týsdagur 30. januar 1934síða 1

FRÆLSI -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT JAVNADUR BRODURSKAPUR OVE, Á 3, Og Í. Lvsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | síðu avsláttur í þrísinum. Við slerri Iysingum fæst | Tirsdag hin 30. januar 1934. | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstødum Fell tovunl, Porto Blaðið | | 8. árg. 143 Eplasøla i Føroyum. Nú, um nýggjárið, lá blod her á landi litu aftur á árið, ið fór, varð hetta stakárið eisini trivid í sum gott eplaår. »Bert fólk fekk selt eplir bert fólk fekk pening fyri eplini,« síga hloðini. Lalum okkum í hesu grein hyggja eill sindur nærri at hesum sera lýdningarmikla spurningi. Vit losa við menn. Teir nógvu siga: »Kannid eftir hvort heyst, hvussu nógv eplir ið eru í land inum, og steingi so fyri fremm andari solu, til ley foroysku eru å, so foroysk eplir vinna í prís- »Leøvid Mm uppi.« Aðrir siga: kappingini.« Og so eru nógvar aðrar minni avgjørdar roddir. Men hella, al allar eru tær felags um binda. Men fyri sleingju og Kannsku lað er neyðugt. hetta er ógvuliga ódámlist sosialistiskan hugsunarhátt, og vil sosíalislur vilja ikki skerja frælsið å nøkrum umrúði Í fyrstu siftu, vit vilja leita allar aðrar útvegir fyrsti. Ein annat glovmir ikki sílt orð fyri tað, ið vit síga, leir eru nógvir, ið eru belri fsri af skriva om hella enn vil, men tó skal her peikast á ting, sum bera tann vegin, við vanligari menfunai framgongd í landinum al vinna tað sama, já nógv meira enn tað, sum vinnast kann við para grafum og logvorðum. > Hvat bæðir, hví fáa menn ikki selt? Vanliga verður høgt í keyp: menninar og sagt, al leir eru so góðir við lad ållendska, at teir bert vilja ikki hava føl Tað er ótrúligt, vit sum eill ovskt. sindur, síggja íkki ør hugsa orsakarnar so einfaldur, nei tað må vera eilthvørtl vid eplunum, ið rørir við vanliga handilsgongd å slikan hålt, at onnur koma leimum upp í ljósið, {. d.: 1. Góðskan. Førovar liggja í úljagarinum av lí umráði av heiminum, ha viðurskiflini hóska fyri epla- velling. Rúgvuna fáa vil, men í flest allari jørd her eru eplini meira valnul lond enn í leim um, haðani eplir koma higar til Vil varug í vali, bæði av jørd, tødu solu. mugu lí vera sera og eplaslag, fyri at vit kunnu fúa so væl goymandi eplir sum Øg gera vil lað, leggju leir menn, ið vella eplir onnur lond. til sølu, sær eina við al vella tey so góð sum gjørligt, og ansa teir eftir at: hava ley eplin, ið goymast skulu, standandi úl á heystið, til tey hava fingið full skal? gera lað, ikki, tuð er sum á ber. gott Summir aðrir Her er longu ein svíkur. Lat- um okkum arbeiða fyri al venja búnaðarfólkið til al síggja, hval hetta oll eplir, ið marknaðin, hevur at tvda, so af koma å væl váraði og kunnu verða so so væl heystaði sum gjorliglt. 2. Búgvan til marknað. Londini rundanum okkum eru komin so langt í hesum, al búgva vorurnar út til al svara oll tey krøv, ið marknaðurin krevur. Her fylgja vil ikki við, her skortar fólki skil á, hval nútíðar handil krevur. Hovuðs krovini fyri elingaeplir eru, al ley skulu vera jøvn, frisk, rein, í góðum ílali og sama slag í flali, og so al varan úlgivin fyri al hvorjum hæði í våg og svarar til lað, hon verður vera. Men tá vit tosa við keyp menn um hettu, er tað alls ikki so, sølueplir her verða útbúgvin yvirhøvur, ley eru vanliga so vorðin, at keyparin kann ikki kenna seg fullvissan um, hvat lað er, hann fær. Her er annar svíkurin. Og hella orsakar, at handilin verður lað við óúlílandi, keypmenn kenna sum vágaverk at handla slíkum vorum. Her skortar aftur ein venjan av búnaðarfólkinum. 1 HO upp 1 rædur um at ala ein ans leimum fyri betri úl læra skal búgvan av søluveru og al ley al hvussu tað SIGUR, Vern Føroya búnaðarfelag hevur her gjort eina frålika skipan fyri eplasølu, sum trygdar handilin og leggur hann i fasta legu til >> frama bæði fyri seljarn og keyp ara, og skal henda skipan verða þrentað aflaná Nú er bert at:fáa hesa skipan kenda millum fólk og vant tey til al aýta hana, so er nógv vunnið. 3. Prisurin. Vil síggja, at teir fáu, ið búgva voruna væl út og hava góð eplir, heldur ikki fáa sell. Tað má so vera prísurin, ið ger lað, at hann er hægri fyri førovsk eplir enn onnur Her er tríði svíkurin, at vil virka ov dýrt. Skaðin er tann, al vit nýta avgumlar veltingar- hættir, ov ring amboð, tað kemur ov lítið burturúr hjá okkum. Eilt er hval ein smá maður má gera, men lá vil menn, ið meir hava, ganga og sjagga við loðleyp inum, meðan rossini ikki eru til ella eisini spæla sær á fjøll »I11- anslíð ødrvisi, lú einki fært fyri unum, so mugu vil síga: eplini, halla er ikki nrbeidslag á okkara dogum.< Nei latið okkum minnast til, al maðurin við lødlevpinum hevur líggju ferðir sø nógva líð um arbeiðið, sum hann av røltum skuldi havt, og sum teir hava, ið keikja hann av á marknaðinum. Fad vildi hæði verið synd og skomm al sell ein so stóran steingil fyri fríun handil, at hann skuldi kunnað hildið hetta lús undáragamla = arbeiðslagið å lívi. TaO er avgjørl ikki trol á skipanum fyri uttanlandshandli, ið ger, at maðurin undir tød leypinum ikki kann heyja seg í prískappan, men tað er sjálv tíðin, 10 er runnin undan hon um. (Iller er við lít eitt umrådi at hola, her er arbeiði fyri raskar hendur at:fáa tað prentað inn í fólk, at leggja seg eflir al fan mest gjørligt burturúr ai heiðinum og hvussu tað skal gangast fram. Nú leir fáu, sum aftarat al hava góð, væl ålbågvin eplir velta á líðssvarandi hált Ja Fl teir kunnu selja fyri líka lágan pris um útlendingar, tao er avgjørt. Vil hava jú verjuloll. lað komu minst Í kr. uppá eplalunnuna í fMuttaingsgjald, tað skuldi verið verjutollur, ið dugur. Men eitt annað er, um hesir fáu vila, hvonn pris lei kunnu selja fyri, um teir hava so fullfíggjuð yvirlit vvir virðis skiftanini vid eplavelting, at leir vita hvussu nógv ein lunna skal kosta, fyri at teir kunnu fúa oll úllegg aflur við einum vinningi, ið hóskar lil líðina, vil éru í. Fr lað onkur í landinum, ið hevur greiðu á, hvussu nógv ið eplir, velt á líðssvarandi håll, kosta at virka, heyði lað verið stultligt al sæð hann sell lad fram í bloðunum. Men lað má ikki vera gisningur, lað má vera roknskap, ið er ført igjognum hjå tl Árið. Tad er gaman í okkum oðrum al sela Og anir upp, men komið ein fram við roknskapi! 4. Utboðið. viðurskiflini so smá, Hel at hvor seljari hevur so lítið al ert lata. Tað ávirkar eisini salgið, tí lad er í allar málar lagalígari hjá einum keypara, sum skal hava ein nøgd, at hann hevui berlein ella so fáar mans at handla viðsum gjørligt. Latokkum siga at ein maður skal keypa 100 tunnur Fad er lagaligari hjá honum af fáa sær lað frá einum manni enn al keypa lad saman frá Meiri smáselj arum, Tað erlíal hugsa um, antin verl al skipa seg her ikki et saman, Lt d. soleiðis at heilar bygdirsettu segsum seljarar fyri oll eplini í bygdini eru, ella tað var ein midslød í landinum fyri alla eplasolu, soleiðis at keyp arir kundu vent sær hagar. Men her stendur fólkið aftur óbúgvið, hval, lað er soleiðis í Foroyum í dag, al felagsskapur trívist ikki ímillum okkum, het Eykaskip fer år København 6. februar og år Aulborg 8. februar SS ,Høgoy' fer úr Førovum 3. februar 9. februar 13. februar Hamburg Hull P f. Skipafelagið Føroyar. skorlar, sum soofta er sagt her, samkensla og greið fatan av hvat samvinna hevur at lýða. Miur her er eill umráði fyri einum miovisunm framburðs- arbeiði. 1 Vit hava her peikað á ymisl, sum eftir okkara uppfatan hevur HÓGLY al siga fyri epla- oevuliga lað verði sagt beinan halda it steingja frían epla salvið ()u Vil gjørt Sulið, vegin: lad vera ar 34 handil fyrrenn tey ling, ið fram anfyri eru peikaði á, eru rættaði; fyrr eru vil ikki búsvin (il al halda meira framkomnar menn uli, og vil hava ikki rætt [il á nakran håt! at tjåkla fyri at beiðs- ella søluhållum, ið ikki eru tíðsvarandi. Fill annað er, um vil komu fram åjavn! við aðrar menn á hesum umráði og ein óvanlig pris vil ikki fingu lækkan var so skikkað, al virkað eplir, ja so kundu vil samráðst um, hvat ið var al gera; men sum sagt, lat okkum rætla alt, ið rættast kann, her heima hjá okkum fyrst. Tí lann stóri skaðin í dag er lann, tar al Vi aftartaga í = standa os á hesum sum so mentan mong- um oðrum umráði. Og lad rælt asla, vit gera, er al taka tað lað er og so álvarsamt sum leggja dovdin á al arheiða okk- fólk Fader her, tað almenna skuldi Ara fram. líkið hondina í, at bågvid fólkið til sjålvt at bjarga sær í hesum = føri. Hvat er (ad, ið hevur gjør! at: menn í grannalondum eru so langt fremri í búnaði enn vil? er Ind lí al leir hava so nógv betri land? Nei, avgjørt ikki; men lí at leir hava haft høvi til at fylgi við líðini, hava fingið hjálp á tunn hált, al tað almenna ikki bert slyðjuð leir figgj- 55. hevut arliga men fyrst og fremst lært leir al syrgja fyri sær sjálvum, ort leir til ansnar sjálvhugs- G 5 andi menn. IHvussi er her við lí? Vánaligt. Tað almenna hjálpur nógv, men lað gongur mest tann vegin at hjálpa fíggjarliga, meðan að, ið meira um ræður, at åt búgva húnaðarfólkið til sítt virki að liggur mest á láni, og alla ær røddir ið nú meyla um, al að almenna skal steingja fyri inndli uttanlandua, meylið heldur um, al Ind almenna má gera all fyri al venja og útvega fólkið til at: standa sjálvbjargið í sínum yrki, vinnu. bæði í búnaði og aðrari Í | | socialdemokratarnii | Í Í Og so Og I ”» » Socialdemokratar og føroyskir fiskimenn. Nøkur fá orð um eitt stórt evni. Vit hava einstakar ferðir her í blaðinum skrivað um fiski- vinnu og fiskimenninar í Fort vil hava gjørt tað, lí tað ovum, og vit hildu, al var okkara pliktan eisini at venda okkum til teirra og vísa á, at teir eiga al standa saman fyri al menna seg og verja nar imleressur. i vil ikki hava gjørt meira av al skriva um helta evni kemur av lí, at fiskimenninii ella í hvussu er teirra felag og fyristeðumaður (ella menn) tvkj ikki samband við ast al |< ræðast okkum og í hava nakað okkum, partí ella blað. | Tå er tað brigslað okkum, og vil eru »forklagadir« fyri, at vil ikki skriva um fiskararnar og teirra ringu viðurskifti, og royna at draga leir lil okkara, yvir Í la socialu rorsluna og hin søci- flokkin, og (i aldemokraliska | sýnir lað seg bæði »pussigt« | og sjálvsagt sera óndskabs fult, tå í lí hlaði, sum róþat seg »Førovatidindi« å Gud | hjálpi Føroyum, flá hetta ei leirra tíðindi! stendur, al fiska efli leim foroysku fiskimonnunum og vilja draga leir yvir til sín lað er rosinan í blådmørsendanum setur skrivarin, hilt skjótt landskenda n fram sum sina liugsan, al kanska tað er lær ognir, sum fiskararnir nú ella í framlíð eiga, al socialdemokratarnir eru > úti eftir at fáa hendur á lÓ, heldur hann. so fordervað kann ein ikki hugsa, at eitt so ungt parti, sum socialdemokratiid, longu er. Hesa ferð er n-ið so langt úti, al tad var líka vid al renna seg fast, men eingin límir at dálka seg av at fara at sak- sekja tað. Heldur ikki er tað n-ið, sum fær okkum il al skriva, men vil halda, at tað treingist til at fáa skumpað eitt sindur burtur av ollum lí ljóta, sum ger samfelagið til ein beran kost og lítið annað. AL nakað menn rællsinnað iskja kann nakað ill um siga tað, vil hava skrivað um og til foroyskat fiskimenn, og at nakað vilugt »eksemplar« av manna- ættini fer at finnast at, at: vil fegin vilja hava teir foroysku fiskararnar at kenna seg sum limir av lí foroyska samfelag- inum, tað fata vit íkki. Men vit jú, al fæst við at vila mangur skriva, sum bara, eina og aleina hevur til endamál at leypa ósemju í — og samstundis sýna EUR A