leygardagur 3. november 1934síða 1

EG FRÆLSI -FØROYA- SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR p Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Nr 44 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst . . ' e tat v avsláttur í prísinum. sr I ir Leygard -JAVNADUR Kapitalismunnar ragnarokkur. Maður móti manni. Folk móti fólki. Klassi móti Xlassa. Rasur ella fólkasleg móti fólkaslegum. Knasið, kúgið, trælkið! — tað eru loysunarorðini. Bróðurskapur verður bannaður. Yvirflóð er (Ó til — til øll' setið ti solidaritetin, frælsið og bróðurskapin Í hásætið! Mannaættin suffar í tronga, í leinkjum. Einstaklingurin skoðar eftir einum glotta. Men tjåkri og tjúkri trodkast skýggini og fjala teirri mildu lívgevandi sól —ww— medkensluna hver við ødrum, fjala menniskjunnar samdrátti, medvirkanina hvor fyri oðrum, fjala solidaritetin manna millum, solidariteten yvir fyri einstak- linginum, yvir fyri landi og fólki. Bitt ilt andlit sært tú. ini, fjala sálanna samkenslu, Tú sært mann reisast móti manni, klassa móti klassa, fólka- slog móti fólkaslogum. Tað er eitt ill andlit av- mannaættini, tú sært. Hin knýlti nevin reiggjast í allar ættir. Knasa, kúga og trælka vil hann. Og hesin nevin orkar sum hann vil. Hvog at verðini í dag. Hvor kann lodda dýbdina av vandanum, neyðini og vesæl- dóminum, ið nú eins og eill dómadagsstríð rembist um heim- in, kring alla verðina. Knas- aðir, kúgaðir og trælkaðir stynja herskarar av milliónum eins og Rætts- hungur, Ábáls blóð móti himli. loysi, arbeiðsloysi, sveltur og neyð — og tó er stór, rík alt, id menniskjunum tørva. Tó kundi verðin uppá ríkligt verið fyri oll, hvønn ein- stakling. Tó kundi mannaætt arinnar andlit verið milt, golt og lukkuligt, bert lurtað var eftir honum, sum fyri 1934 árum síðani við orðum og læru síni og lívi sínum vísti á bróð- urskapin, medkensluna og sam- dráttin og samvirkanina manna millum. Hvi er so vorðið — hvat er orsøkin? Hví er lívið so dapurt? myrkt og Hví ræður hetta ófat- uliga skilaloysi, ið ger milliónir rættsleysar, armar og subsistens- leysar ? Svarið liggur beint fyri. Tað er ófatiligt, at ikki hver einasti, ið hvussu er ellum teim, ið suffa, líða og tínast burtur í armóðini — tað er Ófatiligt, at tey, ið eru tey mongu, íkki skulu fata orsekina til teirra vesaldóm. Men tað er vist sjálvur vesaldómurin, id hevur doyvt, slovað, trongt og skert evnini í heila takið at hugsa og síggja. Hetta er tað tragiska — tað vónleysa. Hetta er tað fyrsta, vit megu leggja allan okkara mátt á fyri at yvirvinna. Øll okkara tíð, oll okkara evni megu leggjast í at vekja, kveikja lív í evnini at hugsa og síggja klárt og bjart orsøkina til alla vannlukkuna. Øl kristin og allir socialistar megu fylkjast ! Kapitalismunnar djevulska lyndi má svekkast, so hvor ein- asti skal síggja og fata hennara illa ránsmanna andlit. Manað má verða fram mót og hin heil- agi eldur í sálirnar til at slætta og tína hennara oyðandi makt fræls- her á foldum. Til hetta unnar arbeiði megu øll sonn kristin, ið dagliga biðja til hin stórsta javnaðarmannin, ið hevur gingið her á foldum, Kristus, fylkjast við ollum socialistum ag hin 3. novbr. 1934. | og rætlvísistráandi menniskjum. Kapitalisman, lyndið til bara at hugsa um sjálvan seg, hjarla- lagið, ið offrar sjálvt hitt halg- asla og reinasta fyri egna makt hitt steinharða hjartað, ið rekur mil- og rikidømi at fremja, liónur av menniskjum í kríggj, blóðtystandi hat, villskap, neyð orð evna al siga frá honum — henda djevulska sálar- og sam- felagsspilla má línast og ruddast Hon er rótin og tað illa. Hon hevur komið verðini í eitt sjóð- út á jorðini. årsøkin tl alt andi helviti — og hon tykist nå at vera komin til hin evsta ragnarrokk, hvarf hon, aftanå alt til jarðar, er við at tuka sínar her- at hava oytt og slættað forarar og teldu tænarar av fótum. Ístaðin fyri henda helv- ilisanda, ið ongum, allraminst sínum mætastu stríðsmonnum gav lukku, seta vit solidaritetin, frælsið og bróðurskapin í há- lýsnar himmalin, (í til oll. sæti. Tá yvirflóð er til Socialiseringin av produksjónsmidlunum. Tað, ið nú tínist í allar ættir, og sum ofta fer fyri „ravnar og hundar“, til útlendskar og heimligar kupon- klipparar, eigur at falla aftur til fólkið, hin strevandi og slítandi flokkin. Vit hava av og á sýnt, víst á, al hin greiðasli og beinasti veg- | urin at koma samfelaginum burtur úr fíggjarligum 6føri, er socialiseringin av framleiðslu- midlunum. Her skulu flytast fram nøkur brot úr eini grein í >Socialislinum<, ið greinliga sýnir sannleikan í socialismunn- ar hovuðshugsjón : Landsins møguligleikar, fram- leidslumidlar og åg60i skulu ikki verda einstaklingsins, men fólksins ogn. Í sókninum Orsa í Dalarne f Sveríki vindar eingin íbúgvari skatt. Hvussu ber hetta til? Liva íbúgvararnir har sum stein- aldarfólk fyri uttan skúla, sjúkrahús, vegir, fltelefon og hvat annað, vit nú kunna nevna av nútímans tekniskum og and- iligum góðum framstigum og ) lutum Nei, nei! bestu skúlar við hópi av lær- Henda sókn hevur arum. Har eru jarnbanar, frá- líkir akvegir, telefon, meiarfir, vældrenaður bøur, vælrøktadar skógir, sagverk o. s. fr. Har | er einki arbeidsloysi, eingin ar- móð og vesaldómur »Hemmiligheitin« fyri hesum vælstandi er, at sóknin eigir hovuðsproduksjónar- og tøkumøguligleikan í sóknini: | alt skóglendi innanfyri mark sítt. Hon selur árliga fyri eina mil- lión av viði uttan at skóglendis virðið minkar. 8 milliónir hevur hon spart saman í obligasjón- um, 1! hevur hon bygt jarn- banar fyri. Oll »anlegg« sum vegir, lelefonir o. s. fr. hevur hon kostað. Allar skúlarnar innanfyri sóknarmarkið hevur hon bygt og sett bestu lærar- ar við Hópin av meiaríum hevur hon bygt og drívur og hev- ur hon latið drenað jørdina til fyrsta klassa jorð o. s. fr. So er har. Men hvussu er vorðið aðra staðni við eins góðum skóg- um, men har sum kuponklipp- ararnir í eystri og vestri, flestir | og vesaldóm, so stóran, at eingi Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið + verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. Í oflast inn- | | | | Porto. Blaðið 1 A ', | 8. árg. uttanfyri = landamarkið, eiga aksiubrev uppá skógirnar? Ágóðin flýtur út av sóknini, tín- ist í eystur og vestur — skatt- irnir økjast, arbeiðsloysið nfvur sum marran. Vit nytast ikki at siga meiri, øll kenna tessverri skilid alt ov væl. Omanfyri standandi vísir týdn- ingin av skógbrúkinum í ymsum stoðum f Svørfki, men tað vísir eisini greitt tann åmetiliga sam- felagsliga týdning tað hevur, at samfelagið — í hesum lilfell- inum sóknið — eigir ognar- rættin til produksjónarmidl- arnar. Atti løgtingid og kommununar allar samfelagið Føroyar — lær føroysku produksjónarmidl- arnar og kundi inkassera ágóðan av teim, vildu vit vist verið eins væl stødd og íbúgvararnir f Orsa. Hugsið okkum, um legtingið hovdu haft fingið allan ágóðan við banka- og kommunurnar virkinum í Føroyum, allan ágóðan, sum ållendskir kapi- talistar — millumhandlararnir — hava skúmað av Føroyum ! Hugsið okkum um allur tann ágóði í Føroyum, sum er farin til og tindur av åtlendskum sum heimligum einstaklingum, var fallin aftur til landið. Hugsið okkum, um alt okkara vinnulív eftir plani, og at allar inntøkukeldur arbeiddi einum heildar- vóru skotið, ágóðin, fall Føroya løg- leiddar soleiðis, at yvir- tingi og kommunum og harvið Foroya fólkið til góðar. Hugsið Feroyar vóru so- okkum, um cialiseraðar ! Á Føroya løgtingi 1934. Sildaveiðan. „Meðan grasið grør, doyr ryssan“. Sam- bandið og sjálvstýrið halda, at væl er vorðið sum er sildaveiðini viðvíkjandi. Sildaveiðarar í Feroyum hava heitt á tingið um at fáa ásett sildavrakarar og fáa gjørt eitt hvert annað sildaveiduni í Fer- oyum til frama. Í 1933 viðlók tingið at geva vinnunevndini í hendi at kanna málið. byrjar um miðjan november Í ár. Hann, sum ætlar sær at ganga á henda skúla, kann venda sær til formannin fyri Havnar hand- verksmeistarafelag (Johs. Simonsen) áðrenn 10. november. PE. Su 2 ” Ka