leygardagur 9. mars 1935síða 3

eee — — = Skonnartir til Grenlandsveiðu. Arbeiðsleysir fiskimenn seta alla veiðuna í pant. Hví hjálpir legtingið og státur ikki. „Bert er bróðurleyst bak !!!“ Nú í fleiri ár hava fiskimenn gingið heima arbeiðsleysir. Teir eru íkki slopnir við nekrum skipi vegna plásstrot. Skipini eru gomul øll somul — nøkur fá nýbygd undantikin — less- vegna mega nøkur leggjast burtur nú, og nekur ifjør, nøkur fyrr og nøkur seinri. Nekur smokka til botns soleiðis Nakrir menn fylgja Ja, tað eru vil nú so von av og á. við. við, af eingin tekur tað uppá hoyrir gingið, og Tað er lagna okkara, soleingi sum tað er her á tunguna longur. Slíkt til. Soleiðis soleiðis verður at ganga. hevur skilið er, so sum landi. øske Fiskerflaade«, lað málið ? les til næsle Aar«!!! fyri kortum varð eg so illa kroyst- ur, tí eg hitti uppá at siga: »Sagen udsættes til næste Aar«, at eg nærum lovadi, at eg aldri skuldi siga hesi orðini men vanlukkutíð, tey eru ring at leggja av, tí eg havi lært tey Tey eru at lesa hvert uttanat. år — fleiri ferðir um teim blødum, sum skriva løg- lingstíðindi. Eg veil ikki, hví blødini skriva slíkt. Ja tað mega tey um. Eg skal royna at koma aftur til sakina. vóru ætlaði at skriva til Føroyar, at danskar skonnartir, um. vónir vera um at læna danskar skon- nartir til fiskiveiðu serliga við Grønland. Vit b66u ti J. P. Davidsen á Sandi fregn- ast um líkindi í so máta. Hann fór onnur erindi til Danmarkar. fekk Hann >Danmarks arnir tykjast at krevja so slóra leigu fyri hesar skonnartir, at tað má tykjast hættisligt at taka Higani úr bygdini vóru menn, ið eisini hesum tilboðum. við søkiu fiskaríbankan. bankin tók. Hann kundi hættisligar. Teir máttu tí halda av og royna at fáa sær pláss aðrastaðni. Hvussu tað gekkst, kemur ikki sakini við; men tað kundi gingið verri, og vil vita, at hópur av fiskimonnum víða hvar í Feroyum ganga heima vegna plásstrot. Vit hava frætt, at menn hava tikid við tilbodunum skonnart- um viðvíkjandi og ætla at royna Grenlandsveiðu við teim. Kanska tað kann eydnast við samráðing at fáu skonnartirnar >Fornyelse af den fær- Ja, hvar er Jú, >Sagen udsæt- Einaferð aftur; árið í Tað eg Frætt er kundu harra Riges Fiskeribanke til at jåtta tey neyð- turviligu lán bæði til útgerð og fyri leigu o. s. fr.; men reiðar- Teir vóru takksamir fyri støðuna, fiskarí- ikki gera meir og betri enn at bjóða at læna tann neyðturviliga pen- ing. Men treytirnar frá skonn-, artaeigarunum lóktist teim ov' ÍR SUDUROY til lagaligari kor. al gera. Arbeiðsleysir heima ber ikki til at ganga. Heldur vilja menn royna at fara, um so vónirnar ikki eru sum tær kundu verið, ífall løgtingid hevði gjørt skuldu sína. Allastaðni føll- um mentaðum londum — hava Men eitt er menn lógir um arbeiðsloysistudn- ing. Hevdu vit slíkar lógir í Føroyum, tykist mær, at arbeids- loysisstudningurin átti at verið hått, at vórðu leigað ella keypt og út- veittur á tann skip reidd fyri løgtingsins rokning ella við løglingsins studningi. Staturin letur nógvar milliónir árliga árs í arbeiðsloysisstudn- ing. Hvat høpi er í tí, at vit, sum eru eitt amt í rfkinum, ikki studningi. skulu eiga part í hesum Hetta er høpisleyst sum mangt annað her á landi. Feilurin er tann, at vit hava eilt konservativt legling, sum lítið ella einki — minst møgu- ligt — vil hava at gera vid tey mål, sum eru til gagns fyri hin minna mannin f Føroyum. Tad er ikki at ein fiskimadur skrivadi long tid sidan, her í blaðnum um tey trongu kor, hann og hansara kona og bern Hann liggur sjúkur, og eingin í húsinum kann vinna eilt mun, ið er millum hann og ein liva í. oyra. Hann nevndi tann danskan arbeiðsmann ella fiski- mann: meðan ein danskur maður fær góðan styrk um vikuna, tá hann er sjúkur, má ein Feroyingur liggja og síggja uppá, at kona og bern ganga svong og keld, tá ið hann er sjúkur og einki kann vinna til seg og og lógin um arbeiðsloysistudn- síni. Invalidurentulóg ing koma ikki at galda í Før- oyum, meðan afturhaldmenn hava fleirtal á Føroya legtingi. Harfyri mega nú feroyskir fiski- menn annaðhvort ganga heima í summar — og teir og teirra svølta næsta vetur — ella mega Dan- veiðuna í leir leiga skonnartir frá merk og pant fyri leigu og útgerð. Feroya Fiskimannafelag hevur tikið væl við teim fiskimonnum. Hetta er til mikl- an heiður fyri F. F. Her hevur felagið sýnt, at tað ikki tveitir ábyrgdina frá Men hvat ger Føroya løgting? Løgtings- menn vilja óivað siga, at hetta málið hevur enn ikki verið til viðgerð á løgtingi. Arbeidsleysir seta alla undir arbeidsleysu fiskimenn, sum vegna arbeids- loysi, eru noyddir at leiga dýrar skonnartir fyri ikki at liggja heima í summar, eiga at venda sær til løgtingid við um- sókn um studning. Ég ikki í, at ífall løgtingid t. d. veitir líggju krónur í studning, so staturin annaðslíkt. Vit eiga sama rætt ivist lúsund veitir til arbeiðsloysissludning sum aðrir danskir stalsborgarar; men arbeiðsloysisstudningurin er hjálp til sjálvhjálp, tað vil við eðrum Máling Tapet Linoleum TI. 81. Poul Arne Poulsen. orðum siga, at vit Feroyingar kunna einki fáa, fyrrenn leg- lingið byrjar við hesum studn- ingi; lí vit skorða á lingið og krevja, at tað ger sína skyldu: „Ger tína skyldu og krevj tín rætt“! Hetta eru loys- unarorð arbeiðsmanna í ødrum mega londum. Teir gera sína skyldu og krevja sín rætt. Føroyskir fiskimenn og arbeidsmenn gera sína skyldu; men teir fáa aldri sín rætt; tí teir krevja hann ikki, teir lata ráða í landinum, og sjálvir ganga afturhaldsmenn teir svangir og kaldir: >Bert er bróðurleyst smámannsins bak; men nú má hak«; ja, bert er hin ognarleysi vakna og krevja sín rætt. J. H. Danbjerg. Tíðindi. Kolagrevsturin á Tveroyri. Verkfrødingur saman við pro- fessara er komin at hyggja at kola- og leirlíkindunum her á Tveroyri. Teir sigast at undrast á nøgd- ina og kvalitetin. Sjálvir um- boða teir miklan pening, so tað vanliga spursmálið ímillum fólk her er: Munnu teir fara atseta pening í virki? Tað hevði hesum trongu tíðum, um kola- komið væl við í grevsturin kom í lag fyri álvara. ik Týsmorgunin 26. febr. fór hitt fyrsta skipið av Trongisvágsfirði. Tað var >Godthaab< hjá N. J. Mortensen, a/s. Arbeiði við at gera klár til siglingar gongur annars skipini yvir háls og herðar. + * * Náttúran sum konkurentur ímóti Ísvirkinum. Í ár hevur verið tílíkur kuldi, at oll Vágsskipini hava fingið ís tiknan av Vágsvatninum. Á taka tó oll skipini »kunstigan« ís. Tveroyri * * * Sigi so, at Jóannesar Paturssonar ferðir um Feroya land fyri at verja kongsjerðina móti teim ognarleysu var til einki! „ Á hesum ferðum kom hann ímóti vilja sínum at vera boð- berari um hitt bíliga danska kjøtid, ið fåtæk kunna fáa. Á fundinum á Tveroyri greiddi hann frá, hvussu hann og A. Samuelsen høvdu aftrað seg við at gera nakað fyri at fáa Føroyingum henda bfliga mat. — Helta loypti hvekk í tey treingjandi. Jóannes landstings- og Andras fólkatings- maður fingu skortfleingjuna fyri teirra stødu yvir uppskotinum hjá tí hjartagóða danska radio- maður manninum um at veita teim lreingjandi hjálp, men ferð kom í fólk at tað ljóðar frá, eru tey flestu sókn- bestilla. Sum arslýrini úli um seg eftir hesum kjøli. Sig so at bóndin ferðaðist til einkis. Skuldu ikki sóknarslýr- ini goldið honum ferðaútreiðsl- urnar? * * Jens Peter Hentze, Kvalbæ, skuldi vera besti- maður við >Hamranesic. Men mongum brestur ætlan. Sama dagin, sum hann skuldi leggja frá landi, stakk bloða, frá maganum Ístaðin fyri at sleppa út at vinna sær, konu og børnum fødi — hann sjógvurin er hjá hesum manni sum hjá flestu Foroyingum ein- asta álitið — mátti hann norður um fjørd á sjúkrahús. * * * „Kittewake“ í Vági kom inn á Tveroyri við manni, ið hevði mist nakað av spælinum á fólablaðið. Hann slapp tó við aftur aftaná, at hann hevði verið hjá lækn- anum, meðan kokkurin mátti í land vegna vatn í knænum. * æ * Kolatrot. Eftirspurningurin eftir frá kolabrotinum her seinasluni verið so slórur, at teir brotið kol í vetur, ikki hava kunna komist tað negdina. Flest firðinum koli hevur í menn, ið hava út fyri at fingið til vega neyðturvandi oll >taka< føroyskt kol. skipini her á * * * Skipini á Tveroyri og Vági eru nú tey flestu silgd ella vera klár til at sigla. Nógv hava ligið og bíðað eftir veðrið — óveðrið hevur dunað og leikað so, at tað íkki hevur verið tespuligt hjá í hvussu er teim smærru slupp- unum at loyst frá landi. * Få * Táttayrking og festulávint. Gamalt hevur verið hjá Før- oyingum at »ironisera« yvir ym- isk vidurskifti í táttum. síður er minni enn so útdeyður degum runga ymsir nýyrklir táltar, hvassir og rámandi í orðafelli, ímillum kála ungdómin og yvir ymsar løgnar atburðir. A føstulåvintini nú var frægd- ið stórt, tå ið ein nýyrktur, Hesin enn. Í hesum hin upp al ætlandi. yvir 100 erindir, táttur yvir stríðið á sleipistødni fyrstu :ferð ljóðaði á gólvi í almennari dansustovi. Nøkur orð til harra L. S. Í »Dimmalætting« nr, 15. í år leypa tygum upp eins og trellið, ið leyp år eskjuni á sinni, og ødin er eins og í nekrum nyk- brandi, ið fúkandi fer ettir loftinum við eldgosi og neista- roki bæði úr nøsini og halan- um. Tygum brigsla mær, at eg havi lopið á blaðstjóra >Dim- malættingar«, ið burtur er staddur, og tessvegna ikki kann verja seg móti álopum. Nú vita tygum væl, at eg havi ongan »fartplan« — ella ferða- ætlan — til blaðstjóran av >Dimmu<. Væl veit eg, at »Dimma.« er autoriserað vg góðkend av amtinum, og at øll, sum ætla sær á tvangsauktión, mega halda >Dimmu.<. (Í paran- tesi loyvi eg mær her at skoyta uppí, at hetta er tað, sum eigur lívið í »Dimmu« og hennara blaðstjórum bæði nr. I og nr. 2). Men fyri at koma aftur til sakina, so skal eg við tað sama siga, at eg ikki veit av, at fólk skulu »anskaffa« sær ferðaplan til blaðstjóra >Dimmalættingare, sjálvt um blaðið er autoriserað, góðkent o. s. fr. bæði av verðs- ligum og kirkjuligum autori- tetum. Í »Dimmalætting« stóð ein oddagrein við ymiskum álopum á javnaðarrersluna í Feroyum. Greinin var skrivað við ongari undirskrift, t. v. s., hon var ein blaðstjóragrein. Hver er blað- stjóri? Jú, tað lesa vit aftast í blaðnum. Har stendur: »An- svarlig Redaktør: Poul Niclasene. Hvussu eg stavadi og legði saman, so fekk eg einki annað út av ti enn (ad, at hr. Poul Niclasen stóð sum rithøvundur av nevndu grein. Harfyri kunna tygum, hr. L.S. sparka eftir mær, so mikið, sum tygum vilja, tygum sparka í leysa luft, og eg kann ikki øvunda tygum tann stutt- leikan. Av tí, at eg, sum eg her havi frágreitt, ikki av, at tað tygum, ið høvdu smeitt lygum til at vera blaðstjóri, lata fólk vita av lí, ikki seta orðið »Snigangreb« omanfyri greinir tygara, uttan so er, at lygum greinina til tygara visti vóru uttan at kunna tygum adressera sjálvs. Hvat ið viðvíkur »at bruge en farlig Kæve« og »at albue sig frem til en offentlig Position«, sigi eg lygum takk í líka mála, ella á góðum foroyskum máli: >Takk, og lygum á sama hátta! At harra Poul Niclasen wer ammet op af Rigmænd«, havi eg ikki talað ella skrivað eitt orð um. Har má eg biðja tygum gera so væl at lesa um aftur. Eg fari at enda við einum spurningi til tygara, hr. L. $.: Hvor hevur lært tygum at siga, at fólk hevur »Kæve«? Er tað síður sambandsmanna at nýta slík orð? Eg spyrji bara. J. H. Danbjerg. EÐ z =