Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-12-08, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 8. desember 1934síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Tíðindi. K. F. U. M. Søndag: Hjemligt Samvær. Mandag: Læsestue. Onsdag: Ungdomsafdelingen. Torsdag: Møde for Mænd. Fredag: Yngsteafdelingen Kl. 6. Læsestue Kl. 8. Sjonleikur. Månakvøldid 2. í h. varð, Holberg til minnis, sýndur mánaði sjónleikurin>Hin politiski kannu- stoyparin« í Sjónleikarhúsinum. Leikað varð sera væl — so væl, at neyvan hevur betur leikur verið sýndur í Havnini áður — og tey, ið hovuðspersónar vóru, serliga kannustoyparin og Hein- drikur, sýndu okkum ein so athugaverdan og livandi leik, at belur neyvan kann skapast av monnum, ið ikki av »professjøn« (Úr Suðuroy) Jarðaumskipan. I. blaði nr. ein fiskimadur tikid til orða um Í hesum 46 hevur tað ræðuliga óskilið, ið ræður Í sýnum. Tá seldu bøndurnir her á landi, við tað at menn, kvígurnar, og tessvegna hava sum hava fleiri merkur av jørd, F teir bert hålva kúgv á mørkini, Hetta eyg- unum á ognarleysum monnum; hava næstan ongan seyð og bert Av ti, at henda greinin stendur á Suður- gitað rithøvundi sær ræðuligt út í eina ella tvær kýr. men harvið gerst óivað einki | fyri fyrst. Meiarfið ikki lata mfira fyri mjólkina. Tað oyursíðuni, hava menn kann meg fyri at vera greinarinnar. skilir hvor maður; tí bálur skal Tessvegnu vil eg lata fólk vita, sigla eftir mjólkini, og hann er at eg ikki havi skrivað nevndu | dvrur at halda. Tað er neyvan grein. ov nógv sagt, at bálurin og Eg gevi fiskimanninum rætt í | menninir, ið við honum sigla, mongum av lí, hann hevur | skulu hava tiggju túsund krónur skrivað, og eg skilji væl, at| um árið. Kanska inntøkan av ognarleysir menn eru argir posti og farmagjaldi o. s. fr. yvir, at hópur av jørd liggur í | verður tvey túsund, eftir órekiskapi, meðan bondurnir | verða so álla túsund, sum Tidens Krav møder Modstand af Mænd, som ikke kan eller vil forstaa Udviklingens Lov. J. Patursson og Niclasen, der selv kender Jordens Goder og Værdier, gør nu Forsøg paa at hindre vor Lands Fremlid ved at faa forvildet en Del til alt samles om en Adresse, der kun vil virke til for dem selv og deres lige, d. v. s. Disse Herrers Hensigter er at for- hindre Fatligmanden i at skaffe sig Muligheder for et nyt Leve- brød, til Gavn for sig selv og Samfundet i sin Helbed. Men d'Hrr. forregner sig. Vor Tids Ungdom har lært Aanden og Haunden at kende og lader sig Gavn Storbønderne. egoistiske ikke bedrage af Røster, der har ur L.-S. sær ein arving, plagar »Dimma- Tå drottningar vænta lætling« at skriva um »den forestaaende glædelige Begiven- hed«. Nú skrivar hon um ven glæde- lig Begivenhed«, sum hendi í Henda enntá so logtinginum í summar, »Begivenhed« var »overmaade glædelig«, sigur L.-S., at allir Føroyingar vistu frammanundan. um tad langt »Om den forestaaende glæde- lige Begivenhed« var frætt runt um Føroyar, í hvørja einastu bygd uttan til Porkeris; tess- vegna skrivar harra L.-S.: »Parti- fællen Dam, som jo er Medlem =" eru sjónleikarar. — Í morgin | eru burluri og fiska ella ganga mjólkin skal rinda. Ja, soleiðis til Hensigt at undergrave de af Laglinget, kunde have givet verður hesin leikur aftur sýndur | til arbeiðis t. d. lossa ella smíða | er skilið í Suðuroy. Ikki er mindre bemidledes Fremtid. Danbjørg et lille Vink om den i Sjónleikarhúsinum, og vónandi | 98 å tann hátt taka arbeiði frå logið, um »Sudring« í »Føroya- be olga 1 id: Mk forestaaende glædelige Begiven- pt: verður høllin full av áskoðarum. | teim arheiðstólkum, SUM kundu | tidindi« rópar: »Stakkels Su- Garn for vort Samfund, Disse hed«. Hvi skuldi eingin Porker- el ; ; gjørt hesi arbeiðir. Hesir bøndur | derø«. Ja, her er ringt skil, tað Í Mænd mas lade alle snæver- | Ningur uttan Danbjørg frætta + skuldu sjálvandi fingið treytir at | skal »Sudring« hava rætt i; synede og egoistiske personlige | hesi gleðiligu boð? Sambands- mM Adressufundir. velja ímillum, annadhvørt skuldu | men lítið batar at loypa á | Interesser vige, menn halda seg vera bædi fadir + Frá adressuroyndum teirra | leir havt gardin og røktad hann | Havnarmenn ella aðrar fyri tað, . og móður at ti fostrinum, som + ; start nå latið at j ; 4 Á; | Færøsk Uld er færøsk Guld SA A i J, Paturssons og N. Niclasens ella havtannad starv og latið ein | at teir eru fremri enn vil. Nei, ” | borið varð í heim í løgting- hava vit frætt, at:J. Patursson, | part av garðinum til menn, sum | Jatið okkum stinga hendurnar | det skal vor Slægt snart sande, | inum í summar, teir kundu ið nakað hell fund í Skálavík, var boðin til Skopunar herfyri at greiða frá hugsan síni um jarðareformin; men hann segði seg undan. Tó at hann lå nátt í Skopun, heyði hann ikki stundir at koma á fund við Skopuning- um — hann hevur óivað kent seg eitt sindur ólryggan; har var væl onkur, id kendi jarða- reformin og kundi teppa J. Patursson. * Få * Kommunistblaðið, ið gekk undir navninum »År- beidid« og rósti sær av at vera bluð arbeiðaranna, hvers starv, blaðið tó ikki var ført fyri at røkja samtíðis sum tad skuldi vera væl í ogn við vinnuflokkin, tykist nú at vera farið sama veg sum >Dagblaðiðg, ið ikki spurdist aftur í aftur. Javnaðarmannafelag. eitt við knapt Í Skopun er stovnað javnaðarmannafelag 10 limum. Harri G. Hentze er formaður tess. Tórur Lindenskov, í Króki, var í gjár so heppin at skjóta ein kóp á Havnar vág. Kópurin var 3!/, alin langur. + 4 Merkið. Tað tykist nú at vera komið meiri lív í Merkið, Havnar ung- mannafelag. Felagið hevur reglu- ligar fundir hvort friggjakvøld, og eru hesir fundir dúglig: vitjadir. Í gjárkveldið talaði K. Long um Holberg, og síðani var lisið upp úr sjónleikum hansara. = Næsta fríggjakvold lesur Chr. Matras upp »modern- uðar søgure. BÆ hug høvdu at fingist við jorð. Land okkara er lítið, og tí má hvor leigur nýtast so væl sum moguliglt. Men mær tykir, at fiskimad- urin fer nógv ovhardliga fram móti bóndunum. Latum okkum kanna eftir, hvussu líkindini eru hjá bóndunum her í Suðuroy. Lívið er nú einaferð soleiðis håltad, at ikki ber til at liva heilt fyri ultan pening. Heldur ikki bøndur kunna heilt um- vera pening. Tað vil við ødr- um orðum siga, at bøndur mega selja kjøt og mjólk, eplir og annað, id av jørdini fæst. Kjøt sleppst altfd av við, og bóndum at hava nógvan seyð. Men tíverri, lí ræður um hjá at her í Suðuroy hava fleiri lítið av seyði. Hetta kann koma av ódugnaskapi, men eisini av aðrari orsek. Av og á eru Slík ár — ræður um at fellisár, lað vila vil. ella árið eftir — keypa sleppingarlomb; men allir bøndur eiga ikki pen- ing at keypa sleppingarlomb fleiri full- skipaður aftur. Í slíkum forum fingið lagaligt lán; men neyvan ber tað til her á landi. At bøndur fyri, og tessvegna ganga ár, áðrenn hagin verður áttu bøndur at kunna ongan seyð eiga, kann eisini vera av ódugnaskapi. Tað er einki at ivast i. At bøndur ikki hava meir enn eina hålva kúgv ella neyvan lad á mørkini, er ikki á nakrari verðsins leið, tað hevur fiski- maðurin rætt í; men sannleikin er lann, at mjólkaprísurin er so lágur her í oynni, at ikki loysir seg at selja mjólk. Tá meiaríið varð stovnað á Tvør- kvígu- við í tí treysti, at nú oyri, settu bøndurnir kálvar kundu teir fáa pening fyri mjólkina ; teir vóru illa »skuffadir«, tå leir fingu tann men lága prísin, sum fæst frá meia- í okkara egna barm og siga, at vil hava alla skuldina sjálvir. »Smører man godt, saa kører man godt«, siga Danir. Høvdu vil havt valt framfåsar menn inn å løgting, so høvdu vit havt akveg um alla Suðuroy, og so alla fingið pening rutubil um gekk Tá kundu menn oynna. bæði fyri eplir og mjólk o. s. fr.; tå høvdu Suðuroyingar óivað dyrkað menn í jørðina eins væl og hinum oyunum; men nú kunna vit skjóta ven hvid eftir ødrum »herligheder«, sum menn Pind« mjólkapeningi og fáa aðrastaðni. Tað sær ræðuligt út tá jørdin liggur í mosa, og eg skilji væl, at fiskimudur er harmur, tá hann skrivar hesi orð: »Ja, syrgjuligt er at síggja, hvussu jørdin liggur í mosa, einki »smyrnateppi« er so bleyt at stíga á, tað er undir oklar fyri hvort stig í mosan, tå ein gongur eftir tí góðu bóndajorð<. Her má fáast annað skil á og samstundis má gerast úlvegur fyri, at ognarleysir menn fáa jørd til uppdyrkingar. Herum meira í næstu grein. J. H. Danbjørg. Vor Fremtid. Færøsk Uld er færøsk Guld, thi nu dommen højt sin røde Fane, og frem gennem Tiden hæver den vort Land. hejser og bærer Ung- O. M. Schultz. fé] og „En glædelig Begivenhed". havt sent teirra veljarum i Pork- iri nøkur orð um »den fore- stanende« o, s. fr., so hevði eg kunnað frætt tað samstundis. Hevdi tað nakað at frætta, so heyði Dam tað. løglingsmenn t. d. hjálpt monn- verið gott óivað latið meg vita Høvdu um at keypt skip til landid, so hevdi tad glett meg at frætta; slikt pening til. At men hevur tingið ongan tingmenn býta pening út til foroyskar jarða- siger et gammelt Ordsprog. Ja, ja, det var engang rigtigt, men det var dengang vort Land var ukultiveret. Men Fremtiden skifter efter Slægters Gang og Udviklingens Tarv for vor Slægt. Saaledes man man nu for den kommende Slægt sætte et nyt Ordsprog efter Tidens Krav og Tarv. Vor Ungdoms og Slægts Fremtid ligger i vor Fædrenes Jord, som indebærer Eksistensmuligheden, der frem gennem Tiden vil hæve vort Land. Men dette Fyri nøkrum vikum síðani skrivaði eg í hesum blaði um ymisk viðurskifti her á landi. Eg tók til hitt kenda orðatakið á Foroya løgtingi: >Sagen ud- sættes til næste Aar«. Eg nevndi teim søkum, nakrar av sum | vóru til viðgerðar á lingi, lá eg var smádrongur, og sum síðani av og á hava spokt aftur. Ég neyndi millum annað sakina um jardahvalin, og eg helt meg minnast, at henda sakin var til viðgerðar á lingi, áðrenn ver- aldarkríggið byrjaði. Eg hevði hoyrt, at henda sakin aftur var til umrødu í Men segði á sinni: >Dimmac leyp úr løgtinginum i summar. sum maðurin barkastokki, hon var ikki mjúk at sjå«, hon mundi rivid meg heilt úr skinninum; ti eg hevði vágað mær at siga, at sakir »udsættes« á tingi. Nú var jarða- hvalurin »avloystur« í summar — men ikki ókeypis, sjálvandi. >Dimma- <g spurdi tessvegna lætting« hvussu mong null, id vóru f lí peningarúgvu, skal út til jardacigar- Hetta vil harra L.-S. ikki úttala seg um; men hann tað bert fyrstu ferð til viðgerðar á tingi, og tó skrivar sum bytast arnar. sigur, at eru 25 ár, síðan sakin var Danbjørg, at sakin hevur verið »25 det útsett ár eftir ár. Aar er siden færøske henrunden eigarar, sum hava etid nærum fjórðahvonn grindahval, sum deydur er i Føroyum, tad kann ómoguligt gleða meg at frætta. Eg kundi heldur skilt tað, ífall tað var umvent, soleiðis at tey fingu peningin, sum ongan jarða- hval hava fingið. Høvdu tingmenn býtt nøkur túsund út til arbeiðsleysar fiski- menn og arbeiðsfólk, so hevði Dam óivað givið sínum parta- monnum vet Vink om den glædelige Begivenhed«; men føroyskir javnadarmenn hava ongan jarðahval etið og fáa lessvegna ongan pening aftur- L.-S. kann glaður, ti fyri frá tinginum. saklans vera sam- bands- og sjålvstyrismenn koma uppí part. Hann kann tess- vegna skriva um »den over- maade glædelige Begivenhed«. J. H. Danbjørg. Bátarnir eru er so frætt. úti, lá id veðrið Eitt sindur av fiski er ulla staðni kring Suðuroynna, mest tó sunnan- og vestanfyri, helst sunnanfyri. * # Porkerningar, ið sum kunnugt eru av bestu fiskimonnum, vóru um dagirnar illa staddir. Teir vóru sunnan Stein. Á heim- leiðini máttu teir tveita fyri borð. Lagting besluttede« at avloysa jardahvalin, og nú í år er >den glædelige Begivenhed sket«, sig- Ein båturin tveitti soleidis 10 av 17 centnarum uttanborðs. Teir hava einans opnar »in- stalleradar« bátar.