leygardagur 18. august 1934síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
Nr. 33.
Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á
20 oyr. á 3. og 4. síðu.
avslåttur í prísinum.
-FØROYA-
Ussaligt.
Harra bankastjóri Tørstein
Petersen hevur 1. í h. m.
skrivað eitt opið bræv til P. M.
Dam. Bankastjórin sigur helta
bræv at vera orsakað av okkara
oddagrein seinasta leygardag.
Skal
uppá
víkjandi
hetla bræv vera svar
grein við-
og
stjóra Torstein Petersens atburði
frá og
av rumbulfundinum, ið keyp-
mannafelagið helt í Havn. megu
vit siga við manninum: hatta er
ússaligt.
Vit merkja, at tað í hesum
hesa okkara
sakforara banka-
við hansara innleiðing
brævi finst:
1) Ikki eitt orð, sum avsannar
okkara upplýsing um, at statsins
tap í Isvirkinum bert var stívur
triðjingur av tí, ið Tórstein Peter-
sen vildi fortelja áhoyrarunum í
Sjonleikarhøllini.
2) Ikkf eitt orð til avsannan
av, at tað var tað i „Ísvirkinum“
gjørda útlegg, sum orsakaði tving-
aði — ífylgi lóg — „Ísvirkis-
stjórnina“ at geva „Ísvirki“ upp
sum trotabúgv.
3) Ikki eitt orð til avsannan av,
at Sjóvinnubankans uppsegn av
árslýsing síni í „Feroya Social-
demokrati“ var „motiverað“ við,
at bankastjórin einki vildi hava
at: gera við „Feroya Socialdemo-
krat“, so leingi P. M. Dam hevði
nakað at gera við blaðið.
Okkara frásegn um gongdina
í og orsøkina til »Isvirki«sins
húsugang stendur lí óvíkað.
Harra Petersen målti verið
so frætt at sær komin, at hann
skilti, at
seg sjálvan við at halda fram
hann einans minkar
við óundirbygdur uppåstandum,
sum era tíknir av fótum, eins og
við at royna at villleiða við
kámum »insinuerandi« spurs-
málum, sum vit hava svarað
og kipt livið úr. Vit kunna for-
vissa harra Petersen um, at
Havnarfólk og Foroyingar í síni
heild duga meir enn al stava
og leggja sumun. AL halda fram
við al spekulera í fólksins óvitan
er fáfongt,
Við um 14000 kr. í kontantum
var P. M. Dam við at
undir harðum
streymi. Hugsjónin var at hjálpa
reisa
vÍsvirki and-
Føroya fiskimonnum og arbeið-
arum. Men kreppan og harð-
skapur heimanífrá feldi virkið.
Hetta var harmiligt og stórur
Men Tórstein
uppástandur um, at
missur, harra
Petersens
»lsvirki« hevur verið Føroy-
ingum og Føroya landi til stóran
skaða, verður ringur ut undir-
byggju. Tí enn hava hvorki
Tórslein Petersen ella nakar
annar kunna avsanna okkara
fråsøgn um,
at „Ísvirki“ ikki hevur forðað
einum einasta keypi av góðum
skipi ella bygging av nýggjum
skipi.
Utviklingurin og lívsins rodynir
hava haraflurímóli víst, at Før-
endurnýggjan
oyingar í teirra
av fiskivinnuni mega ímillum
aðrar leiðir ganga ta av Ísvirkis-
fyritokuni leið:
av virðisfiski við nútímans mo-
dernaðu fiskireiðsskapi og bátum.
Vit
fyri bakka vid at:cÍsvirki> ikki
fekk
rekonstruera> seg
ávístu veiðan
hava víst á, hval ið fór
stundir til at
hvat ið
loyvi ella
vit, sum ávíst, hava «Isvirkis»-
takka
Føroya fiskimadur misti harvið
stormarunum al fyri.
meir, enn vit duga al
Men
stendur enn á Føroya steinum,
kanska
meta. sjålvt dsvirki>
eigusl av tí almenna, og hevur
enn sum frá fyrstu stund, lað
kom í virkan, alstóran lýdning
fyri fiskivinnu okkara. Vit
kunna í hesum sambandi upp-
afturtaka orð frá einum sltór-
keypmanni í Suðuroy, har hann
sigur:
€..... Ffdirnar hava verið
herviligar fyri okkum reiðarar,
og hevði <lsvirki> ikki verið,
vildi vit valla klára okkum.
Sum tað var vorðið áður, var
tuð so ovurmáta stórt tíðurtarn
og í allar mátar tvørligt at fáa
agn og ís í Suðuroy, at skuldi
tað sama haft verið tilfelli í hesum
ringu árum, vit hava haft, vildi
lað
okkara
kanska notið harðari at
drift,
kunna tolað.
enn vit høvdu
Men við «Isvirk-
inum» er í hvussu er agn- og
ísspurningurin loystur fyri Suð-
tað
og
tåsundum,
uroynna. At hevur ómet-
aligt at síga kann lýða í
hundraðum av veit
einhver reiðari í Suðuroy>.
Veikur er bankastjórin við
vápnum sínum, tá hann má so
langt sum at dnsinuera>, al
P. M. Dam
tingborð málini um løglingsins
hevur lagt fram á
yvirtaking av bankvesinum og
brunatryggingini 0. ø. fyri al
hevna seg á Sjóvinnubankan og
hansara bankastjóra.
Veit ikki,
at hesi mål hava verið og fram-
Tórstein Petersen
vegis eru á stevnuskrá javnaðar-
Maður, ið
inn á polilikk, má vita so frætt
manna ? gevur seg
um mótstoðumenn sínar — ella
er hetta eins og plakatin, ein
vid al bluffa
nuatión og spekuleran í fólksins
lað, al
mál eru á stevnuskrå javnaðar-
roynd við insi-
évitan ? Umframt hesi
manna, viðlók flokkurin bin
21.
málini fram fyri løgtingid,
og 22. apríl í ár at leggja
JAVNAÐUR
Nei, vit hava ikki viljað, og
ikki vit vilja skaða Sjóvinnu-
bankan. Hann hava vil, sum
skrivað, styðjað av heilum huga
orku Men
við at skaða Sjó
bestu okkara.
og
hann, ið er
vinnubankun, er bankans stjóri
Tørstein Petersen við sínum
illavorðna og <ómoteveraðar at
burði.
Fólk hava nú haft tann stuttleika
at sæd okkara æraða sakforara og
bankastjøra Tórslein Petersen
borið seg at sum børnini, tå ið
tey ikki kunna undirbyggja sin
ar uppåstandir — ley fara al træl
ast. Tá ið so verður tikið í herða
toppin á leim, rópa tey við
einglarodd: tað var ikki eg,
men hann, ið leyp á. Hetta er
ússaligt, so ússaligl, at vit nú
freistast til al spyrja við mann-
inum, ið vil ein dagin komu á
tal keyp
manna (keypmansins?) og pla-
við um rumbulfund
kalmannin:
«Hvi
eftir heiðafuglum og smáfuglum ?
latið
fáa
tíma vil at leða riflur
Sig heldur vid skaldinum :
heiðafuglar småfuglar
frið !
)o
' Ð
Avsanning.
Vit einum blaði, al
síggja I
harra landstingsmaður Jøgtings- |
maður Jóannes bóndi Patursson
hevur loyvt sær at avsanna
okkara referat av talu hansara
á tingi viðvíkjandi hvalatvosts-
málinum.
Vit
Jóannesar avsanning, tí okkara
megu tessverri avsanna
referat er sjálvandi rætt út yvir
tað, at tað er stylt og einans
gevur innihaldið av tí, Jóannes
bóndi flutti fram. Referalið kann
altíð
áhoyrarum.
vållast av ópartískum
„Ég havi ikki sagt eilt orð
„...€ bedýrar Jóannes bóndi.
Her væntar bert tað at skoyta
uppí: >Ég var als ikki á fundi,
tåid tvøstamålid var fyri.c Men
kanska hetta gáloysni í avsann
ingini skal haldast at vera rættað
í lí, at Jóannesar blað, >Tinga
krossur«, ikki tekur Jóannes við
í sínum referati frá viðgerðini
av hvalatvostmálinum.
Vit skilja Jóannesar avsanning
soleiðis, sum at hann nú er
komin í huga um, at hann ikki
ålli al sagt tað, ið hann segði.
Men so statt kundi okkara æraði
landstings fólkulingsmaður
og
hóskandi sagt: >Tað, ið eg segði,
kom av meini
vita, hvat ið bóndin nú
misgávum, eg
Vit eru lí forvilnir
eftir at
meinar. Skuldi so veðurglasið
vent sær, lróta ikki bloðini, ið
fegin vilja taka upp eina nýggja
avsanning o. s. fr.
SOCIAL DEMOKRAT
BRÓÐURSKAPUR
Kostar kr. 1,50 fjodringsårid
og skrivstovuni.
Vit skulu royna at fylgja við,
sjålvt um flíðirnar eru, sum
maðurin segði, „nakað óstadigar
og Oberokniligar,«
Undir lolskum Ílaggi.
Í eini grein síðsta leygurdag
leyp >Arbeiðið< heldur hvassliga
á okkum, ti vit høvdu »loyvt
hvorjar
blað
okkum at spyrja,
uppgávura hetta nvggja
| ; 2034
hevyði.
Greinin nevnist »Ilt eyga ...«, |
og skal hetta vist, sum tað frum
gongur av sjálvari greinini, vera
ein slytling av orðtakinum: »ilt
eyga kann einki gott sjå«. Alt
teir hava stytt orðtakið, skilja
vit soleiðis, at teir sjálvir vita,
at í teirra blað er lítið og einki
gott at sjá.
Vit vórðu ikki lítið bilsnir, tá
vit lósu hesa bluðgrein, ið leggu
okkum undir at misrøkta okkara
starv sum talsmenn arbeidaranna
Vit
broddin í lí fyrsta »Arbeidinum«,
frá
arbeiðarabloðum, ið
merktu longu
í Feroyum
it verður teimum
har sag
hava verið
sett á stovn í Føroyum fyrr, og
har teir ikki við einum orði
»Førova Socialdemo-
Og hví vil
nevndu
krat«, giørdust so
bilsnir yvir hetta er skjótt sagt:
Vit
blaðroynd er tann maður, sum
vila, at sálin í hesi nýggju
setti »Førova Socialdemokrat< á
stovn á fyrsta sinni, og sum i
eini fimm ár var less blaðstjóri.
Hvat baggar hesum monnum?
tå teir soleiðis leypa á sín besta
stuðul og siga um hann, at hann
í heili fimm ár hevur siglt undir
fl
io
»øj ; at hann hevui
í
35
følskum £
slitið fimm av sínum bestu árum
sum blaðsljóri av einum arbeid-
arablað — og ikki hevur verið
lalsmaður arbeiðaranna? Og
hvat vænta teir sær av honum
í hesi nýggju royndini, sum
hann nú hevur sett á slovn og
fingið teir bundnar til?
Vit halda tað ikki vera vakurt
gjørt av hesum manni, al hann let-
ur ein ungan mann bera ábyrgd
ina av einum blað, sum hann ikki
navn til,
sjálvur torir at leggja
serliga tá hesin ungi maður
saklans ikki er reidilign klárur
yvir, í hvort borð tað ber
Vit vita fullvæl, hver hesa
grein hevur skrivað tad ei
hvorki blaðstjóri »Arbeidsins«
ella hin fyrsti blaðstjóri >Foroya
Socialdemokrates; men vit vilja,
fyri ikki at gera honum nakað
mein, hesa ferð lata vera við al
draga navn hansara frum í ljósið.
Og leggja vit honum og
ábyrgdarmanni »Arbeidsins«
ley ráð at lesa eina grein, »Kom-
Faktik«,
hesum
finst
og
sum
blad,
leggja sær hana í geyma.
munistisk
aðrastaðni í
verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstødum
Telf.
t
I
|
|
|
|
|
|
Porto,
Blaðið |
6 årg.
Utferð.
»Streynrur fer til Klakksvíkar
í morgin kl. 8'/„. Ferðapeningur
2,50 kr. aftur og fram. I Klakksvík
143
verður hondbolts- og fólbolts-
leikur. Havnar Hornorkestur er
við í ferðarlagnum.
Hondboltsfelagið ,,Neistin".
Kummunistisk Taktik.
Kommunisterne skyer ingen
Midler i deres Agitation. Der, hvor
Kommunismen er svag, og særlig
hvor den er i sin første Vorden,
bruger de Herrer gerne at snige
sig ind i forskellige Organisa-
tionen, faglige saavel som social-
demokratiske. Indenfor Organi-
deres Arbejde for-
sationer er
trinsvis baseret paa at skabe
Splid, rakke alle førende Kræfter
til efter alle Kunstens Regler.
De Herrer toner aldrig rent
Flag paa saadunne Steder, for
saa ved de, at de lige straks
bliver sat til Væøs. Taktikken
bestaar i at skabe Forvirring,
for paa den Maade selv at komme
op paa de forreste Pladser, nem-
lig at
Kommunisterne
erobre Bestyrelsen.
kan her hos
komme til at spille
os aldrig
Rolle,
under
nogen saafremt de op
trædel deres rette Navn,
men de kalder sig Socialister,
mens de frækt angriber alt, hvad
ihær
socialistisk er. De er saa
dige i deres Bestræbelser, at
de endda faar adskillige naive
Sjæle, der dog nærer Afsky for
Kommunismen, til ogsaa at hyle
med i Koret og kaste med Skidt
efter hver ærlig Socialdemokrat,
Disse naive Sjæle bliver saa paa
Skromt rosle, og af deres For-
fængelighed yderligere ansporede
i deres for Arbejderflokken for-
dærvelige Gerning. Lønnen
bliver som fortjent; for engang
bliver de opdagede. Socialister
kan ikke bruge dem, og naar
de ikke kan udrette noget for
Kommunismen, faar de bare et
Spark.
Hold dig
vil
Færøske Arbejder!
vaagen, pas paa dem, der
skabe Splid og dermed hemme
vor Vækst. Vid, at man ikke
forelobig vil skille med 3die
Internationale det er prøvet
en Gang, dog langtfra med Held.
Nu vi forelobig
Mand Mand og
ødelægge Kammeratskab og So-
lidaritet. Naar
kommer, stiller de Herrer med
man hidse
mod dermed
Valgdagen
saa
egen Liste, men de tør heller
ikke da vedkende sig deres Navn.
Hver færøsk Fisker og andre
Arbejdere: Aboner paa og agiter
for dit Blad.
Presse har altid talt Arbejdernes
Den socialistiske