Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-04-20, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 20. apríl 1935síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

——————— Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, 20 oyr, á 3. og 4. síðu. Við storri lísingum fæst avsláttur í prísinum. -| Hin stóra umleggingin. Suðurlandið og skipafloti okkara. Nr. 16. I hesum blaði eins og í ollum | less vegna einki pláss hevur føroyskum bloðum hevur verið verið fyri teim. drigin fram hin stóri samfelags- | Fólkið veksur, og skipini fårin, ið liggur í, at okkara fisk- | fækkast, so næsta år, um ikki arum tróta skip. I år, vita vit, | ein bráddlig vend hendir, verða liggja mungir fiskarar heima, | fleiri at liggja heima. Tað er givið. Endurnýggjan og ekjan av fiskiflota okkara er so statt, id hvussu so víkur | árin. Hin næsti spurningurin og vendir, hovuðsspurning- | er: Hvussu skal hann endurnýggjast? Snørid dugir ikki longur. | borið illa til hjá teim, um fiski- Óveðrið hevur verið herviligt | líkindini hava verið góð. Fisk- í vár. Tað eigur sjálvandi hovuðs- | urin hevur ikki tíkið snørid allar línurnar, ið hava al er lí ímillum haft skylduna fyri lað heilt ússaliga fisk á húki Millum framkomin úrslit, sum higartil er vorðið á hvorjum Men Vil frætla frá teim, ið eru Suðurlandinum. ikki bara | kalla. fiskimenn lað. tann spurningur: heimkomnir, at:lað eisini hevur Er Suðurlandið liðugt fyri snerisfiskiskapin? Duga sluppurnar ikki longur, ella kunnu tær nýtast til línubrúk? Allir menn tykjast at vera á | verið vælbetri hjá fiskimanninum, einum máli um, at tann nú- | enn tað er. Sudurlandstårurin verandi veidihåltur við sneri | hevur peningaliga sæð verið ikki er kappingarforur, ja er | hóast hann sanniliga ikki er beinleiðis ikki brúkandi ímillum | nakað til at reypa av — so aðrar fiskiháltir. Vit vita, hvussu | nógv lann frægasta tíðin, at:allir vorðið er í Føroyum? Trolar- fylla ovddripid fyri snorinum. hava kappast um ul sleppa við á Suðurlandið fára, ið lúrir har í teim mongu arnir seg, meðan (nd er tross lann mikla A Suðurlandinum hevurgingist | skipum og í teirri ringu ársins so tolulign higartil við at fáa | líð við harðveðri og ódnarsjógvi. fisk við snøri. Tað hevur bara | Men nú tykist ein vend at vera bert tað, at ikki allir fiskimenn blivid ovlítið burtur úr til fiski- | komin í hesi viðurskifti. mannin. Korlini er at siga, at ífall hinir mánaðarnir góvu so | fáa pláss við skipum til Suður- frætt uppá seg í peningi, sum | landið. Nei, tað er annað, sum eftir tíðini higartil hevur vunnist | ger tað so vónleyst, og tað er: á Suðurlandinum, hevði (ad at snerisfiskiskapur ikki tykist at bata longur har uppi. Tað tykist, sum at tað á Suðurlandinum er eins vorðið fyri snørinum millum línurnar og tað er á vårgrunnunum við Føroyar, tá ið menn tekja alt havið yvir við línu: Snerið drepur tá ikki livandi. Íslandshav er stórt, vilja menn siga. royna aðrasleðs, har menn ikki ið kann fánst aðrastaðni. Menn Skipini kunnu fara at | eru tí meiri nú enn á nøkrum sinni greiðir yvir, at bæði hin lítla ið sjålvt í bestu líkindum royna við línu. Ja, um fiskur fortjenasta, snorið var allastaðni, var gaman í. Men — kann so er lessverri ikki. Táiðsluppur | geva sínum manni, og nd, ut lítið longur við lí, ger, at øll driftin okkara megu rýma avteim bestu og einki fiski fæst av leiðunum, verður ofla tunnligt, JAVNAÐUR FR RON AG Leygardeg hin 20. apríl 1935. má umleggjast, ífall ikki hungur skal ovda Føroyar Linudrift sýnast flestir at halla Gl. Trolarar siga aðrir. Men annaðhvert tað nú verður trol ella lína, kunnu vit vera víssir í, at umleggingin verður svår at koma ígjognum. Hver fiski háttur krevur sín særstaka kunn- leika. Og flestir Føroyingar hava Írol einans kunnleika til snorið. javnaðarmonnum ár BRÓÐURSKAPUR ella lína - hæði eru leim ókunnug. So bara [nd reint fiskis hegnisli verður ein illur knúlur at loysa. Men hann kann lovsast. Tann knúturin, x . io verri er at loysa, ér pening urin lil at keypa forini til la nýggju driftina Hvussu og hvaðani skal hann fáast, lá ið (nd tvkist al vera Omøguligt al fáa menn at ganga tær a Få istu inniøkuleidir? Og skulu íkki okkara fiskimenn sjálvir yvirtaka tey nýggju skipini? Kunnu okkara núverandi slupp- til brúkandi, ur brúkast línubrúks ella gerast er peninga- spurningurin lættari. Men nakað væl kemur tad al kosta kortini. Flestu skipini megu óivað fåa sterkari motor. Og línuspæl og > línugreiðir kosta ikki so lítið. All í ikki sm alt verða nvútleiðslurnar sjálvt um lær gomlu aar, sluppurnar kunnu brúkast enn líð. línubrúkið vvirhovur, megu nógv, eina Verður gingið yvir lil ein hópur, av nýggjum skipum veitast til vega, um ikki stórur partur av liskimonnunum skulu koma at liggja heima. Skipini eru, sum nú er, ov fá, og tá eru lað millum 20 og 30 menn á > slórur og hvorjum skipi. Verður lína brúkt, sleppur ikki meir enn helvtina so nógv av fólki við hverjum skipi. Hertil kemur lann áður nevnda stødugn øking av fiski- mannaflokkinum. Vil standa sannilíga, sum maðurin segði, yvirfyri einum x »problemi«, ið torvar risakreflir it lyfla og lovsa. Lovsast må lad, (i í el SJÁÍVi 11vVIO hjá ] orovingtin treytud. Katolikkarnir og Socialistarnir, Í eini oddagrein, vit neyndu »Upplysing ella fákunnag vístu tað til allar líði siður fleirra vil á, hvussu hevði verið makt- miklu at halda upplysingina frå fjøldini fyri at halda henni nidri i VIð Mið- í vanmålti. Í sambandi okkara ávísing á skilið í europa komu vit at skoyla nøkur orð til ta »rollu«, hin katól- ska kirkjan ftóktist at spæla har. Okkara orð fullu soleiðis: Pad harmiligasta og ræduligasta kirkjan, tykist allíð at hava lagt felags- er, at hin katólska, sak vid yvirgangskropparnar il at knúska lí minnimenla. Hesi sakligu orð eru komin heiðraða okkura partamanni N. Á, Eidesgaard rangi fyri, og blaði eini grein frá honum, hvar hann hýstu vil í næstseinasta leggur úl eflir okkum við hesi preslaligu yvirskrift: >Katólska kirkjan. Tileinkað Upp- túkunnu í S.- Da lýsing ella seinasta F Vit blanda okkum ikki í træt- una ímillum katolikkar og protestantar um sjálva kæruna. So alt lað, Eidesgaard skrivar lað um hann skrivar nógv — lata vit fara ella yvirgeva vil til »Kirkens Vaabendragerec. % Men lá ið okkara góði parta maður hernað fyri ta vil ábreiðsluna um, al gongur i katólsku kirkjuna og beru upp hon allíð funnið al ið tvkist al hava verið við liðuna á teim, hava strembad ímóti fjóldarinnar upplýsing og lagt felagssok við yvirgangskropparnar, kunnu vil Er minni- ikki annað enn spyrja: hann verunliga so fákunnur í mansins stríðssogu, ella er hann vorðin blendaðut iv einum hvorjum katólskum lrúboðara ? 4 H í 1 Al nugsa sær, MW Gil) soCIa- demokratur í hesum døgum skal kun - OS ennlia Í EINUM tona lagi, sum hann va n Andi autornterurinn Del bøtuflaka fyri kotolikka teirra s[ø0u i] so lildemokral arnar. Ja, mangt er øvugt í hes mikið við ti verð. Og ikki nóg hann ger tað í eini heilagari indignasjón og við leirri kraflig- astu moralprædiku til ikki bert alla journalistar, sum hann okkara, men curopeiskar hriød brigdal okkum at herma upp aftur. Ein kennir lað næstan sum tað er sjálvur påvin, ið letur síni dómadagsorð ella bannbulu lýsa Mín góði vinur og partamaður Eidesgaard. Veitlst tú ikki, at Dolfus og hansara harkulið i] og slaktaðu kneklaðu social- demokratarnar og arbeiðararnui tel í Eysturríki undir og í navni hins | | i | | | Kostar kr. 1,50 fjóðiingsárið Porto. Bladid | , | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 9 ar | f 12 . . | og SKMIVSLOVYUMNI Iel, 145. | »Krisliliga (kalólska) flokksins, aliso við samtykt hinnar katólsku kirkjunnar. Dolfus, sum í krist- gjørdi hesa í indómsins navn soguni eina hina ræduligastu skemdargerð móti socialdemo- kralum og arheiðarum, varð so sanniliga heldur ikki lýstur í Rak katólska kirkjan einans hansara svorðið í slíðran, vildi hon í líka so sterk- bann av påvanum. hin orindi, ið sigur: sting ari indignasjón, sum tú verjir og skammrósar påvunum, lyst djevlum i ikki fyri mishrot móli socialdemokrat- ; ; Dolfusi hansara OU » hill svartasta bann, um unum sum kirkjan átti í rættvisisins navn al styðja, men valdtikin klerikal- ismuni og kapitalismuni, hevur hafl SO sum hon av sterkasta andstødu ímóti tó fyri tað, at leir í navni av al vera ein »kristiligur flokkur: hava lýnt arbeiðaraklassans væn- asta og prýðiligasta verk í soguni. Veitsl tú ikki, mín góði vinur, at Vatikanið í leim seinastu árunum hevur spunnið og vist ongatid ágrýtnari enn nú spinnur ímillum Rom— Nú ikki Furkar og Arabar, sinar Wien. trædrit Madrid tígvindarnir eru men kommunistar og socialistar? Hevur tå, góði vinur onga áning um, hví hin upplýsti arbeiðara- I klassin andstødar teirri katólsku kirkjuni so fanaliskt sum hann l. d. Ruslandi? hevur gjørt í Spaniu og Vill lað at kirkjan tú lata nakran lað er tí, kirkja (við haft lítið at gera) hevur lyfi rødd billa tær inn, al sum kristindém hevur hon sina ímóti yvirgangskroppunum fyri ) hin minna mannin“ undrar, at tå sjálvur tá ið heiðurin Okkum kann trúgva ti, tå gevur friðin 1918, ella tå ið tå sigur, at tveir påvanum fyri pavalt doyðu av sorg yvir kríggið mikla. Er hetta ikki ein nakað einfaldað trúgv, men ein skal ú vera einfaltur í trúnni. lað var lann tíð, tå id pávin við bannbulum og oðrum hótt- kundi friðar- anum stýra og stríðsteymunum í hondum teirra verdsligu fúrstanna. Um so var, at hann hevði hesa veldugi makt enn, hví forðaði hann tå ikki ti stóra verðaldarbardag- num? Hesin hardagi spratt jú í einum katólskum landi. Vil geva katólsku kirkjuni ella teirri protestantisku verðaldarstríðið yvir, at hesar kirkjur aldri hava ikki teirri skyld fyri út brotið næsar við kapitalismuna, aristokratiið og yvirveldið, men tverturímóti sitið til háborðs og í besta vinarlagi við hesar yvir- slættir og í mongum føri gjørt