týsdagur 15. mai 1934síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
-FØROYA-
SOCIALDEMOKRAT
FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR
ap Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 yr, å forsiduni, P | . ; Kostar kr. 1,50 fjóðringsúrið Porto. Blaðið ,
Nr. 20. | 20 ovr., á 3. og 4. síðu Vid størri lýsingum fæst | Tirsdag hin 15. Mai 1934. | verður bílagt á posthåsinum, brævsavnarstødum | 8. art.
| avslåttur í prísinum. | | og skrivstovuni. Telf. 148. |
. rokset fra 1000 til 10.000. Sta-| Skal man hver Dag rende en
66 amalt jarn ude | É
9 nn", G , Skonnertin „Standard | lingrad frá 15.000 til 600.000. | halv Mil efter et Rugbrød, bli-
er sjólálin utlanfyri Tjørnes í | Leningrad frá */, Mill. til 3 Mill. | ver man ond. Bliver man ma
På jt uj id ri F á i P i så are: | ; . ,
Mangan hevur ljótt verið Eitt hugskot. Íslandi. — Manningin er bjargað, | Moskwa fra Í Mill. til + Mill. | det, saa bliver man fordærvet.
skrivað í foroyskum bloðum, og men skipið vrak. | Hvert Aar forøges Folkelallet med | Der skal være et vist naturligt
mangan hevur bladstyrari verið
skyldaður fyri at »forfylgja«
annan mann í tí blaði, hann
hevur haft í hondum; men ong-
antíð hevur nakur ónavngivin
persónur á so grefligan háll
verið úli eflir navngivnum
manni ella monnum, sum hann,
aftanfyri bók-
úti eftir ollum,
ið krógvar seg
stavin ,—n", er
sum nerlur við socialdemokrati,
bladstyrara og flokki.
Nukað
ley
so sjófull og perfid
sum sløðugu álop hansara
Nokk,
30
fólk
á bluðstýrara, bluð og
skalt tå leita leingi eftir.
eill ella
við tola
eitt
tílíkt,
land
al
leingi
verður SO
leingi er hetta lard og hetta fólk
at
nakar
eitl
ikki vert, hugsandi
muður offrar disin av síni
líð ella sínum sóða vilja til less
So fólk
ikki sigur stopp lil al slyðja eilt
frama. leingi Foroya
sovorðið blað, sum tað ið >—nc
skrivar í, so leingi er hella fólk
— og serliga lað, sum hoyrir
heima har hetta blað húsasl,
ikki vert al roknast fyri fólk.
Nú vila oll hvor „—n“ er,
hvar hann hevur sítt heimstað,
so nú lrilvar ein ikki í blinda
longur; men ikki fyri lað, skriv-
ingarlagið var ikki til at ganga
(8)
skeivur av. Seinasta fúla,
ónærisliga álop dømir hann út
úr hampamannafelagi haðani
hann og hansara líkar fyri langa
líð síðan áttu at: verið koyrdir.
hann ella
Sjálvsagl torir
teir, lí lílla »—n«id sigst al hava
tveir pápur, stakkalin ikki ul
koma fram við hesum fålheitum
á lí staði, har hann býr og ann-
ars virkar, lí lað er 16 máli vid
lí, sum menn lora al bjóða
norðanfólki.
Men syrgiligt er tud, at:fúlu
greinir »—n«s skulu hava borið
tær fruklir, lær sigast at hava
og lå menn fara at dóma
mann eflir lí, sum mólstoðu
menn siga um hann, lá er ringt!
ga ganga
Tá kann lað heila settli
al grundum. —
Tann ómaki „—n“ hevur gjørt
sær við sínum álopum á okkum,
tað
er synd fyri hann at: havo haft
var eina belri suk verdur;
alt hetta stríð. Og hann má nú
skjótt fara at leita sær eftir
nýggjum vápnum, lí nýtt urbeiði
krevur nýggj våpn og neyð
ars hann, sum nú herefiirdugs
skal standa fyri spræninum.
Fre
r
við óndskap, verður ljótur alvi
lápuligleiki parar seg
at koma burtur úr, og siga vil
takk
fyri >godt Kompagniskab«, sum
við hesum orðum honum
Jeppe segði við svín síni.
}
Jonas Lie sigur um skipið, sum
So varð hon seld
sum gamalt jarn
Tad hevur altíð gjort mær ilt
lesa
al
oOo
Ð
hoyra
um, at skip
verða seld til al høggast sundur,
rØ…
ð
dømd til fullkomuliga oyðile;
ing, lí lað er tað mest trovstas
leysa av ollum. Tuð hevur fyri
at fella
amalt verjúleyst
verið sum deyða
eill
mæl
dóm yvir
co
”
menniskja. Eilt skip er ikki eitt
lívleyst ting tuð er livandi
tand hevur fingið lív og sål
av
ollum lí tuð hevur ført yvir hav.
Ég komi al minnast ley
funnið tómt, innanúrbrent á
»Da de bordede
var
havinum:
det, og Baadene stødte mod Si-
den, gik der en underlig lang
Fone gennem del uhyre, øde
Jernskrog. Lyden voksede hen-
; |
igennem Spanlerne og rungede
| |
stedse dybereidet tynde, skæl
Malmskal,
ud, bævende og klagende i Luf-
ende indtil del sang
ten ,« — LEinaferð
sigldi hon, skútan, millum lond
og bar við sær vorur og fólk
hon førdi mannahugsan út, yvir
boð til
oðrum
um han hon bar
landsmenn burtur í
landi.
Gomul var hon vorðin, men
enn hekk hon saman og kundi
orð | nelig Kombatlant
tó kanska hildið nokur ár enn
við góðari viðferð men
so varð hon dømd til deyða, til
al verða upphogd. Hon hevði
altid siglt í erligari ferð, ongan-
»
líð verið nýtt á sjorøvaruferd,
hevði ongantíð sigll við líki í
lastinic. sum Íbsen sigur
men reiðaríið vildi hava annað
skip selt inn í ferðina. Har var
ikki reiðiliga komið á samt, um
teir skuldu hava eina nýggja
lítla skúlu, óroynda enn, inn í
ferðina teir vilstu ikki um
hon var nvtilig til hesa sigling
ella leirskuldu laka eina aðra
eina líð.
til at flyta lík
sum var gingin
sum hevøi sigll Hon
hevði verið nýll
frá einum bv,
undir av jarðaskjálvta; varð hon
væl reinskað avumborð sendum
arbeiðarum, varð hon væl nýti-
Og so varð hin
lig g
gamla seld sum gamalt jarn og
hogd sundur, og soga hennara |
var Uli.
Men
seinni tíðum til hina
onkur maður mintist í
gomlu skúl-
una, sum einaferð gekk í ferð
millum landa og bar boð út um
nú er hon burtur, vorðin
gamall jorn, farin, horvin
og so fer all, og nýtt kemur, har
tað gamla fór
Per,
Sjóforhoyr verður hildið í
Húsavík í Íslandi av sýslumann
inum Havsteen.
Livet er paa Vandring
bort fra os! |
Men Rusland lever og arbejder.
Sprudlende vital, barsk i Hu
mor, ALTESSIN í Argum. nlatton og |
Logik, en evig ung, en uforlig
Orator
»Pelles« »Ditles«
Martin Andet
Nexø, da han for en menne-
Sal
OU
»
sandan var og
Far og Mester,
sen
livfuldt
skefyldt i haslige,
skiftende Billeder opridsede det
Kæmpeemne, der hedder >Rus- |
lund af i Duge, |
Østen og Vesten. |
Sikkert ubevidst og í hvert
Tilfælde ud fra en ganske anden |
Synsvinkel formede Nexøs Ind
|
|
|
|
Í
ledning sig som en ny Bekræf-
telse pan Rudyard Kipling, Im-
perialismens hæderkronede Dig-
ters Slagord: Øst er Øsl og
Vest er Vest. ”
Svælgel mellem Vesteuropa og
Rusland, udtalte Nexø er i
Virkeligheden af san fundumen-
tal baade sandelig og økonomisk
Art, al
drag kan gøre nogen
et Fore
fuldt
man næppe i
be-
gribeligt, hvad det egentligt er,
Rusland,
der er sket i
Da jeg i 1922 førsle Gang
besøgte Rusland, var Landet ud
marvel efter Verdenskrigen, Bor-
GÓ
>
gerkrige og Hungersnød. Da je
fun Aar efter gentog Besøget, var
det
et Folk, der i næsten himmelraa-
bende Armod drømte stædigt
om gyldne Paladser og Skabel
sen af el Monsterland.
Da jeg i 1931 atter var der, var
lagt,
FH da
Grunden forlængst og
jeg besøgte Rusland sidste Efter
aar, stod Paladserne klar.
10 Procent af Befolkningen
bor í Dag í Standard-Huse med
3 Værelser pr. Familie. Central
varme, Elektricitet, Bad, Radio
elc om 3—6 Aar har alle
Russere en saadan Standard- |
bolig.
Kæmpebyer skyder op af Jorden
som Paddehatte.
I Ural paabegyndles for 2
Aar siden í en Orken Opforelse
at en By den har i Dag
100.000 Indbyggere!
Murmansk var var 1922 en
By paa 2000 Indbyggere — í Dag
er Tallet 67.000,
Arkengelsk er
{ Mill. eller en Befolkningsmæng
de paa Størrelse med Svejls'.
Og Russerne glædet
Vækst,
Ungdom, Glæde,
Hvad
Vesteuropa?
sig over
hetvder
Airbejds
denne der ny
liv,
kraft. vilde man
Siø
ige I
Í Leningrad var der i Efter
anret, mens jeg var der,
5
65,000 Bygningshaandværkere
i Gang Dag og Nat
havde været det hele Som
Ov
meren. Huslejen man ikke over
stige 10 Procent af Indkomsten.
Skatteprocenten er 2 (lo). Gen
nemsnitslevefoden pr. Familje
til 3000 Kroner aarlig í
Den
svaret
Danmark.
der
russiske
lever bedre end den fast- |
lonnede europæiske.
El
alt overvældende Indtryk
var, al der var Pengerigelighed
overall
Vejret,
fortæller, at vel er Lønningerne
3-doblet,
1500-døblet
Million!
Og det er ganske hen i
paar en Abramowilsh
men Levnedsmidlerne
ja, hvorfor ikke
en
Teknisk har Rusland overfløjet
Europa
og er inde i en Kappestrid med
vil med
Yrbej |
U.S. Á. af
SEjren.
og val
For Onkel Sam produ-
cerer kun for Profil Sovjet
for
For Kvinden er
H. t. Arbejde.
Tjeneste
Konsum.
fuld Li-
Overall
der
reret mn.
eg=
í offentlig ser man
Kvinderne, Der hersker frivilligt
Moderskub, hvilket san langt fra
som fra visse Sider paastaaet
bar ført Gil Usædelighed og løs
Moral
der
tværlimod. For Børn
el sørgel med Vuggesluer,
som Alverdens
til Skamme.
vor Vuggestuer
Fabrik-
teore
ligver ved
5Ð5
Skolerne
kerne for al fremme del
det praktiske.
tiske og
Der arbejdes under Højtryk i |
Landbrug, Industri, Skoler og
overall Arbejdstiden er 35 |
Timer ugentlig! Saa der er rige-
lig Tid ogsaa til Sport og Læs- |
|
ning. Russerne er Verdens stør-
ste Læseheste.
Í Fritiden samles Arbejderne
hele Ruslands Befolkning er
Arbejdere
i deres |
Klubhuse, der er vældige
Pragtpaladser
med Biografer, Biblioteker, Mu-
sikværelser, Diskussionslokaler
OSV.
al
man Rusland og kommer hjem
Ja, sandt sige: Besøger
igen lil Vesteuropa, er det som
al vende tilbage til en Daare-
kiste, |
Balancepunkt mellem Ydelse og
Nvdelse det Punkt
Russerne fundet!
hut
rå
og
Vesteuropæeren er komisk
set med Russerens Øjne
»Verdens stærkt
var et
Alles
Ja
pan og Kina. Der staar de frem
Hersker« er
pan Relur.
lille
Øjne el
Vesteuropa
historisk Intermezzo.
retlel østpaa, mod
tidige afgørende sociale Kampe
os!
Livet er vandret bort fra
Men Rusland lever!
Soleidis sigur Martin Andersen
Nexø
oll hava høyrt og hoyra tær ræðu
um (ad Rusland, sum vit
ligastu fråsøgnir um. Tá keisara-
veldið, sum oll hin »civiliserada«
var á máli um at
verðin einum
døma til heljar, gekk at grundum,
og
fordømilsi,
vendist alt vid,
li
fór í pettir,
ikki var endi á
henda sama verð lús omanyvir
leir menn, sum tóku sær tað stars
uppá at skapa eitt nýtt ríki burt-
ur úr lí kaos, sum hella ófora
stóra, vanrektaða ríki jú var.-
Fad at keisaraættin, sum hevði
eitt so stórt tal av menniskjaliv-
um og ólukkuligum menniskja-
lagnum á síni samvilsku, varð
ella segðist at vera dripin,
vakti eina eymku-rerslu, sum
drap minnið um allar tær rædu-
ligheilir, sum vóru gjørdar, með-
an hin seinasti keisarin sal og
undir ollum hansara undanmon
num.
A fara í holl við tað kempu-
verk, at:fáa Rusland åføtur, fáa
lað upp úr kaos, var meiri enn
eins manns verk, og túpuligt var
og er al hugsa sær, at hetta, al
fáa eitt land eitt fólk, ið 80-
leiðis
og
hevdi ligið í órokt sum
Rusalnd Russarfólkið, var
nakað lætt arbeiði! Har val
og
ikki
al vænta annað enn al long tíð
al takast mátti í
Men eitt
og
måiti
ganga
misl mangar ferðir.
kunnu vit oll vera vis Í, og tað
er, at nógv lunn størsti partur
av lí, vit hava hovrt og lisið úr
Ruslandi og um standin her, er
m
eitt stórt sindur-burtar frá sann
leikanum !
rå
Nexø sigur frå
vil hoyra, lad Andersen
og eisini lesa
fråsøgnir aðrir bera fram — fáu
vit eina heill aðra mynd av við-
urskiftnnum har. Hann hevur
verið har og sæð alt sjálvur, og
iva at hann
ikki í um,
vit eru
Tann maður,
»Pelle
breren« og >Ditte Menneskebarn«
fer ikki vid lygnsmannsbodum,
sigur sannleikan.
sum hevur skrivað Ero-