Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-03-02, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 2. mars 1935síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

A 4 7 % ' 2) Zi i i t á i Á Er NG eee Se | AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: Stiftet THORSHAVN 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 00 RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6-—7 for Ind- og Udbetalinger reistrarroyndirnar vórðu kúgaðar — og hildnar niðri við makt. Nú lykist hatid og uppreisnar- eldurin at hava so gjognumsúrgað fjøldina, at einki kann sledga henni í at kasta okið av herð- unum og knasa yvirvøldina. Teir »heilagu« og órerligu eru fólksins nú vorðnir djevlar í eygum. Ein stórur partur, 33,3 0), av øllum tí velduga Kina, hevur umstúrtað ta gomlu sam- felagsskipanina og stovnað ein sovjetlfknandi republikk. Ymsir generalar, stydjadir av japanskum og hvítum kapitalistum, ið síggja ein deyðsfára í at fólkið fær valdið, hava herjað á hetta av »proletarunum« stýrda ríkið. | Men higartil hevur álopið mis- | eydnast. Heila Kina skelvur í hali ímóti útsúgvarunum ikki minst ímóti teim hvítu, sum í seinri tíðini eru komnir uppí, Japan leggur afturat eldinum í spekulasjón til í teirri ræltu løtuni at kasta seg yvir Kina og gloypa tí og yvir- taka keisarans og mandarinanna »rollu«. Tað hevur longu gloypt ein øtiligan bita, heila Manshuriet. | Eitt yl hundraðu milliónum, eitt heyndarýl yvir | dunar nú frá teim kinversku líðandi | ártúsundar trældóm, eiti neyðar- róp móti frígering og menniskja- | ligum korum fyri allar kinverskar i | íbúgvarar. Alt er óróur, alt er ófriður — eingin veit, hvat ið morgindagurin ber. Hin veldigi er við at reisast — >hin guli vandin«, ið hitt kapitalistiska Europa netrar í svárastu eingist fyri; lyftir høvdinum og bítur frá sær. Hvussu verður tað, um lað í sínum øgiliga veldi og hati kann reisast á tetur? Tíðindi. K. F. U. M. Hjemligt Samvær Søndag: Ki. 8. Mandag: Læsestue KI. 8 Onsdag: Mindsteafdelingen Kl. 5'/2. Ungdomsafdelingen Kl. 8. Torsdag: Bibeltime Kl. 8. Fredag: Yngsleafdelingen Kl 6. Læsestue Kl. 8 Børnehaven en Søgnedag. aaben hver + i Yvir 50 Føroyingar hava teknað seg til kalvaveiði við Helderekspedisjønini. Teil verða óivað fleiri, tí teir hava higartil teknað seg nakrir hvønn dag. Skåldadur. Seinasta tirsmorgun hendi ólukka umborð á >Sjey systkin« inni á Sørvågi. Kokkurin, Sofus M. Chr. Hansen av ið fekst við login oman vvir seg og skáldaðist 8 3 g og Slæltanesi, eina grytu, fekk heilt illa um andlitid og yvir- kroppin. Boð varð í slundini sent til Miðvágs eftir lækna; men vegna stórkavan, ið lá, kundi ikki bilur koma við lækn- anum, sum tí noyddist at fara til gongu til Sorvágs. Men tá tað gekk so long líð, áðrenn tók Will. Aberdeen-trolaranum læknin kom, Ross, skipari å »Robert Stroud«, mannin um- bord og sigldi til Havnar vid honum. Sofus Hansen livur nú betri; hann hevdi ongan febir í gjár. Línubáturin, sum Rich. Thomsen, Tveroyri, hevur keypt, »Havellen«, var inni á Havnar vág hósdagin. Hann er uppá 43 neltotons. Hesnahald. Teir verða fleiri og fleiri, sum Í fara al driva høsnahald í størri stil her í Feroyum. Í Térhavn hevur ein maður soleiðis í eini tvey år havt ca. 200 høsn, og síðsta summar fekk ein annar sær nakað væl av hesnum, og hann hevur nú fingið sær fleiri smáu! klekimaskinur aftrat. Ein tridji maður hevur bygt sær hosnar hús, 20 8 alin, á trød síni, Tað tykist so slatt at vera ansur millum fólk fyri hesnahaldi, og tað verður væl ikki soleingi til egg verða millum tær verur, ið ikki Men bæði fyri hesa og nýtist at forast til landið. enn restar verur ein so mangar aðrar »statistikkur« yvir innflutning og >forbrúke. Arbeiðsmannafelagið í Klakksvík hevur keypt stórt grundstykki til fiskaturkipláss + + John Davidsen, Tórshavn, er útneyndur til lærara við kommunuskúlan í Tórshavn Tað sigst, al nógvir fiskimenn Í Suðuroy hava teknað seg inn í Føroya Fiskimannafelag og goldið lima- gjald fyri árið. „Dimmalætting“ tykist at vera eitt sindur org yvir, at urbeiðarar ella fiskimenn kunnu semjast aflur, sjålvt um tvídráttur av og á skuldi komið teirra millum. Vit segdu síðsta leygardag frá, at fiskimanna- felogini F. F. og S. F. vóru komin ásamt um, at fiskimenn, hvadani úr Foroyum leir vóru, kundu vera limir av eðrum hesum felagnum. Um ikki fiski- mannafeløgini gjørdu hesa sam- tykt, so kundu lætt ymsir trupul- leikar framkomið, tå skipini skuldu fara á Suðurlandið. Tað >Dimmalættinge mátti — sjålvt kunna sæd, sjålvt um hon plægar at vera nakað tornom í teim spurningum, sum nema við arbeiðara-organisasjónir. -—— Hon málti ið hvussu er hugsað um, at ein dráttur millum fiskimenn læti kundi ført við sær, af hennara góðu vinir, reiðararnir, kundu eisini komið at tapt pening. Annars kunnu vit lata »Dimm.« vita, at semjan millum fiskimenninar er galdandi til heystar, lá nýggjar samráðingar skulu fara fram, og oll stríðs- mál teirra skulu viðgerast. Fimleikarframsýning. Havnar fimleikarfelag hevdi sina årligu framsyning sunnu- dagin 24. febr. og var hon sera athugaverd. Tað sást sjónliga, at fimleikurin her í býnum er ikki gingið aftur á hondina í sein- astuni — (verturímóli, hann er gingin nógv framå, serstakliga hvat ið vidvfkur xpresisjóng, sum jú hevur verið lad, sum hevur manglað, bæði hjá damum og harrum. Frk. Sanna Johansen vann ferðasteypin fyri damur, og harri Poul Ellingsgaard vann fyri 3. ferð í rað ferðasleypin fyri mans- holdið, og fekk hann hann so leiðis í ogn, hval hann eisini ærliga hevði uppiborið Ódnin, ið baldrað hevur um oyggj- hesar seinastu dagarnar skip, ið liðug eru at gera lil, ikki enn Suðurlandið. Við Vestmannaoyggjarnar var stilli arnøl hevur volt, at fleiri eru farin á midvikudagin, vindstyrki 1 hós- dagin — men Í gjár var stormur. Torshavnar havn. Í farnu vikunu hevur vegna ódnarveður lítið fingist arbeitt á vánni og við brúgvarnar. Á Suðurlandið eru higani farin: 23. febr. vil. »Maritee«, Vedrines«, 25. »Nor- 25. kom »Bisp« eftir »Turid« og manner«, fiski. Sama dag kom Hulltrolarin »Ohm« inn við einum manni; frá nógvum teir vitstu at siga fiski á Bankanum. — Heilsan Hvat efa vit? Hví søgdu tey gomlu: Ólíka var hitt før- oyska kornið. Tí: tað varð etið við sáðum. Hitt dýra hvíta mjelið hitt virði- minsta fyri líkamið. Hetta mjølid gerst vanliga hvítt, verður bleikt við kvælievni yvirilt, klori, klor- kvælievni, benzoylsuperoxyd og tilikum iltgevandi evnum. Tað gerst drúgvt — bólgnar 40%, meir eun hitt gula mjelið — vid at tað verður blandað við evnum sum kaliumbromat og ammuniums- sulfat. Hitt hvíta mjølid er soldað frítt fyri allar sáðir — og við sáðun- um missir tað hitt virdismesta í korninum: vitaminurnar, lívevnini. Av og á hava vist flest oll av okkum hoyrt, at mjøl, id er soldad reini fyri allar sáðir, hevur lítla virði sum feði. Við at rein- ska allar sáðir úr mjølinum, taka vit frá tí allar vitaminurnar, ið læknarnir siga eru livevnini í allari fødi. ur er so statt ringur kostur, ja beinleiðis skadiligur. Ein góð húsmóðir eigur tí at vita skil á, Vitaminleysur kost- hvat fyri kostur er vitaminríkur, og hver ið er vitaminleysur. Við at vita skil á hesum og so, so langt sum gjørligt, gera matin til eftir okkara likamskravi eftir vilaminum, vildu håsmødur okk- ara bett í stórum heilsuviður- skiftini her á landi. Vil loyva okkum her at taka upp aftur nekur brot úr eini grein, sum dr. Chr. Lassen hev- ur skrivað. Hann sigur: Et andet Vitamin, der ligesom B-Vitaminet fjernes sammen med Kliddet, er K-Vi- taminet. Det findes í store Mængder í Kimolien. Dette Vitamin har stor Betydning for Seksunlorganernes Funktion og Formeringsevnen. For øvrigt et meget interessant Vitamin, der har stor Betydning for del enkelte Individ men ikke synes at være nødvendigt for Livels Bestaaen efter Vækstperiødens Ophør. Først naar man under- søger flere paa hinanden føl- gende Slægtled, viser det sig, at den er nødvendig for Slægtens Bestaaen. Det er Slægsvitami- net, naar det mangler gaar Slægten til Grunde, idet Forme- ringsevnen ophører. Hann greidir so frå ymsum vitskapligum royndum, sum vit ikki eiga pláss fyri, og endar við hesum orðum viðvíkjandi umtaluni av e-vitaminunum: Sigtningen af Melet fjerner E-Vitaminet. Jeg har fremført alt detle for at gøre det klart for Læserne, at E-Stoffer, der sammen med Kimen fuldstændig fjernes ved den stærke Sigtning af Melet, noget værdiløst eller ligegyldigt Stof, Stof, der har sin ganske bestemte og ikke er men ef viglige Opgave í vor Organisme. Der er al Grund til at bevare el saa værdifuldt Stof í Melet. Ósoldað mjøl inniheldur a-vitaminuna. Um hitt hvíta bleika mjølid skrivar hann: + Et tredje Vitamin, der findes i usigtet Mel, men ikke i Flormel, er A-Vitaminet. Det findes i sit Forstadium, Carotin, og giver Melet (forøvrigt ogsaa det sigtede) en let gullig Farve. Da man imidlertid ønsker et helt hvidt Mel, bleger man det fine Mel. Alt amerikansk Mel, der kommer ind i Landet, er kunstig bleget, og vore hjemlige for at kunne kon- hvide Mel gøre det samme, skønt det Møller man kurere med Udlandets her í Landet er forbudt. Under Blegningen forsvinder den gule (A-Vita- min) ødelægges, og vi maa ikke Farve, men Carotinet glemme, at dette Vilamin i Organismens Husholdning er et lige san værdifuldt Stof, som de andre Vitaminer, og mange For- hold, som jeg ikke skal komme nærmere ind paa, tyder paa, at vor daglige Føde er for fattig paa Vitamin. Maaske det for Mølleren, Bageren og Købman- den kan være en Fryd at se dette hvide Mel, men for den Melet skal tjene til Føde, er det et daar- Organisme, som ligt Bytte. Hertil Blegningen som oftest sker der- Melet blandes Kvælstofoverilte, Klor, Klorstof, kommer endvidere, at ved, at der i Benzoylsuperoxyd og lignende iltafgivende Stoffer, der maaske nok kan udøve en konserve- rende Virkning paa Melet over for Mider, Melorme og lignende, men næppe har nogen gavnlig Virkning paa de Mennesker, der faar disse Stoffer blandet i Føden Aaret rundt . .. En Bager bedømmer nok sit Mel efter give et let og porøst, luftfyldt Brød. Brødet for deraf at faa Evnen til at kunne Men den, der skal spise Kraft og Energi til at leve og arbejde, man naturligvis anlægge en helt anden Maalestok. Í Sehweiz og Frankrig er det siden 1930 forbudt at indføre kemisk be- handlet Mel, og heller ikke in- denfor Landets Grænser er det tilladt at behandle Melet med Kemikalier. Indsamlingen til Hvíldarheimið „Naina“ Ifølge foreløbig Opgørelse har Indsamlingen til det Hvilehjem Frøken for Kvinder, hvortil Naina Scarla Nielsen ved sin Død skænkede Grundlaget, ind- bragt ca. 21.000 Kroner. En endelig Opgørelse vil først kun- ne foretages senere, da der efter det foreliggende saavel fra Fær- øerne som fra det øvrige Kon- gerige kan forventes yderligere Indbetalinger. Dette smukke Resultat i For- bindelse med de Værdier, der i Forvejen randes over, vil gøre det muligt at opføre en ny og til Formaalet indrettet Bygning. At nævnte Beløb hidrører 9.000 |