týsdagur 13. februar 1934síða 1

MA ve Sa -FØROYA- SOCIAL. DEMOKRAT FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, g . , Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Bladid , Nr. 1 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst | Tirsdag hin 13. februar 1934. | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 8. ar. avslåttur í prísinum. og skrivstovuni. Telf. 143. Høsnahald hevur ikki her | menniskjunum, at sovordid skil | Reaktionen skal bereves alle Udførselsforbud. Som formentlig frembydende Interesse for Bladets Læsere skal man meddele, at Amtet fra Fiske- ridirektoratet har modtaget sau- lvdende Telegram af 3. Februar 1933: »Tillæg til Bekendtgørelse om Udførelse Storbritannien forbyd. tillige fra og med femte denne Maaned Udførsel Graasej, Hav- alle Arter Haj, urenset Saltvandsfisk, taske, Tunfisk, Marsvin, og Fisk af daarlig Beskaffenhed saml Torsk under 485, Kuller under 360, Rødspælter under 265, Skrubbe Issing under 250 Millimeter.c Ringberg. Landets egne Born“. I »Dimmalælting« stendur, at „del Maskinistforbund« norske hevur sagt, at skulu teir læra tvey mål í Noregi lað al- mindiliga norska (danska) og »nynorsk« ynskja teir at kera norsk- „Det eingilskt við síðuna av um, og so skrivar blaðið: er allsna Landels esne Born, der udtaler sig saaledes.c Al limir hava kans til al hvørs til Onglands, setur fram tað ynski, eitt norskt felag, koma at eingilskt mál verður lært í Noregi, tað er ikki at vísa á sum nakað merkiligt, tað sama vnski verður sett fram í oðrum londum. Eisini her læra bornini eingilskt mál í skúlunum hava soleiðis trý mál - tey og hvor veil um ikki tað fjórða kemur afturat! - »Nynorskt« mál er ikki norska hált Go og fólksins móðursmál á sania sum danskt er Danafólksins foroyskt er Foroyufólks móðurs- mál, lí lað er bara í einum parti av Noregi og hjá einum parti av lí norska fólkinum, at »nynorsk« verður sett yvir ella javnt við dansk-norsk. Soleidis er Oslo-leiðin ikki fyri >ny- norskum“. enn í hvussu er, og verður tað neyvan nakrantfø, Hvussu er hjá okkum? Er standurin, sum hann var og enn er, nakað prýði fyri teir sum so leingi ráddu næstan diktatorisk? Í teim føroysku skúlunum, ollum sum einum, hevur móð- ursmálið langt minni rætt enn danskt og lítið storri enn eing- ilskl Medan m6o0dursmålid tó nú hevur nakran í skúlum í Havn. rætt bæði í fólka- og renlskúla, hevði lað fyri fáum árum síðan realskúl- enn gald- ikki innivist har. | anum er, hugsa vil, at ynskja tað andi, bornini um tey kunnu verða frí fyri at læra førøyskt og kunnu læra svenskt íslaðin fyri. - Nei lat Noreg, góði! ikki skriva Lat okkum um okkum | | | Í hyggja at, hvussu »g6dir« menn hava gjørt við okkara egna mål tess rætl í tess landi „Laudets egne Bern“. og eyna Nýggj bók. Utkomin er „Árbók Føroya búnaðarfelags 1933“, úlgivin við studningi av Foroya leglingi. Ætlanin var at fúa í lag eill búnaðarbluð, og hevði felagið lilsogn frá loglinginum um studning til tess; men at fáa eill blað í lag er ikki so lætt at fara undir, og av ti at enn ikki hevur eydnast at fáa teknuð nóg fór felagið nógvar baldarar, undir arbeiðið at úlgeva eina árbók. Loglingið jålladi ul lala tann ætlaða blaðsludningin til hesa bók, og ætlanin er so framvegis at lata eina tílíka bók koma hvort ár, til tað einaferð í framlíðini eydnast at fáa fel- aginum eitl blað. Arbókin fyri hevur fyrst lógina Foroya búnaðarfelag, lista vvir limir felagsins einstakar limir og felog við teirra for- monnum og stjórn felagsins. fel- krvyatårsyningarnevnd, So koma nevndir valdar av aginum, seteplanevnd og håsdjøranevnd, og so eina frágreiðing yvir stars rokniskap reglur felagsins, og fyri »Anvendelse af Stalskassens Tilskud til Opdyrkning og Ind begning af Opdyrkningsjorde Greinin um handil við fø oyskum eplum stóð prentað i seinasta »Social-Demokrati« og verður tí ikki serliga nevnd í hesum ummæli. Um ymis sløg av eplasjúkum hevur G. Knudsen í Hoyvík í hesi bók eina áhugaverda grein, og J. Dalsgaard, eisini í Hovvik, eina ikki minni áhugaverda um veitir Hvussu menn fyrr í tíðini alla slaðni avveillu sína jord, vita vil oll, og leirra leigavelting er ikki so góð sum rennuavveiling í undirgrundini, vid tað at hon minkar um støddinn stykk- forðar av fyri nvíslu as AN IV i f imun) og meiri núlíðar amboðum. veiling á nýggjan hált er leyst á einhvonn háll betur. røkt Um urlagardsbråk og skrivar J. Husgaard, og >" verið til stórt gagn fyri okkara land, um ein og hvor, sum hevur nakrar jardateigar, hevði lagt seg eftir tí til egið brúk og møguliga solu. Vit uppá, hvussu væl urtagarðsbrúk hava dømi lønar seg her heima, tað gevur sera góðar fruktir og tað hug tekur sin mann meir enn nakað annað yrki. lil H. J. og búnaðarráðgevarin um eftir- sýningar sjúund síðst skrivar og Jacobsen um høsnahald vid neylum og um rossa heima eydnast væl, langt frá li, men ivaleyst man lað vera við lí, sum vid so nógvum vørum í Førovum, at kunnleikin lorvar skuldu ikki vil okkum; ti hvi kunnað fingið úrslit úr at hava hosn, eins og onnur fólk? Og eyg eru altid góð handilsvora og nýlsluvora heima í húsar- haldinum, ti einki er betri fødi fyri slør og smá enn egg. Øg sun vit fyrr hava sagl, á teimum er altíð trot; far og keyp egg og tå fært úllendsk, HS sum ofta eru spilt, lí lev eru ON somul, til Vil bók ley komu higar hugsa okkum, at til henda hevur boð nógv her í Foroyum, hevur eilt ella annað at síga teim flestu ella kann fáa tað! Bókin kostar bert Så ovr. Uttani frå. IHin kommunistiski fålkatinøs maðurin Axel Larsen, sum að klagaðun hitt Hiller-útsendingi var háðuð fe k k fyri at hava nazist iska merkið, sína sak fyri neyningadómstól í Suðurjúllandi, har »brotsverkid« var gjørt. Aflaná eina dygdagóða rødu, sum verjumadur hunsara hell, varð hann av nevningunum kendur uttan skuld „og fan- den fik en lang næse", sum skrivað stendur Verju maður hansaru gjørdi í rødu síni galdandi, at tá Axel Larsen reiv nazimerkið niður av stong og hådudi tuð, var hetta merki enn ikki kent gyldugt stalsflagg Van der Lubbe, Hitler ivalevst sun læt drepa, verður Við al ganga aflur í blóð Tysklandi, og hansara rvópar til himmals um hevnd, | úllendskum bloðum sigst, at Hindenburg, sum eina hevði væltin Ul at undirskriva deyðs dómar og geva náði, ikki hevdi selt navn sílt undir henda dom, og neyvan vildi gera lað. Men Goring ov Goebbels, sum iva leyst kendu jørdina brenna undir fólum, so leingi v. d. Lubbe var á lívi, fingu Ílitlei til at fata, al hann kundi lála sum Hindenburg ikki var til og sjálvur undirskriva. Og nú liggur neyðar Marinus van der Lubbe undir moldum men einaferð viljar hann aftur á sínar banamenn og krevur teir til al gera upp rokniskapin, og tann roknskapartimin verður svárur. Spurningurin „Hitler“ ljóðar nú ullastaðni, lí tað tyk- | ist tó nú at vera gingið upp fyri | hevur ikki verið fyrr í hesi verð, og al verðin her hevur al gera við nøkur menniskjadjør, sum ikki, tå roknskapartimin slær, kunna krevjn nakað sum eitur miskunn. I »Social-Demokralen« finna vil helta athugaverda »program« fyri ta líð sum má koma, lá hetta hillerska heljarstýri fellur: Alle Statsforbryderne og deres Hjælpere skal for Revolutions- tribunalet. Det tyske Socialdemokrati frem- sætter en opsigtsvækkende Pro- gramudtalelse, der afviser al Re- formisme í Kampen mod Hitler og gaar til nye Metoder. Í Alle Kredse af Befolkningen stadig, naar i alle Lunde spørges Talen falder paa Tyskland: Hvor længe holder Hitler? Svarene er forskellige. Nogl mener Maaneder, andre Aar. Men ingen er i Tvivl om, al Hitlerslyret kun er en Over- gangsperiode, der historisk set vil komme (il at slaa som en kortvarig Reaktion i Lighed Í. Eks. rejsning af Feudalismen”). med den franske (ien- Derfor er det saa betydnings fuldt, hvilke Retningslinjer, Mor gendagens Magthavere, de tyske for deres Numer af Social Socialister, fastlægger Virksomhed. Í sidste Neue Vorwiirtse demokratiet = offenlliggjort en har tlelse, der man be Program-Udt legnes = son opsigh ekken fordi den klar! modig Konsekvenser af venhederne 4 dristigl LAN JÓNI op de fuldt 1OT Handlingel Intet Kompromis og ingen Legalitet. Í Programmets første Af- snil fastslaas, at i Kampen mod det nazisliske Diktaltur er der ingen Plads for Kom promis eller Legalitet. Partiets Taktik tjener ulene til Om- styrtningen af Diklaturet og benvyller I Kampen for delle Maal alle tjenlige Midler. Denne revolutionære Kamp kræver revolulionær Organi Di Onslormer sation, vamle Organisati- duer derfor ikke længere, og det svarer ikke til forsøgt Virksomhed gamle Me Der fra de Er der gores í Kampen, Elite af de nye Opgaver al med oder. man ud aringer, skabes en Nevolu jonære, Nazismens Undertrykkelse af Befolkningen bevirker, al xlassemodsælningerne skær pes. Derfor vil ogsaa Omstyrt- ningen af Despotiet, hvis ikke griber ind, ydre Katastrofer foregan ved el voldsomt Op- gøl Den Maade, hvorpaa Mag- ten saaledes vil blive erobret, vil ogsaa være bestemmende for Magtens Benyttelse, +) Feudalisme: Lensvæsen de fra Lenstiden stammende Rettigheder, politiske, embedsmæssige og økonomiske Magtmidler. Det socialdemokratiske Parti paaviser derefter, at den af et voldsomt Opgør med Nazisterne fremgaaede revolutionære Rege ring mau sikre sig Statsmagten og nedslaa alle Muligheder fot Modstund. Derfor maa bl. a. følgende Foranstaltninger oje blikkelig gennemføres: Indsættelse af et Revolu tionstribunal. Domfældelse af alle Stals forbrydere og deres Medskvl dige og Hjælpere. Dommernes Uafsættelighed ophæves, alle afgørende juri med diske Stillinger besætles den revolutionære Regerings Tillidsmænd. Udrensning blandt Embeds # mændene, Nybesættelser al alle ledende Stillinge Fuldstændig Fornyelse aft Officerskorpset og Organise ring af et paalideligt Politi og Militærvæsen. Forhindring af enhver kon trarevolutionær Agilation. Øjeblikkelig Ekspropriation uden Erstalning af Storgrund besiddelse og Storindustrien. higels Overtagelse og Admi af Socialisering af Storbankerne. Rigsbanken nistration og Derefter Valg . . .. Først naar den revolutionær« Magt er sikret og Reaktionen fuld stændig knust, begynder Opbyg ningen ar det IC Indkald: Ís af en Stalssamfund Folkere it ved almind« = med præsentulion, val HO lige, direkle og hemmelig Valgret i Enkeltkredse efter den revolulionære Regerings Ind- deling. For tiske den vidtøanende socialis- Virksomhed, som skal ske i den nye Stal, opstilles derpaa i Programmet en Række Punkter. Di skæfliger sig Msnil Di Enheden in ogrammels sidste med denfor den revolutionære So cialisme Det hedder heri, at selve den revolutionære Kamp opløser Di vergenserne indenfor Arbejder klassen. Det socialdemokratiske Partis Ledelse ved sig fri fra alle sekteriske Bestræbelser og erkender det som sin Opgave at samle hele Arbejderklassen i den revolutionære Socialismes Parli. Man er rede til at støtte alle illegale Grupper, som føre Kamp mod Diktaturet og ikke mod andre Grupper i Arbejder- bevægelsen. Og man er rede til Drøftelse af alle Proble- vedrørende den revolutio aaben mel nære Socialismes Opgaver ved Muglerobringen og Maglens Ud- Men indre Strid, der kun oprethol- det Dik- nyltelse. man afviser den der Spaltningerne, som er sikreste Middel til al gøre laturet varigt. Programmet slulter med i lammende Ord al opfordre de tyske Arbejdere, der intet andel har at tabe end Lænker, til revolutionær Kamp mod det nazistiske Diklatur, deres i Fa BR