Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-12-01, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 1. desember 1934síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

| SOC FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR SC TER n Lýsi gt risur fy ri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, . 100 Kostar kr. 1,50 åg ' avslåttur í prisinum, | - á e 4 Pr 2 - tvær krónur, = Arvurin er týndur. Tryggingin til arbeiðaraliðið, ið fyri evurslíftla løn legði rygg og limur til í 12 18 tímar hvøun arbeiðandi dag fyri at savna harrum sínum rikidømi hvat er hon? Eitt tungt svar: 2 kr. í meðalarbeiði um vikuna til hvenn arbeiðara. Tað er tryggingin — eitt skarpt hungursband. Hetta at liva uppá »Anerne«, | fedranna stórleika, er eitt sær kenni hjá aftur-á-hondina-gang andi slektum. Les »Sudrings« reyp í »Føroya tØindi«, Låturligt! TO mest gráti- ligt. Einaferð lá ið oldabbin ella langabbin ella abbin, ella tá ið pápin livdi, lá vóru tíðir, tå vóru menn. Skál, tú! Skál fyri teim, skál fyri eftirkomarum ! Vil . . Fedranna teirra till. jú loyvi at liva. okkum, Ein umgang hava verk er Tað eru eftirkomararnir. Ja, so eru leir, um ikki allir, so teir allraflestu. Eingin arbeiðskulturur. Enn og minni nakar andskulturur. Eingin holl barlast. Einki av hesum var teim — eftirkomar- unum — givið. Tað kundi og kann lí ikki vera ødrvisi, enn nú er Låg er låg. Tað, ið verður súðað, skal heystast. Tað, ið verður bygt á skeivum okkara!... | grundarlagi, má rapla. So søgdu teir gomlu. Gullasch-yvirklassa lótur góvu (eir íslaðin fyri holla mentun. > Tit, børn tykkara, tit eru ein klassi fyri seg. Fjøldin er »krå- pyl«, proletarar, undirklassi, tykkara tænarar, sum tit hava loyvi at nýta, troyta til síðsta dropa. Okkara verk er tykkara, óskert. Einans tykkara! Ognar- rætturin er ókronkiligur! Minnist til tað! Verjið hann. Í botnar yvirvald tykkara ...c Hetta Hetta Kanska ikki altid júst tev somu honum var fødin, leir góvu. var ialan hjá fedrunum. orðini. Men tónalagið, lívslæran tað lað. lívslæran, ið dryppadu daglign í var Tónalagið og sálina, skapandi hin »lypisku« gullaseh-yvirklassan, id gav børn- um sínum »politur« íslaðin fyri arbeidsins og vitsins hollu mentan — kultur. Skal uttan kjarnu gay hesin klassi bornum sínum, gav teimum bleyta hogind, leik og andsvarsloysi íslaðin fyri tað liysmergjandi arbeiði undir teirri treyt: Einki góðgæti uttan skilagott arbeiði. Teir gomlu uppkomlingarnir, teir arbeiddu og slitu frá morgni Men al Teir høvdu árla til kvoldið síðla. høvdu la vanskepnu hava fingið flogt sál sina. ta vanskepnu al vera blindir í leirri verð, har ið peningurin og ríkidomið ikki í sær sjálvum er lívsins mål, men einans medal til lig. Teirra ætt hendi tann van at gera flest møgulig lukku- blindni lið. Tí hendi tað »iragiska«, ið ættin skepna, at hetta teirra arvaðist í triðja og fjórða í girndini eftir einans sjálv al njóta í staðin fyri at búgva út síni andiligu og økonomisku eynir til al gera eitt golt og lrúgt arbeiði fyri at gera flest megulig lukkulig, misti takið og fótafestið. Teir gomlu fullu frå eiti veikt lið arvaði, ou eitt óbúgvið lið, ið kendi seg stórt av fedranna rikidømi, eitl eftirkomaralið hvílandi á koyril tók við tí peningaliga arvinum, tað ábyrgdina, ið teir gomlu høvdu men arvaði eisini alla upptikid sær, ábyrgdina fyri lukkuni og lívinum hjá tí stóra arbeiðaraliðinum, ið teir við stórvirkjum sínum hovdu drigið og tølt av leið eins og súgvulin 5 (magnelurin) kumpasnålina og malstreymurin tey hjálpaleysu førini. Men her eins og kring allan heimin er úlgingin kapitalism- unnar harða, ja djevulska lóg: teir | | vilja eftirkomararnir ikki | on , | kennast við. | I | 2 kr. í arbeiði til hvønn ar- | . . . . - | beidarin um vikuna er andsvar, | ábyrgd eftirkomara ieirra stóru | verd yvir fyri arheiðaraliði ið samladist um þ udri 105 pri8s- aðu stórmenni á Tvøroyri. 2 tvær krónur ella vi orunm oroum = Bæ = a | {á Umm UrFSLART . Í um sínam, ger hann stall- | breðralag við traðar- ar beiðs- og fiskimanna-,, vin | in“ Niclas Niclasen í Seyr- | vågi og reynir at manna | lið av nýggjum | | | Høvdingur fetlist í blonkum bú brandar bresður í veldi, við hvøssum gløm man hermenn 1 | teir trodkast tyrptir i held | | | 1 } Í; 10 lingið l nul na | uppskotini til lóg viðvíkjandi grannastevnu og tveimum oði um búnaðarlógum til ríkisstýrið Í al seta í gildi, fekk tað til svar, | | at ríkisslýrið ikki var tilsins at | 1 1 | Iremja Hesi Uppskot, | ( ) | jardarvidurskiflini vóru bre | ein radikalun o íðarhóskandi | hátt; serliga varð skolti | fáa gjør! algonguna Í | | bara jøro lættari Sam | andi við hesa sloðu | ik | slyrio lø 130 VØIjA Í - , | em av hvørinn Mokk il ! í eini nevud, ið skuldi Ísl | okkara jardarvidurskifti | | heild til viðgerðar ! i | Loglingið var til at byrja ímóti at seta eina tílíka n id Fyrsta royndin at eydnaðisl. Ov fáir (ii gmen vóru fyri Men javnadarmenn vóru so aftur við at royna al fáa hesa nevnd valda lá bari til. | Umframt leir triggjar tins menninar, vóru amtmadurin og búnaðarráðgevarin limir í hesi nevnd | Nevndin fór so til arbeiðis. Sammett við Den færøskt | Landbokommission« mm {908 arbeiddi hon skjótt og væl | Fad uppskot, ið hon legði | fram á tingbord, bar so týðiligt | | al orð merki a eini socialari hugsun, ta go, al V. Samuelsen í sínum fvi adrålti um lað sc menn vildu halda tað hava tann feil, | demokratiskt. mikið social Hetta limirnir í al lað var ov hava visl báðir nevndini, Peningur er týndur. Andsvarið | sjólvstýrismaðurin og sambunds maðurin, eisini haft ákenslu við tuð, at teir skrivaðu undir við fyrivarni, »forbehold«, | iingið hætti sær ikki at: ganga við til at fremja hetta uppskot IDAVEegIn. Í að elli eina Í mavul ma við broylt ingum. i 11 fveir menn vóru serliga tili 1 X i nn á unnskolið Í 4ð ru lei ndsfrændarnir Jóannes Paturs on Niclas Ni set i Devi Í num Íyrsta ordadråtti vi Í I. Dam um uppskotið, helt Joan hóndi, at tað var steinur nan á stein og byrði oman á byrði i | d L fund ið Dam bjóðuði inn (il nl } í fon Oli Va MÓI l orðum dovnað mun: Indi hjá J. I Lhovrarornit ilja minnast, at hann (å tal 10F I um annað, helst um molstødu, hann gol seg at hava haft í sínum starvi fyri jarðabrúki. Henda lilsiónalát . | mMáÁlsfaðir i and | nolisiøountI aJa j.P vit ikki at vera annað enn ataktikkura Upp- skotið miðjar jú fyrst og fremst imoti at gera korini lagaligari hjá tí ognarleysa flokkinum, ið nú ei tórur AT ar ikki Cl il tfovla hann, telur ( VIð y ilborðið 1 ill tað | di bera fil, sum maðurin í ' nin ile Í ) 0- Í til ! I | n I KI tu Í nAaADOK« i ) } Í | Hesi 1) 1 1! | H | i t { i | Vi kl oru óndskups- I tesari okkara vitan o Í iv J. Palurssonar stødu, | ig | yondi ara berserkargongd í | | 1 tingi ímáli irðareform- | Í i | | inum, Í ð ) r ollum eyð- | VI sp I } t | til | | roarrelorm man | n 1 | rs] Betænkninger | if € Í ske I 1dbokonin - | | ST Í Í lráltinun Í al VI lóni lí bó ida SCuUV0! ] M. D i h } aroareiorm num hevdi mett sítt Waterloo H rtit hevor hann við sínum Idugn arðabrandum og høvd | Ingahoðum rist runur sínar so væl yvir menn sínar, at teir lýdnir fylgdu honum. Men hóast | jann aldri hevði hvesst sínar høvdingargløm meiri hóttandi | enn nú at líði sínum, bar ikki | til í hesum málum. Mangir av | hansara beslu monnum kendu | Í seg, um teir fylgdu høvding- inum, eins og seyðurin, ið er trodkadur í eilt heldi: hann er | leikar Blaðið lóðum | Porto Sd Val 8. årg. hjålpaleysa innibyrgdur, sleppur ikki åt aftur. Teir brutu seg tí burtur úr og gingu ímóti høvdingi teirra og greiddu at- kvoðu fyri jarðareforminum. Vit skilja at helta kendist Jóan- nes bónda sárt so mikið meir sum nakrir av teim bestu vóru ímillum teir, ið fóru. >Ég greiði alkvoðu fyri jarð- arreforminum«, segði Kallsoy, ti hann er eilt stort stig á ta ræltu leiðina, sjålvstyrisleidina«. Vid honum fylgdu S. P. Zacha- riassen og G. Winther. Uttanfyri tingid er fráfallið ikki minni. Sí oddugrein »Tinga- krosar« næslseinusta ónsdag. Í amanummari av málgagni Jóan- nes Paturssonar endar ein av leim navnframastu sjålvslyrismonn- unum sína frågreiding um jard- arreformin við hesum rósandi orðum „Lóguppskotið sum heild má sigast at hava stóran fyri- mun fram um tær reglur, ið nú galda fyri foroyska jarðavinnu. ið komu jørdini til góðar gjøgnum jarða- Tann peningur, vil kann ællast at vilja grunnin, okja nýroyndir og arbeiðshug hjá foroyskum búmonnum. Tjóð- tað al tyoa, al ern storri partur skapliga sæð hevur eisini NÓGV Tr f iv okkara fólki enn higartil vil koma til at kenna seg knýttun at foroyskuri jørd. Alt ræðið yvir almennari jørd og yvir jarðargrunnum verður heima í Førovum hjá búnaðarráðnum ; lad, sum jerðin gevur av sær 1 1 11 1 } il hill almenna, kemur aftur jøroini til góðar gjøgnum jarð- argrunnin. Sum í er, liggur ræðið vvir almennari jørd hjá stjórnini, amtmanni og fúta, hjá styrinum ; inntøkan av almenn- og síðstu ríkis- umgandgt rikisinntøka. har aftur eitt figgjarligt jørd. Øl trætumál í jardarspurning- ari jørO er ein Á Lóguppskotið ætlar Í ímóli at skapa ] sjålvstyri fyri føroyska um avgerdast eisini í Førovum Tað, gera, er at av búnaðarræltti. sum at íkisslýrið hevur eta arbeiðsreglur fyri búnað- arnevndir og búnaðarráð og eglur fyri lán og studning úr grunninum. Nógv av hesum verður so alment, at mest ræður um at fáa lað greitt uppsett. Nil serstakar reglur fyri jarðar- grunnin vil ríkistýrið óivað biðja um uppskot “ella ummæli frå búnaðarráðnum. Fad er at vóna, at »Forslag til Lov for Færøerne om Jord- brugets Fremme«, verdur gald- andi lóg, áðrenn ov langt um- líðir Louis Zachariasen". »Krossurin« er undarligur at Medan varnum lesa í hesum døgum. blaðstjórin í meira orðum og aðrir sjálvstýris- rósa jarðareforminum, sjålvstyrishøvdingurin menn