Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-06-19, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 19. juni 1934síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

———— FRÆLSI Nr 25 | 20 ovr. á 3. og 4. . . | : ; Í Hesti á lólkafundi. »Fagrar eru summarlolur. . .« Seinasta sunnudag sótu få men- niskju inni, veðrið — so fagurt sum ongan dag fyrr í ár — dreiv tey av húsum. >Ilin gamli, sum fyrr var stirvin og lungur, hann varð so lætlur, sum hann var ungur« — — og fór til funda. Ein frálíka vakur dagur varð burturúr, langt vakrari enn ein tordi al vóna um morgunin, og fólk í hundrað tali hildu av stad — við báli og til gongu, oll av húsum! Úti í Hesti var so nógv fólk komið saman, at tað næstan var ov nógv fyri eina so lítla bygd at laka ímóti, og ikki er ul iv- ast í, at:ley nógvu ikki fóru al húsum men hildu í hagan ella sótu og lógu í bønum og niðri við sjógvin. Hestur er arbera ) 5 vokur oyggj, serliga uppi á, og er hon so breið og sløtl og grasa- grógvin, al ein skuldi forsvorið tað, tá ein sær hana eyslanifrå, frá Heslfirði. Luftin var ikki heill klúr, tað gjørdi ivaleyst hitin, so åtsynid var ikki av lfbesta, men vakurt var har uppi å, har ein » sær Streymoynnu eyslan- og Sandoynna við Trøllhovda vest- anfyri, — Tað var øllum kunnugt, at próstin skuldi prædika í Hesti, men eingin heyði hugsað sær, at hann fekk so nógvar áhoyr- arar, at gudstænastan málli verða úti, og var so nógv fólk komið tel saman, at:lúnið var meir enn full, so vit, sum komu nakað seint og ikki mundu sloppið á land, ikki náddu so nær, at vil væl kundu skilja taluna, og mong vóru tey, ið ikki bjóðaðu til. — varð fólk við al Og í heilum Umframt úr koma í oynnnu: Havn, úr Suðuroy, Vágum, Norð- streymoy og Eysturoynni, Nólsoy og Sandoy. — fýra Um klokkan hålvgum byrjaði fundurin uppi á oynni, og tó at vegurin var langur og tungur, var ein slør mannamongd komin saman har uppi í tí und- urvøkru foroysku náttúru. >Oðr- um man tykjast vakrast hjá sær — vakrast í Føroyum tykist mær«, sigur skaldið, og ein tilik- an dag komu hesi skaldsins orð til sín fulla sannleika. Talarar Þáll Zachariasen, vóru: Patursson, Louis Edvard Hjalt og Hans Andrias Djurhuus, Talaði vórðu mong góð orð, og koma flest verða at lesa í »Tingakrossur«. Her verður tuln H. A. huusar prentuð við leim yrking- talurnar ívaleyst allar at Djur- um, hann hevði skrivað til fund- in, — Røda hansara rørdi mong Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- Vid størri lýsingum fæst hjørtu nå í hesi dapri tid, nú vil hava frælt um leir nógvu menn, sum hava latið lív í teirra yrki á havinum. Vit hoyrdu menn, høvdu sum verið á fundi, tala um, hvussu orð hansara høvdu rørt leir, og eins og g lala próst- Tirsdag hin 19. juni 1934. JAVNAÐUR sins verið ein lroyslur. nú sorg- in — um hon ikki beinleiðis kom til leirra persónliga to lá sum eitt dimt ský yvir all okkara fólk. — Ein sjaldsama vakur dagur, ein hugnalig lotu var ferðin úl í Hest. Sangir, ið vórðu sunynir á fundinum. Lag: Vs alvi tinum, Føroyingar, sum her nå koma saman Føroya kvinna vagga inn Í hansar" ungu sál, 5 at hann verður maður og skal finna her á landi síni mið og mál. Og lá vangar línir gráir verða skalt tå sanna, lað var vaggað væl. SD Ungir, sterkir armar skulu gera hesu småttu um lil høgan sal. Vagga alvi tínum, legg tå í hann all, sum líni sál er dýrt og kært, lá fær ættin sjónarringin víðan, og Vugg í er úr tá verður eyga hennar ra alva línum, um hann svevur, tíni sál í hansar' sål ríkur streymur, sum at hæddum dregur og ein vilji harðari enn stål. HAD. Lag: Der ligger et Land mod den evige Sne. 4 Í døkklætis glotta á dimmisins gátt, á summarsins morgni og vetrarins nátt, har vindur og regn hava skaðaverk gjørt, og oknin um vølnini flýgur við hvort. Her sita vil treiskir og væla um garð og bøta um knørrin, ið kongsdreki var, men hvirlurnar brýna ta frostbardu nov, og másarnir stremba um Ylandi hov. » Her dunið í homrum og brimið við strond 5 væl minna um onnur og bardari lond, men foyraða ennið vårt merki ló er, at hugsan og stríð eru eisini her. >» Og løturnar renna sum sandur í flóð og vetur og vár kvoða skiftandi ljóð, og gluð verða eygu og tey verða sár tó borgin er her gjøgnum skiftandi ár. Í stormi og starvi, í dreimi um dáð, ”» í lýsing og skyming, í trega og trá, vit fylkjast á morgni og daprari nålt í dokklætis glotta á dimmisins gátt. Tala H. A. Djurhuus á fólka- fundinum úti í Hesti. Havið hevur brotið og brýnt hetta land, og tad hevur merkt Í okkum, sum í landinum búgva. Her stunda drangar og berg út í móti stórhavinum, drang- arnir, ið eins og duvandi risar móli havsalduni — vaða fram og bergini, svørt og myrk — taka tey móli brotinum, hvors ålop stundum er so hart og Ogvisligt, at oyggjarnar skelva. Vil eru bundin til havið — vil eru bundin til sigling og bardaga móti stormi og streymi, frá tí vil lógu í voggu og lil tess vil verðu løgd í grov, annad- hvørt grovin verður í kirkju- garðinum ella á havsins botni. Í einari yrking um hin før- oyska fiskimunnin sigur Sverri Patursson, at fiskimndurin er . HA D. foddur vid år í hond, at hann hevur tikid Føroya navn og borið lað al um heimin, og al vil eiga at takka honum fyri tud, Hetta er rætt sæd og væl sagt aðalliðið her á landi, Hann, ið leggur í tuð er fiskimaðurin. kemur hav tidliga á vári og ikki aftur fyrr enn heystsins stormar fara hevjandi um landið — um hann tå kemur aftur; ti alt ov ofta er tuð so, al havid tekur hann. — Havið hevur merkt hann, rist hansara og alvársrúnur á enni lagt blåna sin í eygu hansara, gjørt hann skilagóðan og tryggan. Hann lýtir á Gud og lítur á sjálvan seg. Teir gomlu sungu, lå ið leir logdu í hav, og sungu lá ið teir komu aflur. Óivað er tað, at teir syngjandi sukku; tí SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið | , ! verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 8 arg , i ið f 2 . . og skrivstovuni. Telf. 148. | alt teirra, eisini ley, ið eftir sótu, løgdu teir í Harrans hendur. — Og tað gera teir enn; lí er lað eisini, at vil óttaleys líla í ódn- ini, vil vila, al eins og í forðum aldunum enn gongur lHarrin í dag, og hansura milda dagin í g hond leiðir heim, lá ið vandin er slørstur. Kvinnan her á landið, eisini hon er merkt av havinum, eis ini hon hevur fingið havsins blåna í eyguni. Væl dåma henni at: hoyra, at drongur hennara er rættur maður á sjónum. Hann má, fyri rættiliga at verða taldur millum menn, hava verið uttanfyri nesini og roynt mått sín og megi móti havsins veldi. Og tað er á slíkan hátt, al hann hevur tíkið Føroya navn og flutt tað út um heimin, borið okkara tað fram, so sjógarpur hava vunnið sær navn millum teir fremstu. Men hvussu er lað so, tað lív ið livst har úti á teim seltu bárum. Vit mugu ikki siga, at tud er eill ringt lív, tí tað er mugu vit siga, at tað er eitt lív rælla orðið, heldur fyri menn. Eitt lív, sum ger menn harð 5 balnar og hjartareinar — eilt lív, sum lærir menn at standa saman, lå ið umræður, tá ið vandi er fyri hond og tað hava okkara fiskimenn lært har Ali á bárum, lí eingin kann verða hjartabelri og harðbalnari hava betri hug enn leir og at hjålpa hvør ødrum. Og hetta lívið gel teir, so logið tað ljóðar, eisini kálar í lyndi tó er hetta kæti borið av einum djúpum ålvarsami (nd er havsins rødd, sum hevur lagt tað í teir. Tað er aldudrátt urin, ið dregur hetta fram í teimum. Hetta er aldri hava staðið á skipubunka, nakað, sum tey, ið skilja, men tey á landi. Tað lærir tú til fullnar at kenna, tå hava ilt vid af eru tey fægstu hel ið tú ein summardag kemur til eina foroyska bygd. Hon er sum úldeyð ein drottur av løngsli aldar ímóli tær, líka frå tí fólkalóma túni og til båtin, ið stendur drigin fram í neyst- ardyrnar. Hittir og spyrt tå hann eflir påpanum, tå ein pilt í túninum verður aflursvarað: pápi er Í Gronlandi og hvar er mamma tín: í fiskinum ella burtur i lorvi. Tað hendir eisini av og á, at tå einki svar fært, men lítir inn í tvey syrgjandi eygu, ið líðandi valnast, og tå spyrt tå ikki upp aftur, lí tá veitst lú, at påpin er alla. Her ganga nógv fuðirleys í bygdum okk- burtur med ara; tí havid krevur nógv aflur- fyri gávur sínar. Har bygdina, tað ber liggur havið uttanfyri boð frá teim- brotini eru um, ið burtur eru, sum orð sum langar rødur, og ley har heima í bygdini hava lært seg at skilja hesar skiftandi reður, tey hava hoyrt tær so manga vokunátt. Jú, havið krevur og havid ekur, og ley, ið heima sita, eru altíð til vor veit tal á reiðar at missa. Tó, døgum sínum. Ein er eins lryggur á skipa yunka, sum heima hbjá sær sjálvum. Gud er allastuðni, og inn tekur tev, hann vil laka. Soleiðis hugsa fólk í Foroyum. Fey, ið missa, eru tigandi í sorg síni — hava lært at líta alt upp í Harrans hond. Og eitt slíkt álit, tað gevur megi at bera tungar byrðir. Eitt slíkt álit er ein hin slørsti dýrgripur, ið vil eiga ella rættari tað er lyk- ilin, ið letur upp himmalsins orindir. Ti verður eisini trúligt arbeitt bæði av manni og kvinnu her á lundi, so leingi teimum er lagað at vera saman. Her draga bæði eina línu — her bera tey í felag tað tungu byrði, ið eitur stríðið fyri tað dagliga breyðið, eilt stríð, ið mangan er hart og nívandi, men ofta verður borið við glaðum sinni. Her hava tey lært at líta á ein, sum er yvir teimum og sum teimum tuð, tey gevur treingja til. stundir til Fi hava tey eisini at halda minnast ley, ella teir, id havið saman hendur og tók. Her vita tey, at sorgin et heilag, henni rennist ikki undan, vaksa í henni, men tú kanst mennast í henni, so tú ert mentur at bera enn ftyngri byrðir. Men finnast tey aftur á heysti, ið skillust á vári, lá kennst tað at sila undir hesum fjøll drálli í tryggl um við havsins barm- inum og havsins merki á enn inum medan havid brýtur uttanfyri og bakslåtturin slæt út frá landi. áður, hetta (á kenna vit meir enn at hella havið er okkara, havið, ið hevur tey lúsund and lit og sum mågar og brýnir landið og ló er okkara land- skjøldur. lað er so við okkum, at vit eru bundin at havinum, tað gevur og tað krevur. Tað er okkum ein systur góð, men á somu tíð minnir tað okkum um, at okkara dagar her á foldum brált eru taldir; og tað er bara okkum til bala, at vit av og á verða kunnug við tað. Læt okkum lí øll her á fundi reisa okkum upp og minnast - æ 5 rå