týsdagur 1. mai 1934síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
20 ovr. á 3. og 4.
Nr. 18. |
Hvat skal gerast fyri
at fremja vinnulívið
Í Føroyum?
Hvar gongur leidin?
Soleiðis verður spurt, og svar
ini eru ymis; men mest saml
ley seg um lað eina: sjósvurin,
sjóvinnan.
Vil hava fyrr her í blaðnum
rørt við lann spurning, um lað
ikki er galið, at: alt her: hjá
okkum í lí seinnu líðini tykist
hetta
at samla um eina.
seg
Sjålvsngl er tað, al okkara fólk,
nú tað vaks so nógv, í teim
seinnu árum varð neyðskað til
al leita sær eftir einum oðrum
vinnuvegi enn jarðabrúk.
Og nú er sjógvurin all hjá
Førovingum; allir pengar, sum
falur í og melt
kunnu. fáast ú
afturat(1), verða settir í sjóvinn-
alt okkara
Mlýlur á sjónum.
und, og fólk so at
siga Og ló
er lað lívið, vit vinna á sjónum,
ikki oðrvísi enn so, al vvi
land og longur úl
eill
armóð, fiskiskapur okkara gevur
okkara
gongur sorgarljóð um (á
sínum lænarum.
Skipsfiskiskupurin er, sum tað
ljóðar frá, ltunn bera. armóð:
700 — 800 upp til 1000 krónur
fyri al :slíla mesta pþarlin av ár
inum, lað bjóðast ivaleyst ong
um ødrum enn Førovingum, og
ikki tykist, at:nokur mogulig
heil er at:finna Gl at:fáa meiri
úrslit av fiskiskapinum fyri hin
almenna fiskimannin.
Er nú eingin annar vegur ul
fólk, all
lað er, dømt til hetta neyðars-
ganga, er okkara sum
liga lonta slitliv á sjónum, er
eingin vegur at finna út úr
hesum armóðslívi? Foroyingar
neynast sum beslu sjómenn o
pi
ídnastu fiskarar, og hval fúa teir
fyri tað? Og so enn meira:
Hesar neyðar fáu hundraðir av
krónum fara í húsagangsbúgv- |
ini hjá reiðarunum, tí tað ikki
fiskimonnunum
hevur verið
møguligt al fáa tær í hendi
sum sígist frá aðrastaðni her í
bluðnum.
Er eingin
annar vegur al
ganga, spyrja vit oll. Er einki
annað at: finna til ein part om
okkara fólki, so íkki all flýtur
á sjónum og ongan annan veg
veil sær al vinna mulin inn í
munnin? Kann landið einki geva
okkum, er her einki at vera, so
nakað av fólkinum kann verða
heima og færri fara lil sjós, og
so aflur á tann hált meiri kann |
verðu í part Gl teir, sum sjógvin |
dríva,
Tad sýnir seg, al í teim bygd-
fólkið
vid al røkja jørdina, er eingin
um, har fæsl sum mest
Lysingaprisur fyri petitreslu: 30
; 8
síðu.
avslúttur í prisinum,
ovr. á forsíðuni, |
Við størri lýsingum fæst |
neyð, einki arbeiðisloysi: men
sjálvandi tað, har liva tey meiri
háttin
á hin
bæði til
Var tað lí ikki vert, at Førov-
gamla foroyska
malna og klædna.
ingar fóru sum vil hava
skrivað um fyrr aftur fyri
ein part al byggja teirra hjall á
mm
landi . lað er so nógv dyrki-
landinum. Tað er gv dyrki
lendi Ou
m
hartil lagaligl al
fáa hjá okkum, at okkum lørvar
fáa skil á
bara at jarðaviðunr
hin danski
simplu plikt
skiflunum, og al
stalurin ger sina
móli fólkinum í einum av leim
donsku amtunum, og veitir tann
neyðturviliga studning til leir,
sum laka eill munagolt jarða-
urbeiði uppá seg, teimum og
SOØNI
»
sleklum al +
komandi
J
og ifgjøgnum lað ollum lundi
okkara.
Tað sigst altíð, at okkara jorð
er kørg og gevur lílið, og ut
veðurlag okkara er ólagaligt.
på
Eingin jord gevur, ullan hon
verður arbeidd, heldur íkki
okkara jord, og prógvað er lað,
al jord okkara gerur, um hon
verður arbeidd við dugnaðskapi.
Gras ber hon, sum eingin
onnur, eplir, rølur, og oll sløg
av leim urtum, sum nyltar verða
í húshaldi. Liggur jørdin væl
fyri sol og liggur lýtt, kunnu
bæði jørd- og oll onnur ber
trívast. Okkara veðurlag
men ló
hetta
er mangan ólagulisl,
ikki verri enn so, ud alt
kann lrívast men eitt må lil,
dugnaðskapur og ídni. Kisini
8
kunnleiki í jarðarokt má mað-
urin hava, sum skal fáa nakað
úr síni jorð men hval gerst
uttan kunnleiku?
(Meira).
Skúlaviðurskifti.
Oftani verður hafl á málið, at
skúlin er ein dýrur kleppur fyri
kommununa. Tað kundi lí verið
vert al kanna eilt sindur eftir,
hvussu vorðið er aðrastaðni. Her
skal tó bert verða tíkið lil ein
av leim skúlum á bygd í Dan-
mark, hvar eg kenni meg kunn-
ugan.
Í hesum kommunuskúla vóru
enn í Havnar
Meiri born
kommunuskúla, og foreldrini at
væl
leim børnum, ið gingu í hesum
skúla, vóru eins og her flest oll
fólk við smáum inntøkum. Tað
hevdi lí nógv at sign, al kom-
munan læt børnini fáa ymis
skúlaamboð, skrivi-, lesi- og
leksiubøkur ókeypis. Nógv m
okkum kenna, hvussu lorfort
lað mangan er al fúa pening til
allar tær dýru skúlabokur. — At
einstok foreldur, ið høvdu góð
ráð, sjálvi keyptu bokur til born
síni skal bert nevnast, Tá ið
børnini fóru út úr skúlanum með
ley lalu bokurnar
aftur. vóru so latnar til
onnur born. Av tí al mo var
álagt bornunum at fara væl við,
kundu nógvar av bókunum nýt-
alla, máttu
lær
JAVNAÐUR
Tirsdag hin 1. mai 1934.
ast í fleiri ár. Utløgirnar til við
líkahald og til at keypa nýggjar
bokur fyri kundu lí haldast
innan fyri eill hampiligt mark.
Harumframlt
skógvar at vera inni í ókeypis.
All fyri eill bornini komu inn
fingu bornini
um skúlagáltinu, fór hvor klassi
á sílt stad, og har hevdi hvort
barn sílt vissa pláss, sín vissa
»bås«, hvar tey lólu seg í inni-
skógvar og soymdu klæðini.
Lærarin, ið slóð hjá, fylgdi so
sínum klassa inn ískúlaslovuna.
lí sjálvandi hevði hvor klassi
sína stovu og hvort barn sín
VÍSSA SESS.
Allan veturin fingu børn i
heimum fyri
læl
malgerd, meðan lad vóru
fåtækum dogurða
einki. Byráðið þening til
mal og
lærararnir ið ansaðu eftir, al alt
gekk hampiliga fyri seg.
Fisini fingu bornini heitt bað
um Hesii fullu
oftani aftaná skúlalíð, so lærar-
velurin. tímar
nir fingu eitt hóskandi viðurlag
aftur fyri at:ansa eftir, ikki bert
al bornini lólu seg úr og blivu
vål, men eisini alttey íkki sluppu
í aftur klæðini fyrr enn tey vóru
rein.
Fyri tey born, ið høvdu gingið
vort Oy
í /. klassa eill ár, men
ung, al sleppa úr skúlanum og
mm >
teir
fyri tey, ið hug høvdu at:ganga
eill sindur longur, hovdu
ein 8. kl. Har lærdu tey mest
enskt, bókhaldarí og tílíkar læru
greinir, ið kundu koma teimum
beinleiðis til gagns í teirra dag
liga yrki.
Øl ley børn, iO tungt hovdu
Við al elta
vóru sett i klassar fyri seg sjålv
læra lærdu seint,
an. Henda skipan gjørdi tað, at
ley duguligu børnini kundu koma
skjótari á leið, nú tey ikki vóru
larnaði av hinum, og at lev, ið
tungt høvdu við at:læra, kundu
Við al
hampiligt úrslit
fara hóliga fram. Hvat gagn ein
rokka
slík skipan hevði fyri allar partar
lað er
hjá mær annað enn bert at peika
er so greitt, al Óneyðugl
á lað; men sjálvandi var kostn
aðurin ikki lítil: fleiri
og fleiri holi, umframt alt annud.
kerarii
Genturnar lærdu vanlign
kvinnutøting, men lað tvklist
hent at tær eisini lærdu at gern
mal. Mong fekk her ans fyri at
'hugna um hús og heim seinri í
lívinum.
Skúlahúsini vóru so fullfíggj-
aði bæði innan og utlan sum á
hátt fyri at
kunna geva cilt
hugnuligt og golt stad at vera í
bædi
stórar og ljósar, pryddar á besta
nakran ynskiligt
bornunum
Nóg nógvar skúlastovur,
hált, og til hvorja stovu hoyrdu
oll neyðturvulig Har |
var eisini javnur og sóður hili
midsløduhilaverkinum, og |
Uti á ti |
amboð.
frá
reint og nossligl
Var.
stóru, ljósu og vælprýddu gong |
var tað ein frødi al ferðast. Vert |
er at leggja til merkis, at menn
ikki himpraðust við, tá vælast
skuldi um ella økjast, tí til
børnini var ikki tað besta ov
goll. M fimleikarholl og fundar
holi fanst, er kansku óneyðugt
al nevna,
Skúlagarðurin var bæði stórur
og góður, og har vóru et1sinI
|
|
|
|
|
|
|
Í
Í
Í
tær soneyndu hálvlekjur fil
bornini ut króka inni undir í |
| Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið
verður
| og
illveðri.
aftvat, al
skúlagarðin hjá leim stóru born
Tað kann vera lagl
skilarúm var millum
unum og leim smáu.
g
Skúlin hevði ein høgligan og
góðan leikvoll; hann var brúktur
bæði til fólbólt, aðrar bóltleikir
Bæði
gentur og dreingir vardu um og
og vanligar barnaleikir.
froddu seg yvir henda leikvoll,
sum um lev høvdu ålt hann
sjålvi,
Enn kundi mangt annað verið
vert al nevna, men her skal
bert skovlast uppí, at skúlin
álti fullfíggjað søvn til oll na
túrfag, og bokasavnid var frá-
líkt. Har funnu lærraarnir tær
neyðturviligu = hjálpibokur, og
harumframt fingu teir lær
bøkur, leir skuldu brúka í skúl
anum, ókeypis. Hetta var ein
stórur lætti fyri teir. Stutt sagt
var einki spart, táið tað var til
frama fyri børnini, og eg tori
at siga, at sjålvt um hesin skúli
slóð frammalaga, var hann
einki undantak. Hevdi ikki okk-
urt av hesum kunnað komi
okkara skúlum til góða?
Føroyskur lærari.
Anordning for Færøerne
om Gifte og andre for
Sundheden farlige
Stoffer.
I Medfør af
Lov
Regeringen
Nr. 34 af 28.
Februar 1931 om Gifle og andre
for Sundheden Stoffer
meddelte Bemyndigelse fastsæt
skal
Færøerne i
den
ved = 21 Í
farlige
les, at Loven være gæl-
dende fot følgende
Affallelse:
I. Bestemmelser vedrørende Gifte.
SI
henregnes i denne
Stoffer,
der er opført pan de Anordnin-
lil Gifle
Anordnings SS 2—11 de
gen vedføjede Lister Í og Il,
samt Forbindelser og Præpara
ter af disse, der er i Besiddelse
af Stoffets giftige Egenskaber.
Juslitsministeren = kan efter
Indstilling fra Sundhedsstyrelsen
foretage Ændringer i og Tilføj
elser til de nævnte Lister
Sprængstoffer berøres ikke af
denne Anordnings Regler.
Del Forblivende ved
Reglerne i Lov Nr. 95 af 31.
Marts 1930 om Fremstilling af
og Handel med Opium m. m.
»
har sil
u 9
Sy, 2.
Berelligede til al fremstille
Gifle el
I. Apotekere.
2. Stulens
naturvidenskabelige,
tek
Ínsti-
staten
Loboratorier.
lægevidenskabelige og
niske Laboratorier og
lutioner samt de af
auloriserede
SJ
Derettigede til at indføre Gifte
er:
I. Apotekere.
2 Deig2 Nr. 2,
borstorier og Institutioner.
(Fabrikan-
nævnte La-
3. Industridrivende
ter og Haandværkere), der
anvender Gifte i deres Næ-
ringsvirksomhed, dog kun til
Brug i denne,
bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum
g skrivstovuni, Telf. 143.
||
Í
SOCIALDEMOKRAT
BRÓÐURSKAPUR
Porto. Blaðið
| 8. árg.
S 4.
Gifte til teknisk Brug
kun af Apotekere udleveres til
mand
Forbrugere, derunder til de i
S2 Nr 2,
og Inslitulioner.
Som
kun
nævnte Laboratorier
Gifte
Ypolekere, af
Lægemiddel maa
udleveres af
dispenserende og distribuerende
Læger og Dyrlæger og af de i
Henhold til Nr. 40 af 25.
1916 Udøvelse af
Fandlægevirksomhed godkendte
Los
Februar om
landlæger, alt í Overensstem
melse med de herøm til enhver
Fid gældende Bestemmelser
=>)
S
lustilsminisleren fastsætter
nærmere Regler for Apoteke
rens Udlevering af Gifte i tek
nisk Brug
S 6
| dlevering af Gifte til teknisk
Brug til Forbrugere, derunder
lilde i $ 2, Nr. 2.
boratorier og Institutioner, mana
kun finde Sted efter en dateret,
egenhændig underskreven Rek-
nævnte La
vísilion paa en dertil bestemt,
trykt Blanket, som indeholder
Oplysning om Giflens Navn,
Mængde og Anvendelse, Rekvi-
renlens Stilling og Adresse samt
Erklæring om, at han vil opbe
vare Giflen omhyggeligt og ikke
overlade noget af den til andre.
Politiet
Paalegning
Hin
der for, at den ekspederes. Saa-
Rekvisilionen skal af
være forsynet med
om, at der intet vides til
dan Paategning er dog unød
vendig, naar Udlevering finder
Sted til de i Nr. 2,
Laboratorier og Institutioner
nævnte
ss %
-
Justilsministeren kan bestemme.
at Gift under visse Belingelser
eller til visse Personer og Virk
somheder kan udleveres uden
Polilipaategning paa Rekvisi
tionen.
Udlevering man kun finde
Sted til Personer, der er fyldt
IS Aar.
Den, der udleverer Gifte til
Forbrugere, skal føre en auto
riseret Giftbog, i hvilken det
indføres, hvilken Gift der el
udleveret, de udleverede Parti
ers Vægt eller Rumfang, samt
til hvem og hvornaar Udleve
ringen har fundet Sted.
De nærmere Regler om Gift-
bogens Førelse og Opbevaring
af Rekvisilionerne samt om
Kontrollen hermed fastsæltes af
Justilsministeren.
S 7
Gifle til leknisk Brug man til
Forbrugere kun udleveres i hel
og stærk Emballage, der er for
svarligt tillukket eller tilproppet.
Gifle
saadanne Flasker, Krukker eller
maa aldrig udleveres i
Kar, der kan give Anledning til
Indholdet med
Nydelsesmidler,
Forveksling af
Nærings- eller
saaledes navnlig ikke i ØL, Mi
Mælke- eller Vin
heller ikke af
handlende opbevares i sandanne
neralvands-,
flasker, og maa
Beholdere.
løvrigt kan
udfærdige nærmere Regler an
ganende Emballagens Forsyning
med særlig Etíketli og Paaskrift
og om dens Forsegling, Plom-
eller Forsyning med
Justitsministeren
bering
Oblat,