Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-01-09, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 9. januar 1934síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

FRÆLSI -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT JAVNADUR BRÓÐURSKAPUR Krossvegurin — kjørbreytin. Soleiðis eilur ein lílil soga, eg læs nú ein dagin. Hon sigur okkum um tveir brødur, sum ill ar komið ímillum, men sum funnust aftur, við lað at:aunar viltist í kavarokinum og kom á tann krossvegin, sum leiddi hann til håsini, har bróðurin bådi, so lann semjan, báðir innast inni longdust eflir, kom í lag. — Í tí gomlu trøllasøguni hoyra vit, at vilt tú hava trøllini, tær óndu maklirnar at gera leg rik- an, skalt lå seta leg á krossvegin, kjørbreytina, við bakinum móti kirkjuni. So koma trøllini og luða dýrgripir ullan um leg, og ert tå ikki meiri heppin enn nakað menniskju kann vera, fara ley við tær og tå ert teirra ogn við kropp og sál. — lívi okkara Mangar ferðir í standa vil á krossveginum og mugu velja hogru ella vinstru, vegin til eydnu ella óeydnu. — Ov ofta taka vil vegin sum leiðir okkum út í óeydnuna, av óvitsku ella við fríum vilja. Eitt nytt ár, ið byrjar, er ein tilikur krossvegur. Her stendur tað til veg vil okkara at velja, hvønn vilja gangan, vegin lil eydnu fyri okkum sjálvi, okk- fólk, ímóti. - ara okkara land ella tvørt Teir glitr- andu dýrgripirnir eru oflast ikki annað enn ein sjónhvorving, og fylgja vit lí leiðini, har leir standa og veitra og sign: kom og tak okkum, vit eru eydnan, lívið so vil tað, sum vil lesa tað í sog- tú lráar eflir, vil eru unum, vísa seg, at tað glitrandi gullið og gimsteinarnir ikki er annað enn spønir og lorv- konglar. — Annað hava trøllini ikki at geva okkum. Hetta nýggja árið, sum nú er byrjað, og sum vil enn ikki vila nakuð um, gott ella ilt, setur krossvegin opnan fyri okkum, vegin til frama fyri Foroyingar ella vegin ål í tóman heim, og hann leiðir okkum ikki á nakað mål. — Hill: ævinliga stríðið í politikki, sum nú hevur staðið her hjá okkum, ikki á tað við at meiri leiðir okkum mál, verður einans elva stríð og klandur. Vit mugu finna hvonn annan og koma á samt um at arbeiða til frama okkara lítla sjålvi upp, so bara ræðið liggur fyri fólk og ikki eta okkum 5 lurt og skarpt eflir og sýnir eftirlíðini, at her búðu einaferð Foroyingar, sum „aad sig selv til sidst“, ótu seg sjálvar upp í nyltuleysum klanduri. kitt lítið fólk sum vit hevur ikki ráð til at stríðast í staðin Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Nr. 2. | 20 oyr, á 3. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. Allir Føroyingar eiga at ferðast og taka góðs við »Fjaldrinum" og eykaskipinum "b SKIPAFÉLAGIÐ FØROVAR fyri at arbeiða, tað hevur ikki ráð til at ganga vegin út í lóm- an heim, úl í lað bera einki, lí tað allir dýrgripir umskeplast til sponir endar við, at okkara og torvkonglar. Førovar eru eill lítið fålækt verður tað, álli at land, men fátækari um alt tað arbeiði, sum dis- NO hjå okkum al ] verið gjørt til less frama, burtur í mast Osemju. liggja fyri mál liggi røkja, og tó at tíðirnar eru ringar og oftast hava verið tað — kann nakað gerast pen- ingaliga sæð, um semja fæst í lag. Á løgtingi eru mál frammi um okkara jarðabrúk, um eina umvæling av skúlaviðurskiftum, inn- og út- um broyting av fr., men einki gerst Vit tak (Ia handli o. s. - og hví? standa á krossveginum, rættu leidina! Okkara fiskiskapur jú, ikki, her skal eg veil um eg røda nakað um hetta evni, her skal kann henda nakað fyrireik- ast fyrst. — Viðvíkjandi Gron- landssiglingina er ivaleyst einki at vit eins og Per Gynt yvirfyri ti beinleiðis, her standa era J óvinniliga: »Gakk uttanum Per«! ljóðar tað lil okkara eins og lil og kanska vit finna hansara eina leið ultanum!— Her verður møguligvis eisini eilt mål, sum løgling okkara kann gera nakað við — hvor veit. — Eg vildi fegin losað eilt sind- ur um socialismu her í Foroyum Føroyar i hesum viðfangi. eill land, og eitt fá- eru kapilalleyst Foroyingar í eill og alt tækt fólk, sum livir sítt strevna, sparna, ofla gleðisleysa lív, hjá leim allarflestu er tað úr hond- mi í munnin. — Socialisma hjá lí ikki verða gallrópið um »Kapitalis okkum her á landi má mens Forbandelse«, søcialisman folki: okkara land upp eftir, læra tað at fúa sum land og sjógvur gevur og er hjá okkara at arbeiða mest møguligt út av ti, leggja allar kann gevn, og al Få árar yvir borð við hesum måli fyri eyga. — | | Tirsdag hin 9. januar 1934. Socialisman skal vísa okkara | fólki vegin til mentan, at finna | á krossveginum ta leiðina sum | | peikar at einum máli. M. Á bygd og í býi. Á ferð. »Vetradagurin í eini foroysk ari úlbygd kann veru ófysus- ligur« nakað soleiðis stendur ul lesa; og satt er lað, al líkna vit saman eina lítla bygd við spjaddum húsum og Harnina, er munurin á mangan hált stórur. lyjøgnum langar tíðir hevur verið klagað og deilt yvir, | hvussu ringar og skitnar okkara getur hava verið og eru her i Havn; men hvussu ringar lær so eru, er tó slórur munnr millum lær og vegir og gølur í | eini småbygd. - litil annað smådrongur, var einki | ljós á golunum her í Havn enn tann glaman, ið skygdi | | út úr húsum gjøgnum vindevgu | og einar ella aðrar dyr, id vóru upplatnar. Men so fingu vit lær lykltirnar, sum oll tilkomin fólk minnast, ja meir enn her væl so tað var eill framstig, ið | munti!! Men í leim foroysku smærru bygdunum er enn einki ljós á gølunum húsanna millum, so ein má hava lyki við sær, um hann hevur ørindi úti á kvoldurlíð. Tað er soleiðis mangl, ein saknar, sum vandur er við al búgva í Havn, lá hann kemur út á bygd, soleiðis sum viður skiflini enn eru har. Men einaferð verður væl annarleiðis allastaðni - fá ansurin fyri framsligi vaknar og ley peninga- | lign vidurskiftini verða betur. | Mangar av leim småu bygd unum eru enn so illa fyrireik lítið og Innløkurnar eru aðar peningaliga, al einki gerst. smáar, og lo at skallurin er høgur, hægri enn væl er, fæst lítið og einki í lag av li, sum eigur at verða gjørt til gagn fyri oll. Men líð skal lil verður peningastandurin betur, alt, og vil nógy fáast í lag av li, sum | enn torvar, og hjá teim ungu vil ansurin fyri lí gagnliga og tí líðarhóskandi mennust meir og meir lað sæst manga | ella síaðni, at hann vaknar løngu er vaknaður. | Undarligt er tað at sila Í tí lítlu bygdakirkjuni og hoyra ein ungan Koroying lesa lestur, og | hoyra bygdarfólkið syngja sálmar 1933 Sålm- vokru, gomlu alt á donskum nú árið er við at verðu á enda. arnir eru teir Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Tell. 143 | 8. árg. donsku jólasálmarnir, oglesturin | nakrantíð hugsaði tær til. Vek er góður, og alt er væl hóskandi | barnið í bæði eldru og yngru í eini danskari kirkju, fyri donsk- | og tú hevur ley í hondum og um fólki men lad er í Før- | vinnur ley fyri lí góða, tú hevur ovum vil eru, millum foroyskt | ll teirra at geva teimum. Um fólk hesi jólini kundi ein síggja dømi Arbeill og strevað hevur verið | uppá hella ymsa staðni. fyri at: fáa foroyskum máli rætt | Gamal maður á ferð. í Føroyum, ískúla, í kirkju. alla staðni. Í skúlan er tað komið, og har hevur tað givnan Aktieselskabet tiknan (1) rætt út fæsir. Efti - langt stríð hevur tað fingið Thorshvn. Mælkeforsyning ingið & úr Margarinefabrik 1908 —1933. ella sigst lað at: hava loyvi til al koma inn um kirkj ugált ella taka vil Í mist lá vit hugsa so? »Ritualini« eru »nuloriserndi«, sálmarnir eru til, Soleiðis eitur tuð hálíðarritið, og lestrabokin er undir prenting, | > sum í hesum døgum er komið so hon skjótt kann takast (il 43 S] út vegna tess, at henda, eftir brúks. Lat okkum fáa sálm- okkara viðurskiftum, stóra fyri- arnar prentaðar, og fólkið lekur , SA OR Í | = tøka nú hevur staðið í 25 ár. — teir og »autoriserar« leir við at ; ; Fim og tjúgu ár er ein long í il sín: (rigs gera (eir Ul sina oøn, og (0 , : : | i D B 5 líð, í leim er maður borin í mær ikki gevur okkara fóll La : SM sb ” | heim, vaksin upp og næsta lið frå sær aftur eilt einasta pelli , ! | komið til, í teim er mangt hent av lí, lað er vorðið gott við. og mangt umskift, sum Tróndur lái sálmabókina prentaða so segði. kisini her hjá okkum skjólt, al hon er liðug um somu | er nógv umskift í teim árum, líð sum lestrabókin, so alt for- | . ; | og kann henda, at tað kennist ovsk folk kunna sila í kirkju | . i : | eina mest her í Havn — tø vit teirra og fáa tað, tey byggja teirra | . ag ; 8 Ha BEJA Í | vita ikki reiðiliga víst, men andiliga, krisliliga, lív á, í teirra | R R sú | helst man tað vera so. egna máli. Lat um næstu jól | oj; a ; i | Vid øldarskiflid og nakað jólaboðini ljóða til oll, ið hava fram um tað gekk neyvan dagur hug at hoyra ley, á lí máli ; , , 3 .) | yvir høvdid, ultan bátar úr sum allir vit Forovingar velska bygdum sóust her, tó altid ymsum mest«, at ørindini ikki vóru so Har danskur prestur er, má | | ) | slór; men farast lil Havnar hann væl nýta sítt mål í talu . málli, um vara skuldi flytast til síni, annað er ikki at hugsa um Á . A 5 og frå — og so var lad »drop- enn á sinni; men alt hill kann | ; Aur ilt; | in«, hann fekk maður ikki uttan verða førovskt, og eg veit, alt |. : on > | i Havn. — Ur Sundalaginum, einastaðni her á landi hevur | PE av Skálafirði og allastaOni har danskur prestur nvlt førovskl j : po um leið vóru båtar dagliga her »ritual« við brúðarvígslu, og R Á | við bryggjuna, úr ødrum ovggj- ikki segðisl nakað vera at finn | . | um og plåssum var eisini ofla ast al. Har foroyskur prestur fóll tó sjálvsagt íkki á í SN í að IKK Þú er, gongur lad av sær sjålvum, » gongur lað av sær sjálvum hverjum degi, lað mesta var 6 har kunnu fólk altid fáa for Í norðanífrá. So kom »Smiril«, oyska gudstænastu, og lað er sum tá fór víða um, og so, fyri ein royndur lutur, at foroyskt | ú. 25 árum síðan, kom hin mál í kirkju ikki slyggir fólk sloðugi molor- og dampbáta- burtur lvorl ímóti! ferðin um Skålafjørd og Sunda- lagið í lag og hevur staðið við síðan til dagin í dag. | Tad er Mælkeforsyning«, ið »Thorshavns hetta Syndarligl er tað, hvussu lítið felagið hevur verið gjørt víða um í fær Førovum fyri at gleða gomulog | í lag, og síðan hevur rætt sínar ung, og lað er ikki fyrr enn ein | armar longur og longur út, nú sær, hvussu lætt tað er al skapa } næstan kring allar Foroyar. var at fáa í lag eina (Is-Mejeri) Havn, ti altíð varð klagað uppá gleði hjá stórum og smáum, at | Byrjanin ein falar tað stóra spellid í ti, at | mjólkasolu her í einki er gjørt. Palað og skrivnd verður um, | mjólkatrot, og henda mjólk hvussu ræduligt tað er við ollum | skuldi fúnst úr bygdunum norð- brennivins-drekkarfinum, og | anfyri, úr Sundalaginum og har svrgiligt er, so ringt tað er manga- | um vegir. Til tess skuldu staðni — men hevur nakað verið | båtur fåast, ið gekk stoðugt úr gjort fyri at fáa fólki eina fillliga | Havn, norðureftir og aftur, dag stulllign stund íslaðin fyri? Tað | um dag. At hetta kundi bindast við at | saman við posiflyling, var eyð- heilt Key pmannahav n er ikki nóg mikið gjørl dundra og prædika ímóti ollum | vitað, og varð lí á post- hesum ljóla, nei gev fólki nakað | stjórið í við annað, nakað sum stullleikar | bøn um studning og lán, tí her leim og lå vinnir meir, enn tå | lá beint fyri at fáa belri post- rt TT 5 mm