týsdagur 23. januar 1934síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
-FØROYA-
SOCIALDEMOKRAT
BRODURSKAPUR
JAVNADUR
20 orr. ú 3. og 4.
Nr. 4. |
Lysingaprisur fyri petitreglu: 30
í síðu
avslåttur í
ovr. á forsíðuni,
Við størri lýsingum fæst
prísinum.
Tirsdag hin 23. januar 1934.
| Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið
verður bilagt á posthúsinum, br:
krivstovuni Telf. 143
Porto. Blaðið |
evsavnarstødum |
8. árg.
Socialisma
i
Føroyum.
»Famtidnrleidin«, soleiðis
ljóða orðini, ið stunda uppi yvir
uppritinum í >Tingakrossure av
harra Edw. Mi-
eini rødu, sum
tens hevur hildið á einum fundi.
Uppritid stendur í blaðinum fyri
miðkudagin tann 10. januar.
Vil
við al kritisera hesa
skulu ikki geva okkum m
roðu í síni
heild, vit eru ikki slórvegis vani
okkum stríðið
at blanda uppí
millum teir tveir politisku flokk
arnar í Førovum, vit hava mest
roynt at røkja okkara egna star
og hava ikki verið vanir at
leypa á hinar.
Men
harra Milens sigur her
nakað um socialismu í For-
ovum, sum vil fegin vilja siga
nøkur orð um — ló ikki fyri
tað, nylla er eingin f al siga
nakað, so belur var at lagt.
Tad er salt, at socialisman,
sum parti, er nýggj í Foroyum,
meðan hini parlíini skjótt hava
baki; men >Tinga
mong ár á
krossur« hevur f sínari tíð verið
talsmaður fyri hini socialu hugs-
anini, men stríðið ið byrjaði í
1906 førdi >Tingakrossurs inn á
eina aðra leið, sjålvstyrisleidina,
og alt annað, oll onnur hugsan
målti víkja fyri hesum nvggja
stríðinum: sjålvstyri—samband.
Men hetta uppslitandi stríð
hevur ikki ført land og fólk
okkara fram til eydnu, (vort
ímóti bara ål í storri og størri
fløkju — og „framtíðarleiðin“
liggur enn so døpur sum nakt
antíð.
Milens sigur, al „fað var ónýtt
at storna henda flokk“. Í,
man ind nú vera so? lr lad
ikki nelupp neyðugt al koma
inn á eina leið, sum hevur eilt
annað endamál enn bara hetta
uppslílandi stríðið, sum enn
einki annað hevur fort við sær
enn at klúgva okkara fólk
sundir í (veir partar, ið standa
móli hvørjum oðrum við hali
lýsandi ål úr eygunum utlan
yvirhøvur at vila, hvat ti
stridast um!
Socialisman hevur sum vil
her eflir evni hava roynt at vísa
lað til
fyri framsligi: til gagns fyri tað
endamál at arbeiða
almenna; hon hevur eilt annað
endamál enn yrkisleyst stríð.
„Socialisman hevur jú til
fyrsta hovuðsmál at avtaka
allan ognarrætt, herundir ogn-
arrættin til produksjónsmidlarnar,
tað kallast, altso til
og skip, og leggja tey undir tað
sum jørd
almenna, men hon so lítið
hildin fram
at tað er skeirt av hesum flokki
var
og er tað enn
at hefta hetta navn á seg“. So
leiðis sigur Milens, og tå hann
slýur
Ð
hella, so veit hann, al
lað var ley ræðuligu viðurskifti
í flest
beiðarin var beint út trælur hjá
ollum londum, har ar-
arbeiðisharrunum, sum gjørdu,
at ordini um, at „allur ognar-
rættur, herundir *ognarrætturin
til produksjónsmidlarnar, skuldi
leggjast undir tað almenna“,
undir statin, sum skuldi gerast
Arbheið-
arin var jú trælur, arbeidisgev-
einasti arbeidisgevari, -
arin tók allar inntøkurnar a
arbeiðinum, og arbeiðarin
eins og aðrir trælir fekk fyri
silt mangan ómenniskjansliga,
uppslitandi strid so lítið, at lad
bókslaviliga hvorki var lil al
liva ellu dovggja av.
Vil vita
hevur ikki verið her í Førovum,
væl, at heila skil
men hugsanin hevur eina og
aðra slaðni verið lítið mætlari,
og orðið slava hevur í Foroyum
verið nytl um arbeiðarar. Al
vidurskiftini í úlheiminum í
vorðin,
okkura døgum eru so
at hjartaliga kundi verið neyð-
5
varð givið
lað
kunnu øll tl. d.
ugt, at alt stórverk
undir lað almenna, veil
Milens, og vil
nú lesa um ta ræðuligu ólukku
kolngrøvini niðri i
fo fi stóru
Bøhmen „Nellson-grovin“ i
110 arbeid
arar eru deyðir hin ræðuligasta
Ossegg har o. tu.
Hlvusso vorðið slýrið
við hella
sæst av lí, at hevuðsstýrarin
Generaldirektoren
leim slýrandu monnum, ingeni-
dey On.
hevur verið kolaverk
og seks av
ørar og arbeiðisleiðarar, eru
fastsellir, og her hevur so sann-
„hitt almenn“ ikki stýrt!
Og lønin, id arbeiðarnir fingu
iliga
»
arbeiði í kolagrav
unum, 13 krónur
danskar um vikumna!!
Soleiðis er vorðið í mongum
fyri leirra
Var
londum, og eingin skal taka fyri,
hetla al
ikki so
at ikki vit eisini læra
kenna onkumlíð, um
ringt.
A socialdemokratiid í okkara
líð — Í. d. í alls
allar
Danmark
íkki hugsar um at taka
ognir frá menniskjunum og
leggja alt inn undir tað almenna,
veit Milens og vila ivaleyst ley
nógvu innanfyri lann flokk, ið
lýddu á rødu hansara, og helta
átti tí ikki at: verið sagt og nýtt
sum agilasjón í Foroyum!
Eingin socialdemokratur í Før-
d. í Dan-
uppá al
ovum líka lítið sum |.
mark”) kundi funnið
líkið jarðaleigin ella skipspartin
frå honum, sum hevur strevast
og slilid fyri al koma sær fram
til al verda sjålvbjargnir og seta
»fot undir egið borð<, tvørt
ímóti! vat verður ikki í Dan-
og hansara
kul
*) Tískland vid Hitler
íkki millum
stýri roknast
turlond longur
mark og í komandi líð í Noreg
gjort fyri at hjálpa fólki til
aliso (il at verða
Men lat
talan er
sjálvhjálp,
sjálvbjargin.
okkum nú, eftirsum
um jørd og skip, fara at: kanna
eflir, um lad ikki mangan hevði
verið belur, um jørdin og skipið
un, soleiðis ul
tað til
var almenn o
maðurin hevdi brúks og
að ikki var ogn. Sjålvsagt málli
að vera greitt soleidis, al skip
ella jørd ikki kundi verða tíkið
roklaði
frá honum, hann
lað
jålptur a
tm)
væl, og al hann varð
hesum sama al
menna, um hann kom undit
óhapp eitl ella tvey år uttan
egna skuld.
Tá slóð mangur maður enn
við síni jørd og sínum skipi,
meðan hann nú, um óhappið
kemur eini tvey ár, missir all
tað fer fil bankan, spari
kassan ella til reiðarin „fyri
keks", sum ley plagdu al siga.
Ílovuðslesturin í
ing« er
— í jørð, í skipum, í húsum og
mangan, at »Sagfører
begærer Tvangsauktlion«
hvort av sínum.
Æra veri leimum ollum, sum
vilja koma sær fram (il at:verða
sjálvbjargnir, teimum sum hava
arbeilt og slitið eill heilt liv
fyri at fáa dyrkað sær eilt kú
fóður evrvikum og ring
upp ur
ari jord; æra veri leimum sum
slila við
mikið, at leir fáa bygt sær eini
ella
skipi.
hús fáa sær part í einum
Men lá dreymurin um
skipið ella aðra ogn ein vakran
dag endar við, at tey saman
spardu oyruni, sum í skipinum
slóðu, eru farin at tramanum
til, lá var belur, at onganlíð var
droyml!
Sum áður sagt: Æra veri
teimum, sum løgdu eitt lívsyrki
í al taka sær eina (rød upp úr
haga, men nú verður mong ein
troðin avlikin og onganlíð
haki settur í; og at fáa sær skip
uppá slalslán og so lata tad all
a sum lad vil og kann
tat, skipssmiðju og mo-
sviðan Í
lað
torsmidju um at bera
felagsskapi mundi
kanska ikki verið betur, um lað
almenna slóð sum eigari og læl
skipini (il menn at dríva, sum
vóru at líta á?
„Tað er óivað ikki ornógv
sagt, at socialistar eru mest-
sum eingir í Feroyum“, sigur
harra Milens, men må tordi
verið, af hann mistekur seg; vil
halda tvørtimåti, at teir flestu
Foroyingar eru socialistar, so-
leiðis sum vil uppfala socialism
una: arbeiðið fyri at ley ordini
sannheil; har í
verða »( )g da
|
|
|
}
I
|
Í
|
Í
>Dimmalætt- |
|
|
Í
á , |
Snørl og vinna SO í
|
Risdom vi drevet det vidt, nam
fan har for meget og færre for
lidt«,
gerast skal soleiðis, sum Milens
Men vit meina ikki, af
hevði á orði í loglinginum
sjálvsagt uppá háð at allar
innlokur fara saman í ein kassa
og so verða býllar sundur aftur,
javnt til oll ja, helta hevdi
verið „jarnaður“, ið dugir
Vit hugsaðu, og vil hava eis
ini sagt lað, at millum vitugt
fólk er lann hugsunin ikki til, at
socialisma er hetta at:býta all
javnt, og at orðið jarnaður
í lad aflur,
hella í
merkir tað; og vil sigi
al ikki er rætt at nvla
agilasjón, herernóg av fåkunnu
frammanudan. Og lat okk-
tað
skrivað
um siga nú, at vildu vil
sjálvslýri í
tilfari
farið at um
Førovum, var ivaleyst av
at fingið men Milens og alli
sjålystyrismenn skulu vila, at
vil, redaksjónin av Forova So-
cialdemokrati, ongantíð hava
verið ræddir fyri al siga sann
leikan, við hava ongantíð krógvað
ella
Jú, Føroyar treingja til at, so
okkum okkara hugsan.
cialisma verður talað í hvorjari |
vrá, lí socialisman er hilt old- |
argamla kravid um menniskja-
rættindini, um eins rætt fyri øll
i øllum livsins viðurskiftum
hetta er hon í síni innastu rót.
(å Milens sigur, al teir, sum
her hjá okkum hava nevnt seg
javnaðarmenn“ ikki hava præ
dikuð læruna um al javna úl
og um al taka allan ognarrætt |
frá lí einstaka, so veit jú Mitent,
sum vil áður havn ságt, al soci
lisma nú og fyrr á mangan håll
bædi líbelur og lí-
1931 og 1831
er brovll
verri ti millum
er slórur munur á so
háll, men enn reslar óendiliga
nog
Vi menn her nevna seg við lí
íslendsku navninum »vjavnadur«
er lydningarlevst, leir um lað,
men leir socialdemokratar, sum
her á landi hava verið frammi
hava
á tingi og á fundum, iva- |
forimuni tað
eft roynl
leyst
bí ( ikki staðið aflanfvyri
sambands- og sjålvstyrismenn i
dugnaðskapi og góðum vilja í
teirra offentliga yrki.
Oy lat okkum so enda við al
spyrja, hvussu lað ber lil, al |
|
sjålvstyrismenn, tann flokkurin |
sum Vit hava tråd var tann
„intelligenti“ parturin av ti før-
oyska folkinum, og var tann mest
frísinnaði parturin, attað er hann
sum ber hesa gomlu mosagrøgvnu
søguna fram, um socialdemo
kralarnar sum vilja taka alt frå
teim sum hava strevad seg fram
til at eiga eill oyra.
SÆ
mangan |
Frá ríkisdeginum.
Okkum er sent henda frá-
greiðing um „Foranstaltninger
vedrørende Jordens Dyrkning og
Forbedring. Til Opdyrkning og
Indhegning af Opdyrkningsjord
paa Færøerne. Svarskrivelse:
Landbrugsministeriet. Køben
havn, den 7. December 1933.
Under Henvisning til Udval
dets Skrivelse af 25. Oktober
d. A. skal man fremsende ved
lagte gennem Færø Amt ind
henlede Beretning med Bilag
om de Arbejder vedrørende Op
dyrkning og Indhegning af Op
dyrkningsjord, hvortil der er
lilskud í Finansaarene
g 1933—314.
Kr. Bording.
I. Wilcke
Nil Folketinsels Finansudval:
givet
Bilag,
Foroya búnaðarfelag.
havn, den 21. Nos
| Til Færø Ai
Í Anledning af ]
nisteriets Skrivelse af I. Non
Aar,
Folketingets
der 25. Oklober s. A.
tilstillet
| de Arbejder vedrørende Opdyrk
af Opdyrk
lhors
ember 1933
cm
ber í hvori meddeles, aut
Finansudvalg un
har ud
bedt sig Beretning om
| ning og Indhegning
ningsjord, hvortil der er givet
Tilskud af de Midler, der ei
bevilget paa Finansloven under
S. 13 (II. C. 4., hvilken Skrivelsi
Amtets
Foreningen til
ved Paategning er til
sendt Erklæring,
tillader man sig herved at af
Beretning
give følgende
Der indkom i 1932 i alt 327
Indragender om Tilskud til Op
dyrkning og Indhegning af Op
dyrkningsjord. Af disse fik 161
lilskud til Opdyrk
og 15 fik i Ind
| hegning af Opdyrkningsjord. De
Tilskud til
Opdyrkning, opdyrkede et Areal
| af 129 435 m? eller paa det nær
13 ha. De 15
Tilskud til
af Opdyrkningsjord,
í all 54
Tilskud til Opdyrkning og Ind
Andrager«
ning, skud til
Andragere, der fik
| mesle Andragere,
der fik Indhegning
indhegned«
Kofoder eller ca. 65 ha
hegning af Opdyrkningsjord et
for Aaret 1932
S 976
33 udbetalt med
1024 Kr. et
Maale
Planlæg
medens
Indkøb af
Rejser til
Kr.,
anvendt til
redskaber,
gelse og Syn af Jorddyrknings-
arbejder og Indhegning af Op
dyrkningsjord samt til Porto,
í; Kontorarbejde.
| | y ksager Og
Der indkom Indragender
om Tilskud af Bevillingen for
Kinansaaret 1933—341 inde
værende Finansaar af disse
har til Dato 176 Andragere fanet
Tilskud (il Opdyrkning. Disse
176 Andragere har opdyrket et
Areal af 116290 m? eller lidt
over 11'/, ha, og der er til dem
udbetalt et samlet Beløb af
8041 Kr. — olte Tusinde fire-
tier Kroner Der er begge
Aarene ydet et Tilskud svarende
til I Kr. pr. 10 Timers
Arbejdsdug eller ca. '/; af Vær-
dien af det brugte Arbejde, reg-
lav Timelon af
anvendt
net efter en
50 Øre,
g
4
RA RV óð 5
ng
sr
SØE
sæ '
ON 0
on +
ØR 6
«GE