leygardagur 4. august 1934síða 1

FRÆLSI 20 oyr. 2 3. og 4. Lysingaprisur fyri petitreglu sidu avslåttur Í prisinum, -FØROYA- SOCIAL. DEMOKRAT 30 ovr, á forsiduni, Við størri lýsingum fæst JAVNAÐUR Leygarday hin 4. august 1934. BRÓÐURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjóðringsúrið Porto. Blaðið 3 verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Á á | og skrivstovuni. Telf. 143 . Mg. Rumbul og villleiðing og ræddir menn. Um kl. 3 tíðina óluvsokudug, júst tå ið fólkið var við at slima niðan á fótboltsplenuna, sást maður sláa plakåt upp um, al Jóannes bóndi skuldi reða á Doktaragrundini kl.6 um kveldið. Tað henda seina lýsing, ið gjørdi, at kann vera, at lað var so golt sum einki fólk møtti á fundarplåssinum la ásetlu tíðina, ella er fólk eru við at keðast av at hoyra tað sama lað sv, at ár eftir ár av Jóannes bónda. Øsing er í ti foroysku politiska lívinum : »Højfinansen« vil reka lingmenninar út o. s fr. Vit vóru tí forvitnir og leitaðu okkum omun móti fundarpláss- inum, tå ið fundarlidin var Men á bónda mola komin. vegnum vit Jóannes við nøkrum vestanmonnum og einum slødi av vinum aðrastaðni úr Foroyum. Vil fara kommunuskúlagarðin, har er fólkið,< Ja, >lá ið fjallið ikki vil koma til Mohamed, må Mohamed »Einki fólk er møll. nidan i heldur Jóannes fyri. koma (il fjallid,« leggur ein skyldmaður Jóannesar úr Vági til. Tvær ósannheitir. »pVit skrivadu sjålvstyrismenn undir vid »for- behold,« royndi Jóannes bóndi at undirstrika í sínum fjáltrulu orðum um finansplánssemjuna. Oll, ið kenna til mannagongdina í finansplånssemjuni undraðust og spurdu: Er maðurin rættsiktað- ur? Hann må ið hvussu er vita, at enn er so vorðið í Føroyum, at tað ikki ber til at (ali Og vit megu siga sannleikan, ið er at Jóannes bóndi hevur skrivað undir finans- plánssemjuna uttan minsta stav av „forbehold“. Hví sjålvstyrid við einsamallur. skava úlyvir her? Ér Jóannesi sum oddamanni bangið fyri >Hoj- finansen« ella hvat eru »motivini« fyri hesari jongleran og brovtan av fakta? Ella er koma í barndømi og virkiliga Jóannes bóndi við at meinar, at tunn leysi pappírs- skeytin, hvar hann letur mini- steriið vila, at hann framvegis er sjálvstýrismuður, kann hann virkiliga suggera seg til at trúgva og halda, at hesin skeyti er eilt »forbehold« til semjuna um, hvussu vit skulu loysa havna- og vegamálini tey fyrstu 5 árini? Ja, er hetta álvarameining Jóannesar, ráða vit honum til at leila sær hvíld og seta annan mann f sítt stað. Vit hava faluð henda pappírs skeyla sum eill sorgarsuff frá niðurslemtari sál, eini sum frammanundan samráðingini hevði vundið seg upp til skýggju um hina stóru »uppgerdina« og sjálvstýrisfrígeringina, ið alt brast. Tí lad bar sjálvandi ikki til al seta lív í hesar dreymar ullanum løgting og Foroyafólk — og enn og minni í eini samráðing um havnir og vegir. > Vit fingu dikterad av Dønum, hvat id vit skuldu tolla, og hvat ikki kundu vit 1. d. ið vil skulu tolla, sápu ikki tolla, men grammofonplåtur o. s. fr.« róp- aði Jóannes bóndi í harmi móli ministeriinum og Donum. Aftur undraðust vit og spurdi manninum. hvat ið baggaði Fullur varð hann ikki. Tað eru vit førir fyri at:dokumentera. Hatta við tolldiktaturinum er notoriskt ósatt. Eingin av teim, ið við ábyrgd samráddust við teir foroysku útsendingarnar, dikteraði nakað um, hvat ið vit skuldu ella ikki skuldu tolla. Tá ið talað varð tollin, um hverji tollast administrasjónarúlreiðslur, tú um luksus- luksusting stórar kundu ullan ov bað Jóannesar partamaður skriv ara Morlensen um at kanna eftir, hvorjar luksusvorur hann helt vera lagaligar at tolla. Og maður — tað lað gjørdi hesin var alt. Tá ið Jóannes bóndi so í harmi átalaði skrivarans orða- lag ella framforslu av síni meining, fekk Jóannes av rætta viðkomandi undirstrikað, at skrivarin talaði uttan minstu ábyrgd fyri ministeriið. Hann segði bert — eflir okkara áheilun ætlan sína um tud praktiskt gjøgnumførliga viðvíkjandi luk- sustollinum. Og Jóunnes tyktist tá eisini al skilja, at so lá landið, loysti jú tann tí hann upp fundin, hann heyði steynt teim føroysku delegasjónarlimunum á til at støðu til álala hann taka skrivarin, - og »moliveringin« at tað fyri upploysingini var, var einki at tala um. Tá id teir „frælsu“ ikki tora at geva mótstoðumanni orðið og við rópan og geylan og dansi forða eðrum at seta og halda fund. Formaður javnadarmanna sum hevði verið við í samrådingini kundi sjálvandi ikki standa og tiga til Jóannesar stórmanna talu Hann bað Tað varð sýti honum, hóast Jóannes bóndi í talu síni segði, at hann vildi gera stutt av, fyri at aðrir kundu koma framat. Rópað varð (i og rongjan av fakta. tí Jóannes um orðið. út yvir mannamúgvuna, at javn- aðarmenn sellu fund. Nú skóru »teir frælsu«, nakrir vestanmenn og aðrir í al rópa og geyla. Okkara talari slongdi teim tå í andlitið og yvir høvdid: »Hetla eru teir frælsu menn ikki ljóð til ein frælsan mann. Fy, tílíkir trælir . ..« inir, 10 loru al gevu orða eru trælir, trælir og aftur Mannamúgvan var á kóki og kravdi orðaljóð og fund. Tá vístu veslanmenn sæt onnur ráð ullan at sláa í ring og kvoða av lívsins makt. varð so Men gjørdist rok. Ein Javnaðarfundurin settur á Tinghúsvollum. eisini her kommuvistur kom »teim frælsu« til hjálpar og legði við sveiggjandi hond og við stavi í g rópan og skrálun moti okkara manni, sum hann stóð og talaði. Ordanspoliti var einki. Fundur var so statt ómogu- ligur. Okkara formaður mátti lí noyðast við ul rópa nøkur munandi orð til fólkið um at fylkjast við javnaðarmonnum og bróta við kapilulistslýrið og byggja landið á nýggjum botni. fjøldina rópa Hann bað so eitt livi fyri Foroya fiskimonnum og arbeidarum, men nú hendi tað merkiliga, at teir, ið hevdu verið so raskir at skróla, tagdu, tå id rópt varð: „Feroya fiskimenn og arbeið- arar leingi livi | Fráfall. Teir ymsu polilisku flokkar eru leysir á fótum í hesum tå stórt um. Hjá mongum ert mannafall. Tað er ikki sjáldan at síggja summar av flokksins bestu stuðlum melda pass og við meir ella minni rumbul fara úr flokkinum. Her á landi hava menn merkt rembingar innanfyri allar flokk ar, men fráfallið við trummu og basun fyri opnum durum hevur bert verið hendingur. Al doma eftir merkjum í sól og mána kunna vit vænla, at eisini hjá okkum fer ymist at henda av lí ein sambandsmaður undir merkinum hevur tikið núver andi sambandspolitik í skúla Hesin maður, ið — sum vit kunna døma hevur sligid mang! slagið fyri sambandið, er ikki blíður. og letur sambandið vita, at Hann hóttar beinleiðis tað einans ger seg til spolt við at royna at hevda, at tad hevur vunnið í finansplánspolitikk- Nei, avgjørt brotið sítt princip, tað inum. sambandið hevur hevur vikið burtur av sínum eingi | 1 i i ISLAND hevur fingid sin fyrsta social- demokratiska ministara. Stórsigur hjá okkara parta- monnum í Íslandi. Við seinasta val í Íslandi hava javnuðarmenn vunnið stórsigur, ið dugir. Teir hava okt teirra lingmenn við 100 pet. og eru nú tridi størsti K flokkur f 5 nå hava leir 10 menn á tingi! Íslandi: Teir høvdu Saman við >framsóknarflokk- inum> hava nú javnaðarmenn skipað ríkisstjórn lavnaðarmenn hava fingið ein ministara: Haraldur Guðmunds- tveir: son, og framsóknarmenn > y ið køld- «fundamentala» staði. um klókskapi hevur Stauning sigrað, drigið legtingið júst akkurat so langt sum hann vildi, heldur hesin sambandsins stríðsmaður. verður Skart og hvast » sam- bandsins skatta- og tollpolitikkur álaður sundur. Ja, tað er ikki sort av óbeinleiðis brigdan til sambandsins oddamenn, at tei hykla eina stoðu yvir fyri velj- arunum, sum er haldleys og vanvirðislig. Konservativur sum hesin sambandsmaður er, heldur hann uppá toll, og berjist ímóti ti «mest uretfærdige af al Skat, den direkte Beskatning», ] einum «ironiserandi» tóna móti hann sambandinum heggur harðliga á avísingina av sukur«, the- og kaffitolli, sum talan var hissini av um. Tað er ikki vanlukkum, hann tilleggur nýtsl- uni av hesum vorum. Vil kunna nokur: ring neyna tannloysi, heilsu og fremjan av tí ands ovdundi og spillandi slatri. Viðvíkjundi nytsluni av ov skaðanum av nógvum sukri, kaffi og the, er sambandsmað urin ikki langt av leið. Minni brak av hesum tingum vildi ikki skalt, men spar! mangan skillingin og lætt sjúkrakussunum væl um fær lungu byrðirnar, teir bera. Sína fyrstu grein endar sam bandsmaðurin við reinum orð- um fyri pengarnar til sumbandið. heldur leið, lað er við at ganga, má tað ikki Hann sigur bart út, at sambandið fram á fleirra rokna við, at: menn sum higar til vilja melda seg «lil politisk Tjeneste». Í síni næstu grein hovuðssakliga at finnist hann sambandsins felagsskapi við vinstramenninar á ríkisdegi. rælti makkari á «det Sambandsins rikisdegi er konservulive Parti» sigur hann, lllviljjn ímóti tí beinleiðis Hermann Jónasson, stalsminist- ari, og Eystein Jónson. Hesir eru allir tríggir ungi menn, javnaðarmuðurin er hin elsti, 42 ára gamalur. Hann er prestasonur og ættaður úr Ísa- fjarðar sýslu. Nøkur ár var hann blaðstýrari »Alpydublad«sins og limur av Reykjavikar byarstyri, og í 6 år hevur hann verið altingsmaður. Hann er banka- stjóri á Seydisfirði og handils- konur maður. skattinum, stílurin, tær nazist- isku <lendensir>, ið ríma væl við ráðið um at leggja saman Dan- mark, ið sum kunnugt eru sterkt við teim konservativu Í nazificeraðir, sigur okkum, at hesin sambandsmaður er fyrr- verandi blaðstjóri á <Feroya- tíðindi> harra Herluf B. Thom- sen, Ísvirkisstjórin. Sambandið er við at missa sín besta penn hevur mist ella og stuðul innanfyri keypmanna- standin. At ivaleyst. Okkum skal sambandið mangir fara við honum er fad ikki undra, um skáklop, skaltin og ger eitt ver eitl minkar hin beinleiðis hvort annað konservativt «bragd» fyri at bjarga tí farandi lidinum, ið vil gera skarð í sambandsins Foroyum, heft avgjørda meirluta í ikki verður aftur flokkin. um tað innanfyri Aftursvarið H. M. Jacobsen. Vegna plásstrot mega vit til næsta blað bíða við aflursvar- inum til hin illsinta mannin, H. M. Jacobsen, afturhaldsverj- arin, sum av vissari grund gav seg inn í javnaðarflokkin, og sum eyðssýnliga hevur sett sær tað <reina> mál at dálka javn- aðarmenn og seta split ímillum arbeiðararnar á sjógvi og landi, serliga ímillum Suðuroyingar og Men vit Jacobsen, at Havnarmenn. skulu harra henda siga dálkun og spekuleran í spliti skal íkki eydnast honum. Hvorfor gaa over Aaen efter Vand — hvorfor bruge udenlandske Sæ- ber, naar De kan faa færøske, som er bedre og billigere, fra Fabriken meme, OKKARA"'== ; Á : á á ; i 3 8 gå få i FL B 1 þú st ” På RM