leygardagur 26. januar 1935síða 3

Hví? fyri mikudagin hin 19 —12—34, skrívar harra Kallsoy grein um tað uppskotið til nýggja jarða- lóg, sum vidtikin varð á løg- tingi í summar, men sum Jóan- Í »Fingakrossie or. 31 nes bóndi og N. Niclasen og aðrir afturhaldsmenn vóru so hart ímóti. Harra Kallsoy sigur, at hann greiddi atkvødu fyri uppskot- greiðir frá, hví hann gjørdi tað. Eg loyvi mær her at endur- inum, og hann eisini nýggja eilt brot úr grein harra Kallsoyar: >Tann parturin av Foroya fólki, sum ringastu lík- indi hevur at bjarga sær og sínum, er fiskimadurin, sum einans hevur hjallin á sjónum, sum nú er stall einans við Ís- lands og Gronlands strendir, og sum hin langa stranga vet- urin er noyddur at ganga fyri einki tess vegna tuð ikki loysir seg al flota bát heima.“ Hesi orð harra Kallsoyar eru væl søgd, og eg kann av sønnum siga, at tey eisini eru væl meint; tí eg kenni harra Kallsoy fyri sannur smámanna at vera ein vin. Hann er javnaðarmaður í odd og egg og bæði til hold og bein. Tað er tí harmuligt, at skal flokki argastu mótstoðumonnum små- hann standa i vid mannsins. Hvi? >Ei undir f, um menn siga spyrja: Hví?< sigur harra Kallsoy, og hesum hevur hann rætt í. >Nú var tað, sum vit hómaðu fyri endan á hesum brédurstridi, men nú tykist ein nýggj gøla at vera í birting, og skal hon nú aftur vara í 30 ár, so Guð náði okkum Føroyingar. Fi er undir í um menn spyrja: Hví ?« Ja, í 30 ár vurað klandrið sambandið og hevur millum sjålvstyrid: eitt meinings- og nyiítuleysi kinndur. Oll hesi ár hevur hin minni- menti verið tilsíðis settur bæði kroppsliga og andiliga. Ein hægri skúli var í land- inum; men í hann kundi eingin koma uttan tey børn og ung- lingar, hvors foreldur høvdu lummarnar fullar av pengum. Gomul fólk máttu heldur doggja í kolsvarta hungri enn tey fingu frå ti ognarleysur nakra almenna. Vildi fáa sær ganga frá Herodisi og til Pilatus og aftur til Herodis, og endin hjálp ein maður eina trød, målti hann varð sum oftast tann, at hin ognarleysi slapp av við fleiri hundrað krónur fyri uttan tíðar- larn og onga trød fekk; tí bóndin og ognarmenninir skuldu lata hagan liggja til eitt teir ella annað, sum funnu sær uppá at siga ella penta saman fyri teim hægru sum hingu á sama tráði sum kanska vóru í hondunum á teim stóru. Alt gekk friðaliga, soleingi sum hin monnunum, stórmenninir ella minnimenti, hin ognarleysi, svav sín sola blund í lí trúgv, at vóru rík- teimum. hann og hansara bern skapt til ta vildi lagnu, sum maðurin unna Men nú er orðvísi. Nú er hin ognarleysi vaknaður, nú naggar ÚR SUÐUROY - Oljuklæðifernis og seyðavask D. J. Enni. fæst hjá hann svøvnin úr lítir seg íkring og hann íkki hevur lívið, til hin, eygunum og spyr, um sama rætt til ávoxlur jarðarinnar sum ið foddur er til ríki- dømi og ognir. Nú Kallsoy og hansara líkar velja Nú er rembing komin í. mega harrarnir ímillum, annaðhvort teir vilja fylgja teim ognarleysu, ella teir vilja fylja ríkmonnunum, lí báð- um pørtum kunna fleir ikki fylgja. Omanfyri grein sína selti hr. Kallsoy hitt spyrjandi orðið: »Hvi ?« Harra Kallsoy lítir í allar ættir og undrast. Eg má tíverri siga harra Kallsoy ley tungu tíðindi, al hann skal undrast meira enn, ífall hann verður lagaður at liva nøkur ár aftrat. Vil Klassakampurin er byrjaður her liva í eini broytingartíð. á landi, Fyrr ráddi yvirklassin einsamallur og gjørdi, eins og best hóskaði fyri stårmenninar; men nú reisir hin kúgaði flokk- urin seg og krevur sín rælt. Tað var ein tíð, tå hin sterka kempan lat pinkulingarnar ganga oman á sær; men einaferð troyttaðist hon av slíkum. Tann tíðin er farin, tá hin slóra ogn- arleysa fjøldin lat sær alt bjóða av einstaklingum, ja, tíbetur, tann líðin er farin, og hon kemur aldri aftur. Ein partur av sjálvstýris- monnum hevur hug al styðja Minna mannin: meðan ein flokki fotur í spenn fmåøti. Ja, Kallsoy. Hetfa 0 år i sæð í mong år, í mong, mong hin annar partur av sama selur harra havi eg harrans ár, og tí slepti eg mær úr sjálvstýrisflokkinum, og eg havi lagt tær tey ráð at gera tað tí tú ikki heima í tí flokkinum, sum íkki fult vil mannin. Í teg ímóti = hevdingum flokksins. Tað gjørdi lað; men hevur tå lisið sama: hoyrir heilt og stydja hin minna summar mannaði tú upp og gekk sjálvslýris- at tú var rætt, um súgvina, sum vaskaði sær av einslistum, og sá hvussu rein og hampulig hon var; men hvat gjørdi hon? Tíverri, hon vendi aftur á sín skitna bás. Soleiðis gongst tað teim poli- tikarum, sum reisa seg upp og ríva seg úr flokkinum. Teir mega ikki venda aftur til sama flokkin; tf tå er alt (ad fåfongt, sum teir hava gjørt. »Tann parturin av fólki okk- ara sum ringastu líkindi hevur at bjarga sær og sínum, er fiskimaðurin, sum einans hevur hjallin á sjónum.“ Soleiðis sig- Herði flokkur hansara sagl tað sama, ur harra Kallsov. allur so kundu okkara fiskimenn havt vónir um, at Føroya góðar løgting hevði gjørt nakað munu- gott fyri teir; men tíverri, at tað eru bert einstakir tingmenn, teir ikki arbeiða lil gagns fyri fiskimenn- ganga teirra sum hugsa soleiðis, og standa heftir. Teir kunna inar, utlan teir ímóti oddamonnunum Ii egna flokki, og tað vita vit oll hvussu torført ið lað er. lingmaður gera ferðir; men tuð ger hann ikki fleiri Tað kann ein eina og tvær við javn- tað íkki ferðir. Aðraleiðis er aðarflokkinum. Har er ein einstakur maður, ið arbeiðir til gagns fyri fiskimenn og ar- heiðstólk; men har er tuð flokk- heild. arbeiðsfólk og fiskimenn fylkjast urin sum Harfyri mega um javnaðarflokkin, so mann- sterk, at vit við næsta løgtings- val fáa fleirtal á lingi. Foroya javnadarflokkur er lann einasti politiski flokkur her á landi, sum miðar ímóli, maðurin á fáa full sleip og stríð. eru at hin arbeidandi landi skal sitt Arbeidarin og sjógvi og virði fyri fiskimaður leir, sum framleiða øll virðir, allan ávoxtur, bæði á landi og sjógv; li skulu Føroya arbeiðs- fólk og fiskimenn eiga allan ágóðan allan vinningin — bæði av landi og sjógvi. Helta er mál javnaðarflokksins, og hetta er eilt vakurt og høgt mål, sum er vert al steyna fram ímóti. Harra Kallsoy spyr, hví klandrið er komið millum sjálv- stýrismenn, soleiðis, at flokk- urin er um at klovna. Men slíkt målti harra Kallsoy ikki spurt um. Ongaslaðni í heim- inum standa bondur, keyp- menn, arbeiðsmenn og fiski- menn í sama politiski flokki, og heldur ikki í Førovum kunnu allir klassar einast og savnast undir ein hall. Eina líð kann tað eydnast einum manni at gera seg til forara, og oll savn- ast um hann; men tað verður hert stokkul arin velja, annaðhvort hann vil ella tíðin er ein stund, so má for- gagna teim ognarleysu yvirklassanum. Tann nú komin í Føroyum. J. H. Danbjørg. Rættleiðing Frá okkara partamanni, harra J. P. Davidsen á Sandi havi eg fingið soljóðandi bræv: Sand, den 14.—1. 1935. Gode Ven og Partifælle ! Jeg man sige, al det gør mig ondt, at erfare, at man paa Suderø er med gaaet paa en san noverlagt Handling, som Sprængning af I. F. Da man har forlalt mig, at du er en af Mændene, der har været med til en saadan, om jeg man sige halsløs Gerning, hvad denne Splittelse egentlig er, vil jeg hermed hesteml fordre, at du som Socialdemokrat, renser dig for denne Beskyldning, hvad jeg er overbevist om, maa være let for dig, for det er selvfølge- lig at hverken du eller nogen Socialist kunde paadrage sig et saadant Ansvar overfor Fiskerne paa Sudero. Du suavel som jeg og andre er jo klar over, al dette Skridt, Fiskerne paa Su- derø har taget, vil for disse faa katastrofale Følger som man i Dag ikke fuldt ud over- skue. Jeg haaber, at du og Parti- kan fællerne der pan Øen vil gøre, hvad I kan, for at tale dem der henne til Fornuft, inden det er for sent. Da jeg skriver saadan til dig, san er det selvfølgelig fordi, at jeg uldrig kan Iiro, at du er med i Legen, dertil er du nok altfor godt inde i den faglige Bevægelses Historie. Med Hilsen J. P. Davidsen. Eg foli tað sum mína skyldu, folk sum harra Davidsen hevur hovrt, ikki eru sonn. at lata vita, at tey tidindi, Eg eri ikki limir av Føroya Fiskimannafelag og havi less- vegna ongar atstødur til at gera meg kunnugan við felagsins innanfelags viðurskifti. Eg veit, at Suðuroyar fiski- menn gjøgnum mong ár hava verið ótilfriðs við starv Fiski- mannafelagsins. Eg skal nevna nokur dømi: Um várið 1934 greiddu 1800 alkvødu foroyskir fiskimenn (streiku), meðan Men gjørdi stjórn felagsins? Tað er almanna kunnugt, at hon gekk beint tverturímóti tí, sum 1800 limir hevdu greitt atkveðu fyri. fiskimenn verkfalli 300 vóru fyri 0. Ú!. ímóli. hval Suðuroyar fingu seinusta summar o. u. 25 oyru fyri kg av fiski, meðan íslendskur varð inn- fiskur samstundis fordur til Førovar fyri 33 oyru fyri kg. | Sudurovar fiskimenn hava í langar tíðir havt í hyggju at | byggja turkihús og leggja fiska- | turkipláss. Vit her í bygdini | hava t. d. keypt 3000 m: til | fiskaturkiplåss. Vit hava biðið F. F. styðja okkum við einum 5000 lán ella sum akliir; men felagið annaðhvort sum krónum vil ikki styðja okkum. Fiskimenn leingjast eisini eftir, at F. F. skal gerast til keypslu- og sølufelag ella slovna eitt ti- líkt kunna fáast bílugari, og hósk- fyri al felag, vørurnar andi prisur kann fáast fyri fiskin. Tó at eg má åsanna, at Suðuroyar fiskimenn og aðrir hava grundir til at finnast at starvi felagsins, havi eg altíð frá, tå id horið ímóti og råltt talan hevur verið um at skilja | hesum sundur. lí bótin av liggur ikki í skildnaði, men í at rælla innan- nevndu brekum felagsins. Mær tykist, at sáningu | menninir skuldu á fundum og aðrastaðni, lá teir høvdu heví til tess, lagt fram sínar hugs- anir og barst fyri at fingið meirlutan við sær fyri eini broyting av innanfelags viður- skiflum og mannagongd. Eg eri sum fyrr sagt ikki limur í Foroya fiskimannafelag ella Suðuroyar Fiskimannafelag og havi tessvegna ikki havt høvi til at kenna, hval ið Suduroyar fiskimenn hava í ætlan, annað- vera ein við L. d. eykalimagjaldi til at arbeiða við hvort lalan er um at serskild deild av F. F. hjá Suðuroyingum fyri ødrum endamálum, enn F. F. higartil hevur gingið við til, ella at Suð- uroyar Fiskimannafelag verður heilt tó arbeidandi í semjing við tí, á leyst frá meginfelagnum sama hált sum nú skiparafelagið og F. F. gera. Men hvussu lað nú er, so má eg geva partamanni mínum hr. Davidsen rætt í, at bara tann møguligleikin, ut S. F. og F. F. ikki at draga eina línu, kann bera í ollum forum koma tær verstu fylgjur við sær, bróta fiskimanna megi og syndra fel- agskapin í síni heild og tå er fiskimadurin fokin. J. H. Danbjørg. Tíðindi. Trongisvág. Arbeidsstødgurin á Trongisvágs sleipistød. Enn stendur rimmarfast viðvíkj- andi arbeiðsstedginum á sleipi- stødni í Trongisvági. Teir stóru harrar eru hverki at hegga ella stinga hin harða hondin skal reiggja yvir arbeiðarunum. Tað síðsla, ið frættist, er, at ein hópur av aktionerum hava sentprotestskrivilsi ímóti bedings- stjórnini og kravt hin »gævuliga« høvudkampin av einum bedings- meislara avsettan vid ind sama, og arbeiðið uppafturtikid undir einum nýggjum leiðara. Men einki batar. Allar royndir at fáa stjórnina til »fornuft« seta í botn. Heldur skal Suðurlands- tårurin rúka, enn gevast skal arbeiðarunum sómdir í leirra kevjan av teirra menniskjaliga rælii Herluf B. Thomsen hevur sekt til sóknarstýrið um at fáa loyvi at gera eitt turkarí á Ísvirkisins lofti. Hann ætlar hevuðssakliga at virka fisk til marknaðin í Portugál. J. P. Davidsen fór við Tjaldrinum sum útsend- ingur fyri einar hálvtriðja hundrað fiskimenn vmsa staðni í Feroyum. Harra Davidsen, id er kendur sum ein sjáldan vilugur og eld- heitur slóðbrótari fyri krovum hins minna mansins, var tann sum loysti knúlin vid finans- plåninum við at vera faðir til uppskotið um at býta hitt sinnis- sjúka sinnissjúkrahúsprojekti við