leygardagur 12. januar 1935síða 1

FRÆLSI 20 oyr. á 3. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- OCIAL. DEMOKRAT Við størri lýsingum fæst JAVNAÐUR Leygardag hin 12. januar 1935. | Fiskimadur! 3—700 króna sáttmálin er endurnýggjaður fyri 3 long ár sáttmálavegurin ber so statt ikki bøtina og batan, ið má koma, um ikki hver fiskimadur skal hjálpaleysur undir beinkin. Annað má nú roynast. Hin einasta leiðin hjá tær, fiskimanninum, nú er at knýta alla orku tína um sjálvur saman við starvsbreðrum at taka róðrið og taka tey tek, ið mugu takast. Føroya fiskimenn, Føroya skiparar, Føroya legting saman í eina kraft og um útgerðar- menninir vilja vera við sum fjórði táttur, so ongantíð betri. Fiskimaður, verð tín eyni eydnusmiður! Friður er góður. Men lað er nakað, sum eitur deyðans friður. Tað kann ikki Føroya fiskimaður hevur bundið frið við kor hevur gáað noktast, at tú, ov mikið tíni og lagnu. Tú ov lítið eftir ti, at lagna lin og kor eru treytað av lær sjálvum, líni stødu, tínum vilja, tínum evn- um og tínum fyriliti, Higartil hevur tú dúgað uppá ein annan og tå hevur haft trong kor, ið eru gjord tær trongri í hvørjum. Hetta el ein dapur sannleiki. Hvussu dapur hann er, hevur tú følt og kent á lívsins harða snerti hvort einasta ár: undirskot og trodkan og trongd frá ollum hornum. —Higartil hevur in bundið frið við hesa lagnu og hesin friður hevur verið ein deyðans friður. Bindur lú fram- vegis frið við leg sjálvan, við ú » tíni kor og lína lagnu, væntar tær eittans eitl: undirgonga! Men lívið er eittans og lí másl lú royna at bjarga 4 ikki minst tí sálarliga, ið følnar, lrælkast og doyr í ti fíggjarliga — vesældominum, ið saman um leg sum sýgur marran., Nú mást tú rassast við. Nú móli vesældómsins leinkjum, so mást lú gera uppreisn tær ikki draga teg í avgrundir. Nú kanst tú Nú Fá byrja. ikki líta á annan. mást tú lítla á teg sjálvan. Byrjað í dag heldur enn í morgin at royna lín målt og nyt títt fyrilit. Hevur tú gjørt fyrsta stigið, og tað eydnast, hev- ur tå lættari vid at stiga næsta, triðja og fjórða og víðari, til ti stendur fríur sum tín egin harri Tað er í egnum virki. málið. Steyn ikki stytri. Eitt byrjunaruppskot. Allir vera samdir um tad neyðturvu- veiðimenn lykjast al liga í at hava móðurskip uppi í Grønlandi. Allir okkara veiðimenn eiga út frá hesari ásannan at avgera við seg sjálvan: Vit, ið draga fiskin og baksast har uppi, skulu i felagsskapi sjålvir veita okkum hesi móðurskip til vega. Okkara veiðimenn standa Kom og nýt vitjunarstundina ! peningaliga — veikir. Byrjanin kann ti ikki vera stórlætin. Men um ftað ikki er meir enn eitl, so er lað ein hyrjan. Ta0 er klókt at fara hóliga fram, um tó av allari orku. BRODURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið og skrivstovuni. felagið við lí peningi, hetta lima- gjald gav, ikki kundi gera stórur skreytir, men longu unnað árið eydnaðist lað felagnum al bola munagolt um kontraktlina fyri fiskimenninar og frammå er gingid siduni. Tad endumål fel- nygid selli sær, var at vinna fiskimonnum »reinan tridung« av veiðuni, og nú er parturin 39 % ÉØI ley fyrstu árini ar- beiddu ålilismenn felagsins fyri sera smáar lønir, men leir ar- beiddu væl og felagsskapurin styrknaði í hvørjum. (I 1919 varð limagjaldid sett upp í 6 krónur, so fekk felagið meira pening og kundi lena sínum starvsmonnum betur. kísini kundi felugið nú bjóða sínum Nú fáa sakforslu, limum meira hjálp. felagslimirnir: Fria verður fría avrokning lá frá býtt, fría hjálp við fiskasølu og av og á smærri sludningar lil menn, sum eru komnir illa fyri hátt. Har- felagið nakrar á ein ella annan umframt hevur ferðir veitt pening til mál, sum fiskimonnum til eru Føroya heiðurs og sóma. Eina tíð gav | felagið út eitt blað, sum skuldi felagsskapinum ein stuð | ul, lað | tað hildið at dyrt og varð lí avtikið. | Vera hvat eisini var, men varð vera ov- Leingi | hevur verið røtt um. at felagið sjálvt skuldi byrja fiskatilvirkan, allmen avstemning var um tad, og fað varð ikki samtykt. Hildið var, sum rætt er, at fel- agið ikki átti nógmiklan pening til at | men hetta mál er ló ikki gloymt fara undir slíkt stórmál, Foroya fiskimannafelag eigir nakað av peningi. Tað evnar at sela í til eilt tílíkt endamál, einar 10000 kr. Føroya skiparafelag evnar kanska eisini 10000 — Foroya løgting må til helta mål kunna veita 100000 Vilja útgerðarmenninir eitt samarbeiði tíðin er úti fyri leirra einaræði yvir ollum vinnulívinum og fiskimonnunum seta teir uppí part Javnbjóðis við fiskimenn og skiparar við 10000 - Tilsamans hiðani 220000 Aftrat hesum kann Kongeriget Danmarks Fiskeri- bank óivað læna í hvussu er 50 pet. 110000 — Vit hava so statt 330000 beinavegin. | sjálvgivin biti, meðan har, ið Arbeitt má verða við longum | ein ikki ræður sjálvur, er hann síkti. Fiskimenn megu hava | ikki meir enn hålvur. Tad teirra egna turkihús og turki- | er betri at stedga eilt ár og | lendir. Ein lísti til at tekna | koma inn á eina holla sjåls lán ella aksiir til hetta enda- | bjargnisleið, enn at fara fram mál eigir tí nú við tað sama at | eftir fummum og loypa framar om J fara út til okkara veiðimenn, fiskarar og skiparar. Tekna vit t. d. 20 kr. at rinda í 5 år vid 5 kr. aksiir uppá um árið, kunnu allir fiskimenn Tað vil siga, um vit vera við. við oðrum orðum rokna við 3000 fiskimonnum, at okkara sjómenn fyrsta árið hava 15000 kr., annað 30.000, triðja 45.000, fjórða 60.000 og fimta 75.000 kr. Kongeriget Danmarks Fiskeri- bank lænir annaðslíkt. Fyri 150.000 kr. koma menn langt åleidis vid bygging okkara veidi- av turkihåsum. Fiskimenn og reidarar binda » frið í try ár. Tad er gott. Fiski- madurin kann so ampaleysur nýta hesi år at arbeiða í fyri at vinna longst møguligt framá sjálvbjargnisleiðina. Fyri at fylla tað skarð, ið lánið ger, og stimbra fiskimannafelagid fíggjarliga var tað ikki órímiligt, at limagjaldið hækkast til 10 kr. 3 ár, roknað 90.000 kr. Vit hetta vinnumenn. Tað gevur í við 3000 limum, loyva okkum at leggja okkara setur er mál fram fyri Minnist: seg og geva upp til skutul hjá ella noyðast at dansa efti kapitalistum kapitalisttæn arum og Gabels látupípu. P. M. Dam. J. H. Danbjørg. Til Foroya fiskimenn! Vegna tess at ein tviskinn ingur er komin í okkara felags skap og nú er vorðin somikið 5 opinberur at nakrir felagsmenn hava sett í Suðuroyar sýslu fram fyri stjórnina, at leir starv ast fyri at slíta felagið, sundur og stovna unnað felag ið skal tel eita Suðuroya Fiskimannafelag, halda vil tað vera tørvuligt al seta fram okkara áskoðan so- leiðis, al hon verður ellum Foroya fiskimonnum kunnug, og vit vita okkum ongan betri biða upp hesa grein. mála enn al bloðini taka Foroya Fiskimannafelag varð stovnað í 1911 og byrjaði við einum limagjaldi uppá 1 krónu um árið, (ad var sjálvsagt, at | með alla. Felagsmannatalid hev- ur verid vaksandi til hendan dag, og vónandi varð, at felagið á 25 áru degi sínum skuldi umfata allar foroyskar fiskimenn. Mad er í ollum felagsskapi, og lá einamest í felagsskapi, sum hevur við vinnulív og lønvidur- skifti at gera, at menn verða ymissir á máli um, hvat gagn Í leir hava haft av felagsskap- inum, men lå varur um hvussu limirnir meta seg sjálvan í samanburði við Nógvir leiðis af felagsskapin. felagsmenn mela so teir, hóast teir ikki eru lilfriðs, tó styðja felagið og hátt at fáa broytt tað, teir halda vera rangt. royna á lógligan Hetta er góður og beinur máli. Summir av teimum ið eru 6til- friðs meta erðvísi. Fáa teir ikki alt eftir sínum høvdi, rýma leir út ella royna at slíta felags- Helta er skapin. ringur og skaðiligur máti; mangir kenna vist hina meira enn 2000 ára gomlu søguna um mannin, sum hevdi leir mongu synirnar, ið ikki kundu semjast. Hann fekk harí saman- stavakippi, vóru eill stavir teimum mangir | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf. 143. Blaðið Porto. bundnir, og bað teir bróta tud, men eingin kundi bróta. So loysti hann lað sundur og fekk leimum hvønn slavin einsæri, og nú kundi allir bróta. Harvið sýndi hann teimum styrki fel- agskupsins, og teir tóku við hesi einfaltu læru og samdust. Kunn- styrki felagskapsins leikin um er avgamal og sprottin av dygg- um royndum, men ímillum manna var og eru altíð brús- hevur sum íkki vilja aktu gamlan royndan vísdóm, teim- um gongst ofta illa. Foroya Fiskimannafelag er skipað í sóknir innanfyri hverju sýslu, og sýslurnar skipa megin- felagið. Reiðarafelagið sum Fiski- mannafelagið skal ráðgera við, er ein heild. Eru ikki øll fiski- mannuafelogini í einari heild eisini, kemur lætt tvídráttur at vera, og so er felagsstyrkin vikna og lættari at bróta. Vit monnum Í mæla lí ollum fiski- Foroyum at halda seg frá leimum, ið vilja slíta hin gamla felagsskapin ella siga seg inn í ein veikari felagsskap tann, teir slunda í, tí har- enn við avsiga teir sær fyri tað fyrsta alla ta hjálp, sum hitt størra og sterkara felagið er fort at veita leimum og fyri lað annað sela teir ullan góðan og sterkan felagsskap í vanda, so at hann kann brotna með alla, og teir sjálvir eins og allir fiskimenn standa meira óhjálpn- ir, enn fleir slóðu framman- undan 1911. Tað verður av sonnum bæði ein syrgjuligur og skammiligur 25 ára hátíðar- dagur at halda. Stjórn Feroya Fiskimannafelag. Til Suðuroyar fiskimenn. So bilsin, sum eg bleiv, lá > eg læs frågreidingina, sum stjørn Foroya fiskimannafelags gav i seinastu »Dimmalætting«, havi eg sjáldan verið; ti har stendur jú í reinum orðum, at felag okkara er um at blíva sprongt, við tað at Suduroyvingar ætla sær at fara burlur úr lí og slíla allan felagsskap við okkum, ja, soleiðis fali eg tað. At slíkt veikt, er einki al hartil tað felaginum at arbeiða, tå ein heil fráfall ger felagið ivast í, og torført blivur hjå ovggj stendur ollum gg leys av felagsskapi við okkum, tå for- handlingarnar bliva vid reid- ararnar. Tí (ad er væl givið, at seg okkara, ætla sær at ordna sínar kontraktir oya Fiskimannafelag, og F. F. ikki so væl teir, ið siga út av felag egnu uttanum Før- kann væl heldur - w z