæl. Tá bretti hon sær
á og selli føturnar fast Í, og
ógvuliga harðmælt var hon, lá
hon lovaði hevnd yvir leir og
kloystrið, um hon ikki slapp at
verða í urlagarðinum so leingi
henni lysti. Munkarnir hildu
fyri, at teir ræddust hana ikki,
og hugsaðu bert um at keypa
hana út Tá gav hon seg al
rópa og skríggja alt hon var
hon klóraði og beit
gjørdu børnini,
so lað endaði vid, at munkarnir
mállu dvína, og fóru við ferð
yvir mót kloystrinum. Har møttu
teir abbed Hans, sum hevði
hoyrt hetta óljóðið og nú kom
at vila, hvat ið var áfatt, Teir
ment, og
og samauleiðis
JAVNAÐUR
måltu nú siga sum ver, al røv-
arakellingin var komin inn og,
leir vóru ikki menn al fáa hana
út aftur. Abbed Ians setti al
teimum, lí leir høvdu viljað brúkt
makt, og forbeyð
fara eflir hjálp, hann bað leir
leimum at
fara aftur til arbeiðis, og tó al
hann var gamal og visaligur. tók
hann ongan við sær uttan urla-
garðsmannin, og fór so oman i
urlagarðin. Tá hann kom har
oman, gekk revarakellingin aft-
ur millum blómureðini, og hann
var bilsin yvir at síggja hvussu
helt
hon
huglikin hon var. Hann
seg vera ivaleysan i, al
aldri í lívunum hevði sæd nakr-
kortini
an urlagarð, og gekk
hon har og nikkaði til summi,
bædi Salvie, Rosmarin og fl.
sum um hon kendi tey væl,
sumt kendi hon ikki og rysti
tå vid høvdinum. Abbed Hans
elskaði urtagarð sín mest av lí,
sum hoyrur til her á jorð, og
hvors virði ikki rokkur longur.
fremmanda
hann
So ræðulig henda
kvinna så ål, so kundi
ikki lata vera at gleða seg yvir,
at hon hevði barst við Irýggjar
munkar fyri at sleppa at hyggja
í frið al urtum og blómum.
Hann fór yvir til hennara og
spurdu blíðliga, hvat
dámdi urlagarðin. Rovarakonan
henni
vendi sær knappliga um móti
abbed Hans, tí hon væntadi
einki golt, men tå hon så hans-
ara hvíla høvur og hvussu bog-
in hann gekk, svaraði hon heilt
kom inn
spakliga: »Straks eg
helt eg meg ongatid hava sæd
nakað so vakurt, men nú síggi
eg nokk, at hesin ikki er so
vakur, sum ein annar, eg veil
um“.
Abbed Hans heyrði helst væntað
eitt hann
hoyrdi, at hevði
sæð ein urlagard, sum var vakr-
sær annað svar. Tá
rovarakonan
ari enn hansara, rodnaði hann
um
undir liðini á honum, hevði at
konuni og „Hetta er
Hans tú talar við, hann,
kinn. Munkurin, sum slóð
segði :
abbed
sum sjálvur við idni og mødi
hevur savnað saman alt id her
vakur
veksur. ÉØIL vita, at so
urtagarður finnst ikki í hesum
landi, og lað semir seg ikki
fyri leg, sum livur í tí villu
skóg heila árið runt, at døma
um arbeiði hansarac. »Ikki seti
eg meg til dómara, hvorki yvir
hann ella teg«, svaraði røvara-
konan; veg sigi bara, at kundu
tit fingið
9
sum eg teinki uppá, lá vildu til
5
rivið upp við rót alt tað, sum
hin urlagarð at sæð,
her veksur og tveilt tað burlur
sum ókrúld
Urtagarðsmaðurin var næstan
líka støllur av ollum, id her
vaks, sum abbed Hans sjálvur,
og tá hann hoyrdi hvat hon
segði, skar hann í ein háðandi
skellilátur. >Hatta sigur tú bert
til at arga okkum !< segði hann.
»Tad man helst vera ein prýðu-
ligur urtagarður tú hevur gjørt
(ær millum furutrøini upp Í
Goingaskógini! Eg tori seta sáls
mína sælu uppá, at tú ongatid
fyrr hevur verið innanfyri nakr-
an urtagarðsmúrda.
Rovarakonan rodnadi av barmi
tí teir ikki vildu trúgva henni,
og hon segði:
»Tnd kann væl
| Leygardag hin 23. decembir 1933.
BRÓÐURSKAPUR
Kostar kr. 1,50 fjodringsårid Porto, Bladid | ,
verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum 7 aft]
; , P PG . .
og skrivstovuni. Telf. 143. |
at hetta er fyrsta ferð, eg
eri innan fyri ein urtagarðsmúr,
munkar, eru
heilagir menn, áttu væl at vita,
vera,
men til sum jú
at hin stóra Geingaskóg hverja
hin fagrasta
kunna halda
Vit, sum
sæð lað
blåmur so
gað
av«.
jólanált verður til
urtagarð fyri al
fødingardag Harrans.
bågva í skógini hava
hvert ár; ja, sæð
vakrar, at eg ikki havi vá
mær at slita eina einastu
Munkurin
abbed
skuldi
vildi svara henni,
Hans gjørdi lekin,
Abbed
Hans hevdi á sínum barnaárum
men
at hann tiga.
hoyrt, at skógin lat seg í høg-
líðsskrúð jólanátt. Hann hevði
ofta ynskt sær at fingið tað at
hevði tað
sæð, men ongatíð
eydnast honum. Nú bønadi
hann røvarakonuna at koma
eftir sær, ella senda. eitt av
børnunum at visa honum vegin,
so skuldi hann ríða niðan til
rovaraholuna einsamallur, og
aldrin skuldi hann siga nokrum,
frá, hvar tey búðu, men hjálpa
og samsýna leimum alt hann
var mentur. Revarakonan segði
nei, lí
fyrst hon hugsaði um
mannin, at honum kundi verða
fári fyri hond, um abbed Hans
fekk at
Var,
vila, hvar hola teirra
men hugurin til al vísa
honum hin urtagarð, sum var
so nógv vakrari enn hansara,
hevði so nógva makt, at hon
játtaði. >Ikki mást tú hava
meiri enn ein við lær«, segði
hon, »og so vist sum tå ert ein
heilagur maður, mást tå lova
ikki at brúka svika Tad lov-
aði abbed Ians, og so fór kon-
men hann pálegði
an sín veg;
urlagarðsmanninum,
nevna eitt orð um hetta, tey
høvdu avgjørt, {í hann fryktadi
fyri, al munkarnir ikki vildu
lata hann, sum var gamal og
ússaligur, fara niðan í skógin
til røvarin. Sjálvur hevði
hann ikki. ætlað at tala um
hetta við nakran; men nú bar
tað so á, at sjálvur ærkabisp-
urin í Lund, Absalon, kom
ferðandi til Øved og lá har eina
nált. Tá abbed
um sín urtagarð, kom honum i
Hans vísti hor-
hug, hval rovarakellingin hevdi
sagt, og munkurin, sum gekk
við sítt arbeiði, hoyrdi nú, al
hann fortaldi ærkabispinum, um
rovarin, sum í so mong ár heyði
verði úllagin, og hann bað um
eitt fríbræv fyri hann, so hann
kundi koma aflur og búgva
millum annað fólk. >Sum lað
nú gongur«, segði abbed Hans,
»vaksa born hansara upp til at
verða verri illgerðsmenn enn
pápin, og áðrenn langt um líður
fáa vit ein heilun hóp at drag-
Men
ærkabispurin svaraði, at slíkan
ikki
ast við haruppi í skøgini«.
illgerðsmann vildi hann
lata sleppa at vera millum friða-
búði niðri í dølun-
allar
verðandi
fólkið, sum
um. Tað var best fyri
varð
uppi í skógini: Men nú gjørd-
ist abbed Hans roysin, og segði
frá hvussu skógin stóð hverja
jólanátt, júst har, sum røvarin
»Eru hesi
partar, at hann
húði og segði hann:
illgerðsfólk ikki verri
tey síggja fyri eygum Guðs ríku
dýrd, so kunnu tey væl íkki
vera ov ring at fáa menniskjurs
enn al
Jólakjat!
Tey sum til jólar ynskja at
fáa ekstragott, ferskt, føroysktoksa-
kjøt, gott ferskt gimburlambskjøt og
góðar gásarungar biðjast bíleggja
í góðari tíð. Einki er at ivast í,
at hill jolakjøtid verður
at fáa hjá
Måltr. 89. J. LAMBAAÁ máltr. 89.
besta
Eg koyri
við nýggja persónbili mínum
soleiðis:
FIRSDAG:
Skopunar og aflur.
ONSDAG:
Skålavikår og út
Skålavik—Sands—
Skopun—Sands—
aftur Skåla-
vík frå >Smirlic.
TÓRSDAG: hátt
dag, men har afturat úr Skál-
avík frá >Smirlic
LEYGARDAG -Sands--
Skálavíkar og aftur, haraflurat
hvorja ferð >Boroyanes< kem-
ur úr Havn Sands,
uttanfyri hesa ætlan fast bilurin
altid við
fonstoðina í Skopun. Til Húsa-
sama sum tírs-
Skopun
Skopun—
at venda sær til tele-
víkar verður farið tá nakað er
at fara við og tilber.
Erlingur Dalsgarð.
nådi«. Ærkabispurin stóð ikki
fastur, men svaraði soleiðis:
yTað vil eg lova tær, abbed
Hans«, og nú smillist hann, Þat
tann dag tå ber mær eina blómu
úr jólaurtagarðinum í Geinga-
skógini vil eg geva tær fríbræv
> 5
fyri hvønn fridleysan illgerðs-
mann lú vill biðja fyri«. Munk-
urin skilli væl, at bispurin, lika-
litid
nakra trúgv til
sum hann sjálvur hevði
hella, ið revara-
men abbed
Hans tað;
akkaði ærkabispinum fyri hans-
at tað
nokk fáa
konan hevði sagl,
grunaði ikki hann
ara góða lyfti og segði,
lómu skuldi
fatur á.
Abbed Hans gjørdi sum hann
tað leið til
ikki heima á
hann
tevdi ællað og lá
ólar sat hann
Øved, men var ávegis lil Gøinga
sýslu. Eitt av røvarabørnunum
rann undan og vísti leiðina og
til fylgjusvein hevdi hann munk-
in sum var urtagarðsmaður, hin
sami sum fyrst rakti við røvara-
kellingini innanfyri kloystur-
múrin. Abbed Hans hevði longst
eftir at gera hesa ferð, og hann
var nú so hjartans glaður yvir,
at ferðin var komin í lag. Hjá
munkinum var lað ikki so,
hann var so góður við abbed
Hans og hevði verið illa við,
um (nd verið nakar ann-
ar og ikki ið fór við at
uppá abbed Hans, men
trúði ikki nakað av lí
rovarakellingin fortalt,
lað mundi helst vera uppá sned
fyri at elva abbed Hans til røv-
araholuna. Sum Hans
nå reid nordureftir, så hann at
allastaðni gjørdu ley til til jóla.
Í hvørjum bóndagarði var kynt
hevði
hann,
passa
hann
hevdi
abbed
upp í budstovuni, so har kundi
verða heitt til seinrapartin (tå
fóru oll í bað). Kjøt og breyð
í mongd varð innborid og hús-
karlarnir komu við stórum