leygardagur 20. oktober 1934síða 1

et - er FRÆLSI Nr. 42. 20 oyr. á 3. Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. å Í og 4. síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- | SOCIALDEMO JAVNAÐUR forsíðuni, Við størri lýsingum fæst "Leygardag hin 20. 0 Streymaskifti. Kreppan - krisan - hevur alt meiri Í hverjum gjørt tí minna manninum greitt, at einasti vegur úr vanda er at reka afturhaldskreftirnar frá valdi og ræði sínum. Hetta hevur lopið kvekk Í teir stóru, ið nú lata sey í Hitlers klæði og við hansara lótum royna at nidurmana samgonguna i tí minni menta flokkinum. Í hesum døgum gongur ein listi millum manna um at bidja kongin loysa tingid upp. Nøvn- einstaku teim monnum, ini á ið standa aftanfyri henda lista, ikki av — undarligt at menn, ið vilja seg teirra kenna vit listanum bera navn av manni bera undan at bera navn av egna virki. Men allir menn eru greiðir yvir, hverjir menninir eru. Av forspælinum — hin viðgitni fundurin í Sjónleikar- húsinum, tey ymsu huldumanna blødini, ið hava gingið ímillum manna, ein stevnuskrá, ið be- dýrar, at eingin stevnuskrå eigur at vera o. s. fr. ivast eingin í, at menn vilja reisa eina Hitlerrørslu - til verju fyri tær serligu stlórmanna — in- teressurnar kontra fiskimanssins og arbeiðarans interessur og krøv um broytan og betan av stevnuskrå korunum. Í síni hava hesir góðu harrar ikki dugað at loynt, at tað er klassa- reisingin, ið teir mest ræðast. Ímóti hesi klassareising, t. v. s. fylkingini av Foroya smámonn- um, fiskimonnum og arbeiðarum, afturhalds- og Men tær bevístu afturhalds- og stór- skulu nú allar stórmanna kreftir samlast. mannakreftirnar eru líbetur ikki so ftalsterkar í atkvødum, í stemmum og sum nú skip- háttað, verjast i anin er kann einki broytast ella okkara samfelagsskipan uttan við at- kvødum. At fara Mannafellsdali, talandi fram sum i sum ein væl- hóttaði á ikki tingmaður tingi við í ár, fer at bera til — tað vinnuflokksleið- ararnir greiðir yvir. Tað ræður eru tí um at gera sum Hitler, bjálva stødu sínu og sonnu ætlan í lyftir, hålvkvødnar vísur til hin minna mannin. Men hin minni- menti flokkurin er vorðin vísur av vidurskiftunum í Tysklandi og aðra staðni. Hann letur seg ikki leingist bara eftir til við sínum villa. Tvørimåti! Hann stemmuvaldi at vísa, at hann dugir at meta >hundin longri enn at skinninum<. Hin minni menti flokkurin, arbeiðararnir lata seg ikki villa og lokka av »krokudillutårum« — fyri so at einir við hár. verða húð og Nei, og aftur nei! Ímillum arbeiðararnar og fiskimenninar er byrjað at reisast tann klassa- reising, hin óbroytiliga fylking og samling, ið stórmanna flokk- arnir ræðast, tann fylkingin, ið eina kann reisa og lyfta fisk- ararnar og arbeiðararnar til ein javnbjóðis stand við aðrar stand- ir í Hesa Foroyum. fylking vilja teir vaktu innanfyri hin fátæka og trykta klassan berjast ollum fyri við ollum alvi og midlum — og vinnuflokkurin ella hver annar »reaktionerur« flokkur, tað so er talan skal til hin klassan um at økja ágrýtni og um, einans verða eitt varskó fátæka og ognarleysa hin sigrandi viljan at náa málið: eingin háðandi yvirklassi og kúgaður undirklassi, men einans ein klassi, hvarí ein- staklingarnir standa solidar- ískir hvor við annan. Javnaðarmanna sigur á løgtingi: Socialisering av tí foroyska viðtikið at ministeriið tey av Logtingið hevur leggja javnadarmonnum fyri reistu stór- málini um løgtingsins yvirtak- ing av: 1) bankvesinum í Foroyum, 2) kolagrevstrinum, 3) brunatryggini, vinnulivinum! 4) løgtings einkarsølu við salti, - rúsdrekka. 8) — . 5) — olju. Hetta, at sambandsmenn og sjålvstyrismenn — Debess og nakrir sjálvstýrismenn hava tó áður verið fyri teim, eru gingnir í garð fyri hesum málum má sigast at vera ein óferur sigur fyri tær socialislisku >ideurnarc. Býráði hevir >Sans phrase< samtykt at geva Jacob Danielsen loyvi til at byggja kiosk á besta staði í Havnini, har sum hetta pláss var ov gott til byggigrund Sjó- vinnubankans. Hetta plássið er tríkanturin millum Havnar á og sproythúsið við tinghúsinum eystanfyri. Mesta fólkagongd í Havnini er nettupp millum sproythúsið og hendan trikant. Trongt er har, so at tveir bilar kunna varla fara fram hjå hvørjum ødrum, uttan at minka fartin; knapp- liga kann so brandvesinid vid sínum vogni og ødrum amboðum verða kommanderað út úr sproyt- húsinum, og møguligt kann tað eisini bera so á, at sjúkrabilurin við miklari ferð skal har fram- við. Og setið so, at okkurt blaðið kemur út við onkrum fólk saman hjá kioskini til at keypa stórtíðindum, og tyrpist hetta blað og lesa — tað nýtist ikki at vera so mikil tíðindi, sum at bóndin verður sambands- leiðari, Andras social-demokra- tiskur ministari, Gunnar bank- Niclas valtari, ella at direktør, jardahvalafor- samlaða tingið er endiliga einast um at virka væl fyri kroppsliga arbeiðandi fólkinum í oyggjum okkara, o, nei, minni enn so: tað kann bert verða lýst í blaðinum, hvussu tað vildi til, at onkur bilur koyrdi á okkurt rekkverk og breyt tað. Og skuldi so tað óhapp hent, at onkur í hesi tyrping verður fyri skaða! Verður tað býráðið ella kioskin, sum betalir skaðan og ber ábyrgdina av fylgjunum ? Hevdi nú allur tinghúsvellurin verið blómskrýddur við góðum, mjåum ogvøkrum gøtumfyri born og unglingar at gingið á, so hevði trikanturin vestanfyri við góðum og nógvum bonkum verið hentur fyri eldri fólk at sitið og hvílt seg á, meðan tey nutu fagur- leikan og barnagleðina. Trond Hansen bað nú í vár býráðið um loyvi at byggja á sítt egna stykki — amtmannsgarðin og ein tríkantur millum Havnar á við Áarveg. — Fyri 40 árum síðani var samtykt ikki at byggja á henda tríkant; hann átti býnum. at vera eilt blómuprýði í Men í mannsbrekkan fjør var Amt- hæðkað, so at nú liggur allur tríkanturin undir í vatni, og trøini í hesum (ri- kanti eru eisini so stór, at blómur kunna ikki vaksa har meira. Afturfyri at byggja í hesum tríkanti, bjóðaði fáa loyvi til at Trond Hansen sær fyri egnu rokning at stoypa yvir ánna har framvið (tað heyði annars kostað ktbr. 1934. er so bynum 4 til 5 tåsund kr.) og beyð sær eisini til at geva kom- mununi eilt grundstykki niðri vid sápuhúsið(tuð stendur Trónda í 3. tús. kr. virði). Men býráðið noktadi, Kanska tað eisini gjørdi sítt til, al honum varð noklað hetta byggiloyvi, at ein annar saman við Trónda søkti um tað. Eitt er givið, at Trond Hansen mikil blómuyrkjari og fagurleikselskari, al hann hevði ivleyst gjort hetta hús sum eitt Á prýði í býnum og á ein ella Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143 Í KRAT BRÓÐURSKAPUR blómur at hátt vaksa upp við lí. Og eigur nakar annan fingið skylt at fáa serliga gott pláss at byggja á, so er lað Trond Hansen. Um synir hin mikla urtagarðs- Djóna í Geil hava vald til at jåtta ella manns og avhaldsvin > nokta bygging í tríkantinum við Men undarligt tykist tað, at býráðið sproythúsið, veit eg íkki. játtar at byggja har, sjålvt um angandi blómur eins og »Stapélia« verða seldar har. N. A. Eidesgaard. kanska Jarðareformurin sum tann á sinni av javnaðarmanna ávum setta millumtinganevnd bar fram Í uppskot, er við nekrum fáum broytingum vidtikin á Føroya løgtingi hin 17. oktober. Við tridi viðgerð av hesum máli kom ímillum Patursson, A. Samuelsen og Dam at standa ein hin heitastu ordadråttur, ið er farin fram á tingi. Jóannes bóndi Patursson tal- aði so ímóti hesari broyting í jardavidurskiftunum so tað skalv logtings- í hverjum spreki í høllini. P. M. Dam helt, at Jóannes bóndi var eins og hin gamla | eikin, ið feldist av lí nýggja tíð- arstreyminum jørdin varð hansara politiska Waterloo”). Sigurd Poulsen, Debess, Nicla- sen og Jóannes greiddu atlkvødu fyri uppskotinum. Niclasen svaraðu nei! Jóannes og harmafyltir : vidtikna upp- skot fgjøgnumført niðri, er tað Verður helta sum heild tikið eitt 6ført fram- stig. Ein hin keðiligasta broyt- ingin í millumtinganevndarupp- skotinum er skerjingin av 8 viðvíkjandi jarðagrunsins rætti til ekspropriering av uttan- byggjajørdini. Men henda skerj- Allir tinglimir uttan Mitens, ' ingin verður skjótt broytt. ') Har Napoleon tapti sítt síðsta slag og varð tikin og førdur til St. Helene, haðani hann ikki kom aftur Hitt av ministeriinum framsetta uppskot um eina nýggja skipan av okkara lærara- skúla og realskúlanum í Havn á Føroya løgtingi. Vit hava áður skrivað gjølla um hitt av ministeriinum fram- setta góða uppskot um eina nýggja hægru skålum : læraraskúlanum skålaskipan av okkara og realskålunum. Mangur — serliga úli á bygd — leingist eftir at hetta uppskot verður gjørt til lóg. Ítjor var einki Tað varð millumtinga- gjørt við uppskotið. beint í eina nevnd, ið skuldi kanna málið | málið til botns. Í ár hevur aftur verið til viðgerðar, og lingid hevur vidtikid lóguppskotið um læraraskúlan = og realskúlan. Læraraskúlaskeiðið verður nú 4 ár og undirvísingin í realskúl- anum verður frí, ókeypis. Tess- verri er hittt besta í uppskot- inum: kostskúlin, hvareflir teir fátækstu evnaríku lærara- og realskúlanæmingarnir av bygd búð ókeypis, gratis, skotið út. Broyt- ingin verður ikki fullfiggjad, fyrr- enn kostskúlin verður igjøgnum- førdur. kundu komið at Ledende Sygeplejerske søges paa Grund af Sygdom snarest eller til 1. December. Løn 150 Kr. maanedlig. — Ansøgning inden 4 November. Klaksvig Sygehus. " ås