týsdagur 3. juli 1934síða 1

—— FRÆLSI . | Til Foroya lólk! Lysingaprisur 20 oyr. á 3. og 4 Nr. 97. Nekur orð um teir, sum fóru og tey, sum eftir sita. Tað lykist, sum teir yrkjarar haft altid sum siga, at hvor gleðisstund hava og fáa rætt, å jørd £ má bøtast aflur við sorg, og at vil í long ár mugu bolta fyri hvorja stokkuta gleði. Altid stendur sorgin aftanfyri hurdabuk og lúrir, altíð stendur bon og bíðar eftir at: sleppa inn. Fólk okkara livir eitt liv, so vanda- mikið, at lað altíð kann syngja : «Jeg gaar i Fare, hvor jeg gaar, »» jeg ved mig aldrig sikker»; å sjógv og lundi, á skipabunka báti hómar tú altid deyðan har úti, ríðandi og Í opnum á uldunum ella í brotinum. Í berginum, alla staðni í tin- um vandafulla yrki, stendur baun og starir at lær og bíðar eftir, at tå treður skeivt ella eill einasta sekund skalt vera gáloysin og hann sveipar kåpu sína um teg og fer við lær inn í hitt ókunniga landið. Men fólk tað kennir ikki feigdar6ttan, lað lað er í hansara hondum sum okkara óttast ikki, livir Í trúnni uppá, al ræður fyri lív og deyð, sum telur okkara tímar ikki og letur okkum fara, úðrenn tíðin er uppi. — Við li menn av stad yvir um hav, í lí trúgv fara okkara trúgv gera teir verk sítt, og í tí trúgv fara teir undir báru, um so verður leimum lagað. Vit við æru, vita, at:leir eru fallnir farnir sum teir eru í stríðnum fyri at vinna breyðið til sín síni; men vit eru og vid at gloyma, ja hava kanska gloymt, at heima hjá longu okkum er nú ein hópur av heimum har sorgin er sloppin inn um gålt, Í fleiri bygdum sita nú konur og born, mammur og hjálpaleys smásystkin eflir, har maðurin, pápin ella hin tilkomni sonunurin, sum heyrði síni næstu al síggja til góðar, eru farnir. Sorgina kunna vit ikki mana burtur, men nakrar av leim skuggum, hon kastar, kunnu vil, um vil vilja, fáa til at minka eitt sindur. Við sorgini fylgir neyðin og óllin fyri framtíðini, nú eingin er til at vinna lað neyðturviliga, og her kunna vit, eins og fyrr er gjørt, skjólast møguligt fara bæði heima í Foroyum og kanska ut gera eitt arbeiði, aðrastaðni, fyri as fáa savnað fyri petitreglu: 30 oyr., á forsiduni, sidu avslåttur í prisinum. -FØROYA- Við størri Iysingum fæst saman pening, sum 16 altid er ein stuðul fyri ley, sum illa eru stødd. Her ferð terð verið savnaðir pengar saman til líkt og ólíkt, burturlutingar hava verið, og fólk annað hava eflir basarar og verið gávumild, hava g sivist ikki. — Her er nå eitt høvi til at gera nakað munagolt, tí trongdin, neyðin, er lilsteðar. Nú á komandi Olavsøku skal vera bazarur til inntøku fyri <Avhaldshúsið> í Havn, og ivaleyst er tuð so, al húsið treingir lil púbót; men meiri vert er at hjálpa neyðstaddum meira vert ; 0 í > menniskjum, enn alt ein munagóð hjálp. Is verða tað annað, o må ikki ein møguligheit fyri, al teir, sum fyri hesum bazari standa, vilja ganga vid til al lata koma innløkuna av bazarinum teim til góða, sum nú eru í neyð uftaná hesar stóru ólukkur við aNóÓlsoy> og «Neptun»? Tað vil kanska tykjast morgun óhóskandi at koma fram við tílíkum upp- skóli, men vit hugsa tó, at leir, sum eru fyristoðumenn, aftaná vildu verið glaðir vid, um leir gingu við til hesa gerð. Vil avhaldsfelagið ganga við til hetía, biðja vit Foroya fólk gera alt lað kunn, fyri at fáa so nógv sum møguligt inn av ollum slag nú til Men lað verið, al felagi og tess komilé ikki tó tað trúgva vit íkki meta leirra hús hægri enn al gera faðir- leysum, so vilja vit royna, til gåvum an Olavsoku. skuldi vil við ganga men væl móti einkjum og velrar, al savnað gávur samun og halda ein bazar ella hvat Ind nú kann verða, og vilja so vendu okkum til alt okkara tólk frama fyri hesa sak. við bøn um hjálp til Socialisma. Ein inngongur. socialisma, social Hvat er demokrati? Soleidis má spyrj ast í hesum døgum, og serliga vit mugu spyrja soleiðis, á tunn hátt hava vidurskiflini stillnd seg. Hetta kann tykjast nakað merkiligt, og meir enn merkiligt ljóðar tað, at ein blaðstýrari við eill socialdemokratiskt blað spyr so? Vit hava nú millum eitt og tvey år gjognum «Føroya Social- Demokrat» eftir førimuni roynt fyri socialismu, at arbeiða og hava frá lí fyrsta tíkið tað leið SOCIAL DE JAVNAÐUR at skriva nøkulunda sakliga um oll social evni, sum hava tydn- ing fyri sumfelagið í síni heild. — At eina ella aðra ferð hava verið skift orð, ofta hvassliga, við onnur blød ella einstakar menn, skulu vit viðganga, men tað er nakað, ið neyvun sleppis! undan. Men vil vóna, at tær skøvur, har er øivnar, grødust aftur á báðum síðum. Fyri tað verða báðir parlar við hvor sína hugsun, og komu kanska at skifta orð seinri í líðini. Okkarn øgnum hugsan hevur verið, sj sáttliga, = upplýsandi skriving at greiða frá,“ hval socialisma er nú Í líðini, at nú lað, at verða social- ikki alt kriggi við sumfelagið, í tíðini er demokratur, verða i so øll eru hansara, og hann allus fíggindi. Ein socialdemokratur er ein maður, sum arbeiður fyri fram- burði fyri samfelagið, fyri al heyja upp tey, sum liggja undir, fyri eins rætti fyri øll, frælsu | frá ollum órætti og fyri tí, sum er kristindómsins stóra „idé“: at vit oll eru breður. Vit upplýsing má verða grundarlagið hava meint og meina, al fyri ollum samfelagsarbeidi, og at fólk mugu læra og fáa at vila um eina sak áður lev taka støðu til hennara; tí ein sak skal ikki gevast fólki so leiðis, at tey slúka hana ráa kitt fólk er sum hitt einstaka mannabarnið. Eins og barnið er pårn hjålpaleyst fyrst tad kemur í heimin og må malast og fjålgast um, soleiðis við folk inum á andiligan hátt. Eins og tað geva reivabarninum skerpikjot, turran ikki kann gagna al fisk og foroyskun dryl at eta av lí at tað ikki er ment tvggja Sd hetta, og lad ikki sodnar Í barnsins maga líka so lílið tjenar tað at geva einum fólki, sum okkara, ultanlandsk úl arbeidd lærusystemir, t.d. danska socialismu, áður tað er komið so langt fram, at tað er fort fyri at taka ímóti henni. í Hon geyur ti ikki annað enn pínu, og fer av stað aftur, sum hon kom Eins og barnið verður likam liga sjúkt av mati, tað ikki kann taka ímóti, verður eill fólk and liga sjúkt av eini andiligari ávirkan, (nd fær á ein hált og í eini samanseling, tað ikki et ført at:faka ímóli íkki fata lað kann fáa suma úrslit sum al geva lillum barni hvassan kniv al spæla við. Sogan sýnir lad ferð eftir ferð. Tað er við hesum f huga, vil hava arbeitt, og lað mál, vil hava sett okkum, er al royna so við og við at geva fólki OKRAT BROÐURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið verður bílugt á posthúsinum, brævsavnarstødum 13 | skrivstovuni, Te vila um, hvat nútíðar nakað al sociulisma er og arbeiður fyri, og Í lað heila tikid at geva okk | ara — lesarum nakað alment upplýsandi tilfar at arbeiða við. Vil hava arbeitt og vilja, um høvi verður til tað, arbeiða | ímóli lí: al nyta óvilskuna, | fåkunnuna, í agitaliónarinnat lænastu, al nyla all, sum fyri hond er, hvussu vorðið fuð so er til at vinna á mál vid. Men nú er tað, al vit spyrja okkara les arar: «Hval er so socialisma, og | hvussu eiga vil at arbeiða fyri henni?> Tí okkara arbeiðisháltur ( domdur al verða skeivur, | og av hesi årsøk er deyðadóm | urin feldur yvir okkum. Vit hava átulað órætt uttan at spyrja um mannin, hann verið | seg høgur ella lágur, vit hava Í kraft sannleikan fram, har Gklårt er, svíðið so har svullurin er, | vit hava ikki viljað játtað ollum, | latið blaðið tiga til al! — | Orættur er Orættur, og svart er | svart, sjålvt um lað er ein ella | aunar, ið nevnur seg at vera | socialdemokratur, ið sigur, al | tað ikki er. — | Deyðudómurin er feldur, eftir er al cekspedera» hin dømda | út av verðini. So kunna teir, sum altíð var siður, bvta klæd ini ímillum sín Toiletsæben „Okkara“ er den fineste og den bil billige af al Toili fint ligsl« sæbe, Nekur til minni um Óla Jákup í Skálum. | | | | | Hoyri eg kvæði um leir, sum á | bunkanum slóðu | | . 1 “4 | ogstýrdi skipum inn millum sket | sum í brimroki vóðu, | kvæði umleir,ið tryglleirra lív upp | í Harrans hond góvu, | Í strevadust fyri tað dagliga brevd og um signing Guds bóðu | H. A. D. HI Dúð et rt, men nú eru allar Í vónir brostnar «Neplun» el | farin og við henni 22 av tí | | valdra liði sum á hvorjum vári Í | leggur vestur um fjerð, at strevast | fyri hús og heim, fyri okkara | | foroyska samfelag. | «Neptun», Ola | Jákup í Skálum, ið borin var í Íri, var enn av Skiparin á | heim 9. decbr. soleiðis | | var á besta al allarbestu monnum í ollum fori, | , , vinsælur og altid blidur og tydur hvar lú hitli hann og hvussu | so kringumstodurnar vóru, fødilandi sínum var hann so lrúgvur ein sonur sum nakar, | og hann prógvaði tad eisini at Í 1i Porto, Blaðið | 8. årg. tað svíkti hann ikki ið hvussu so fór, so heldur verða svikin sjálvur, og kom tú í tal vid hann um landsins viðurskiflir, krógv- aði men bar altíð merkið hátt; hetta hann aldri sína hugsan, eiga vit at minnast nú hann er farin og fela somu sporum. på Vit sótu mangan saman Í góðum lag, Ola Jákup og eg, og ofta sang hann, helst <havið> og cútróðramaðurinr. Hesin 24 sangur hans var borin fram av slíkari sálarligari kenslu, at tað var greitt fyri mær — vit vistu tað báðir, at lað kundi henda at: «å einari skaðanátt eg náði ei heimastrond» — at hann, sum fiski- monnum, onkuntid í ódn tå alt mangir av leim førøsku kunna lítið komið gan a) gjørt, sum menn tøktist ló var gera og heldur hevir sæð Ilarran g- andi á bylgjunum og stigið á skipabunka, og tað ivist eg ikki ferð er hann hevur tikið við tvortur um deyðans myrka hav í, al eisini hesu komin til teirra G Og tey lungu tøkini teimum og styrt teimum båtin á land á á himnaslrondum. Guðs friður og signing yvir minni Óla Jákups og teirra sum við honum fóru. G. Øksin og heggustabbin. Mangan harri Jóannes Patursson, bóndi, løgtingsmadur hevur í landstingsmaður høgt í skúl- (4 g arnar og teirra lærarar, ja, tad it, at g hann i haft teir til er ikki ovnøgv sa tíð ótíð hevur Og > hoggustabbar; men teir hava latið um seg gingið og íkki lagt Fylgisneytir hansara hava og enn at ímóti. heldur ikki rættleit hann, veit hann tí ikki betur, hann ger kanska bæði Gudi og 5 monnum eina tænastu við sín- um høvgum Ofta havi eg verið hart freist- hildið í ferðina skal eg hava í aður, men tó mær. Eis- ini hes hondum broður beita hógv, tá þrandum: men eina lítla skeinu skal Vo møtinum ikki til hjå svni at nevna orðið skúlalærari, hann tó fáa. í Sjónleikarhús- val an inum skuggi av leidningi harra Paturs- ikki skyggi av anledningi; men ikki láið halda sær. nakað landinum kundi hann rødari nevndi lítið fall slóru ein um, hvussi til av teim hóndagerð- unum. svaraði hann: <Hvat innlekt ið bøndur hava av gørðunum, kunnu vit best síggja av lí, at ein (illur) skúlalærari gjarna skatti enn teir. Hetta vil siga, at láið bóndin vil vísa, hvussu lítil ein stendur hægri í % 4 4 % , + Am | 4 i 4 y : lø 4 x Á * + Á Í sá AT & Pi 4 4 . i : í “ ; tå ; LS. i | ; 4 t i hr 4 i f ' Á et f M i DR 4 hr + > i . | 5 Á t æ 2 må + Så Í i væ På * “ í 4 7 i * y Á á á » VD så rr så # h så få Så