leygardagur 20. apríl 1935síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
———————
Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni,
20 oyr, á 3. og 4. síðu. Við storri lísingum fæst
avsláttur í prísinum.
-| Hin stóra umleggingin.
Suðurlandið
og
skipafloti okkara.
Nr. 16.
I hesum blaði eins og í ollum | less vegna einki pláss hevur
føroyskum bloðum hevur verið verið fyri teim.
drigin fram hin stóri samfelags- | Fólkið veksur, og skipini
fårin, ið liggur í, at okkara fisk- | fækkast, so næsta år, um ikki
arum tróta skip. I år, vita vit, | ein bráddlig vend hendir, verða
liggja mungir fiskarar heima, | fleiri at liggja heima. Tað er givið.
Endurnýggjan og ekjan av fiskiflota okkara
er so statt, id hvussu so víkur | árin. Hin næsti spurningurin
og vendir, hovuðsspurning- | er:
Hvussu skal hann endurnýggjast?
Snørid dugir ikki longur. | borið illa til hjá teim, um fiski-
Óveðrið hevur verið herviligt | líkindini hava verið góð. Fisk-
í vár. Tað eigur sjálvandi hovuðs- | urin hevur ikki tíkið snørid
allar línurnar, ið hava
al
er lí
ímillum
haft
skylduna fyri lað heilt ússaliga
fisk á húki
Millum
framkomin
úrslit, sum higartil er vorðið á hvorjum
Men
Vil frætla frá teim, ið eru
Suðurlandinum. ikki bara | kalla. fiskimenn
lað. tann spurningur:
heimkomnir, at:lað eisini hevur
Er Suðurlandið liðugt fyri snerisfiskiskapin?
Duga sluppurnar ikki longur, ella kunnu tær
nýtast til línubrúk?
Allir menn tykjast at vera á | verið vælbetri hjá fiskimanninum,
einum máli um, at tann nú- | enn tað er. Sudurlandstårurin
verandi veidihåltur við sneri | hevur peningaliga sæð verið
ikki er kappingarforur, ja er | hóast hann sanniliga ikki er
beinleiðis ikki brúkandi ímillum | nakað til at reypa av — so
aðrar fiskiháltir. Vit vita, hvussu | nógv lann frægasta tíðin, at:allir
vorðið er í Føroyum? Trolar-
fylla
ovddripid fyri snorinum.
hava kappast um ul sleppa við
á Suðurlandið
fára, ið lúrir har í teim mongu
arnir seg, meðan (nd er tross lann mikla
A Suðurlandinum hevurgingist | skipum og í teirri ringu ársins
so tolulign higartil við at fáa | líð við harðveðri og ódnarsjógvi.
fisk við snøri. Tað hevur bara | Men nú tykist ein vend at vera
bert tað, at ikki allir fiskimenn
blivid ovlítið burtur úr til fiski- | komin í hesi viðurskifti.
mannin. Korlini er at siga, at
ífall hinir mánaðarnir góvu so | fáa pláss við skipum til Suður-
frætt uppá seg í peningi, sum | landið. Nei, tað er annað, sum
eftir tíðini higartil hevur vunnist | ger tað so vónleyst, og tað er:
á Suðurlandinum, hevði (ad
at snerisfiskiskapur ikki tykist at bata longur har uppi.
Tað tykist, sum at tað á Suðurlandinum er eins
vorðið fyri snørinum millum línurnar og tað er á
vårgrunnunum við Føroyar, tá ið menn tekja alt
havið yvir við línu: Snerið drepur tá ikki livandi.
Íslandshav er stórt, vilja menn
siga.
royna aðrasleðs, har menn ikki
ið kann fánst aðrastaðni. Menn
Skipini kunnu fara at | eru tí meiri nú enn á nøkrum
sinni greiðir yvir, at bæði hin
lítla ið
sjålvt í bestu líkindum
royna við línu. Ja, um fiskur fortjenasta, snorið
var allastaðni, var gaman í. Men — kann
so er lessverri ikki. Táiðsluppur | geva sínum manni, og nd, ut
lítið
longur við lí, ger, at øll driftin
okkara megu rýma avteim bestu og einki fiski fæst
av
leiðunum, verður ofla tunnligt,
JAVNAÐUR
FR RON AG
Leygardeg hin 20. apríl 1935.
má umleggjast, ífall ikki hungur
skal ovda Føroyar
Linudrift sýnast flestir at halla
Gl. Trolarar siga aðrir. Men
annaðhvert tað nú verður trol
ella lína, kunnu vit vera víssir
í, at umleggingin verður svår
at koma ígjognum. Hver fiski
háttur krevur sín særstaka kunn-
leika. Og flestir Føroyingar hava
Írol
einans kunnleika til snorið.
javnaðarmonnum ár
BRÓÐURSKAPUR
ella lína - hæði eru leim
ókunnug. So bara [nd reint fiskis
hegnisli verður ein
illur knúlur at loysa. Men hann
kann lovsast. Tann knúturin,
x .
io verri er at loysa, ér pening
urin lil at keypa forini til la
nýggju driftina Hvussu og
hvaðani skal hann fáast, lá ið
(nd tvkist al vera Omøguligt al
fáa menn at ganga tær a
Få
istu inniøkuleidir?
Og skulu íkki okkara fiskimenn sjálvir yvirtaka
tey nýggju skipini?
Kunnu okkara núverandi slupp-
til
brúkandi,
ur brúkast línubrúks ella
gerast er peninga-
spurningurin lættari. Men nakað
væl kemur tad al kosta kortini.
Flestu skipini megu óivað fåa
sterkari motor. Og línuspæl og
>
línugreiðir kosta ikki so lítið.
All í
ikki sm
alt verða nvútleiðslurnar
sjálvt um lær gomlu
aar,
sluppurnar kunnu brúkast enn
líð.
línubrúkið vvirhovur, megu nógv,
eina Verður gingið yvir lil
ein hópur, av nýggjum skipum
veitast til vega, um ikki stórur
partur av liskimonnunum skulu
koma at liggja heima. Skipini
eru, sum nú er, ov fá, og tá eru
lað millum 20 og 30 menn á
>
slórur og
hvorjum skipi. Verður lína brúkt,
sleppur ikki meir enn helvtina
so nógv av fólki við hverjum
skipi. Hertil kemur lann áður
nevnda stødugn øking av fiski-
mannaflokkinum.
Vil standa sannilíga, sum
maðurin segði, yvirfyri einum
x
»problemi«, ið torvar risakreflir
it lyfla og lovsa.
Lovsast må lad, (i í el
SJÁÍVi 11vVIO hjá ] orovingtin
treytud.
Katolikkarnir
og
Socialistarnir,
Í eini oddagrein, vit neyndu
»Upplysing ella fákunnag vístu
tað til allar líði
siður fleirra
vil á, hvussu
hevði verið makt-
miklu at halda upplysingina frå
fjøldini fyri at halda henni nidri
i VIð
Mið-
í vanmålti. Í sambandi
okkara ávísing á skilið í
europa komu vit at skoyla nøkur
orð til ta »rollu«, hin katól-
ska kirkjan ftóktist at spæla
har. Okkara orð fullu soleiðis:
Pad harmiligasta og ræduligasta
kirkjan,
tykist allíð at hava lagt felags-
er, at hin katólska,
sak vid yvirgangskropparnar il
at knúska lí minnimenla.
Hesi sakligu orð eru komin
heiðraða
okkura partamanni
N. Á, Eidesgaard rangi fyri, og
blaði
eini grein frá honum, hvar hann
hýstu vil í næstseinasta
leggur úl eflir okkum við hesi
preslaligu yvirskrift: >Katólska
kirkjan. Tileinkað Upp-
túkunnu í
S.- Da
lýsing ella
seinasta F
Vit blanda okkum ikki í træt-
una ímillum katolikkar og
protestantar um sjálva kæruna.
So alt lað, Eidesgaard skrivar
lað
um hann skrivar nógv
— lata vit fara ella yvirgeva vil
til »Kirkens Vaabendragerec.
%
Men lá ið okkara góði parta
maður hernað fyri ta
vil
ábreiðsluna um, al
gongur i
katólsku kirkjuna og beru
upp hon
allíð
funnið
al
ið
tvkist al hava verið
við liðuna á teim,
hava strembad ímóti fjóldarinnar
upplýsing og lagt felagssok við
yvirgangskropparnar, kunnu vil
Er
minni-
ikki annað enn spyrja: hann
verunliga so fákunnur í
mansins stríðssogu, ella er hann
vorðin blendaðut iv einum
hvorjum katólskum lrúboðara ?
4 H í 1
Al nugsa sær, MW Gil) soCIa-
demokratur í hesum døgum skal
kun - OS ennlia Í EINUM tona
lagi, sum hann va n
Andi autornterurinn Del
bøtuflaka fyri kotolikka
teirra s[ø0u i] so lildemokral
arnar. Ja, mangt er øvugt í hes
mikið við ti
verð. Og ikki nóg
hann ger tað í eini heilagari
indignasjón og við leirri kraflig-
astu moralprædiku til ikki bert
alla
journalistar, sum hann
okkara, men curopeiskar
hriød
brigdal
okkum at herma upp aftur.
Ein kennir lað næstan sum tað
er sjálvur påvin, ið letur síni
dómadagsorð ella bannbulu lýsa
Mín góði vinur og partamaður
Eidesgaard. Veitlst tú ikki,
at Dolfus og hansara harkulið
i]
og
slaktaðu kneklaðu social-
demokratarnar og arbeiðararnui
tel
í Eysturríki undir og í navni hins
|
|
i
|
|
| Kostar kr. 1,50 fjóðiingsárið Porto. Bladid | ,
| verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 9 ar
| f 12 . .
| og SKMIVSLOVYUMNI Iel, 145. |
»Krisliliga (kalólska) flokksins,
aliso við samtykt hinnar katólsku
kirkjunnar. Dolfus, sum í krist-
gjørdi hesa í
indómsins navn
soguni eina hina ræduligastu
skemdargerð móti socialdemo-
kralum og arheiðarum, varð so
sanniliga heldur ikki lýstur í
Rak
katólska kirkjan einans hansara
svorðið í
slíðran, vildi hon í líka so sterk-
bann av påvanum. hin
orindi, ið sigur: sting
ari indignasjón, sum tú verjir
og skammrósar påvunum, lyst
djevlum i
ikki
fyri mishrot móli socialdemokrat-
; ;
Dolfusi hansara
OU
»
hill svartasta bann, um
unum sum kirkjan átti í
rættvisisins navn al styðja, men
valdtikin klerikal-
ismuni og kapitalismuni, hevur
hafl
SO
sum hon av
sterkasta andstødu ímóti
tó fyri tað, at leir í navni
av al vera ein »kristiligur flokkur:
hava lýnt arbeiðaraklassans væn-
asta og prýðiligasta verk í soguni.
Veitsl tú ikki, mín góði vinur,
at Vatikanið í leim seinastu
árunum hevur spunnið og vist
ongatid ágrýtnari enn nú spinnur
ímillum Rom—
Nú ikki
Furkar og Arabar,
sinar
Wien.
trædrit
Madrid
tígvindarnir
eru
men kommunistar og socialistar?
Hevur tå, góði vinur onga
áning um,
hví hin upplýsti arbeiðara-
I
klassin andstødar teirri katólsku
kirkjuni so fanaliskt sum hann
l. d.
Ruslandi?
hevur gjørt í Spaniu og
Vill
lað
at kirkjan
tú lata nakran
lað er tí,
kirkja (við
haft lítið
at gera) hevur lyfi rødd
billa tær inn, al
sum
kristindém hevur hon
sina
ímóti yvirgangskroppunum fyri
)
hin minna mannin“
undrar, at tå sjálvur
tá ið
heiðurin
Okkum
kann trúgva ti, tå gevur
friðin
1918, ella tå ið tå sigur, at tveir
påvanum fyri
pavalt doyðu av sorg yvir kríggið
mikla. Er hetta ikki ein nakað
einfaldað trúgv, men ein skal
ú vera einfaltur í trúnni.
lað var lann tíð, tå id pávin
við bannbulum og oðrum hótt-
kundi friðar-
anum stýra
og
stríðsteymunum í hondum teirra
verdsligu fúrstanna. Um so var,
at hann hevði hesa veldugi
makt enn, hví forðaði hann tå
ikki ti stóra verðaldarbardag-
num? Hesin hardagi spratt jú í
einum katólskum landi.
Vil geva katólsku
kirkjuni ella teirri protestantisku
verðaldarstríðið
yvir, at hesar kirkjur aldri hava
ikki teirri
skyld fyri út
brotið næsar við kapitalismuna,
aristokratiið og yvirveldið, men
tverturímóti sitið til háborðs og
í besta vinarlagi við hesar yvir-
slættir og í mongum føri gjørt