týsdagur 24. apríl 1934síða 1

FRÆLSI 20 ovr. á á. og 4. Nr. 17. | Streikan. | Um hina donsku sjómanns- streikuna vita vil ikki enn meira al sign frá, enn al sjómenninir skrivað stendur: slóðu, sum »svigtet af Venner, sviglel af Frænder«; |. v. s. leir stóðu einsamallir, lí leir høvdu lagt | arbeiðið niður ullan al hava | vissnO sær al vera á rættari | síðu. Streikan varð kend >ólóg- lige, og so var allur rætlur for lorin, eingin studningur, eingin og SO peningur í kassanum - bót afturat stór uppá nógvar, nógvar lúsund krónur. Tá tað stendur í >Tingakross- henda streika líbelur ur«, al onga ávirkan fekk á ferð >Tjald ur«s, so er hetta sannheit við „modification. Um fleir vilja spyrja manningina á »Tjaldur«, | I. v. s. vundirfólkiða, so vilja | leir fáa at vita, at har mundi | komið al staðið illa til | Tað er ikki stuttligt al vera | við, lå so stendur til, lí teir menn, sum kunna koma inn | undir hesa arbeiðisrorslu, eru | beint sagt sum ein lús millum tvær neglir: Gunga lil við, eru lit settir út av fykkara arbeiði | og koma undir einn bót, lit aldrin verðu mentir al rinda | og lit kunnu ikki hava nakra | von um at fána nakran studning | og neyvan nakrantid arbeiði | aftur. Og ganga til ikki við lykk- | ara felngsmonnum í teim donsku | felogunum, eru til útkoyrdir sum | æruleysir streikubrólarar og fån | ikki loyvi til at koma inn aftur, | og verri afturat. Teir Førovingar å »Tjatdur«, sum hoyrdu til »undirfølkid«, á dekki, al fylgja leirra full út hovdu í undir vóru tilreiður og »organisasjon«, klárir yvir, hvat teir | ind at vænlu; lí var fyri standa lað leimum ein ærissak saman við leirra felogum er kanska íkki lygnsmannsorð, Rasmus sáli yrkti um Foroy ingar, al »æran var teirra miða Fyri leimum var luð einki annað enn felagsandin, sum dreiv leir | til at heyði ongan lut í ti, sum voldi, at fylgja. Skipafelagid her dunskir sjómenn gjørdi streiku, so har var eingin skuld frá teirri síðuni. At fuð varð forðað manning- ini af frá borði, — |å all lit all —- leyst lað besta fyri okkara fólk, fara var kemur iva- | Lysingaprisur fyri petitreglu: : síðu avslúttur í prísinum. tó at leir kanska ikki sjálvir duga at at síggja lað. Kin streika, sum ikki hevur lóginn við sær, av leirri orsok al hon stríður móli gjørdum avgerðum, ger ikki tað, at leir, sum ikki ganga við, eru brolsmenn; og teir eiga lí ikki at kenna seg sum æruleysir, tí at leir fóru við skipinum, og ivaleyst eigur -FØROYA- | SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR 30 ovr, á forsíðuni, | Við størri Íysingum fæst | skiparin ikki oløkk fyri, at hann Men sinni gjordi, sum hann gjordi. eftir leirra: situr ein broddur í »Vil hava svikl, vit eru dålkadir, og okkara felagsmenn har niðri, sum vil ållu al standa saman við, síggja niður á okk- um sum brolsmenn«, Kanska teir tó hava keypt breyð on dyrt?? etta er ein mikil spurn- ingur, nógv ov mikil Gl al kunna sópast burtur við eini lítlari >uotilse í eini ávís ella bara við lí, at:sjómannsstreikan, »Olgelig«, ikki kundi enda illa inar. Gloymt verður all sum annað enn sjómenn lað illa, fyri hon kann verða atvoldin í fyri hin einslaka og fyri hús og heim, bæði peningalign og sál arliga. ak. Nú eitt kvoldið var kjak niðri Fråhalds-ki í Danmark um fråhaldssakina millum tveir fråhaldsmenn, Lar sen-Ledet og A. Hansen, á aðr- ari síðumi, og lvetr laismenn í yr felagið >den personlige Friheds Værn«, á hinari síðini. I. Byskov og Sv. Rogind, Larsen-Ledet, hin vida gilni fråhalds-»agilalorin«, sýndi seg sam tann hann er, sterkur i orðum, ultan fyrilit í strfOnum fyri (i máli, oll hansara lala og alt hansara yrki miðar í móli: forbod, turt land. millum unnað Hann segði nakað soleiðis: »Ein nv leim lygnum, ið lex flestu trúgva í hesum landi, er burtur, hon, ut drekkaríið er tað hovrir Gl eina farna líð, tað er ikki longur lil. Tað er lygn. Tað, vit síggja rundan um okkum, prógvarlað. Sligið fast við lølum er, al í 1932 varð drukkið: 12 milliónir fløskur av víni og brennivíni, umframt tey høv av heima- vjørdum víni, sum lítið hugs- andi húsmóður hava virkað til av spillari frukt, so har og afturat 313 milliónir av >baja- rum<. Verða hesar 313 milli ónir líkuðar sundur millum alt fólkið í landinum, verður lað 95 >bajarars pro persona. Í Danmark eru okkurt um 100.000 fráhaldsfólk, ið einki nýta av ollum hesum, og nógv lúsund, ið nyla lað við máta, so ley næstan eru fráhaldandi; har afturat meir enn Í millión av bornum undir 15 ár og I million og 300,000 vaksnar kvinnur, av hvorjum bara ein lít! partur drekkur ol. nd soleiðis eill stóri hav til % Verður av oli tey, sum allíð skulu sulla í seg og gera lívið trup ult fyri sínai næstingar, Tirsdag hin 24. april 1934. JAVNAÐUR Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Ti røg rivstovuni. FOLK BIDJAST LEGGJA TIL MERKIS: Alt tilfar til blaðið og alt annað tilikt biðjast fólk senda til bladstsrarin, posibox 46. Men alt, sum hevur vid prentingina al gera og vid tilmelding og uppsegn av abonnement, stuit sagt alt, sum rerir við blaðsins atiministrasjón, sent til prentsmiðju B. Z. Jensens, postbox 32. Blaðstýrarin: Tlf. 51. Prentsmidjan: Tlf. 143. bidist øj a Vit fráhaldsfólk ætla um upplýsing, øgn venjing og lóg SÁVU virka fyri at mínka um henda stóra tostal« J. Byskov, seminariufyristoðu | maður og fyrrverandi ministari, framselli sum sína hugsun og mangan, mangan annuns al lað var ikki beint, lá Larsen Ledet dømdi oll lev sum drank- arar, ið ikki vóru fráhaldsfálk, og dømdi alla njólan av drekka, sum spiritus var f, sum nakað galið. Hann var ímóti drekkari, di VÍÐI | men lað, al ein maður lovs | sær al drekka eitt glas an ella ja ein snaps, tað var ikki drekkari. li, eina einstaka ferð At arbeitt varð fyri upplysingi, síðuja so menniskjuni kerdu at misbrúki, var al tað lað skaðiliga í i ræll; men av leirri orsøk, folk al misbrúktu, val brúk, t. d Summi ikki rætt noktla HE | spirilus. Hann røddi eisini | um orðið »luksus« og ter ym issu »definisjønir« av hesum orði, hvussu Omøgen re al rællaði ligt lað avgera tydningin av lí, lað seg leim ceinsløku » eftir menniskjunum. Tað var lí ómog uligt al síga, um spiritus Í yms um skepilsi er luksus ella ci. Hann stóð nakað ívingarsamur | yvir fyri teim tølum, harri Lar- | sen-Ledet setti fram, hest hor av víni og oli. Adolf Hansen sloðu stóð å somu sum Larsen-Ledet alt teirra arbeiði miðaði móti forboði. Men aði sum lann lungi bónda-agila- meðan Larsen-Ledet virk lorin, sum ein av leim gomlu, vaðmalskleddu skúlameistarum ella smiðum frá farna árhundr- aði, tå teir hildu sínar vekilsis- talur, var Á. Hansen keypstaðar maðurin, yvir hann var einki av lí tunga men hann virk aði ikki so eklaður sum Larsen- Ledel á sín vis ger, Fjórði roðarin var Sv, Røgind, annar lalsmaðurin fyri sden personlige Friheds Værn«, Hetta felagið varð íbirt sum ein mol sloða ímóti lí arbeiði fyri spiri- tusforbodi, sum fráhaldstólkið sltílaði ímóti. Harra Sv. Rø- gind meinti, al hesir báðir | partar, sum her stóðu hvor ímóti oðrum í kjakinum, vóru ;0 hvassir Í mólsloðuni, at len uttan iv ikki kundu finna hvønn annan. >Fráhaldsfólkið“, siður hann, »hevur la stødu, at ilt drekku, sum hevur alkohol spiritus í sær, vid hvørj- um navni fað so nevnist, er eitt ónda, ber lað onda í sær sjåh an. »Væt haraflurímóti,. sigur harra Røvind, »førs fram, al 4 um hesi drekkasleg sera, og serligu fyrr gjordu, stóran skaða, lá tev vóru nýtt til yvirmål, so meina vil, al lev eru menniski unum bæði lil gagns og gleði, lá lev verða nvtt á ræltan hátt og í rætlan líð. Kráhaldsfólk ini stíla móti forboði, tó at tes sjålvi síggja, at: tað, sum beint nú er statt, ongar vónir eru fyri al fáa tað framt. Vit halda for bod vera eitt mislak og duga ikki al síggja nakran annan veg at ganga móti lí máli, sum eitur edrúskapur, enn upplýsing, ment Vil irðisleysta unarlig ávirkan hetta við lov og forbodi er raðarar høvdu orð Allir fýra ið aftur til motmælis, men einki nytt kom fram, einki meir enn lað sama. Sjålvsnøt kann ind vera fot vilnisligt af siln og Ivøn ella lesa um, hvat sagt verður á einum lílíkum kjakfundi; men nakað nýtt at vila fær ein ikki, alt hetta er gamalt og forlugt, so nevvan er saft eta kraft eftir í ti [nd ålli tó einaferð al verið gingið upp fyri ollum menniskjum, ut ein og hvor vaksin maður ræðar fyri, hval hann elur og drekkur, bara hann ikki ovfylliv seg. Vil hava hovrt um, at fólk eru devø ella vorðin deyðiliga sjúk av lubbakki og av kaffi, skrædnadi av mjølgreyti (i Kuldbak í dansað seg í hel o.s.fr,, 0.8. fr, ert gamlari líð), hava men eingin hugsar um al gera forbod móli tubbukki, mjøl- grevli, dansi 0. s. fr. Filur er í víni og øli vila vil men Ind er lað jú eisini í kaffi, te, cacao, tubbakki og mongum øðrum, Porto. Blaðið | verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstoðum Sannleiksvitnir. Í »Tingakrossi« nr. 15 stendur ein blaðsljóragrein við oman- fyri standandi yvirskrift. ið verða Sannleiksvilnini, hal hagreidd, eru vit, Oli Poulsen í Gølu og eg. Orðið »sunnleiks verdur sjålvandi Oli vilnir« nytt í í hådundi tydnvingi, t (já '5 verða lisnir undir í sand og førovsku reið upp oll kolsvørtum øsku, meðan lei lyftir Verði Við bokstøvum slendur mill í grein Ararnil un sk stórum, ini, »at fiskimenninir høvdu fingið allar sinar pengar« , aftanå hesi orð standa tvey stór og herðabreið útrópstekn. Greinin endur soleiðis: »1ud sær einki út fyri, at reiðarafel agið í hesum føri fer at standa við endan og setast fram í ljósið sum tann, ið hevur viljað dull vvir sannleikan. Íuð munnu helst fara at verða aðrir »Krossurin« heggur í meg, tí eg skal hava forsvarað Ola, og bladid gleðir seg yvir, at eg ikki tori at: nema við tey tøl, id Oli hevur framsett. Blaðið skrivar soleidis: >Suðuroyar-síðjan mest sum forsvarar hann (Ola) gjøgn um lærara Danbjergs altíð skrivifúsa penn. Tølini ræðist hann at nema við. Hertil er at sign, at Oli hevur fingið tølini frå monnum, sum hann heyrði grundir til at trúgva. At eg ikki nemi við lølini, er av teirri or søk, at eg veit, at Oli kemur fram um ikki lunga tíð, og hann man sjálvur vera forur fyri at creiða tolini. »Krossurin« nevnir adressuna og heldur spoyskliga fyri: »do ullanveltadir kenna javnaðar menn at vera I Foroyum, seg at teir ikki rokna seg uppi part 6000, ið Oy millum hesar nærum undirskrivaðu adressuna kortini krevur Danbjørg, at før ovingar skuldu hava sent ein í i javnuðarmann hann sjálvan við adressuni til partamannin br. Stauning, Hann má væl hvil« Hartil er alt siga, spyrja flest allir foroyskir al eg og skrivaðu undir javnaðarmenn Vil ongantíð adressuna. vilja uttanveltaðir, lá tað ræður vera um Førovalands frama; men afturhaldsmenn royna altíð al gera okkum uttanveltaðar. Eingin javnaðarmaður slapp nppi part, varð send niður við Tað yvir um ánnag, fyri af nyta orð hi tá okkum javnaðarmoønnum adress tå nevnd adressuni. er lí sat fara Kallsovs, menn kasta una uppí nasarnar. »Krossurin« nýtist ikki at speirekn meg við li, adressuni. Eg vil lata »Krossin« at eg skuldi aftur sum áv torvheiðum, iføll at eg kundi farið niður við vila, ikki komið