leygardagur 18. august 1934síða 2

den, og du støtter dig sig. Lad ikke vore Fjender fan ødelagt vort Vaaben: Pressen. En, der stadig er tro. Tidindi. Verdur kriggj? Leingi hevur kriggj verið vænt- andi millum Russlands og Japan; men enn eru leir ikki brostnir saman. Nú frættist, at Russ- maðurin vinnkallare til her- tænastu eldri menn — leir, ið vóru hermenn í 1912, attrat teim- um, ið vóru hermenn Í fjør, so teir vilja ið hvussu er standa búgvnir. Japanesarar leggja hitt russiska stýrið undir at standa aflanfyri tey herverk, ið stødugt verða gjørd í Manchuriinum, og sum revarar fyrr hava fingið skuld fyri at hava útinnt. * på * Hin reyða snekkjan, ein spennandi og athugalig kær- leikssoga verður byrjað í dag sum fólur í blaðnum. * + Gøring er um dagirnar komin til skaða vid noyðast at Hann sigst al kvirran reið alt bilóhappi. halda seg Hitler fyri eitt í garð við nakrar dagar. »ponip og pragt« fyri at vitja felagbødil sín. Útferðin. Útferð Í. G. T. Os Sand — óivað ein hin síðsta stóra heim á útferðin í ár — eydnadist væl. Veðrið var av tí allarbesta. Við »Sleipner« vóru o. u. 250 fólk úr Havnini; men bátarnir, ið koma skuldu aðrastaðni frá, komu ikki. Framsýning. Íslendingurin Richard Jónsson hevur sum kunnugt verið í Foroyum og hildið námskeið í træskurði fyri Foroya kennara- felag. Richard Jónsson sigst at vera frálíkur listarmaður — og hava næmingarnir hitt besta orðalag til hansara. Tá id skúlaskeiðið var liðugt, Stór nøgd av lutum kundi sjálvandi ikki væntast stutta tíð. Eftir tidini al burtur úr komið á hesum skeiði. var framsyning hildin. eftir so døma er lå væl Vit kunnu nevna: snotiligar út- skornar linjualir, lok yvir kistl um, hyllar o. s. fr. + # * Svimjingarskeið. Harra Poul Petersen, kennari í Mykjunesi, ið er eldhugaður fyri at fáa framt ítróttin til fulla blóman her á landi, heyði nám- skeið í svimjing nú aftaná ólav- skeiði um 20, kvinnur og menn, tikið lut. teoretisk — svimiing« á søkuna. Í hesum hava Lært varð bæði »turr — landi og svimjing í hyli. leikir diskokasting o. a. havdir á hesum skeiði, Ýmsir sum spjól- og vóru eisini og de undertryktes Sag, slot Løgtingid 1934. 1. viðgerð. Endurnýggjan av okkara fiskiflota. Skipara- og navigutorfelagið hevur lagt umsókn inn á ting um endurnyggjan av okkara Hetta hin á. í h. mn. fiskiflota. mál var fyri Vit skulu her Í stultum referera orðadráttin um hetta mál: A. Samuelsen gav ein årdrått av umsóknini. Málið er gamalt, men tydningarmikid og mátti loysast á ein ella annan hált. Stórur partur av skipaflotanum er so gamal, at hann ikki kann nýlast nógv ár aftrat. Vit hava mist hópin av skipum: summi eru úlrangeraði, onnur eru gingin burtur. Vandin er stórur fyri, at nógvir fiskimenn ikki sleppa út at fiska. Arbeiðsloysi | varð bann fiskimonn- vil so vaksa. Í vár uppfordraður av um at royna at fúa skip í bræði. Hann hevði talað við Stauning inleres- seraður í spurninginum. Men umsóknin ráðharra, ið er sterkt Stauning segði, al mátti koma frá fiskimonnunum sjálvum. Talarin hevði vent sær til F. F., id segði, at eingin av leim skiparum ella reiðarum, felagið hevði talað við, vildi út- reiða uppá egna rokning. Annað var, um stalurin vildi ganga við at taka tapið so væl sum vinn- ingin. Tað, sum skiparafelagid skeyl uppá í 1926 viðvíkjandi peninga- nøgd, helt talarin vera upp- náað, eisini hval ið viðvíkjur avdráttartíðini. Vit hava tó ikki fingið tað ræðið yvir lánipeninginum. Vil hava fingið ynksla nøkur skip, nakrar 10—12 ára skonnarlir og nøkur nýggj skip. Talarin helt, at vil ikki fingu skipini biligari bygd í Foroyum enn í Danmark. Vit gamlar | hovdu haft ein kontraprova við at bygt eina skonnart í Frak- landi. Henda skonnartin vísti seg tø al vera um 30.000 kr. bíligari jast kundi í Danmark. hvussu vil enn bygg Spursmálið er, skulu bera okkum at? Vil hava fiskaribankan. Talarin átalaði, at skiparafelagid sigur, at «fiskari- bankin fyrst var fyri Danskarar, men bert eisini fyri Førovingar». Skiparafelagið sigur, at fiskari- bankin einki hevur gjørt. Tað er rætt. Men hví? Eingin hevði sekt. Hann vildi ynski, al skiparafelagið hevði viðlagt eina upplekning yvir góðar skip- arar og fiskimenn sum vildu sokja. Málið er so tYdningar- mikið, at løgtingid vildi reist tað uttan umsókn. Men talarin vónaði ikki, at tað kom so langt, skuldi útreiða og og keypa skip. Talarin harm- aðist um, at skiparafelagið ikki hesa umsókn so delegasjónarlimirnir al løglingid heyði sent tíðliga, at kundu fáa hana niður við sær. Hetta var keðiligt, so mikið meir sum al teir, ið krileseraðu delegasjónina, um um- sóknina. Delegasjónarlimirnir høvdu t6 haft fiskivinnuna fyri. Fiskarídirektorurin segði fá, at vislu fiskaribankin vildi gera alt tað, | hann kundi, bæði hval ið við- víkti bygging av skipum og keyp av nýtiligum brúktum skipum. Jóannes Patursson segði, at hann hevði roynt at lurta eftir framsegumanninum, um hann kundi ávísa nakað vist, ið gerast kundi. Men tað kundi A. 8. ikki: Talarin segði seg at hava fingist við hetta mál sum ríkisdagsmaður, 3—4 mil- | ov få vi tillader os herved at meddele, at KONTORET fra 1. September flytter til vor nyopførte Ejendom paa HAVNEPLADSEN. AS BALSLEV & GOOS. liónur máltu veitast til Hvussu? Framsogumaðurin fanst at, at: vit íkki høvdu haft umsóknina frá skiparufelaginum við. Tað var ikki beint, lí hann hevði fingið sær eina avskrift av henni, og hevði haft málið frammi um at fáa tann í um- sóknina nevnda pening. Men hvussu var svarið? Tað var tað samu sum nei. Tularin vildi heldur lata logtingið hava ábyrgd- ina, enn at åbyrgdin og ræðið skuldi verða í fiskaríbankanum. Loglingið kundi so lænt pen- ingin til bankar, og bankarnir aftur til fiskivinnuna við ábyrgd fyri peninginum. Tá Samuelsen segði al vil máttu fáa hetta mål ornað straks visti hann ikki á hvonn hátt tað skuldi henda. Tuð mundi fara at vera ómegu- ligt. Talarin helt tað ikki fara at verða neyð í landinum fyri li, um nakrir menn logdust á land, um vit settu «tering eflir næring». Føroyingar høvdu fyrr dugað at fingid sær eillhvørt at Hann helt annars leidina gera. vera, at Førovingar gjørdu eitt stórt pengalån í Englandi — tað hovdu Íslendingar gjørt. Teir gjørdu eill lán uppá 16 milliónir — og har gekkst væl. P. M. Dam: Framsøgumad- urin hevur greilt frá umsóknini. Fad torvar lí ikki at koma nærri inn uppá hana. Allir menn eru á einum máli um, at vit hava skip, og at hefta trot longu er kutastrofult fyri Før- oyar. Fiskivinnan er jú lívs- nervan i Foroyum. Tað er ti tørvur á at gera nakað til muns møguligt, Men spurs- Hvat skulu vil gera skjótast málið er: og hvussu ? Eitt er vist, at vildu halda fram á tí gomlu fiskivinnu- leiðini, við snøri á skonnartum og sluppum, er lítið gagn í at fáa aldri so nógvar milliónur, ífall fast verður hildið um kravið, at menn skuldu greiða rentur og avdrátt á vanligan hátt. Tí so vil eingin søkja. Skipini eru so dýr, at fiskiskapurin íkki ber rentur og avdrátt. Tað er og vil vera við tí núverandi fiski- nøgd og fiskaprisi ein munur ímillum brúksvirði og bygging- arvirði. llesin munur er so stórur, at hann forir tað vid sær, at skipini megu eina ella tvær reisur undir hamarin, áðrenn tey koma niður í ein prís, sum driftin kann bera. Vit koma ti ikki ultan um, ífall vit halda fram ta gomlu leiðina, at laka spurningin upp um, hver ið skal taka munin ímillum brúksvirði, tað virði, ið skipini kunna rinda rentur, avdrált og aðrar útreiðslur av, og bygg- ingarvirði, t. v. s. tað, ið skipið. kostar at byggja og gera klárt til at fiska. Vit kunna ikki skjóta henda spurningin frá okkum; lí skip mega vit hava. Skipuloysi, ið ger okkara fólk arbeiðsleyst er luð dýrasta av ollum; tí tuð førir land okkara á húsagang. Javnuðarmenn halda lí, al her má statur og logting taka sær um reiggj og taka menn skulu vega. uppå seg, geva munin fiskimonnunum og skipstimbr- arum hann sum beinleidis studn- henda ing. Vit megu sjálvandi royna at fáa skipini bygd her í Før- oyum. Her er jú hbópur av arbeidskraft. Vónundi verður henda skipan, hesin orðningur ikki lorvandi leingi. Tí vit megu vóna, al belri tidir koma, so fiskivinnan ber seg sjálv. Tað er skiligt at í longdini kann ikki ein hevuðsvinna haldast uppi við beinleiðis studn- ingi. Men tað er kreppa hjá okkum eins og um allan heimin, og vil sleppa ikki uttan um at hjálpa okkara høvudsvinnu yvir hesa kreppu. Vit frætta jú alla- stadni frá, at hitt almenna ofrar í stórum fyri at styðja og bjarga landsins høvudsvinnum. Vit megu sjálvandi hugsa um nýggjar leiðir, tí tuð harmiliga er, al sjålvt um vit við stórum ofrum enn eina tíð kunna halda lí gomlu driftini uppi, gevur hon fiskimonnunum ov lítið at liva av. Men søgan og livid lærir okkum, al tað al leggja inn á nýggjar leiðir, taka nýggjar dritts- håtlir upp gongur bert í smáum, kann bert ganga í smáum, ti fólkið er so vant við og grógvið inn í lað gamla, at tað hevur so ilt við at venda sær frå ti gamla og (aka við nøkrum nýggjum. Tuð skal eisini líð til ul lærn lað nýggja, læra at fáa tud mestu og best møguliga burtur úr (i. Tuð oyingar eru nógvir fyri Før- nýggir driftsháltir al taka eftir. Nevnast kann línu- brúk, snurruváðsveiðu, silda- veiða, kópaveiða, hákellinga- veiða, trolaradrift o. s. fr. og teir til hesar veiðir tilsvarandi industriir á landinum. Hverjar industriir hava t. d. ikki Norð- menn, Svenskarar, Danir, Ein- gilsmenn og ikki at tala um Týskararnir av råproduktini av sjónum. Her er nógv hjá okk- um at Men hesin lær- dómur og teir nýggju veiðihatl- irnir kunnu ikki væntast annað enn at vinna fram líðandi, so við og við. Vil megu lí rokna við ti gamla driflshátlininum sum høvudsstudulin enn eina líð. Og tå ið hann ikki ber seg, men er minkandi vegna skipa- loysi, megu vit, hitt almenna, stalur og dløgting hjálpa, og okkuru hjálp má virkiliga vera ein hjálp. Men uttan pening kunna vit einki gera. Og pen- ingin hava vil her í løgtinginum ikki. Vit megu (i, vit noyðast ti at:leila okkum eflir nýggjum munandi inntokum. Vilja ting- menn ikki ganga tær av javn- læra. aðarmonunum ávíslu inntøku- leiðir sum al taka einkarsølu við slørvørunum: olju, salt, rús- drekka o. s. fr. og taka bruna- (ryggingina, megu teir vísa á og ganga aðrar leiðir. Uttanum at hjálpa vinnulív- inum sleppa vit ikki. Vinnu- lívið, Føroya fólk væntar og krevur hjálp av tinginum. Talarin undradist á, at Jóannes bóndi íkki hevði víst hinum delegasjónarlimunum avskriftina av umsóknini frá skiparafelag- inum. Hann míinfist tó, at Jóannes bóndi hevði sagt at krav var frammi í Feroyum um at fån 3—4 milliónur til vinnulivid, og at J. hevði hildið fram, at um vil fingu rælt at skatta okkum sjálvar fingu vit henda pening sum lán. Talarin helt, at henda leiðin var óviss at byggja á, tí fyri tað fyrsta var tað lítið munandi, vit kundu fáa aftrat til vinnulívið við bein- leiðis skatli, ið longu var ógv- uliga hegur manga staðni. Og við tolli í okkara fátæka landi við so ógviliga smáum innløkum manna millum var hættisligt, ja beinleiðis Ogjørligt at taka nógvar inntøkur aftrat leim, vit høvdu, og tær vóru allar beslaglagdar. Eitt lán uppá 3—4 milliónur at lána til bankar, ið so skulu lána tær aftur til vinnulívið við ábyrgd yvir fyri leglinginum, fór sum sagt ikki at hjálpa skipabyggingini nakud, tí bank- arnir mállu tå lána á vanligan bankuhått — og tað hættur fåur og eingin fiskimaður sær undir. Talararnir skifti enn eina stund orð, og málið varð so beint í fiskivinnuneyndina. Hvorfor gaa over Aaen efter Vand — hvorfor bruge udenlandske Sæ- ber, naar De kan faa færøske, som er bedre og billigere, fra Fabriken Fiskamarkna0urin. »Føroya Fiskaútfluttningstelage meddeler: 13.—8. Tilførsel af norsk Klipfisk 216 Bilbao, Tons. Beholdning af dansk (fær.) Klip- fisk 1150 Tons. Beholdning af islandsk Klipfisk 400 Tons. Priser uforandret. Sterling 36,90, Oporto, 10.—8. Tilførsel af norsk Klipfisk 61 Tons. Tilførsel af newfoundlands Klip- fisk 150 Tons. Tillorsel af fransk Lavee 504 Tons. Tilførsel af tysk Kliplisk 90 Tons. Tilførsel af canadisk Klipfisk 6 Tons, Priser for dansk (fær.) og islansk Klipfik 220 (Esc. pr. 60 kg). for norsk Klipfisk 213 (Esc. pr. 60 kg). Priser Priser for newfoundlandsk Klip- fisk 252 (Esc. pr. 60 kg). Priser for tysk Klipfisk 186 (se. pr. 60 kg). Beholdning af newfoundlandsk Klipfisk 744 Tons. Beholdning af alle Klipfiskesorter 1107 Tons. Udsigt til Bedring af Markedet, Kurs for Lst 110 (Ese. pr. I Lst(. 4 Partifælle! Har du spurgt din Nabo og din Arbejdskammerat, om hanholder,Feroya8o- cial=-Demokrat“? Ger han det ikke, bør du opfordre ham dertil. „Okkara“ TOILETSÆBER er dreje, billige, og har den Par- fume, som De synes om.