mánadagur 4. juni 1934síða 1

FRÆLSI -FØROYA- ) SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR JAVNADUR ma | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, | . . | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið | Nr. 23. 20 ovr. á 3. og 4. síðu. Við stórri lýsingum fæst Tirsdag hin 4. juni 1934. verður bílagt á posthåsinum, brævsavnarstødum 8. árg. avsláttur í prísinum. og skrivstovuni. Telf. 143. Útferðin til Keypmannahavnar. Hósdagin hin 7. juni fara teir seks útlsendingarnir hiðani il Keypmannahavnar at lingast við danska styrid um okkara fram- Tud hevur verid og er mær ein und- tíðar slødu lil Danmurkur. g bakvend hugsan, at vit Í tað heila tikið tala um okkara steðu til Danmark, og so leingi vil gera tað, kemur einki skil á. Her eru ikki vegir af ganga: frå ella hjá. Nú fara leir, menn úr trimum po- arlig meir enn tveil litiskum flokkum, og hava ultan laluð saman un, iv neyvan hvat ið er al gera, al samráðaslt um, hava ikki bjóðað til fundar og sagl lí fólki, hvors útsend ingar leir eru og hvors slars teir eru settir al røkja, frá hval al sign og gera — so leir ætla koma leir aflur, og kunna siga sum konan: »Jeg haver været hos Paven i Rom, jeg var fast værre, jeg fra hannem kom«. Ti hvat skal danska stýrið, sum altíð veit, hvat tað vil, veru við ein sovorðnan flokk av ,parla- mentarikarum", sum melur eins og hovuðsóllaseyður hvor um annan, og har tann eini ikki veit, hvat annar ætlar. — Men eill má ikki iv verða um, lað al kraliski = sendimaðurin, og er, hin socialdemo- úður hann fer ella sumsltundis við al blaði eina fullfíggjaða, klára, skiljuliga hann fer, í hesum gevur frågreiding vidvikjandi síni ætlan við ferðini. Fad mugu vil social- demokratar kreyja av honum, um hann ikki ger tað ókravdur — hvat vit allir hugsa, hann Hvat ríkisstýrið vil seta fram til vit ikki, li einki viðgerðar, vita uppskot frá leimum er til men verður lað hitt í 1931 fram- komið okkum Forovingur, sella fíggjaruppskolið — »finans- einki úrslil lað er planen« kann vænlast, lí við ivalevst einki at Her koma gera. heill annað viðgerðar. má nakað til »ænlin Kø segði fáðni: frá ella hjå«, tí tann sloða, sum nú kann ikki „hvorki fuglur ella fiskur«, hon er, longur halda, hon er er líka ónýlandi fyri báðar partar, fyri okkum og tað land, vil standa saman við. Eg "DP trúgvi ikki uppá, al vil, sum búgva her so langt burturi Irá ollum oðrum fólkum, Oli í | lí villa slanda heilt einsamallir, loysti havi, verða menlir al rå ollum fíggjarligum sambandi við nakað annað fólk. Havid er ólrúgvur vinur; mangan var hann okkum góður og gav okkum stórar gávur og lon fyri Í | okkara harða strev, men so lok lað seg aflur lont, og ley offir av forum og mannalivum, lað kravdi, vóru mangan stór. Land lúlækt, fingu alla okkara jørd til ognar okkara er og um vil og fingu hana stýrda og hagreidda á besta hált, so er Ind ló ein stórur spurningur, um vil vóru mentir al greiða oll okkara viðurskifti sjálvir. Hitt allernativið, hjá, vil so verða at: hyggja at. Vil kunnu ikki verða við at verða hjá Danmark á sama hált sum vit hava verið, lí tann verðan hjá er meiri eill eiti enn nakað annað, tað er hvorki samband ella sjålvstyri ella nakað, sum við navni kann nevnast. Tad er ein serstøda, sum ongum líkist og sum eingin er glaður við. Fyri mær sýnir lað seg so- leiðis, al vil bara hava ein veg al ganga: Saman við Danmark cill alt, og somu pliktir, lí lá hava vil út í og somu rættindi vil ål- mussukenslan burlur, lá eru vil nakað at krevja, við tað al vinda okkara part; tå er bern í húsinum og ikki longur tað, Skæglning sum Danir rópa »fatlig i Familien«, eilt sum men fær mulin inn Í munnin — oll um tey enn látast blíð. sum ynskja langt burtur, Sum t, „her er Rhodus skal ikki bíðast longur, vit mugu fúa Sa (9) » her leypast“, her kann eina avgerð; og hesir menninir, sum nú fara, mugu síggja tað klárt, at her má gerast nakað, og her má gerast tað, sum er tað einasta rætta. ikki koma aftur »sum av lorvheiðig, Teir mugu so vit annað hvert fáa eitt løg- ting aftur í ár við orkusleysum stríði um all og einki, ella eina løglingsupploysing við nýggjari valøsing til onga verdsins nytlu útreiðslu. men slóra Nú má lopið gerast frå ella hjá! Her er einki annað at gera, eingin onnur leið at ganga. Skuldi nakar farið at tala um okkara nalionalu viðurskifti í hesum viðfangi, so vilja tey ikki nervast av lí, tað vita vil, tað kenna vil úr Suðurjúllandi — og sum gamli Grundlvig segði: »Frihed for Loke saavel som for Tor«, Gamal Foroyingur. Kunngering. All, blaðið kunngeringar blaðstýraran. Alt tilfar skal helst vera komið ein vil hava inn í frároknað betaltar skal sendast til sum inn leygardag. Blaðst. RITA SÆBESPAANER til al finere Vask. Í De keiserlige Harmonikavirtuoser. Í donskum bloðum skrivast: | En gul Ford kørte i Aftes op foran »Højskolehjemmel«s Dør, Ud steg de kejserlige Harmoni- kavirtuoser Gellin og Borgstrom. | De har for Tiden opslaget deres | Hotel | farler | Hovedkvarter paa Grand de Sønderjylland i Aabenraa, hvorfra voor 4 rundt og optraadte de Af tes í Haderslev, i Dag gaar Tu- usikker. Tirsdag paa »Teatret« i Aabenran, Í ren til Sønderborg, Danmark- og Islands-Tournéen begyndte for et Par Uger siden. Det er Stockholmeren Herman Gellin, at vor Iensigt, fortæller tage op til Sagaoen, naar vi hut berejst Landet her. Før vi star- tede denne Tourné kom Borg- lige fra Frankrig. strøm og jeg lig Da Staviskys Teater blev lukket. Vi varengageret af Stavisky til at optræde i lo Maaneder paa hans Teatre. Vi begyndte paa »Empire« i Bordeaux, men da vi havde spillet 3 Aflener og kom om Morgenen den fjerde Dag for at øve os, var der slanet en Seddel op paa Døren. Stavisky havde skudt sig, og Teatret var blevet lukket. Saa vidste vi ikke bedre Raad end at starte Vog- nen og køre til København. — Har de spillet længe? — Siden jeg var 6 Aar, Jeg fik en Harmonika foræret af min Fader, Han havde haft den hjem fra Amerika. 10 Aar gammel op traadte jeg første Gang og vandt 1. Præmie i en Konkurrence. Og Borgstrøm? | Aar Ham traf jeg for 17 siden í København. Siden har vi slanet os sammen. Hvorledes Gellin og Borgrtrøm blev kejserlige Harmonikavirtuoser. Hvorfra har De Titlen »kej- | serlige Harmonikavirtuoser?< Del er Vilhelm, der har givet os den. 11921 var Ekskejset vi indbudt Der Hundrede Mennesker hos Kejs Da vi Aarel England sendte vi ham en Hil til at spille i Dorn var vel samlet henved et eren. efler var I sen paa hans Fødselsdag, og nogen Tid efter modtog vi to Billeder med hans egenhændige Under- skrift og Diplomer, hvorved vi udnævntes til kejserlige Harmo nikavirluoser. Fremtidsplaner. Det er vel vanskeligt nu al fan Lov til at optræde i Udlandet? | Ja, Forhindring tanrner sig op efter den anden. | Naa, foruden í Danmark og paa lov at den ene Island ken vi dog fan spille i Sverige og Færøerne. Trods Vanskelighederne med al faa Indrejsetilladelse er det vort Haab, naar Islandstourneen er sluttel, at kunne tage en Tur til Amerika, hvor vi vil optræde i de danske og svenske Forenin- ger. Men det er endnu kun Frem- tidsplaner. Foreløbigt tournerer vi i Provinsen, og 2. Paaskedug | | | | | har vi lejel Odd Fellow Palæets store Sal í København. KKURT hesir báðir harmonikaspæl- um 12. juni koma ararnir higar. Fyrrspældi annarhvør drongur her á harmoniku. Út og inn, út og inn varð hon drigin, so bjøl- surin livndi, og hon hvein, so hvor kella í nånd leyp av stað sellu í oði og hundarnir seg al lúla afturímólti. Ikki leskiligur drykkur fyri einu mu sål al hella kann. sigast, at:fað var sik-lyrsta hovra jarmandi harmonikaspæl, men hann ið spælur heldur seg altíð sjálvur gera tað mest fullkomna, altíð. Tað harmonikaspæl, vil sigast at skulla fáa at hoyra her um einar fjúrlan dagur, verður av einum oðrum slag; lað verður ikki (spældir eftir harmonikanótum) langt-drignir — sálmanólar efla »paa grønklædte Bakke...c nei, nei, tad verður Wagner og aðrir stórir tónayrkjarar. Fleiri her kenna kanska eitt sindur til spæl teirra av grammo- fonplåtum og frå radio. - So gleða vit okkum til eitt stuttligt kvold! Eru vit við at ganga sama vegin? Harri bluðstjóri! | 21 aðalinnihaldið av blað, lækna frú I nr, av lygara har Jo hanne Christiansens radiofyri lestri stendur at lesa, skoyla tygum uppí: >Hesi orð úr henn- ara radiorødu eru verd at leggja minni og lauka inn at sær, sær i eisini hjá okkum, tí vit eru við at ganga suma vegin. »leir selja mjólkina, eggini og kjøtid og keypa doklara og medisin 5 . 5 fyri pengarnar,« Hesi orðeru verd al geva gætur. Verður kannað eflir og roknað út, hval vil lala av pengum fyri doktara, hospital og medisin, tøluni so stór, at:mangur verða Ogvast. Vit eru fegin yvir al hava dúg ligar læknar og unna teimum góða løn; men táið sagt verður leir, sum koma at tað eru upp um 25—30 lúsund krónur árliga, ljóðar tað ótrúligt, men er nokk ikki skeivt. Okkara stóru sjúkrahús í Havn Klakksvík er javnan yvirfylt, (810) Ð og tó standa ley seg ål av lagt illa. Og sjúkrakassarnir stríðast við vaksandi útreiðslur, so al tað vanliga limagjald á ymsum slød- Al til sjúkrahús og sjúkrakassar liggja um íkki slær til. tær kom- munalu úlreiðslur læknar byrðir á kommu- sum lungar num, serliga á teimum, sum hava stultan veg til lækna og sjúkra- hús, er hvørjum manni kunnugt. Hettar oll hugsandi fólk eiga at geva ans. eru viðurskiflir, sum Og eru heltar ikki talandi døm- ir, sum siga okkum at vit eru vid at ganga sama vegin? Men hvat siga okkara læknar? Mær tykir, at leir siga ovlílið. Þeir eru yvirhøvur menn, sum merkiliga lítið greiða frá teirra starvi. Tuð fer ikki at bera til í longd- ini. Eftir ikki bert settir til at hjálpa teim mini hugsan eru teir sjúku, men eisini til at hjalpa teim frísku til at halda seg frísk og vegleiða ley til ut verja sína heilsu. Ur åtheiminum hoyra vit, hvat gjørt verður at læknum, skúla læknum, fyri í allar mátar at ansa eftir skúlabornunum og hjálpa ið Mær kunnugt vitja læknar í Foroyum til teimum, tørva hjálp. Jú} ikki inn um skúlagoit uttan at koppseta. Ein haldari. Heimavirkisframsýn- ingin í Finlandi. Debes hiðani til framsÝningina. Hella er Hin 12. juni fer hin fjórða av teim heimavirkisframsyningunum, ið nordanlandsfølkini hava fingið í lag. Hin fyrsta varð hildin í Svoríki í 1925, onnur í Noregi Bergen — í 1928, og hin triðja í Keypmannahavn í 1931. verður Henda framsyningin hildin í Helsingfors á Tavasta- hus og verður opnað fyri fólki 17. juni. Aftaná at framsyn ingin er endad, verdur gjørd ein ferð vid »bil« til ymis minn isverd sloð í »de tusen sjøers land«, har luttakararnir fáa at síggja lad nógva, sum hetta landið eigur av vakurleika og sjáldsomum húsum, borgum og ollum ti, sum mannahond og menniskjaandi hevur skapað. Pað vil ivaleyst hava stóran lýdning fyri okkum, at ein Fer- ovingur er bjóðaður við, og at tað er ein maður, sum hevur sýnt so slørt fdni og so stóran ans fyri foroyskum heimayrki. Á framsýningini í Keypmanna- havn hava føroyskir lutir, t. d, sjalir og troyggjur vunnið nógvan 55 heiður og funnið nógvar keyp arar, og stór møguligheit er fyri, at føroyskar troyggjur, kanska serliga grovar, kunna vinna inn á marknaðin har. Men sjálvsagt krevist gott, hampuligt, arbeiði. Finland hevur kaldan vetur, og hin foroyska grova troyggjan er ein góður bjálvi. — Tað er av stórum lýdningi, at vit kunna EN: Br