leygardagur 2. mars 1935síða 1

dn, FRÆLSI 20 oyr, á 3. og 4. Stættarstríð. Ósemjja. „Tilrettevisning“. „Stevnuskrá læraranna, hver er hon?“ J. K. (Johan Kallsoy) skrivaði um stæltarstrfd ella klassakamp. skrivar >Tingakrossurc grein við yvirskriftini »Osemja«. »Dimma« skrivar »Tilrettevis- ning«, og »Føroyatfdindi« skriv- ar um leir tveir socialdemo- kratisku lærararnar, sum skriva í »F, S. D.«. Alt ber Í borð: álop á socialismuna i Foroyum. Vil vita altso, at øll trf tey føroysku sama javnaðarmenn kapitalistablødini hava brýnt teirra ørvar og venda oddarnar ímóti okkum. Hin kapitalistiska smæran í Feroyum hevur trý bloð: »Dimmalætting«, »Tinga- kross« og »Føroyatidindi« — ein frålika vøkur smæra, hvørs stelkur er: rotinskapur, kúgan av lí minna manninum, egin- kærleiki, heyndarhugur, makl- girnd og øll onnur eyðkennir kapitalistanna. At »Føroyatfdindi« beitir Nic- las Niclasen í Seyrvågi eflir javn- aðarmonnum, prógvar, at blaðið ætlar eingi våpn at spara. N. N. kann ikki bråkast í sjåvstyris- flokkinum. brúka Hesu Kann »Føroyatid- hann? Eg spyrji ferð ikki dvelja meira við »Føroyatidindi«; ífall blaðið framvegis ætlar at til Vágar eftir makkara, so fái eg saktans høvi indi« bara. skal eg men leita at ynskja »Føroyatidindi« til- lukku við aðru ferð. »Tilrettevisning« kallar »Dim- Niclasi — eina malætting «ta oddagrein,sum hon í or. 14 adresserar til mín. Hetta er ein neyðarslig >Tilretlevis- visning«. Hon er ein umbering og einki annað. Blaðið krýpur í eitt måsahol við nýstan og pípan — og umbering: vil hava einki sagt, vit meintu einki ilt, ikki, illur. Ía, vit skilja hví Danbjerg er so nakað soleiðis ljóðar »Dimmax« tann kallar Nøkur dømi i so máta skal eg peika á: »Ikke med et greinin, sum »Tilrettevis- ninga. eneste lille Ord er vi gaaet í Brechen for det nystartede Grønlands-Selskab. Vi har lige saa lidt gjort det modsatte overfor de Planer, Socialdemo- kratiet cooperative Fangst- og Eksport- »Det udeluk- kende Udsigterne for et færøsk Samfund i Systemkrigens Tegn, nærer om Dannelse af selskaber«, var der interessede os i den paa- gældende Forbindelse«. Nakað soleiðis skrivar »Dimma« nú. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT JAVNADUR Lysingaprisur fyri petitreglu: síðu. avsláttur í prísinum. 30 oyr. á forsíðuni, Við størri lýsingum fæst BRÓÐURSKAPUR Hon er so óskyldug sum tað | Shell, og enn meira: hetta fel- barnið, ið íkki er borið í Men aftanfyri (að heila enn heim. liggur tó eitt esilsspark til javn- aðarflokkin; tí »F. S. D.« hevur gjorl tað Grønlandstelagid. Og ólop á nýstovnaða fyri at sparkið skal raka beint og muna dygt, so framhevar »Dimma- lætling«, at Grønlandsfelagid er eilt feroyskt felag. Hon appelerar til tær tjóðskaparligu kenslurna: í Feroyingum. Hon veit, at »Hensigten helliger Midlet«. Tá »Hensiglen« er góð, kann mangt nýtast til vápn. Hvussu feroyskt hetta felagið er, lesa vit í »Tingakrossi« miðviku- dagin hin 20. februar. Har stendur, at Shell-agenturin, harra Chr. til Keypmannahavnar at gera Holm Jacobsen, er farin keypslag um hitt gitna móður- skipið. Í sama blaði sæst eisini, hví »Dimma« er so ågrytin at verja tað felagið. Eg loyvi mær at endurprenta nakað av tí, »Krossur« skrivar: »Endurnyggjan skipaflotanum verður nýstovnaða av lí føroyska brátt at kalla eitt heldur tilkomið mál á løglingi — av lí slagnum, sum tað »Sagen udsættes til Har- um, verdur sagt um: næsle Aarc. næst skrivar »Krossur« sambands- køvt hetta tydningarmikla mål, og at hvussu løgtingsins menn ferð eflir ferð hava »kortini var sum kunnugt eitt privat felag stovnað við lí enda- máli at keypa eilt »m6durskip skipið er nú keypt og kostar 0. u. 200.000 Hetta var stórverk við lít, og krónur. logið skuldi tað verið, um henda fyritøka ikki var væl fagnað av sambandinum eins og eðrum. Uttan eitt oyras úlreiðslu fyri løgtingid var tað her sloppið undan einum parti av síni skyldu, tá tað aftur í seinastu tingsetu fellti uppskotið um end- urnýggjan av okkara fiskiflota“. Í áravís hava langar greinir staðið í fiskiflota treingir til endurnyggjan, og at tikið um reiggj, og vónandi fer nú brátt at bera Helta hevur staðið so ofta í blaðnum, tað løgtingid »Dimmalætling« um okkara, hvussu hann nú hevur legtingið sær til o. 8. fr. at eingin tímir at lesa longur. Øl vita, at ger einki og kann einki gera: kassarnir eru tómir, og einki Hetta afturhaldsmenn, bæði sambands- er al koyra í teir. vita menn og sjålvstyrismenn, og ti gledast afturhaldsblødini yvir, at nakrir kapitalistar — enskir millionerar? — skulu semda eitt »måédurskip« til Grønlands við Shell-olju og ødrum »her- Løgtingid slapp frå ligheilum«. at byggja tank. Tað »besyrgdi« tankbåt i Løglingsmenn agið setti rutu runt um oyggjarnar. nýtast bert at slanda hendur í favn og hyggja at, alt gongur so frálíkt av sær sjálvum. Annadhvørt úllendskir kapila- listar ella teirra foroysku hús- kallar fáa ágóðan, lad ger okk- ara heiðruðu tingmonnum eins >móður- Shell- oljuna til tey føroysku skipini, og tand sama. Tá nú skipid« kemur at føra so hava vil fingið rosinuna i pylsuendan. Legtingið sleppur frá síni skyldu. Feroyafólk hevur einki at klaga yvir. Tey rurast so frålika væl í svøvn — alt er, so sum lað eigur al vera. Meðan »Dimmalætting« er ovfegin og gongur undir arm vid »Vinnuflokkinum«, so letist »Tingakrossur« so svinnur, eins og hann bert er ein vanligur áskoðari, sum einki slíkt Hann gott hevur Gabel gjørt, at hann hevur við verdsligt fjas at gleðist yvir, at somikið hevur fingið L.-S. at skriva á foroyskum måli; eins og Før- oyingar liva av ti, annadhvørt »Dimma.« skrivar danskt ella toroyskt!!! Ella kanska log- tingskassarnarnir fyllast av ti, at L. S. er farin at á føroyskum. Nei, Lai L.-S. og tað skriva mín góði »Dim- sum »Krossur«. mål, mu« nýta »Dimma.« kann liva av, og latum okkum halda okkum til tað, sum kann beta korini hjá Foroyingum. Lat vera við at sparka eflir teim monnum, sum heita á statin um hjálp, soleingi logtingskassarnir = eru tómir. >Men tað eru aðrir menn eisini við prinsippum, meinlík sam- bandsins í so máta, at frá Dan- mark skal oll hjálp koma, og skal fyri landsins vidurskiftir«. So- haðani ráðast og rindast leiðis skrivar >Krossurc. Al hann her roynir at sparka eftir eyðsæð undir ta javnaðarmonnum, er Hann leggur okkum skomm, at vit vilja, val frá Danmark skal oll hjálp koma«. betri, enn hanr »Krossur« veit skrivar. Hann veit, at javnað- armenn av øllum alvi hava ar- beitt fyri at fáa pening í løg tingskassarnar, soleiðis at vit Førovingar skulu kunna hjálpa okkum sjálvir, meira enn vit kunna nú; men hví liggja vit Foroyingar sum neyðardýr og noyðast at trygla náðismolar? Svarið er einans tað, at út- lendskir kapitalistar fara við tí peningi, sum legtingið av sonn- um eigur. Hetta er tað, sum vit javnaðarmenn nú í langar tíðir hava peikað á, og tí eru vit illa kendir av afturhaldsmonnunum i Føroyum, og tf leika øll try gera. legaðag hin 2. februar 185. | kapitalistablødini í eins og vóru tey 60; men harvið verður lad, Vit kunnu íkki tiga, til at okk- ara fiskimenn skulu noyðast at við velrardegi upp til Suðurlandsins fara rotnum skipum á brimbardu strendur, og vit sita hendur í hupp og lata ållend- ingar fara avstað við tí vinningi, sum okkara fiskimenn av sonn- um eiga, og við lí peningi, sum vit skuldu bygt skip fyri — stór og góð skip, sum okkara fiski- kundu menn følt seg tryggan umborð á. Tí er klandur og ósemja millum javnaðarmenn og hinar flokkarnar í Feroyum. Hr. Kallsoy sigur í »Krossi«, at javnaðarmenn øsa traðar- menn, gyllinsmenn, arbeiðsmenn og fiskimenn upp ímóti útgerðar- har fer Vit vilja, at monnum; mén hann ógviliga skeivur. útgerðarmenn skulu fáa útgerð- landshandil, fyri bíl- igari, og vit vilja, at fiskimenn, ina gjøgnum at hon skal kunna verða útgerðarmenn, fiskimannufe- logini, útgerðarfelagið, saman við logtinginum og ødrum felog- skulu um og privatmonnum eiga »m6durskipid«, fyri at út- gerðarmenn skulu kunna fáa útgerðina hóskandi prís. Vit vilja Gabel skal koma aftur at ráða í Foroyum. Vit fyri ikki, al vilja ikki, at nakrir fáir foroyskir við út- skulu vera einsamallir um alt peninga- peningamenn saman lendskum millionerum valdið í landinum. Vit vilja ikki, at alt okkara vinnulív skal nokrum koma í hendurnar á fáum monnum, sum so kunna áseta allar prísir bæði á olju, koli, salli og eðrum og eisini Vit ætla íkki móti áseta fiskaprísin. at øsa fiskimenninar upp nøkrum, men vit vilja ikki, at teir skulu koma djúpari niður í Gablalumman, enn teir longu eru komnir. »Krossur« brikslar okkum, at vit vilja, at Danir skulu ráða í Feroyum. Hann meinar, at Feroyingar skulu ráða í Feroyum, og tað meinar hr. Kallsoy eisini. Vit javnaðar- men siga: latum okkum fyrst royna at fáa arbeiðsfólk og fiskimenn sjålvbjargid, og latum okkum undan okkum sleppa Gablavaldinum, so kunna vit lá tala um at ráða okkum sjålvir. Soleingi fólkið liggur á knøunum, og logtingskassarnir tómir, ikki stundir al eru eru tala um slíkt. J. H. Danbjerg. Hvor forgaa over Aaen efter Vand — hvorfor bruge udenlandske Sæ- ber, naar De kan faa færøske, som er bedre og billigere, fra Fabriken »OKKARA" Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið + Porto, verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. Blaðið Kinalands líðandi milliónir. Í túsundum av árum hava teir fana- tisku ríku fúrstarnir og mandarin- arnír kúgað og trælkað tær få- tæku milliónirnar av arbeidarnm og bóndum, sogið tær út við skattum, rænt heimini, tikið hitt besta mannkynið til at slaktast í teim ævigu kriggjum, innlendis sum útlendis kríggjum. Tað er rumbul í Kina. Tær verstu hoyrast haðani. Men fá av teim hvítu vita greiðu á orsøkini til rumblið, orsekina til, at tað í hverjum luti í tí stóra kinverska ríkinum kókar undir lokinum. Kina er eilt hitt elsta »kultur- segur hvussu rfkid«, ið hevur staðið. Fáa og ongastaðni sum har finst klassamunur: Ein til skýggja lyftir yvirklassi av fúrstum og mandarinum við keisara á odda hava rátt ellum og átt alt. hevur Fáa og onga staðni kapilalisman sett sínar djevulsku kløur so djúpt at hjartanum og inn í fólkalikamið sum har. Keisarin hevur verið gjørdur sum hin hægsta verðs- liga og andiliga makt, órerligur og heilagur hevur hann staðið sum fólksins ypparstaprestur og og javnur við sjálvan guddóm- in. Mandarinarnir — teir lærdu - høvdu rætt til øll embæti — og fúrstarnir fingu meir og meir håls- og handarætt yvir fjøldini. Tóku, um tað var tað seinasta. Kundu teir neydam bóndur ikki betala, ja so reyk alt. Teir fríu bóndurnir vóru tiknir frá heimi, konu og børnum til hertænastu, til eilt ævigt åhaldandi strid og kríggj. Og tå ið teir komu aftur til heimið — flestir týndust burtur — tå var tað vanliga forfallið, skuldsett til teir ríku ella beinleiðis líkið av teim. gekk hundraðir, áðrenn Sjálvandi long tíð, ár- hetta »tradi- sjånarbundna« fólk, sum í keis- aranum så sin verðsliga harra og ypparstaprest fyri ta kinversku religiónina, forfedranna dyrkan, sjálvandi vardi tað ótoliliga leingi, ådrenn tað hætti sær at loypa á sínar útsúgvarar, ið júst í teicri heilagu tradisjånuni s6u sína bestu verju av ollum framíhjú- rætti. Men mark er fyri ollum. Mark var eisini fyri tolinum hjá tí kinesiska fólkinum. Hitt fgjøgn- um øldir upphópaða hatið ímóti útsúgvarunum og teirra kríggi og ødrum djevlaplågum — tað mátti bróta leyst. Og longu 300 ár fyri kristi føding hættu teir hugdjarvastu við miklum harmi at húðfleingja skilið. Men upp-