leygardagur 24. november 1934síða 2

A JAÐRA SUS ARK ERE Í PO GESTA um avløku av jarðahvalinum av nyggjum inn å ting, hava teir talað fyri at:avloysa jarðahvalin uttan gjørdi Men lá ið henda taln ikki vann viðhald, endurgjald. Tað P. M. Dam eisini í ár. greiddi hann atkvødu fyri lí viðtikna uppskotinum við tað, at tað er betri enn skilið, ið nú er. At sela skot var vónleyst less vegna, al frum broytingarupp- ikki ein einasti tingmaður tók undir við tankanum um av- loysing uttan endurgjald. Teir, ið seta lívið í vága — fyri hungurslen við at bróta út hin svarta diamantin, kolini, meðan virkisharrarnir økja bankbókina við milliónum oman á milliónum. nakar uttan- vandafullari enn fyristandandi kann hugsa sær. Vandin er ikki nakað undan- tak. Hugsið okkum, at fara til eitt hvussu lað er arbeiði, hvar deyðin allastaðni og hverja lotu lúrir á arbeiðsstaðnum. Vil ein uttanfyristandandi sleppa niður í kolubrotini fyri at síggja, hvussu vorðið har er, hevur hann ilt við at sleppa. Sleppur hann, má hann undirskriva, at falla oll nakað hann letur krov um endurgjald, um hendir. So vandamikil er ein tilik ferð, at virkisharrarnir ikki vilja uppá- í Íyri taka sær minstu lryggin 9 lívið á ti, id hættar sær niður í brotini undir jørdini ... og ló verður arbeiðaranna vandafulla arbeiði niðri í hesum deyðs- minum lent so illa, at teir megu gera lað ræðuligastu deyðastreiku fyri bara at fáa so frætt, at teir og teirra familjur kunna tyggja lív. ..... Men virkisharrarnir Fyri stuttum segdu vit frá teim | 990 likkistunum. Tað vóru arheið- | arariFiinfkirehen, sum valdu hel- | dur at dovggja í svelti niðri fkola- | | | halda arbeiðið fyri ta hungursløn, ið | brotinum enn al fram teimum var givin. Vit id bygva so avstaðis, vita litid og einki um, hvussu herv- iliga ring korini hjá kolaarbeið- arunumeru. Tófrætta vit í heilum | í radio og blødum frá teim herv- | iligu ólukkum, ið raka kola- arbeiðararnar. Men tað eru bert tær ræduligastu vannlukkurnar, ið verða varpaðar ål um heimin. Hin dagliga pínslan, tey lús- undini av smærri ólukkum í kolabrotunum koma ikki fram Verðin seg til at tola hetta sum nakað, í ljósið. hevur vænt ið má so vera, sum nakað, >som sig hør og bør«. | Vit vilja her við nokrum tol- um geva okkara heiðraðu les- arum eina lítla hylling á, hvussu Ofatiliga hørd og vandamikil kor kolaarbeidaranna eru: Ein kolbrotavanlukka í Hamn 1908 | 1923 og 50 særdir við einari eksplo- | kravdi 355 mannalív. | vórðu 115 menn dripnir Schlesien. | | 1930 doyðu sjón í kolbroti í Alstorf í 250 menn ein ræðuligan deyða | Aachen í av eini kolbrotavanlukku. | Bøhmen hendi Ossegg í í jan. í 1934 ein herviliga spreingin: 180 menn vórðu innibyrgdir í kolabrotinum — leir komu aldri út aftur. Hin seinasta stóra kol- Wales kravdi 264 mannaliv o. s. fr. Hetta eru bert brotavanlukkan í nøkur få tøl burtur úr teim mongu, mongu vanlukkunum. Tey geva ver- unliga bert eina evurslítla hyll- | ing um, hvussu nógv, já í hundr- aðum av tåsundum av mannalív- Tá ið vil fjalla virkis- um, kolbrotini krevja. nevna at bara í strekki kring Dortmund er hitt lívláti í kolabrolunum Í árliga teim seinastu 30--40 árunum frå 500 til 1500, gevur Ind , kanska eina greiðari hylling á støddini á kolbrotaólukkunum Tað vil siga tað sama 75000 í verðini. sum, at hvorji tons av koli verða goldin við einum mannalívi, Arheiðið í kolabrotunum er vága einki, teir einans skumpa g inn milliónurnar av arbeiðar- anna sveitta og sliti við deyðan- um lúrandi í hvorjum feti. So er kapitalisman. Men kann nakað vera rangari, órættvísari og harðari? Tíðindabræv. Miðvágur 6.--11.—34. | Her í Miðvági var fundur | hildin seinasta sunnukvold, tað | var Niclas Niclasen, ið beyð til fundar. lg og fleiri við mær g væntaðu. at hesin heiðraði ling- hevði nakað Miðvingar okkura okkum maður nógv at lala hoyra frá lingsins starvi; tí tað er langt síðani, hann síðst var her og segði frá lí, hóasl hann, tá hann var her og trolaði eftir stemmum lil síðsta val, lovaði. at um hann varð valdur, so vildi hann á hvorjum ári, lá lingselan var liðug, lata velj- ararnar fáa al frætta frá lings- arbeiðinum. Men so var ikki; long líð hevur tær ferðir, ímillum boðið okkum til fundar fyri at greitt verið hann hevur okkum (frå arbeiði sínum á tingi. Nú kom sunnudag; hann, sum sagl, seinasta men fílað vildi so illa lil, at fundarhøllin, hann skuldi nýta, var útleigað til IF. FF. kl. 7, og so målli N.N. ta líð. fund sin kl. 3, vera liðugur áðrenn Hann byrjaði so hann heyði heilar lveir tímar at tala Í, og nakað kann tosasl í lveir tímar. Tad vóru allir Miðvingar vísir í, at Niclas tíðina til at lala í annar nýtti alla sjálvur, so at eingin kundi koma framat, um hann vildi, so er nú einaferð hans- ara síður. Og so varð, Niclas taladi til næstan kl. 8, 16 al hann ikki hevði lænt húsið longur enn lil 7, og so varð hann sjálvsagt einsamallur rød- ari. — Tað er so vælsigna >be- hagiligt« (fyri hann), lá eingin talar ímóti honum. Hann byrjaði við >finans- plåninum«, og rósti sær av, al hann íkki hevði slemmað fyri honum. Ikki víðari mandugl. So nam hann eill sindur av ødrum lingarbeiði, sum avrikad var í summar. Men segði hann — (nd kundi hann síga Miðvingum, at javnaðarmaðurin á língi hevði einki gjørt fyri teir. Ég trúgvi, at hann, al (å hann segði javnaðarmaðurin, var mismæltur og meinti við seg sjálvan, harra N. Niclasen. Tað var nokk rættari sagt. Niclas rósti sær síðani av, hvussu hann hevði barst fyri al skaffa okkum Miðvingum vegir; men lað kundi hann spart sær, — tær 200 metrarnar sum tingið veitir okkum styrk til, eru ikki slørt at tala um, hvor so hevur skaffa okkum tær. Nei, tað var ikki til okkum fiskimenn, Niclas var komin, tað var til jarðaeigararnar her í bygdini. — Hann talaði mest um, hvussu harmur hann var yvir la viðferð, jarðaeigararnir hovdu verið fyri á Foroya loglingi, við tað, at lað hevði samtykt jardareformin í sein- astu selu. Hann segði m. 2., al jarðaeigararnir hovdu latið sær alt boðið, hval so hevur verið gjørt við teir. Og nú kundi hetta ikki ganga longur. Al jarðaeigararnir altíð mátti lúta, kom av, at teir ikki vóru or- ganiseraðir, leimum manglaði eilt felag, sum kundi verja teirra inleressur; og tað var hella, ið hann var komin til Miðvágs at tala um. Æfllan segði hann, at samla allar teir, ið állu ella høvdu jorð í hond- hansara var, um, saman í eitt felag — eina foreining —, og sjálvur vildi hann, um hann fekk stundir, ferðast um landið fyri at samla allar jarðaeigarar saman í hetta felag. Tå só alt var gingið í lag við hesi »foreining«, so skuldi hon protestern móli jarðare- eydnaðist lað koll- kundi forminum, og henni ikki ut fåa hann vellan á lann hált so hon kanska royna al reisa sakarmál um hann. Tað var ultso fyri al verja sínar egnu inleressur, at hann var komin til Miðvágs. Men jarðaeigararnir her kenna Niclas, um ikki av ødrum, so av lí vænti reiðiliga hendi í vår, so ey Føj sum ikki, ál nógvar av leimum við sær. hann fær Heyrði nú bert hella felag, um lað kemur í lag, ikki fingið ein slíkan enda, sum Bóndafelagið fekk á sinni. Tíðindamaður. Tíðindi. K. F. U. M. Søndag: Hjemligl Samvær. Mandag: Onsdag: Læseslue. Ungdomsafdelingen. Mode for Mænd. Yngsteafdelingen KI. Torsdag: Fredag: 6. Læsestue Kl. 8. Jólabekur. Í ár verða útvivnar ikki minni enn tvær foroyskar jólabokur, »Jol í Førovum« og ein minni 8 fyri born. Tær eru tó ikki lidnar enn, meðan hinar donsku longu eru komnar til Føroyar, m. a. hin væl umtøkla »Ved Julelam- pens Skær«, Í hesi bók eigur Falk Rønne eina sogu frá Før- ovum, »Anlonis« eitur hon. Jólaposturin frå Danmark kemur við> Tjaldur 14. des., lað av honum, sum kemur fyri jól at ein slórur partar, i. d. blødini, kemur oflaná jólini, er einki at ivast í. Fráhaldsfundir. N. I. 0. G. Í. hevur í hesum døgum saman við »Fællesud- AKTIESELSKABET FØROYA BANKI HOVEDKONTOR: THORSHAVN STIFTET 1906 AFDELING: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000 RENTE af Indskud paa Bankbog 1.9 af Indlaan (3 Maaneders Opsigelse) f. T. 4 Indskud paa Bankbog og Indlaan modtages tillige paa følgende Pladser: Fuglefjord hos Klaksvig Midvaag Sand Sørvang Vaag Vestmanh. Frá hvørjari N. I. O. G. T. stovu 2—3 mans til fundar. Øllum avhalds- í Føroyum eru komnir fólki er loyvt at koma á leir fundir, ið hildnir verða á kveldi. Á Feroya løgtingi 1934. Eykastudningur til uppdyrkan. Johan Danielsen greiddi frá neyndarálitinum. Nevndin heyði sett fram uppskot um at okja tingsins studning við 3500 kr. tingið kom so at lata 8500 kr. fall. Tularin fanst al, at tað latið tað dagsarbeidi í studning frá stal- ikki varð sama pr. inum Ígjøgnum búnaðarneynd- ina sum frå løgtinginum. Sum nú var, tók búnaðarnevndin teir burtur úr, sum hon vildi veita slalsins studning til pr. dags- arbeiði, og teir, ið eftir vóru, yvirlat hon løgtinginum. Hesir vóru so nógvir, al lann av ling- júllaði meir enn J)Ø inum studningur rakk ikki (il dagsarbeiði. oyr. pr. Hetta var ein all ov stórur munur og kundi ikki annað enn fyrikoma leim ullan- fyristandandi, ið ikki vista skil landið uliga Græltvisur. lær lá, sum ófal- 8500 kr. á, hvussu ið tingid nú jállaði aftrat, vildu hjálpa nakað, so studningurin pr. dagsarbeiði var um 80 oyru. Longri upp kundi ikki komast. Vit máltu í komandi líð royna at skipa soleiðis, at studning- urin varð býltur eins ål av ein- ari og somu nevnd. Jóannes Patursson fanst eisini al, at: studningurin ikki varð SØMU MONNUM. byttur út av Hann helt tað vera óhóskundi, at menn, sum høvdu dyrkaða jorð, ikki fingu studning til at drena og samanleggja hana. Talavin fanst at, hvussu seigliga og drågt alt gekk her á landi. Tá ið studningskravid til danska stat, vit bara 500 kr. BSlørsli parturin av hesum peningi gekk hann var við at reisa fingu til administrasjón. Nú var tó hesin studningur vaksin til 10.000 kr. Hann fyrisló at runda tær 8500 til 9000. Tær 500 kr. skulu so nýtast til at hjálpa Føroy- ingum út at:læra. Talarin kom Brevsamler Fru Alma Rustin Sysselmand cand. jur. P. Petersen Brevsamler Søren Danielsen Breysamler Edw. Hjalt Assurandor Daniel Niclasen Postekspeditor A. Djurhuus Brevsamler Fru Kristine Poulsen FRITHIOF WELLEJUS so við eini longri harmatalu um óskilið í Hoydølum um landbún aðarskúlamálið, at:vit vóru farn- ir frá Kjalnesi, sum allir partar ferð samdir um eina vóru Ó, 5. fr. Djurhuus segði seg at skilja, al talað dyrkingarmálið skuldi verða um upp- í síni heild. Hann var samdur við leim lalarum um, at útbyýl- ymsu ingin skuldi vera í høndunum á eini nevnd. BStatsins studn- ingur var nú úli. Búnaðar- nevndin hevði lí sett uppskot fram um, at staturin skuldi jálla av nýggjum 25000 kr. til jarðareformurin kom í gildi. seg ikki N. Niclasen sveima segði vilja uttan fyri málið, men helt so eina longri talu og sveimadi um mangl og mikið, ið íkki kom málinum við. Mill- talaði fán lonurnar niður, so vildu oll um annað hann um al fáa arbeiði og lá nyllist eingin hjálp. Hann helt tað heila verða plånleyst, og at lað var plán- leyst at hava plån. Hann segði kasta = peningin aftur, um ikki seg at vilja frá stalinum | lingið fekk hann at byta út.