leygardagur 15. september 1934síða 2

A. Samuelsen segði seg at skilja Dam, tá ið hann gjørdi seg til talsmann fyri umtalaðu kommunu. Standurin hjá kom- mununum er ringur. Hann visti ikki hvussu leingi løgtingid kundi garantera, og spurdi um tað fyrilá eitt tilsagn um lán. Tað kundi gott at for- handla við kreditorarnar, men hevði ein ongar pengar at bjóða at betala straks, bætti tað einki. Kundi Kollafjarðar kommuna fingið 5—6000 kr. hevdi hon staðið sterkari í forhandlingini. Tað kundi ikki komast uttanum, at legtingið kendi á sær an- svarið fyri kommununum. Hann helt, at málið kanska kurfdi fara til 3. viðgerð, so kundi menn vera hugsa um tað meðan. Dam hevði ein >fruktbaran heilag kanska hann kundi koma við einum uppskoti. P. M. Dam vísti á, at seinasti æraði talari hevði givið honum rætt í, at tingið mátti eina ábyrgd á sær viðvíkjandi Til vildi hann siga, at heyði nevndin kenna kommununum. Djurhuus í umbúna, at framseta eitt upp- skot, sum kundi hjálpa ikki bert kommununi í Kollafirði, men ellum kommunum, vildi hann fegin gera sína atfinning til einkis. tað verið rættari, at tað uppskotið lá fyrst frammi, tí so kundi svarið til Kollafjarðar sókn víst til hetta stóra uppskot, ið — um Men so hevði tað kom at vísa seg at halda tað, ið tað lovaði — var eitt manndómsverk. segði seg at leingjast eftir at síggja heita uppskot. Bara tað ikki fór at »skuffa«. Enn eina góða løtu var eitt heldur hvast orðaskifti ímillum Djurhuus, M. og Íversen aðru megin og Dam Talarin Samuelsen hini megin, og fór so málið til 3. viðgerð. Við triðju viðgerð hevði Íver- sen sett fram broytingaruppskot um, at lingið úr amtsgrunninum skuldi lána Kollafjarðar kom- munu 7000 kr. rentufrítt til at afturrinda í 7 ár við 1000 kr. um árið. Iversen talaði fyri hesum upp- skoti og helt, at tingið kundi gera hetta utlan nakað «risiko». Kommunan trongdi harðliga til hesa hjálp. P, M. Dam tók við Iversen, hóast hann var keddur av, at tað ikki gekk longur enn hálva leiðina. undir Ynskið var jú at fáa eitt lán uppá 15.000 kr. Men 7000 kr. vildi muna væl, um tær ikki hjálptu til fullnar. Tað var eilt stig: frá ongum til 7000 kr. Hann vildi takka stilla- broytingaruppskot- tað ranum av inum og vónaði, at varð viðtikið. Tessverri fall hetta broytingar- uppskot. Tað fekk bert 4 stem- mur. Nevndaruppskotid harafturímóti vidtikid við fullum «honnør». varð Tíðindi. K. F. U. M. Søndag «hjemligt Samvær». Mandag Kl. 6. Y. A. (10—13 Aar). Kl. 8. Læsestue. Onsdag Kl. 8. U. A. (13—16 Aar). Torsdag Bibeltime. Fredag Læsestue. * * * Býráðsfundur. Midvikukvøldid varð hildin býráðsfundur. Hilt fyrsta málið á dagsskrá var tilboðini uppá ellisheimið. Timburarbeiðið fekk Axel fyri 21980 kr. Hugo Øster fekk snikkara- arbeidid fyri 4700 kr. — Um hitt næsta málið, til K. Lambaa, kjak. fram broytingaruppskot um, at Mouritsen byggjuloyvi elvdist ófort Javnaðarmaðurin setti Lambaa skuldi fúa loyvi at byggja á Kongabrúnni við teim treylum, at hann í kjallaranum læt gera neystapláss fyri 3 bátum; hesi neystapláss skuldu so leigast út til lágan prís. útiróðrarmenn fyri ein Poul Christiansen og J. Christiansen Niclasen, 8. tóku væl undir við honum, og aðrir hildu eisini, at tað kravdist útiróðrar- ikki um uppskot Málið beint aftur í nevnd. — Umsókn at útvega pláss til bátarnar; tó vórðu allir limirnir samdir javnaðarmansins. varð frá Ole Arge um leigu av strond varð játtað. — Síðani var ein hópur av smærri málum til við- gerðar. * Danskir arbeidarar til Føroya? Manna millum gongur søgn um, at D. D. P. A. skal taka 7 danskar arbeiðarar til Havnar at gera tangarnar á Rundingi. Um nakað er í hesum, er tað logið; tí vit hava jú sæð, at foroyskir arbeiðarar ógviliga væl vóru førir fyri at gera tangarnar hjá Shell. At D. D. P. A. hevur einar tveir útlendskar »spesia- listar« til fyristoðumenn er ikki meir enn rímiligt; men er talan um at flyta inn vanligar arbeið- arar, 80 má Havnar arbeiðsmanna- felag kenna skyldu sína ! " * Føroya barna- og ungmannablad. K. F, U. M. blad vid omanfyristandi navni. Tad er månadarblad og kostar 2 kr. árið. sekreterur, er blaðstjóri, og sigur Dahl, próstur, lærararnir Z. Serensen og Bæ- hevur sent út eitt um Christensen, hann frá, at J. rentsen og Eliasen, missionerur, hava lovað at skriva greinir í, so einki er at ivast í, at hetta verður eitt gott blað. Umframt hesar menn skriva limirnir av K. F. Ú. M. greinir í blaðið. Få * * „Forlíksmaður“. Í fyrrgdagin var harri Poul Niclasen, blaðstjóri, valdur til »forlfiksmann« fyri Føroyar eftir »Lov om Mægling i Arbejds- stridigheder«. Hann er valdur fyri 3 år frå Í. oktober í ár. Bokakassarnir. Bókakassarnir hjá Føroya Amts Bókasavni verða sendir út í oktober. Tær bygdir, id vilja hava ein kassa til láns í vetur, mugu venda sær til bókasavnið innan 15. oktober, samaleiðis teir lærarar, ið vilja hava ein skúlabókakassa. , * mk Skipini. Heim år Grønlandi eru komin hesi skip: »Guiding Star« (32000), »Sjåløvan« (53000), »Reykjanes« (57000), »King Arthur« (70000), »Suduroy« (30000), »Haffarid« (42000), »Thor« (40000). Av Eysturlandinum: »Oscar« (7000). „Ægir.“ Ein nýggjur íslendskur línu- bátur, »Ægir«, legði fgjår at landi í Havn á veg frá Danmark til Íslands. Hann er bygdur í Dan- mark og sigist at kosta nøkur Íslendingar 20 línu- bátar úr Danmark í ár. og tredivu tåsund. sigast at hava bestilt „Tjaldur“ fór til Keypmannahavnar ígjár. Hesi ferðarfólk fóru við tí: Harrarnir Braunow, Jørgensen, Meyer, Willerslev, Hansen, frk. Sigvartsen, Fuglafirði, harri Óli Oyri, Skálavík. Uttanífrá. 13. januar 1933 skal tað avgerast, Saarlandið skal verða eitt sjálvslýrisland ella tað skal standa undir Týsk- landi ella Fraklandi. Oll skilja, hvat tað tyda fyri Týskland at missa henda lands- part, sum er tað týdningarmesta industriumráði í Týsklandi. Og tað er tí lætt at fata, at Hitler av ollum alvi roynir at bjarga undir sítt einaveldi; um hevur at Saar inn men tann ræðuligi stýrisháttur, Hitler hevur nýttí Týskalandi, ger møguligleikan fyri einum sjålv- stýrddum Saarlandiso nógvstorri. Javnaðarmaðurin Max Braun, ið er hovuðsmaður fyri tí bólki, sum berjist móli nazistaveldinum, sigur, at við áttu javnaðarmenn og kommunistar síðsta val 321/,, sjålvstyrismenn 7, fransk- menn 5 og katolikkar 15 pro- cent at teim atkvoðum, ið givnar vórðu, og hann roknar tað fyri aldelis givið, at allar hesar atkvødur, 59*/, procent, og fleiri til verða móti Hitler hin 13. 1935. Hitler «arbeidir» eisini fyri at bjarga sína makt, og Max Braun roknar við, atum atkvødisgreidslan ikki Hilleri holl, nazistarnir eitt «stalskup» — og so flýtur blóðið. — Hitler veit fullvæl, at Týsk- land er beinskert, tá tað missur Saarlandið. januar Men verður so royna hansara Flúgvararnir. Hinar 2 ensku flúgvumaskin- urnar komu um miðdagin ígjár til Foroya. Tær flugu eina lotu yvir Havnini, so flugu tær suður á Tveroyri. Viðmerkingar. „Barometrið“. Blaðstjóri <Tingakrossar> hevur í longri tíð verið reiðiliga sjúkur, og í alla hesa tíð hevur blaðið verið heldur lint og spakt; har tykist at hava verið ein nýggjur andi» við róðrið. — Men — tibetur — nú tykist maðurin at vera batnaður, lí nú er aftur hin so væl kendi óndskapur at finna í blaðnum. — «Krossur» tykist soleiðis at vera vorðin eitt <termometur>, ið sigur frá livimála blaðstjóruns. * # * Merkiligt. Í einum nummari leypir kommunistblaðið <Arbeiðið> harðliga á Stauning, tí hann ikki nú sum áður er líka íðin fyri avvápning. Í seinasta nummari hevjar sama blað veldið> til skýggja, tí tað stendur rustað til tenninar og so statt er ført fyri við vápnaðari makt at verja fridin (1) Moralurin er: javnadarmenn skulu undir øll- «Sovjelsam- um forum hoggast, eisini tå ið eru <uppá linju> við <bolsar- arnar > * Rossini tykist kommunist blaðið at gráta og illa láta um sum løg- Men lað kommunisturin lingið fer við teim. løgna er, at hevur sjey sikl á munninum, tå ið mishandlingin fer fram á lag letur lingi, og í góðum hann javnaðarmannin vera einsamallan um at sláast fyri rossunum. —- Tað var ein, ið græt við turr- tárum. — * Vit lósu blad, arbei0- um dagirnar i einum at tað arablað í Foroyum. var einasta Vit høvdu higar til meint okkara blað at verið eitt arbeiðarablað og fóru tí við athuga at hyggja eftir, hvat ið hetta blað bar til verju fyri arbeiðaran í Føroyum. Vit megu siga, at onga líð hava vit verið meiri tiknir við nesini. Vit funnu ikki eitt einasta djarvt orð móti afturhaldinum, kapi- talistsysteminum, ið heldur ar- beiðaran niðri í armóð her á landi. Har aftur ímóti vit eina oddagrein, ið við teim drápiligastu høggum leggur at ti ríkisstýri- finna radikal-socialistiska num í Danmark fyri eina lóg, sum tað í samráð við arbeiðara- bráfengis selti í gildi arbeiðaraklassan fjøldina fyri at verja ímóli glúpska kravi um at minka lønina hjá kapitalistanna arbeiðarunum við 20 "/o. Undir følskum flaggi skiltu vit! Undir følskum flaggi bæði við splitt og og vimpli veitrandi í eyðmjúkum og laksemi móti peninga- nevanum, ið á sinni við sínum vidgitna reiggi vildi slåa okkum til jarðar, tí vit ullan umsveip og himpr váddu okkum at prædika socialismu og berjast split lýdni Javnaðarmenn verða bodnir til fundar í Av- haldshúsinum fríggjakvoldið 21. septbr. kl. 8. P. M. Dam, Ringfelagsformaður. fyri einum óskerdum rættvísi fyri hin minna mannin, arbeiðs- mannin og fiskimannin. At sam- felagið verunliga bleiv tað, iðg av <olju*) á lampuna» til atlýsa upp fyri ollum og fekk maktina at sagt: kolið*) upp alt órættvísi ! harrunum ein óhugnaligur tanki;*) tað ikki henda, halda teir og siga beinavegin «Socialin» við lýs- er leim stóru má ingum upp og halda í cArbeiðið>. Men — og vit skilja nú, hví ikki eitt makkaraskapurin kostar orð finst ímóti kapilalistsystem- inum her heima, men einans hogg til arbeiðaranna og socialis- munnar talsmenn í Danmark. Viðvíkjandi okkum fekk tað nervasjokk, tá ið vit nortu við lað, og gongur lað nú og ræðist sín egna skugga. %* * * Blåsfemi. Okkara leiðari í seinasta blaði um tey farnu skipini og ta sorg og tann vanda, ið har stenst av, skuldi ein ikki kunna hugsa kundi elvt nøkrum til briksl og tjak. Tí átti at ligið omanfyri alt briksl og Men «Krossurin» aftrat seg 16 ikki við al skíra hesa grein fyri tómt orðaskról og skvaldur og smæist ikki við briksl. — Hetta er ófatiligt! At draga tílíkt sorgarmál út í lágan og persónspolitikk er «blasfemi» og brot uppá nakað, sum er frið- hetta evni smáligan persónspolitikk. at kasla út og ljótan klandurs- halgað — og tað hvorki kunna ella vilja vit vera við til. Vit vilja tó vissa «Krossinum», at vit eftir evnum hava verið við og framvegis vilja vera við til at hjálpa teim neyðar eftir- ið «Poli- officiell at sitandi einkjum. Tá tikken> er komin standa fyri innsamlingini, er tað orsakað av, at tað hiðani frá alt fyri eitt, ólukkan var hend, var vent sær (til justitsministara Zahle og <Politikken> um eina innsamling til at hjálpa í teirri fyrstu neyðini, og at <Politik- ken> og teir tá í Keypmanna- havn verandi foroysku útsend- ingarnir hildu tað vera greiðast, at eitt hitt blaðið í Keypmannahavn og ein áður sitandi nevnd saman við rikis- stórsta dagsmonnunum komu at standa fyri og ordna innsamlingina, meðan hini blødini og aðrar góðar kreftur hvor í sínum lagi viðmæltu hesum góða máli. Og tað er gjørt og vil óivað fram- vegis verða gjørt, til innsam- lingin er at enda. Hetta mål er friðhalgað. «Krossur» kann ikki fátækur uppá «stoff» ímóti mólt- stødumonnum sínum, at hann ikki eisini kann lata fridin vera yvir hesum máli. vera so + umberi at vit brúka hesi orðini.