mánadagur 4. juni 1934síða 3

Arbeiðsloysi — arbeidsloysishjålp. Arbeiði fyri hjálpina. Kring allan heimin ljóðar kæranin yvir hill ræðuliga ar- heiðsloysi. Al veita arbeiði og hjálp til hin arbeiðsleysa flokkin hevur lí verið hin fremsti spurn- ingur í ollum londum. Og eftir sum nú frættist, er tuð ymsa slaðni eydnast al minka um arbeiðsloysi. Men manga staðni, særliga í diklaturlondunum, eru korini = hjá — arbeidarnfjøldini vorðin åt av leið ring. Arbeiðs- loysisstudningurin hevur verið minkaður — vil kunnu siga í sama mun sum kríggsútreiðsl- urnar hava vaksið. Og arbeiðs- lonin er farin niður. Í Týsklandi hon at minkað so langt niður, at hon eisini sigsl vera er lítið hægri enn arbeiðslovsis- studningurin var, áðrenn yvir- gangskropparnir tóku sær ræðið við vøldum, kanónum og oðrum djevulsskapi. Í Danmark sign menn, al tn0 byrjar at lysa í eystri. Arbeiðs- loysið er minkað frá um 200,000 niður í nokur og hålvfjerds tús- und. Har fáa arbeiðsleysir menn góðan beinleiðis peningastudn- ing um vikuna umframt aðra hjálp, td. til brenni og húsa- leigu. Hin sitandi regeringen hevur eisini gjort eill risnarbeiði fyri at hjálpa heimaindustriinum og landbúnaðinum fram, so arbeiði arbeiðslonini kundi fulla í Føroyar hoyra við staðni í rík- við landinum. til Danmark. inum er arbeiðsloysi størri enn Fáa her hjá okkum — og her verður einki, púrt einki gjort fyri at linna neyðina hjá leim arbeids- leysu. Tað er eyðvituð, al danski staturin skylda“ at leggja árar umborð fyri eisini at linna um arbeidsloysi og lær ringu líðir- nar heruppi. Vit duga heldur ikki at: hugsa okkum annað, enn al staturin vil gera skyldu sína ímóti leim neyðsluddu føroysku arbeiðarunum, bert hill neyð- turviliga forsláilsi hjá leim ráð- andi her heima til- staðar. Arbeidsloysi og vinnu- loysi má lið kann ikki ødrvisi — verða eill av fremslu = málunum, i0 havd til viðgerðar nú, skulu niður at: sområdust danska ríkisstýri. Minisleriið um ina. Men okkara góðu harrar á tingi hava goymt hesa lóg í neynd »indlil Í meðan má hin foroyski arbeiðsmaðurin, eisini er vera leim verða menn við hevur boðið okk- arbeiðsloysisstudningarlóg- videre«, ið einki fær al gera, liva sum best, onkurs vegna — ella svolla og seigpinast. Tað skal íkki noklast, at lað er einki lætt tak, særliga fyri arbeiðsmannin, at:taka hesa lóg, ta donsku arbeiðsloysistorsikr- ingarlógina, óbroytlu. Hon må sjálvandi = broytast, so hon hóskar til — vidurskiftini hjá okkum, og tað er skylda hjá leim, 10 ráða fyri borgum her- heima, at broyta hana, gera hana hóskandi hjá okkum — og so seta hana í gildi her á landi. Menn hava móli, al hin arbeiðsleysi skal fúa pening fyri einki. Hertil er at síga, at:arbeiðararnir biðja fyrst og fremst um urbeiði, og leir vilja fegnast arbeiða fyri lað, ið teir fáa. Arbeiði at gera lrýlur ikki, bert ráðini, peningurin, var til laks fyri arbeiðið. Kommunur hava hópin av vegum o. oðr. al sera, Felog arbeiðaranna og fiskimanna hava eisini uppgávur borið so nógv ÚR SUÐUROY al loysa, men sum megu liggja, lí ráðini eru eingi. So stalt nýt- ist ikki at latast fyri einki. Tað vdur av uppgåvum al leggja pening í. Og arbeiðs- loysispeningurin kann, um menn skipa laguliga og skilagolt fyri, ja eigur helst at vera latin út fyri arbeiði. Vil kunna hugsa okkum domi: Ståturin og loglingið lata pening til arbeiðsleysur menn og kvinnur. Í staðin fyri ul galda hann út ultan viðurgjald í arbeiði, verður hann givin felogum at nýla saman við fel- nakað aganna egna studningi — ið er 30% Í Danmark. — Húnn kunn t. d. nýtast lil at leggja fiska- plúss, byggja hús til at leiga o. a. Hin arbeiðsleysi skal fyri tann ásetta studning um vikuna ar- heiða so langa líð, at arbeiðið svarar til stadningin, roknað ft við vanligari tímunslon. Á henda hált fer einki skeytið. Posetiv virði verða lagd fyri niður í samfelagið, og lað verður so eisini gjort møguligt hjá fel- eitthvorl í verk, arbeiði og ogum al sela ið vil minka um trongdina til arbeiðs- geva harvið loysissludning, Einki er so ringt sum arheiðs- loysi. Tað hvalir mannin, ger hann líka glaðan. Tað brýtur ber menniskjuni aftur eftir, úl í eill sum so mong ikki sleppa upp aftur úr. Arbeidsloysi rakur ikki bert við- arbeidsleysu sjálvi. kona og born og bíða og bíða. Men lá ið einki verður burtur úr at: fáa at gera, gongur tolið upp — og heimið gerst fult av klandri og grátis, gerst ólukkuligt í rót og botn. Mong, mong sýndrast heilt, so hvor fer í sitt herduldshornid, beinuvegin karaklerin — og skuldnarófori, komandi lleima sila nakað Berserkargongd. Harra Kallsoy skrivar av og á líðindabrov lil >Tingakrossc. Hann skrivar undir fjalinavni- num >Búgvind. Nú fyri stullum skrivaði hann m. a. hesi orð: >Seinasla líð- indabræv (til »Kross« fell ikki aðrastaðni í góðu jord. Hurra Danbjorg fekk berserkargongd av tíðindunum frå Ola Poulsen, Hertil er al sign, at Ola Poul- sen arbeiddi fyri at vekja fiski- menninar, soleiðis at teir skulu slovna eilt útbetalingarkanlór, fyri at:leir skulu kunna fúa tann pening, teir eiga. Óli arbeiddi soleiðis fyri eini góðari sak, og lí hevdi lað som! seg betur fyri hr. Kallsoy at:styðja Óla Poul- sen enn at:háða hann við óson- num brixli. Tað nyttar lítið frammanund- an valum at ferðast um landið við krokkudillulárum, sum ein letur renna niður úr eygnakrók- unum, lá hann lalar hvussu ringt ið fiskimenninir hava tuð um vårini yviri við Suðurlandsins brimbardu strendur, um summ- arini millum isfjøllini við Grøn- land og um heystini heim um Hvarvið o. s. fr. — Alt hetta viln vil; men líverri harvið er einki at gera; men kunna vit hjálpa fiskimonnunum soleiðis, at: teir fån tann pening, teir vinna á sínum vandamiklu leiðum, so er tað okkara skylda al gera tað. Eftir mini áskoðan er úlbelulingarkantórið einasta trygging fiskimansins, fyri al fáa pening sín og lí foli eg Ind sum mína skyldu ut styðja Óla Poul- sen í hansara starvi fyri atstovna hetta kanlórið. Hvor, ið nú hevur berserkas- gongd, veil eg ikki; men mangur maður man óivað minnast la líð, lá berserkargongdin var á sjálvslýrismonnum. Tá teir leik- aðu í bæði um eill eg annuð — bæði um líkt og ólíkt. Men nú eru teir spakir eins og ley hvil- astu einglaborn. Teir hava kanska fingið greiðu á, at oll teirra slog vórðu slivin í leysa luft — við ongum skili ultan mål og ultan mið. Ikki nýlist at nevnast dømir um berserkargongd sjálvslýris- manna; men ifall hr. Kallsoy ynskir lað, so eri eg fúsur at nevna hópin av dómum. Ber serkarlyndið er óivað enn í sjålystyritmonnum; men nú hava leir fingið eyguni opin fyri lí, at vid berserkargongdini koma teir onga leið. Nú nyltar teim ikki at:rópa upp um, at Danir vilja hava okkum lil trælir; tí nú veit øll verðin, at Danir hava boðið okk- um sjålvstyri; men sjálvslýris- menn tordu ikki ímóti tilboðnum. Hví skulu sjálvslýris- menn lá hava berserkargongd? Tað er mikið klókari fyri teir at fjala berserkarlyndid og draga ultanå at taka einglahúðina berserkar- kroppin. Seinri í sama líðindabrævi skrivar harra Kallsoy:>Hvorhin triði javnaðarmaðurin verður, sum kemur al fund við Gjógv, er ikki gott at vita; men halda kanska eg kann ugga meg við, at tað verður harra Danbjorg: hann skal vera vælkomin; men eilt kann eg ikki al »Krossur« eingi líðindi skal fáa av Eg takki mínum gamla vini fyri, al hann bjóar mær til Gjáar, og væl kann verða, at eg taki við bjóðingini. Hvat ið viðvíkur líðindunum frá lí fundi, sum eg kanska fari at: halda við Gjógv, so má harra Kallsoy fegin hava lova honum: fundinum. loyvi al skriva so langt og breitt honum lystur, bert hann heldur Lat endiliga »Krossin« fúa føroysk tidindi; ti ley líðindubrovini, ið blaðið fær úr Keypmannahavn frá na- zislinum, Dithlef Thomsen, hava syndarliga litlan tydning. Eilt nú lað síðsta líðindabræn hansara, sum lovprisar dikluru- seg til sannleikan, num — leim núlíðan einaveld- unum — i Italien, Tyskalundi 0. s. fr.: »Sualedes opstod Facis- men i [talien, Nazismen í Tysk- land og i Dag hører vi, at der ogsaa i Letland er indført Dik- tatur. Folkene gav Afkald pan deres illusoriske Medbestemmel- sesrel gennem Parlamentaris- men og forelrak een Tyran i Stedet for mange<. letta eru tíðindini frá hr. Dithlef Thom- sen. »Folkene« — í Týskulandi, í alien o.s. fr. — »gav Afkald paa ...« Ja, hval góvu tey >Af- kald paac? Tey lótu frá sær tað frælsid, sum ley ongantíð hava havt. »Den græder ej for Guld som intet Guld har ejel«, Ætla sjálvslýrismenn nú ul prædika nazismu i Foroyum. Ja, so hava leir fingið berserkar- gongdina aflur av nýggjum — og Ind í ólukkumáta. J. H. Danbjørg. BÆT Tíðindi. Tveroyri. Heimkomin skip: DSjÁNAL so 11000 (2. túr) »Frida«......... 8000 — »ÅAlberi« „....... 5000 — »Vestmanna« 13000 falt. Hin enski snurruvådsbåturin „Neptun“ var um dagirnar inni her á Englands við flattiski. vånni á veg lil 200 kurvum av „Aksel Skov“ var eisini inni á niðurferðini við 100 kurvum, mest hýsa. „Dana“ er sum kunnugt á granskingar- ferð við Føroyar. Hon var eina stokkula lotu inni á firðinum. Tað segdist, al sjefurin fegin vildi hava 200 sildir til kann- ingar. Tessverri var eingin sild at fáa júst tá. hann vildi Men hann hevði bíða, ll tað innan út Eisini hoyrist, at kolið. ikki stundir at fegin royna var fingið til vega dalinum. Vónandi verð stundirnar betri næstu ferð. Tað stórum tydningi, um leir ymsu vildi sjálvandi verðið av damparar, ið arbeiða við Før- ovar, fingust at taka kol hiðani — fleir ensku trotararnar er sjålvandi einki hop um at fúa al nyla foroyskt kol. Niclas Jacobsen i Skopun, ið er ein av »pionerunum« við- vikjandi Førovar, var ónsdagin við flat- spurruvådsveidi — vid fiski til Ísvirki. Hann hevði roynt á Vági og kring Suður- Oynna. Vit hilli hann á máli og spurdu, hvussu ið gekst. ÞÁ jú, so loluliga,« helt | hann. »Vit hava tey seinastu úrini baksast við hesum lítla molorbálinum. Urslitið hevur ikki verið rúgvismikið. Men 16 hugsi eg, at vit hava fingið lreyðugt so nógv í okkara part sum ein sluppfiskimaður. Tað hevur særliga í seinastuni borið beiri til við tað, al vit so við og við eru vorðnir kunnugir al royna longri frá landi. Botnurin vid Foroyar er so Ojavnur. Tað skal so góður kenskapur til fyri ikki at fáa greiðirnar skræddar og lær eru dýrar, so lað er eingin gamansleikur al vera óvarin og óskoytin. Tað gongur tess vegna heldur seint at:læra snurruváðsleiðirnar Men lað fleiri royndu, vildu wil bolnin og al kenna. vóru bålar, ið komið sjótari eftir at: kent bolnin, og kundu vit tå roynt víðari og meiri tryggir.« Vág. »Albert Viktor« .. 18000 (2. túr) »Havgåsin« 11000 >Ellena. 11000 — | »Heimdal«....... 15500 - »Mathilda« 31000 íalt »Våbbingurin« . 6000 (2. tår) »Harry« ... 14000 — »Kitty Wayc 9000 — »Grace« 14000 — »Marie« 14000 — »St. Jaeques« .... 418000 íall vNorðfariða..... 10000 — ÞMarsjald. ....... 33000 — vBeinisvora...... 12000 (2. túr) »Slanlev«....,... 8000 — Í vikuni, ið fór, kom higar ein dampari við 5—600 lonsum av sallfiski til Vágs keypmenn. Fiskurin var keyptur í Íslandi. Eitt må ein lata Vágs keyp- fáa. Teir liggja ikki á lotum. Arbeidid hevur ikki trotið her og tað er arbeiðið, fólkið skal liva av. men Hovi. Kill sindur av arbeiði hevur verið her uppá fisk, mest frá Vági. Annars er ikki nógv at vinna. Á sjónum er sort. Frætt er nyliga frå »Njardlingi«. Hann hevur selt seinastu veidu sina fyri 400 pd. 14 Tønder Guld paa Havets Bund. Den gamle Loggbogs Hemmelighed afsløret. Et Bjergningsselskab hæver Skatten. finske Grev Alarik Wachtmeisters Besiddelse har i mange Aar været en ældgam- mel Loggbog, udrangeret af Grevens Bibliotek, men alligevel I den gemt, fordi dens morsomme gamle Søkort og Optegnelser maaske alligevel ved en eller anden Lejlighed kunde have Interesse — om ikke andet saa blot som et Minde om svundne Tider. 1 disse Dage har Bogen dog pludselig faaet en virkelig Værdi, der repræsenterer inlet mindre end en Formue. Ved et Tilfælde er det lykke- des en af Grevens Bekendle at fastslua, at den gamle og længst henfarne Skippers Optegnelser blandt andet giver en nøjaglig Anvisning paa Stedet, hvor ikke mindre end 11 Tønder Guld ligger og sover paa Havets Bund, ventende paa at blive hævet og givet tilbage til Menneskene. Skatten hidrører fra et russisk Fartøj, der for adskillige Aar siden sank ud for Nylands Kyst. Ingen andre kender Stedet, der efter Bogens nøjagtige Anvisnin- ger vil være let ut finde, navn- lig da Dybde- og Strømforhold pan delte Sted ikke lægger sær- lige Hindringer i Vejen for Bjergningsarbejdet. Grev Wachtmeister har sat sig í Forbindelse med et Bjerg- ningsselskab og tilbudt dette tetten til Optegnelserne, mod at Selskabet for egen Risiko hæver Skatten og derfor beregner sig en Tredjedel af Beløbet. Reslen skal efter Grevens Beslemmelse deles imellem Marinemuseet i Stockholm, Sveaborg Museum og et Par velgørende Forenin- ger. Bjergningsselskabet har modtaget Tilbudel og vil snarest forsøge at hæve den sunkne Skat. Havet maa give sit Bytte tilbage. Dræbt sit Barn med et Spark — og frikendt! Uhyggelig Barnemordsproces i ender med overraskende Dom. En grufuld Drabsproces er af- sluttet ved Retten i Paris. Den Anklagede var en gift Kvinde, Moder til tre Børn, der ved i Hidsighed havde sparket sin seksaarige Datter i Under- livet, saa hun døde. Barnet havde kun gjort sig skyldig i en mindre Forseelse. Til alles Overraskelse blev den unaturlige Moder frikendt takket være en smart Advokats drevne Forsvar og hendes Æg- temands grædende Forbon. De to øvrige Børn, der var taget fra Moderen, vil nu blive givet tilbage til hende. [————————>|>>>ÉLÉD se. Ansvarhavandi blaðstýrari fyri Suðuroyar-síðuna: P, M. DAM