leygardagur 6. apríl 1935síða 1

FRÆLSI FØROYA SOCIAL. DEMOKRAT JAVNADUR BRODURSKAPUR Nr. 14. 20 oyr. á 3. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: síðu. avsláttur í prísinum. Taið sorgin bankar á dyrnar! 30 oyr. å å forsiduni, Vid størri lysingum fæst | — Ol neyðin er Í helunum, tí — ja hví? Hetta stóra hví krevur sítt svar av samfelaginum og teimum, ið ráða fyri borgum her á landi. tí Í hesum máli ber ikki til at vera tigandi áskoðari og skjóta ábyrgdina frá sær, tí her er talan um at hjálpa teim mest hjálpaleysu. Har, dyrnar, ið sjúkan viljar inn um fylgir ikki bert ótlin og hin tunga sorgin, men trongdin og fálækradómurin eru sum fylgissveinar eisini. og ið rakast av sóttar- tað og Hvussu oflast vissir Er forsyrgjarin, tað faðirin húsbóndin, nevanum, verður eins hver vón brestur. lívið hvaðani pengarnir bjargast, til koma, tá ið skal rentu skulu og avdrålt hann, ið alt forsyrgjaraslarvi hekk á, fellur frá? Ikki bert tað, at hann fellur frá, men hann fellur til byrði fyri ley, ið hann hevur ábyrgdina fyri at veita fødi til. Sjúkrakassarnir eru ein stór hjálp fyri tey, ið eru komin í teir, áðrenn sjúkan rakar. Læknahjálp og medisin rinda Men tað soleiðis, at teir fyri mesta partin. ofta trong kor og fálækradómur hava trodkad sjåkrakassanum ikki sjúkrakassagjaldið. haft rætt kommununa, er ftessverri forsyrgjarin úl úr less vegna, al haft Hann hevur hann hevur fyri væl til at venda sær til og rætt at rinda sjúkrakassagjaldið, Men at kommununa er hon hevur um hon kann og vil. til eingin lætt gongd hjå Føroying- um. venda sær Vanliga verður hann tí heldur strokin, enn hann heitur á kommununa. Og undir sjúk- uni kann ein ikki koma í sjúkra- kassa. Okkum tørvar ikki at nýta nógv orð fyri at gera lað greitt, at einki av ollum heimunum, ið hava mist teirra forsyrgjara, er illa tað, har ið pápin og húsbóndin er deyður so stalt sum út á såtlarsong aftaná eina oft ani áralanga sóttarlegu. Og hvat ger samfelagið fyri at hjálpa hesum neyðar heimi? Einki, Hjálpikassin, soleingi påpin anir! vil onkur siga. Í hann? Kom- Men kann munurnar hvat orka einki — og tað kalla alla fara til hjálpikassan fyri at slíta nokur eru tær ið rinda at hjålpikassahjålpina. At oyru — tað verður vanliga ein- nøkur ans oyru less vegna, at kommunukassarnir eru tómir enn nakar likam- Nei, einki at — er Verri ligur torturur. hjálpin er rokna við. uttan og er tann privala hjálpin? Hugsa Og so er einki privat- náði og miskunn — hvussu tær at líla á hana, og tú fært eina føling av, hvat ið hon hevur at lýða! Og tá ið á sóltarsongini - pápin, — úttærdur er farin undir mold — ikki eillt oyra í trygg- ing til mammuna og børnini ið eftiri sila. Eftirsitandi aftaná sjólætnar ella deyðar við annað ólukkutilfelli fáa í trygg- 5000 kr. Tað er leimum ein tørvandi um ikki born og einkjur ngarpeningi um kær men góð hjálp. Mong húsum Men tað einkja einkjan hevur bjargað sínum við hesum peningi. hvussu øvugt og rangt er ikki, at hon, ið verður við fullum húsum av børnum aflaná mannin, ið doyði á sótt- arsong frá einum undir sjúk- dóminum úlarmaðum heimi, ikki fær eill einasta tryggingar- oyra f teirri fíggjarligu neyðuni. Tó er tað eitt nú fyrr, sindur frægari tað, at nú fær einkjubarnapeningin, ið enn við hon væl er at bjarga einum á húsagang komnum heimi. Her er ein neyð, sum róp- ar til himmalin eftir hjálp. Her er eitt samfelagsbrek, sum má betast, og sum teir, ið ábygdina hava, ikki kunna forsvara at skjóta frá sær og lata eyguni aftur fyri. . | so | sum | arbeilt í | bygd síni. hjálpikassa- | foddur 7. | indaritum á ein lítil hjálp, men einki | Leygardag hin 6. apríl 1935. Teir, ið eru komnir til ráðið i Noregi. Nygaardsvold, Johan forselisráðharri, er arbeiðsmaður frá Hommelvfk í Trondalagnum, føddur 6. september 1879 og er statt 36 ár. Hann arbeiddi vanligur arbeiðsmuður í træsmiði, múrsteinsgerð og land- brúki frá 1891 til 1901. arbeiddi hann til Ameriku og har við jarnbreytaleggingar og annað til 1908. Tað árið kom hann heimaftur, træsmíði í foðingar- Hann var fyrst valdur í sókn- arstyrid 1913 og var less for- maður. I 1915 varð hann valdur á ting og hevur sitið har síðani. Í árinum 1928 var hann kosin til formann í evri deild og var land- teirri búnaðarráðharri í fyrstu ríkisstjórn arbeiðaraflokksins í Noregi, tá ið Hornsrud var for- setisráðharri. Nygaardsvold hevur verið í stjórn norska javnaðarflokksins | síðani 1923 og formaður flokks- 1932. verður sins á tingi síðani Nygaardsvold mettur fyri at vera ein hin dúguligasti og fæst við stjórnarmál í Noregi. Halvdan ráðharri, orðsnildasti maður, ið nú Koht, uttanríks- phil., er professari dr. 1873 í juli Tromsø, og er hann so statt 62 år. Hann hevur verid professari í søgu vid háskúlan í Oslo í 25 år ella frå 1910. Hann er ein hin frægasti Noregi hevur givið út ein hóp av vís- vísindarmaður í og Á norskum, enskum og lýskum. Hann hevur fingið dygga og fyri = vísindaslarv viðurkenning sítt. góða hevur verið forseli visindafel- agsins í Noregi og hevur verið forseti alheimsfelagsins fyri søgu- frødi, 1926. við síðani tað varð stovnað í Hann er heiðursdoklari háskúlan í Cambrigde og heiðurslimur í hópum av vís- indafelogum víða um heimin. Alfred málaráðharri er Madsen, handils- 17 ára gamalur. Noregi, Bandaríkjunum 1904—1914, blaðstjóri arbeidarablødum frá Hann var prentari í Kanada, og Í Týsklandi á ymsum 1914, skrivari Landsringfelags arbeiðsmanna 1920—31 og skat- meistari tess og varaformaður frá 1931—34. málaráðharri (socialministari) í Hann var felags- ríkisstjórnini, ið Hornsrud selti í 1928, nakrar sum lessverri sat einans bankrådi sitið mánaðar. Í Noregsbanka hevur hann síðani 1929, og hevur síðani So fór | Hann | Kostar kr. 1, 50 fjóðringsárið og skrivstovuni verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstoðum Telf. 7 or to. Blaðið 143. milljónur „vernapligtug“ Týsklandi. Hin enski uttanríksráðharrin John Simon kemur aftur sum av torvheiðum frå samráðingini við Hitler. Vónurnar um at fáa Hitlers Týskland aftur í fólkanna sambandið tykjast allar at vera brostnar. Glúpurin tykist at snerra fastari og fastari um Tyskland. Rusland, ltaliu, Frakland og England og onnur lond leita nú á fund hvørt við annað fyri at leggja ein slagplán móti kriggsørsku Hitlers. Hin enski uttanrfksministarin | John Simon hevur nú Tysklandi fyri at tala við Hitler | fáa millum londini, ið kundi tryggja um at eina veraldarfriðin. Hitler stinga, var hvorki at hogga ella frá. Og nú nøtrar ell verðin í spenn- sum tíðindi ganga ingi um, hvat id Rusland, Italiu, skipan í lag verið í | Men einki bætti. | | | Frakland og England, hesar fýra stóru maktirnar, munu fara at taka til ráða móti lí krígsgalna Týskalandi — at Hit- | ler og hansara harkalið vilja kriggj er tað eingin, ið ivast í. Hann sigist at kunna manna 10 millionur, um krígg skuldi komið í dag! Adolf Indrebø, málaráðharri er i 1884. við landbúnaðarskúlan fíggjar- 51 ára gamalur, Hann var 1907. Í býarstjórnini í Oslo hevur hann foddur sitið síðan 1917 og var forseti hennara 1929—31, hevur sitið í ørgrynnu av nevndum og av- eilt risaarbeiði bæði fyri by og land. Fr. harri er 57 rikað Monsen, landvarnaráð- ár og foddur í 1878. Hann hevur verið lærari við hópin av skúlum og ritsstjóri á blaðnum »Demokraten« í 1913—16. I Hamars hevur hann sitið síðani 1922 Hamar býarstjórn og varð landvarnarráð- harri í Hornsruds minislerinum. K. 0. P. málaráðharri, er Bergsvik, felags- 16 ára gamalur. fyri Hørda- Sitt Hann er lingmaður fylki, viðgitin fyri ídna slary fyri teim socialu málum. Niels Hjelmtveit, kirkju- málaráðharri, er 42 ára gamalur. Hann varð fyrstu ferð valdur á 1925, sitid í býar- ting í hevur stjórnini síðani 1920. Tryggvi Lie, dómsmála- ráðharri, er 39 ára gamalur. Hann var í 1919 skrivari javn- aðarflokksins og lógfreðiligu ráðgevari ringfelags arbeiðar anna síðani 1922, og hevur hann sitið í stjórn javnaðar- flokksins síðani 1926. Hann hevur skriva bók um tað so- nevndu tuklhúslógina og stríðið um hana. Hans Ystgaard, land. búnaðarráðharri, er bóndi. lærari | kirkjusøgan sigir Katólska kirkjan. | Tileinkad UPPLÝSING ELLA PÁ- KUNNU í seinasta „F. S.-D.'. av leiðandi fólki í tey í Tað krevst samfelaginum, at sín- um upplýsningsarbeiði eru kunn- ug sum tey virka f og skriva um. Aldri mega tey og villleiðandi í síni tænastu. teim málum, hava lá incita- At inci- fólk ímóti sum ikki er eftir hugs- mentir tera minni mentadi onkrum, un teirra leidandu, antin tad so í sær sjålvum er gott ella ónt, rætt ella rangt, so súpa tey leið- andu og fylgisneyt teirra tað fyrr ella seinri aftur í seg á mangar ferðir verri háttar — hvat kom- líða, fyri ikki at tala um, andi ættarlið mega um órættvísi sigrar. Síðani reformatiónina (gjørdi hon menniskjuni betri?) hava protestantar allar tíðir háða og hesa 1935 hevir spotlað katólsku kirkjuna, kirkju, sum enn í somu læru óbroytta frá Jesusar uttan at blunda dog kanna henni allar lastir — vilj- Im, og indi ella óviljandi í gáloysi ella tó at mólsatta. fákunnu), hitt Og so vita teir samtíða, villeysi (helst hvussu reformatorarnir Mortan Kalvin og aðrir broyttu mikið Luther, Kristin-trúnni, hvussu hesir báðir komu í stríð hver við annan um trúnna (serliga altarissakra- mentið). Og fylgjurnar blivu sektir og meinigheitir í hópatali — hver í stríði við aðra, so at fákunn fólk hava svárt við at «4