leygardagur 24. november 1934síða 1

—- FRÆLSI 20 oyr. á 3. og 4. Nr. 47. | Ábyrgdin gevur megi, ti eiga okkara sjómenn at taka ábyrgdina og tað avgerandi orðið í øllum vinnu teirra viðvíkjandi. Teir gomlu samfelagssíndlarnir ern við at detta. Hin gamla tískivinnan er á gravarbakkanum. Tað eigur at vera sjómenn okkara ið byta teir gomlu fallandi stuðlarnar um við nýggjar. Vinnulívið stendur á kross- vegnum. Hitl gamla er við at falla. vera greiðir yvir, at sum nú er Ja, allir menn tykjast alt kann tað ikki ganga. Hin gamli veiðihátturin orkar ikki at halda samfelaginum uppi. Skúturnar eru ov gamlar, ikki tíðarhóskandi. Mangar av teim eru ov veikar, ov hættisligar til at húsa mannalívi við Íslands- Fiski- ikki tað tørvar honum og og Gronlandsstrendur. maðurin vinnur eisini við familju leim, ið hansara til at lyggju lívið við. Tær geva reiðarunum ov lílið við. So siga leir ið hvussu er. Hvat, id fiskimað urin fær, vita oll. Reiðaranna ágóði er ikki so opinberur. Tað eru hert leir fáu, ið vita be- skeð her. Hann kann vera ójavnur av ymsum grundum hjá leim ymsu reiðarunum. Teir, ið standa friir, óheftir, eiga skip forrættning skuldaleys, og síni og sum hartil arbeiða við egn- um peningi, teir hava kanska kansir at arbeiða við vinningi, har id aðrir, ið skylda skip og útgerð megu fara á húsagang. Men virkið, id ikki gevur rentur til peningin, ið stendur í drift- ini, og sum enn og minni kunnu konsolidera seg og styrkja seg til = víðari eru framtak, ley ein ring forrætning og kunnu undir ongum føri verða stand- andi ålilis- sum sumfelagsins stuðlar. Fiskivinnan var álitið hjá okkum og hon má fram- vegis vera tað. Foroyar eru smáar. Flestir Føroyingar eru ognarleysir, eiga ikki lað av føstum undir fótum, leirra ið teir kunna byggja lív á. Ein broyting kann henda á landinum, ein broyting, ið kann dugna mongum væl — umframt leim, ið nú eiga fólin faslan og tað. Men og betan av lí, ið landið kann væl henda brovting geva, verður aldri so, at ikki flestir Foroyingar megu venda tyguni og lívsvónina móti huv- Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Á í síðu. avslåttur í prísinum. Við størri lýsingum fæst | inum. Ti verður lað aðallakið, og er hjá Før- rætlað stórlakið oyingum at fúa viður- skiflini soleiðis, at havið verð- unliga verður at uppfylla lívs- vónina: hitt dagliga breyð- ið til fiskimannin, so hann kann svara hvørj- um sílt og standa fríur og óheiftur sjålv- bjargin. Fiskimanna- og skiparafeløgini eiga nú at leggja út og taka heyuðstakið inn á tær nýggju leiðirnar, eins og bóndurnir i Danmark gjerdu á síni, tá ið jarðabrúkið har niðri var á húsagangi. Sum so ofta framhildid her í blaðnum er høvudstreytin fyri, al tær nýggju leiðirnar skulu eydnast, al leir, ið leggja fyri, eru meinkunnugir við amboð- ini, arbeiðsháltin, solu og oll onnur viðurskifti lí nýggja viðvíkjandi. Okkara sjómenn, fiskarar og skiparar, eiga tí at taka upp eilt málvíst arbeiði fyri at seta seg inn í allar fyri Førovingar nýggjar og Oroyndar veiðiháttir, sum kunna ætlast at bøta um og rúmka korini hjá okkara sjómansstandi. Tad er sær, at nåttårligt at hugsa okkara fiskimanna- og skiparafeløg taka sær uppå at skipa fyri hesum arbeidi. Tann peningur sum feløgini lata út til hetta túsundfall arbeiði kemur aftur og verður » sjómans- standinum hjá okkum til miklan heiður og sóma. Deyðin er i durunum, ti er eingin løtan at geva út. leiðir Nýggjar megu sum neynt gangast. Men eitt fyri- reikaraarbeiði má fyrst ger ast. Alt slarv krevur venju, livsins prakliska skúla. Hetta koma vit ikki utlanum. Tí er eingin løtan at geva út, nú hill amla er á gravarbakkanum, 8) på JAVNADUR Leygardag hin 2. novbr. 1934. | við okkara grannalond, har fiskimenninir vinna í peningi tað menn fáa fleirfalda av ti, ið okkara á sjónum. Tað er eyðvilað, at løglingid og staturin eiga at taka figgjar- liga munandi undir hella ar- heiði. Nú eigir leiðin al vera tann, at okkara sjómenn, saman við Síðani javnaðarmenn komu á ting, hava teir barst fyri at fáa tingið til at ganga nýggjar og hollar inntøkuleidir. Hovuðsstuðlarnir í teim upp- skolum, ið frammi hava verið, eru einkarsølumålini, tingsins yvirtaking av bankvesininum og brunatryggingini í Foroyum. Ein ófatiligur kuldi hevur blást ímóli hesum málum frá lingsins monnum. Vit søgdu ófaliligur, tí tað, ið nervar og tarnar ollum arbeiði á lingi sum úli millum manna í Foroyum, er peninga- trot. Hetta kenna vita fólk, og og ímillum manna er við al vaksa ein sterk og strongatfinning ímóti teim, ið ikki bert hava vent tand deyva oyrað til, men meinskast við hava sum og strembad ímóti hollum og góðum inntokumálum. Hetta í samband við leim ringu líðum við teim støðugt vaksandi krøvum ll lingið hevur broytt tingmanna harða mól- støðu. Í ár var hin og viðlikið varð á stødan dovnad, at leggja ley av javnaðarling- manninum greindu uppskot fyri ríkisstjórnina. Vit prenta her ta av løgting- inum (il sendu ríkisstjórnina lýðing av riti okkara til figgjar- nevndina : For hvert Aar, der gaar, oges Kravene til Færøernes Lagting. Men Lagtinget staar evnelost overfor de store Opgaver. Dels nuværende økonomiske Evner strækker ikke til. Hovedspørgs- maalet for Lagtinget maa derfor i første Instans være at tilveje- bringe de nødvendige Midler. Delte er formodentlig alle Lag- Medlemmer tingets klar over. Man har delte Meninger om Vejene selvfølgelig. Der er dem, der holder paa Tolden. Men vi kommer ikke langt ved at gan Toldvejen. Den er sæd- vanligvis kun Byrde oven paa Byrde. Gaar man saa vidt med og einasta bjargingin liggur í al taka okkum fram javnbjodis Indførelsen auf Told, som Til- BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið | | lí almenna taka ábyrgdina og seta kósina, óheflir av evna- leysum einstaklingum, ið stunda heftir av óloysiligum gomlum bondum og ómagaskapi. Ég líti á målt og mína megi, segði Sigmundur frægi. | Sigi tað sama, sjómenn okk- | ara! Jaðnaðarmanna inniekumål á tingi. i Føroyum, løgtingsins einkarsøla við olju, salti, og yvirtaking av kolmálinum. det føles meget trykkende og som en stor Uretfærdighed for den mindre Del af Befolkningen, der i Forvejen — bemidlede saaledes som Forholdene er for Øjeblikket — har den Møje med at klare sig, største Andre slaar paa den direkte Beskatning, man kan ikke sige andet, end at den direkte Beskatning efter stigende Skula er retfærdig, Den fordeler Byrderne i Hen- hold til Det er rigligt, af og de økonomiske Evner. baade forstaueligt og Lagtinget udskriver en direkte Skat paa dem, som har gode Raad. Men heller ikke den direkte Beskatning alene giver Lagtinget den paukrævede økonomiske Styrke til Løsning af de Opgaver, som Erhvervs- livet Øer i det taget stiller til Laglinget. hele Den direkte Beskatning ude i Kom- og Vore munerne er ogsaa allerede saa stor og trykkende, at det kun i Stand yderligere Skatte- er et Mindretal, der er til al byrder. I Thorshavn og maaske hære et Par andre Steder er der dog i Stand til at betale en Del Lagtingsskat foruden den dem, der er allerede eksisterende Kommune- skat. Vi bør selvfølgelig indføre omtalte direkte Beskatning til Lagtinget. Men vi er som hen- tydet ogsaa nødt til at gaa andre Veje, snafremt vi ikke skal opgive eller afvise alle de mange for- skellige meget stærkt paakrævede Opgaver, der stilles til os fra Folket, som uløselige og det kan vel ikke Folkets Tillidsmænd gøre. | Tiderne skifter. Det, som kunde holde og bære i gamle Dage — ja om der kun er Talen om for 20 desværre ofte at være ubruge- Aar siden — viser sig nu ligt, uholdburt. Vi er tvunget til at følge med Tidens Krav og > Udvikling. De, som uden Hen- | syn til det pulserende Liv vil begrænse og indsnævre Udvik- lingen til al forme sig indenfor de traditionelle Rammer, tager blodigt Fejl. mange Tilfælde ligefrem stand- ser Sumfundels Trivsel og Ud- De beskærer og i fældet er i de fleste Lande, vil vikling. + Porto. Blaðið verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum og skrivstovuni. Telf. 143. 8. årg. ff ,——"—""”" Del saakaldte »private Inilia- liv« set i Kapitalismens eller dens Aunds Lys — den enkeltes Privilegium til uden Hensyn og Plan for Helheden kun at ar- bejde for sig selv, tilkæmpe eller rane sig den størst mulige Profit, træder og har traadt foran Hensynet til det almenes | Vel. Dette er og Delte ikke gaa længere. Det gaar ikke længere allerede af den Grund, at det Iniliativ her hjemme | hos os har opgivet Ævred og uretfærdigt forkert. kan pi ivate andrager nu det offentlige ikke om Hjælp, men om di- rekte Frelse fra Undergang. De sædvanlige Veje synes at lukkede. = Principperne, Doktrinerne maa vige, ifald Livets Udvikling kræver noget andet, det være sig en ren Om- alene være væltning, en hel Omordning af Forholdene eller en moderat Æn- dring eller Fravigning fradet gam- le og hævdvundne. De gamle Veje er stængte eller fører kun læn- gere ud i Trængselen. At det er saaledes fat, kan man ikke komme udenom — hver eneste Færing har en Følelse deraf. Det er derfor rigtigt, naar det bliver sagt, at Færøerne kræver, at Lagtinget maa søge nye Veje — og Lugtlingsmænd bør føle paa Livets Puls. Det socialdemokratiske Parti paa Færøerne har andraget Laglinget om at slan ind paa nye Veje for at tilvejebringe Lagtinget Indlægter. Purliet har foreslauet at fua en Ordning, hvorved Lagtinget erholder den Fortjeneste, som nu hovedsage- lig gaar ud af Landet, eller som kun kommer enkelte Personer paa Færøerne til Gode. Der først og frem- mest til: henvises 1) Lagtingets Overtagelse af Bankvæsenet paa Færøerne, 2) Lagtingets Enehandel med Olie, 3) Lagtingets Enehandel med Salt, 1) Lagtingets Kulspørgsmaalet, 5) Lagtingets Enehandel med Spiritus, 6) Lagtingets Overtagelse af Brandforsikringen. (Framhald). Overtagelse af Jarðahvalurin. »Dimmalæiting« skrivar sein- asta Onsdag langa oddagrein um jarðahvalin og dregur fram, at javnadarmanna løgtingsmadurin greiddi atkvoðu fyri avloys- ing av jarðahvalinum >paa legitim Maade«. Hon sigur seg ikki at minnast, um Spergs- maalet om en ligefrem Inddra- gelse af Jordehvalsrettighederne har været alvorligt fremme tid- ligere.« Vit ikki halda okkum aftur vid at hjålpa eitt sindur vilja uppå minni og vitan »Dimma- lætlingar« við at upplýsa, at líka síðani javnaðarmenn bóru málið