Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-12-23, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 23. desember 1933síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

$ £ 2 ur if FRÆLSI Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr, á forsíðuni, síðu. avslåttur í prísinum. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT Við størri lýsingum fæst „Foroya Social-Demokratur“ sendir ollum lesarum sínum og teimum, sum í blaðnum hava lýst, tey bestu ynski um eini gleðilig jól. JÓLARÓSAN EFTIR SELMU LAGERLØF TYTT HEVUR J. M. S. HANSEN Røvarakellingin, ið búði í røvaraholuni uppi í Goingaskóg- ini var ein farin biddaragongd oman til tær bygd- ir, sum vóru á slotlum stoðum niðri í dolunum. Røvarin sjálv- ur var ein útllagin friðleysu? maður; hann tordi ikki at fara dagin sína út úr hesi skóg, men lá og lúrdi eftir teimum, sum vágaðu sær tann vegin. Um hetta mundið gjørdu fólk lítið av al ferðast har í norðara partinum av Skaane. Vildi tað nú so til, at maðurin einki kundi til matna í vikuvís, málti konan Hon veiða ganga sína biddaragongd. hevði fimm børn við vóru tey klodd í skinnklæðir, og skógvar teirra vóru av nævur, sær, oll og hvort hevði sín stóra posa å bakinum. Tá hon kom inn Í eitt hús, tordi eingin at nokta henni lað hon vildi hava, lí annars kundi tað væl verða, al hon selli eld á tað húsið, har hon ikki varð væl mótlikin. Revarakonan við sínum harka- liði var hildin vera verri enn bæði úlvur og bjørn, og meiri enn einaferð høvdu fólk verið freistað at forkomið teimum, men (ad var ikki gjørt, lí ley vístu fullvæl, at maðurin lá har uppi í skógini og hann læt ikki konu og børn vera óheynd um nakar gjørdi teimum mein. Sum ley nú gingu hús úr húsi og biddaðu, kom hon ein dagin til Øved, sum lá var kloystur. Við kloysturdyrnar lat hon vila av sær og kravdi mat; duravaktar- in lat eina lítla loku frå, og rætti henni seks rund breyð, eitt í part til hennara og born- ini. Meðan hon nú stóð still har við dyrnar, runnu børnini aftur og fram, og so kemur eilt av teimum og lekur í skjúrtið hjá henni at hon må endiliga koma og hevur funnið, — og mamman fór í stundini við honum. Kring- um kloystrid var ein múrur, sum vær bæði høgur og tjúkkur, men drongurin hevði sæð eina lítla hurð, sum stóð á glopp. Tá revarakonun kom hagar fordi hon hurðina heilt upp og fór inn, uttan at spyrja nakran eftir, so var hennara síður. Øved kloystur var tá fyristaðið av abbed Hans, sum var konur í at dyrka ymis urtasleg. Hann hevði gjørt sær ein kál- garð innanfyri múrin og júst herinn var tað konan kom, men hon steðgaði innanfyri dyrnar og slóð heilt bilsin. Hásummar var, og urtagarðurin stóð fullur av vøkrum blómum, ið skygdu bæði reyðar, gular og bláar fyri eygunum, men skjólt fór sum eitt gleðismíl yvir and- litið á kellingini, og fól fyri fól síggja nakað, hann sera gekk hon eftir tí smølu rásini, blómuræðini. munkurin hevði til arbeiðis at lúka ókrúlið burtur, var lað ið hevði sett hurðina á glopp meðan hann fekk ruskið sum var millum Tann sum út í køstin, sum var uttanfyri múrin. Tá hann sá revarakon- una koma inn við ollum fimm aftaná sær, kom hann rennandi og vildi hava tey at fara út úr garðinum; men konan lætst ikki um vón, hon gekk fram millum blómuroðini og leit útyvir allan henda vakurleika, har hogar hvítar liljur, og har vóru allir fagrir litir hvar hon vendi vóru sær, men munkin lætst hon sum hon íkki sá. Munkurin helt lí at hon íkki hevði skilt hvat hann segði, og hann vildi laka í armin á henni og beina hana út, men hon sum hevði gingið bogin við posanum å ryggin og bakinum, ræltli nú á hon hvasst var eygnabráið, lá segði: >Ég eri rovarakellingin úr Gøingaskøgini, rør meg, um tú torirl« og lað hon hevdi sagt hetta, at hon helt seg vera lika ivaleysa í at gaanga i friði, hevdi sagl at hon Dan- mark. Munkurin royndi kortini sást, tå sum um hon var drottning av at forða henni, tó tosaði hann høvisliga nú hann vitsli hvor hon >Tú mást vita, røvara- kona«, segði hann, »at kloystrid eitt munkakloystur og landinum var, helta er al eingin kvinna í hevur loyvi at koma inn um henda múr. Fer tå ikki nú lín veg, so verða munkarnir illir við meg, lí eg havi gloymt al lata hurðina aflur, og eg veri kanska koyrdur bæði úr kloystr- inum og úr urlugarðinum“. Hella legði rovarakonan einki í, hon gekk bara longur fram og kundi ikki fáa eyguni frá ollum hesum vakra hon sá. Tá vilsti munkurin einki annað ráð enn al fara inn í kloystrið eflir hjálp. Hann kom aftur við eyvnagóum munkum, så, al, nu var lveimum og røvarakonan ikki spæl. Tá bretti hon sær á og selli føturnar fast Í, og ógvuliga harðmælt var hon, lá hon lovaði hevnd yvir leir og kloystrið, um hon ikki slapp at verða í urlagarðinum so leingi henni lysti. Munkarnir hildu fyri, at teir ræddust hana ikki, og hugsaðu bert um at keypa hana út Tá gav hon seg al rópa og skríggja alt hon var hon klóraði og beit gjørdu børnini, so lað endaði vid, at munkarnir mállu dvína, og fóru við ferð yvir mót kloystrinum. Har møttu teir abbed Hans, sum hevði hoyrt hetta óljóðið og nú kom at vila, hvat ið var áfatt, Teir ment, og og samauleiðis JAVNAÐUR måltu nú siga sum ver, al røv- arakellingin var komin inn og, leir vóru ikki menn al fáa hana út aftur. Abbed Ians setti al teimum, lí leir høvdu viljað brúkt makt, og forbeyð fara eflir hjálp, hann bað leir leimum at fara aftur til arbeiðis, og tó al hann var gamal og visaligur. tók hann ongan við sær uttan urla- garðsmannin, og fór so oman i urlagarðin. Tá hann kom har oman, gekk revarakellingin aft- ur millum blómureðini, og hann var bilsin yvir at síggja hvussu helt hon huglikin hon var. Hann seg vera ivaleysan i, al aldri í lívunum hevði sæd nakr- kortini an urlagarð, og gekk hon har og nikkaði til summi, bædi Salvie, Rosmarin og fl. sum um hon kendi tey væl, sumt kendi hon ikki og rysti tå vid høvdinum. Abbed Hans elskaði urtagarð sín mest av lí, sum hoyrur til her á jorð, og hvors virði ikki rokkur longur. fremmanda hann So ræðulig henda kvinna så ål, so kundi ikki lata vera at gleða seg yvir, at hon hevði barst við Irýggjar munkar fyri at sleppa at hyggja í frið al urtum og blómum. Hann fór yvir til hennara og spurdu blíðliga, hvat dámdi urlagarðin. Rovarakonan henni vendi sær knappliga um móti abbed Hans, tí hon væntadi einki golt, men tå hon så hans- ara hvíla høvur og hvussu bog- in hann gekk, svaraði hon heilt kom inn spakliga: »Straks eg helt eg meg ongatid hava sæd nakað so vakurt, men nú síggi eg nokk, at hesin ikki er so vakur, sum ein annar, eg veil um“. Abbed Hans heyrði helst væntað eitt hann hoyrdi, at hevði sæð ein urlagard, sum var vakr- sær annað svar. Tá rovarakonan ari enn hansara, rodnaði hann um undir liðini á honum, hevði at konuni og „Hetta er Hans tú talar við, hann, kinn. Munkurin, sum slóð segði : abbed sum sjálvur við idni og mødi hevur savnað saman alt id her vakur veksur. ÉØIL vita, at so urtagarður finnst ikki í hesum landi, og lað semir seg ikki fyri leg, sum livur í tí villu skóg heila árið runt, at døma um arbeiði hansarac. »Ikki seti eg meg til dómara, hvorki yvir hann ella teg«, svaraði røvara- konan; veg sigi bara, at kundu tit fingið 9 sum eg teinki uppá, lá vildu til 5 rivið upp við rót alt tað, sum hin urlagarð at sæð, her veksur og tveilt tað burlur sum ókrúld Urtagarðsmaðurin var næstan líka støllur av ollum, id her vaks, sum abbed Hans sjálvur, og tá hann hoyrdi hvat hon segði, skar hann í ein háðandi skellilátur. >Hatta sigur tú bert til at arga okkum !< segði hann. »Tad man helst vera ein prýðu- ligur urtagarður tú hevur gjørt (ær millum furutrøini upp Í Goingaskógini! Eg tori seta sáls mína sælu uppá, at tú ongatid fyrr hevur verið innanfyri nakr- an urtagarðsmúrda. Rovarakonan rodnadi av barmi tí teir ikki vildu trúgva henni, og hon segði: »Tnd kann væl | Leygardag hin 23. decembir 1933. BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjodringsårid Porto, Bladid | , verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum 7 aft] ; , P PG . . og skrivstovuni. Telf. 143. | at hetta er fyrsta ferð, eg eri innan fyri ein urtagarðsmúr, munkar, eru heilagir menn, áttu væl at vita, vera, men til sum jú at hin stóra Geingaskóg hverja hin fagrasta kunna halda Vit, sum sæð lað blåmur so gað av«. jólanált verður til urtagarð fyri al fødingardag Harrans. bågva í skógini hava hvert ár; ja, sæð vakrar, at eg ikki havi vá mær at slita eina einastu Munkurin abbed skuldi vildi svara henni, Hans gjørdi lekin, Abbed Hans hevdi á sínum barnaárum men at hann tiga. hoyrt, at skógin lat seg í høg- líðsskrúð jólanátt. Hann hevði ofta ynskt sær at fingið tað at hevði tað sæð, men ongatíð eydnast honum. Nú bønadi hann røvarakonuna at koma eftir sær, ella senda. eitt av børnunum at visa honum vegin, so skuldi hann ríða niðan til rovaraholuna einsamallur, og aldrin skuldi hann siga nokrum, frá, hvar tey búðu, men hjálpa og samsýna leimum alt hann var mentur. Revarakonan segði nei, lí fyrst hon hugsaði um mannin, at honum kundi verða fári fyri hond, um abbed Hans fekk at Var, vila, hvar hola teirra men hugurin til al vísa honum hin urtagarð, sum var so nógv vakrari enn hansara, hevði so nógva makt, at hon játtaði. >Ikki mást tú hava meiri enn ein við lær«, segði hon, »og so vist sum tå ert ein heilagur maður, mást tå lova ikki at brúka svika Tad lov- aði abbed Ians, og so fór kon- men hann pálegði an sín veg; urlagarðsmanninum, nevna eitt orð um hetta, tey høvdu avgjørt, {í hann fryktadi fyri, al munkarnir ikki vildu lata hann, sum var gamal og ússaligur, fara niðan í skógin til røvarin. Sjálvur hevði hann ikki. ætlað at tala um hetta við nakran; men nú bar tað so á, at sjálvur ærkabisp- urin í Lund, Absalon, kom ferðandi til Øved og lá har eina nált. Tá abbed um sín urtagarð, kom honum i Hans vísti hor- hug, hval rovarakellingin hevdi sagt, og munkurin, sum gekk við sítt arbeiði, hoyrdi nú, al hann fortaldi ærkabispinum, um rovarin, sum í so mong ár heyði verði úllagin, og hann bað um eitt fríbræv fyri hann, so hann kundi koma aflur og búgva millum annað fólk. >Sum lað nú gongur«, segði abbed Hans, »vaksa born hansara upp til at verða verri illgerðsmenn enn pápin, og áðrenn langt um líður fáa vit ein heilun hóp at drag- Men ærkabispurin svaraði, at slíkan ikki ast við haruppi í skøgini«. illgerðsmann vildi hann lata sleppa at vera millum friða- búði niðri í dølun- allar verðandi fólkið, sum um. Tað var best fyri varð uppi í skógini: Men nú gjørd- ist abbed Hans roysin, og segði frá hvussu skógin stóð hverja jólanátt, júst har, sum røvarin »Eru hesi partar, at hann húði og segði hann: illgerðsfólk ikki verri tey síggja fyri eygum Guðs ríku dýrd, so kunnu tey væl íkki vera ov ring at fáa menniskjurs enn al Jólakjat! Tey sum til jólar ynskja at fáa ekstragott, ferskt, føroysktoksa- kjøt, gott ferskt gimburlambskjøt og góðar gásarungar biðjast bíleggja í góðari tíð. Einki er at ivast í, at hill jolakjøtid verður at fáa hjá Måltr. 89. J. LAMBAAÁ máltr. 89. besta Eg koyri við nýggja persónbili mínum soleiðis: FIRSDAG: Skopunar og aflur. ONSDAG: Skålavikår og út Skålavik—Sands— Skopun—Sands— aftur Skåla- vík frå >Smirlic. TÓRSDAG: hátt dag, men har afturat úr Skál- avík frá >Smirlic LEYGARDAG -Sands-- Skálavíkar og aftur, haraflurat hvorja ferð >Boroyanes< kem- ur úr Havn Sands, uttanfyri hesa ætlan fast bilurin altid við fonstoðina í Skopun. Til Húsa- sama sum tírs- Skopun Skopun— at venda sær til tele- víkar verður farið tá nakað er at fara við og tilber. Erlingur Dalsgarð. nådi«. Ærkabispurin stóð ikki fastur, men svaraði soleiðis: yTað vil eg lova tær, abbed Hans«, og nú smillist hann, Þat tann dag tå ber mær eina blómu úr jólaurtagarðinum í Geinga- skógini vil eg geva tær fríbræv > 5 fyri hvønn fridleysan illgerðs- mann lú vill biðja fyri«. Munk- urin skilli væl, at bispurin, lika- litid nakra trúgv til sum hann sjálvur hevði hella, ið revara- men abbed Hans tað; akkaði ærkabispinum fyri hans- at tað nokk fáa konan hevði sagl, grunaði ikki hann ara góða lyfti og segði, lómu skuldi fatur á. Abbed Hans gjørdi sum hann tað leið til ikki heima á hann tevdi ællað og lá ólar sat hann Øved, men var ávegis lil Gøinga sýslu. Eitt av røvarabørnunum rann undan og vísti leiðina og til fylgjusvein hevdi hann munk- in sum var urtagarðsmaður, hin sami sum fyrst rakti við røvara- kellingini innanfyri kloystur- múrin. Abbed Hans hevði longst eftir at gera hesa ferð, og hann var nú so hjartans glaður yvir, at ferðin var komin í lag. Hjá munkinum var lað ikki so, hann var so góður við abbed Hans og hevði verið illa við, um (nd verið nakar ann- ar og ikki ið fór við at uppá abbed Hans, men trúði ikki nakað av lí rovarakellingin fortalt, lað mundi helst vera uppá sned fyri at elva abbed Hans til røv- araholuna. Sum Hans nå reid nordureftir, så hann at allastaðni gjørdu ley til til jóla. Í hvørjum bóndagarði var kynt hevði hann, passa hann hevdi abbed upp í budstovuni, so har kundi verða heitt til seinrapartin (tå fóru oll í bað). Kjøt og breyð í mongd varð innborid og hús- karlarnir komu við stórum