týsdagur 19. juni 1934síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
————
FRÆLSI
Nr 25 | 20 ovr. á 3. og 4.
. . | : ;
Í Hesti
á lólkafundi.
»Fagrar eru summarlolur. . .«
Seinasta sunnudag sótu få men-
niskju inni, veðrið — so fagurt
sum ongan dag fyrr í ár — dreiv
tey av húsum. >Ilin gamli, sum
fyrr var stirvin og lungur, hann
varð so lætlur, sum hann var
ungur« — — og fór til funda.
Ein frálíka vakur dagur varð
burturúr, langt vakrari enn ein
tordi al vóna um morgunin, og
fólk í hundrað tali hildu av stad
— við báli og til gongu, oll av
húsum!
Úti í Hesti var so nógv fólk
komið saman, at tað næstan var
ov nógv fyri eina so lítla bygd
at laka ímóti, og ikki er ul iv-
ast í, at:ley nógvu ikki fóru al
húsum men hildu í hagan ella
sótu og lógu í bønum og niðri
við sjógvin. Hestur er arbera
)
5
vokur oyggj, serliga uppi á, og
er hon so breið og sløtl og grasa-
grógvin, al ein skuldi forsvorið
tað, tá ein sær hana eyslanifrå,
frá Heslfirði. Luftin var ikki heill
klúr, tað gjørdi ivaleyst hitin, so
åtsynid var ikki av lfbesta, men
vakurt var har uppi å, har ein
»
sær Streymoynnu eyslan- og
Sandoynna við Trøllhovda vest-
anfyri, —
Tað var øllum kunnugt, at
próstin skuldi prædika í Hesti,
men eingin heyði hugsað sær,
at hann fekk so nógvar áhoyr-
arar, at gudstænastan málli verða
úti, og var so nógv fólk komið
tel
saman, at:lúnið var meir enn
full, so vit, sum komu nakað
seint og ikki mundu sloppið á
land, ikki náddu so nær, at vil
væl kundu skilja taluna, og mong
vóru tey, ið ikki bjóðaðu til. —
varð fólk við al
Og í heilum
Umframt úr
koma í oynnnu:
Havn, úr Suðuroy, Vágum, Norð-
streymoy og Eysturoynni, Nólsoy
og Sandoy. —
fýra
Um klokkan hålvgum
byrjaði fundurin uppi á oynni,
og tó at vegurin var langur og
tungur, var ein slør mannamongd
komin saman har uppi í tí und-
urvøkru foroysku náttúru. >Oðr-
um man tykjast vakrast hjá sær
— vakrast í Føroyum tykist
mær«, sigur skaldið, og ein tilik-
an dag komu hesi skaldsins orð
til sín fulla sannleika. Talarar
Þáll
Zachariasen,
vóru: Patursson, Louis
Edvard Hjalt og
Hans Andrias Djurhuus, Talaði
vórðu mong góð orð, og koma
flest
verða at lesa í »Tingakrossur«.
Her verður tuln H. A.
huusar prentuð við leim yrking-
talurnar ívaleyst allar at
Djur-
um, hann hevði skrivað til fund-
in, — Røda hansara rørdi mong
Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni,
síðu.
avsláttur í prísinum.
-FØROYA-
Vid størri lýsingum fæst
hjørtu nå í hesi dapri tid, nú
vil hava frælt um leir nógvu
menn, sum hava latið lív í teirra
yrki á havinum. Vit hoyrdu menn,
høvdu
sum verið á fundi, tala
um, hvussu orð hansara høvdu
rørt leir, og eins og
g lala próst-
Tirsdag hin 19. juni 1934.
JAVNAÐUR
sins verið ein lroyslur. nú sorg-
in — um hon ikki beinleiðis
kom til leirra persónliga to
lá sum eitt dimt ský yvir all
okkara fólk. —
Ein sjaldsama vakur dagur, ein
hugnalig lotu var ferðin úl í Hest.
Sangir, ið vórðu sunynir á fundinum.
Lag:
Vs alvi tinum,
Føroyingar, sum her nå koma saman
Føroya kvinna
vagga inn Í hansar" ungu sál,
5
at hann verður maður og skal finna
her á landi síni mið og mál.
Og lá vangar línir gráir verða
skalt tå sanna, lað var vaggað væl.
SD
Ungir, sterkir armar skulu gera
hesu småttu um lil høgan sal.
Vagga alvi tínum, legg tå í hann
all, sum líni sál er dýrt og kært,
lá fær ættin sjónarringin víðan,
og
Vugg
í
er úr
tá verður eyga hennar
ra alva línum, um hann svevur,
tíni sál í hansar' sål
ríkur streymur, sum at hæddum dregur
og ein vilji harðari enn stål.
HAD.
Lag: Der ligger et Land mod den evige Sne.
4
Í døkklætis glotta á dimmisins gátt,
á summarsins morgni og vetrarins nátt,
har vindur og regn hava skaðaverk gjørt,
og oknin um vølnini flýgur við hvort.
Her sita vil treiskir og væla um garð
og bøta um knørrin, ið kongsdreki var,
men hvirlurnar brýna ta frostbardu nov,
og másarnir stremba um Ylandi hov.
»
Her dunið í homrum og brimið við strond
5
væl minna um onnur og bardari lond,
men foyraða ennið vårt merki ló er,
at hugsan og stríð eru eisini her.
>»
Og løturnar renna sum sandur í flóð
og vetur og vár kvoða skiftandi ljóð,
og gluð verða eygu og tey verða sár
tó borgin er her gjøgnum skiftandi ár.
Í stormi og starvi, í dreimi um dáð,
”»
í lýsing og skyming, í trega og trá,
vit fylkjast á morgni og daprari nålt
í dokklætis glotta á dimmisins gátt.
Tala H. A. Djurhuus á fólka-
fundinum úti í Hesti.
Havið hevur brotið og brýnt
hetta land, og tad hevur merkt
Í
okkum, sum í landinum búgva.
Her stunda drangar og berg
út í móti stórhavinum, drang-
arnir, ið eins og duvandi risar
móli havsalduni —
vaða fram
og bergini, svørt og myrk —
taka tey móli brotinum, hvors
ålop stundum er so hart og
Ogvisligt, at oyggjarnar skelva.
Vil eru bundin til havið —
vil eru bundin til sigling og
bardaga móti stormi og streymi,
frá tí vil lógu í voggu og lil tess
vil verðu løgd í grov, annad-
hvørt grovin verður í kirkju-
garðinum ella á havsins botni.
Í einari yrking um hin før-
oyska fiskimunnin sigur Sverri
Patursson, at fiskimndurin er
.
HA D.
foddur vid år í hond, at hann
hevur tikid Føroya navn og
borið lað al um heimin, og al
vil eiga at takka honum fyri
tud,
Hetta er rætt sæd og væl sagt
aðalliðið her á landi,
Hann, ið leggur í
tuð er
fiskimaðurin.
kemur
hav tidliga á vári og
ikki aftur fyrr enn heystsins
stormar fara hevjandi um landið
— um hann tå kemur aftur; ti
alt ov ofta er tuð so, al havid
tekur hann. —
Havið hevur merkt hann, rist
hansara og
alvársrúnur á enni
lagt blåna sin í eygu hansara,
gjørt hann skilagóðan og tryggan.
Hann lýtir á Gud og lítur á
sjálvan seg. Teir gomlu sungu,
lå ið leir logdu í hav, og sungu
lá ið teir komu aflur. Óivað er
tað, at teir syngjandi sukku; tí
SOCIALDEMOKRAT
BRODURSKAPUR
| Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið | ,
! verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 8 arg
, i ið f 2 . .
og skrivstovuni. Telf. 148. |
alt teirra, eisini ley, ið eftir sótu,
løgdu teir í Harrans hendur. —
Og tað gera teir enn; lí er lað
eisini, at vil óttaleys líla í ódn-
ini, vil vila, al eins og í forðum
aldunum enn
gongur lHarrin í
dag, og hansura milda
dagin í g
hond leiðir heim, lá ið vandin
er slørstur.
Kvinnan her á landið, eisini
hon er merkt av havinum, eis
ini hon hevur fingið havsins
blåna í eyguni. Væl dåma
henni at: hoyra, at drongur
hennara er rættur maður á
sjónum. Hann má, fyri rættiliga
at verða taldur millum menn,
hava verið uttanfyri nesini og
roynt mått sín og megi móti
havsins veldi.
Og tað er á slíkan hátt, al
hann hevur tíkið Føroya navn
og flutt tað út um heimin, borið
okkara
tað fram, so sjógarpur
hava vunnið sær navn millum
teir fremstu.
Men hvussu er lað so, tað lív
ið livst har úti á teim seltu
bárum. Vit mugu ikki siga, at
tud er eill ringt lív, tí tað er
mugu vit siga, at tað er eitt lív
rælla orðið, heldur
fyri menn.
Eitt lív, sum ger menn harð
5
balnar og hjartareinar — eilt
lív, sum lærir menn at standa
saman, lå ið umræður, tá ið
vandi er fyri hond og tað
hava okkara fiskimenn lært har
Ali á bárum, lí eingin kann
verða hjartabelri og harðbalnari
hava betri hug
enn leir og
at hjålpa hvør ødrum.
Og hetta lívið gel teir, so
logið tað ljóðar, eisini kálar í
lyndi tó er hetta kæti borið
av einum djúpum ålvarsami
(nd er havsins rødd, sum hevur
lagt tað í teir. Tað er aldudrátt
urin, ið dregur hetta fram í
teimum.
Hetta er
aldri hava staðið á skipubunka,
nakað, sum tey, ið
skilja, men tey
á landi. Tað
lærir tú til fullnar at kenna, tå
hava ilt vid af
eru tey fægstu hel
ið tú ein summardag kemur til
eina foroyska bygd. Hon er
sum úldeyð ein drottur av
løngsli aldar ímóli tær, líka frå
tí fólkalóma túni og til båtin,
ið stendur drigin fram í neyst-
ardyrnar.
Hittir
og spyrt tå hann eflir påpanum,
tå ein pilt í túninum
verður aflursvarað: pápi er Í
Gronlandi og hvar er mamma
tín: í fiskinum ella burtur i
lorvi.
Tað hendir eisini av og á, at
tå einki svar fært, men lítir inn
í tvey syrgjandi eygu, ið líðandi
valnast, og tå spyrt tå ikki upp
aftur, lí tá veitst lú, at påpin er
alla. Her ganga
nógv fuðirleys í bygdum okk-
burtur med
ara; tí havid krevur nógv aflur-
fyri gávur sínar.
Har
bygdina, tað ber
liggur havið uttanfyri
boð frá teim-
brotini eru
um, ið burtur eru,
sum orð sum langar rødur,
og ley har heima í bygdini hava
lært seg at skilja hesar skiftandi
reður, tey hava hoyrt tær so
manga vokunátt.
Jú, havið krevur og havid
ekur, og ley, ið heima sita, eru
altíð til
vor veit tal á
reiðar at missa. Tó,
døgum sínum.
Ein er eins lryggur á skipa
yunka, sum heima hbjá sær
sjálvum. Gud er allastuðni, og
inn tekur tev, hann vil laka.
Soleiðis hugsa fólk í Foroyum.
Fey, ið missa, eru tigandi í sorg
síni — hava lært at líta alt upp
í Harrans hond. Og eitt slíkt
álit, tað gevur megi at bera
tungar byrðir. Eitt slíkt álit er
ein hin slørsti dýrgripur, ið vil
eiga ella rættari tað er lyk-
ilin, ið letur upp himmalsins
orindir.
Ti verður eisini trúligt arbeitt
bæði av manni og kvinnu her
á lundi, so leingi teimum er
lagað at vera saman. Her draga
bæði eina línu — her bera tey
í felag tað tungu byrði, ið eitur
stríðið fyri tað dagliga breyðið,
eilt stríð, ið mangan er hart og
nívandi, men ofta verður borið
við glaðum sinni.
Her hava tey lært at líta á
ein, sum er yvir teimum og
sum teimum tuð, tey
gevur
treingja til.
stundir til
Fi hava tey eisini
at halda
minnast ley, ella teir, id havið
saman hendur og
tók. Her vita tey, at sorgin et
heilag, henni rennist ikki undan,
vaksa í henni,
men tú kanst
mennast í henni, so tú ert
mentur at bera enn ftyngri
byrðir.
Men finnast tey aftur á heysti,
ið skillust á vári, lá kennst tað
at sila undir hesum fjøll
drálli í
tryggl
um við havsins barm-
inum og havsins merki á enn
inum medan havid brýtur
uttanfyri og bakslåtturin slæt
út frá landi.
áður,
hetta
(á kenna vit meir enn
at hella havið er okkara,
havið, ið hevur tey lúsund and
lit og sum mågar og brýnir
landið og ló er okkara land-
skjøldur.
lað er so við okkum, at vit
eru bundin at havinum, tað
gevur og tað krevur. Tað er
okkum ein systur góð, men á
somu tíð minnir tað okkum um,
at okkara dagar her á foldum
brált eru taldir; og tað er bara
okkum til bala, at vit av og á
verða kunnug við tað.
Læt okkum lí øll her á fundi
reisa okkum upp og minnast
- æ
5
rå