leygardagur 11. mai 1935síða 1

Nr. 19, | 20 oyr. á 3. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avsláttur í prísinum. "FOROYA : SOCIAL DEMOKRAT Við størri lýsingum fæst Privatkapifalisman uttan kapital eins og áraleysur bátur i kvaranum á einum strongi, ið sýgur og dregur at: undirgongan er vís, allir eru ráðleysir og lita á, at onkur skal gera okkurt til bjargingar, men eingin evnir at gera nakað. Ofta er borið fram — av okkara mólsløðumonnum sjálv- andi — at í Føroyum eru eingir kapitalistar, og at lað tessvegna > eingin lørvur er á nukrari soci- alismu her. kapitalistur er í heilt leir eru fáir — At eingin Foroyum er ikki beint, men less verri kunnu vil siga, ti eitt privatkapitalistiskt styrt land við ongum kapitali er hundrað ferðir verri statt enn eiti kapitalistiskt styrt land við nógv av privat- kapitalistum, ið evna at seta nakað í verk, ið gevur - um ofta órættvísliga lítið - fjøldimi eitt sindur av arbeiðsíortjenasíu, og sum sjálvandi er mangar ferðir betur enn hitt oyðandi arbeiðsloysið. Vit eru fáir og smáir í orðsins | lorin« stoltleiki. bókstavliga tydningi. >Gráll og smålt« er her á landi. Vit eru eftirbátar í ollum lutum, í land- brúki, sjóvinnu — og ikki minst Hetta ásanna. Ein av- mentunarliga. megu vil viðganga og sanning av hesum er ein »for- Her trytur og skorlar — skorlar uppá la sterku kraftina, ið evnir al taka tokini og loysa tær mongu torvandi uppgávurnar — og her trytur uppá »iniliativ«, »landsintiativiO« so væl sum »privalinitiativid«, og ti er her meir enn i nøkrum privatkapitalistiskt stýrdum landi við hópum av privatkapitalistum, millionerum sum milliarderum, tervur á socialismu, ið stevnir ímóti at samla tær smáu orkuleysu kreftimar til eina heildarkraft, landskraft, ið er for fyri at loysa uppgávurnar á sjógv og landi, sum einstaklingurin stendur maktarleysur yvir fyri, og hvarvið vit Feroyingar verða førir fyri at innfera eina socialt rættvisa landaskipan. Her á landi ræður ein evnaleys privatkapitalistisk skipan, ið forur okkara lítla samfelag nærri og Hella er avarligt, hill alvarligasta spurs- nærri al håsaganginum. málið, id er uppi her á landi. Allir ið hava fingið eyga á og eru fiskimenn og arbeiðarar, greiðir yvir henda vanda, henda lívsfára, megu rópa varskó til starvsbrødur sínar og eggja leim- um fram til hill stóra takið at avluka hesa evnaleysu og Orælt- ferðugu og meiningaleysu privat- kapitalistisku skipan og iunføra tå allar kreftur til eima kraftsamlandi socialismu. JAVNADUR Leygardag hin 11. mai 1935. Røda 1. maí hildin úti á Torvheyggi við mai- demonstrasjónina á Tveroyri. Heiðraðu áhoyrarar, kvinnur og menn! Latum okkum nú á hesum alheimsdegi arbeiðaranna venda hug okkara út til ulla arbeiðara- fjøldina — og vil finna túsunda allan heimin tåsundir kring leita á fund í dag við songi og hátt merkjum, undir veilrandi = reyðum fjølbroyttum felags- og flokksmerkjum — ley eggjandi og dragandi frælsismerkini ! Vit eru eilt lið í hesum stevn- andi heri. Tað er fyrsti mai. Ein feslylur, ein stríðsylur rennur ifgjøgnum blóð og æðrar av orðinum fyrsli-mai. Tað kenst eins og hin velduga fjøldin, arbeiðararnir og oll tey, ið suffa undir lívsins harða órættvísi og trælakorum, og sum í tí dagliga lívinum er spjadd í kraflleysar og hjålpaleysar ein- arar kring allan heimin, reisist upp úr ollum ættum til eina samlaða kraft, ið við eldreyðum slavum ristar á himmalin, ein deyðsdóm yvir trældómin, vesæl- dómin og Orætlvisid, ið gjøgnum oldir hava ligið sum ein ill og vond marra yvir tí minnimenta her á foldum. Tað er fyrsti mai. Og tað kenst líkasum øll hoft og fjøtrandi bond verða slitin við hesum orði, og sum hin einstaki og orkuleysi dregust av kraft, upphaldsdriftini, dregust burtur eini veldugari sjálvari úr eininginum og vanmáltinum fyri al fylkjast og samlast við tí líka- ólalda herskaranum av monnum úr ellum verðsins hornum, fylkjast og samlast til bardag og stríð fyri ti slørsta og rættvisasta máli her á foldum, ið er andalig og fíggjarlig frí- gering av arbeidarafjøldini, lí strevandi og stríðandi hópinum av menniskjum. Tað er fyrsti mai. Og eisini higar til okkara er fylkingar- og samlingarboðskap- urin komin og vinnur í hverjum sterkari røtur og størri rúm ímillum hin minnimenta, arbeið- ara- og fiskimannafjøldina. Eisini fyri Føroya arbeidara og fiski- manni er lad við at vera greitt, at hin einstaki orkar einki einsamallur, meðan samanhald, fylking og samgonga av ikki bert sínum bygdastarvsbrødrum, men av ollum, bygda-, oyggja-, lands- og alheims starvsbrødrum, orka alt, orka — sum tað stendur í sanginum — alt »lyfta tí oki, sum okkum á herðar varð lagt«, Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið BROÐURSKAPUR Porto. Blaðið | , verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum | 0. arg. og skrivstovuni orka at frígera alla arbeiðara fjøldina kring allan heimin, Og Tí soleiðis eru lað er málið. lívstreytirnar her á foldum, at so leingi sum lad eydnast teim hava stóru harrunum, ið nú maktina á foldum, at knúska og knógva arbeidarafjøldina Í Føl summum slórum verðaldar- ríkjum og porlum, kann ikki frælsis- og frígeringarsólin rísa til fullnar fyri nokrum landi. Vit hugsa okkum t. d. arbeið- ararnar í Týskalandi, Eysturríki, Italiu, Spaniu og ollum tí diktatur- stýrda partinum av Europa og arbeiðararnar í Kina og Japan verða kúgaðar at slíta og træla fyri hungurslon. Tað vil — so- leiðis sum handils- og vinnulívið landanna er bundið saman millum — gera lad lungt og næstan ógjorligt hjá arbeiðara- fjøldini í hinum londunum at rættvísa løn fyri Tað er fí lívssak, fáa fullúl sama arbeiði. — eyðsæð, at lad er ein at prolitararnir f øllum londum fylkjast vid somu rætlvísu krøv- um, móli somu málum. Tá ið tann dagur er upprisin, at hver kvinna á vinnandi maður og foldum hevur ásannuð heila, lá hevur hin minnimenti sigrað, tí tá hevur hann veldið og maktina (il at innføra eina rættvisa landaskipan, id ger tað gott og råmt og rikligt fyri øll, ti verðin er stór og rúm og av henni kann framleiðast yvirflóð til oll, um av øllum rættur og javnbjóðis meting av ellum menniskjum verða sett í hásæti av teimum, ið ráða fyri borgum. Men fjøldin kring heimin vaknað til enn er ikki oll arbeiðara- meðvísan kamp og bardag fyri rætti til oll í diktaturlondunum er hin fullum menniskju minnimentli vid vápnum rændur og kúgaður. Enn er ein stórur hópur djúpt sokkin niður í få- vilsku og bundin av autoritels- trúgv uppá leir stóru og veldugu, ið gjøgnum øldir hava rått og vakti ar- framvegis ráða. Hin beiðaraklassin kring heimin tørvar tessvegna al leggja seg so mikið sterkari og ídnari út í vekingararbeiðið. Og um hill stóra frígeringarmálið er langt burturi, eru ógvuliga nógv lek at taka til bata og umskipan av innlendis korum og vid urskiftum fyri fjøldina, sum kunnu botast og umskipast ónervað mm útverðini. Fyri tí stóra málinum, teirri fullfíggjaðu frígeringini fyri al- heims prolitarunum fylkjast vit nú her fyri fyrstu ferð fyrsta mai, fylkjast í samlag við alheims arbeiðarum, ið samtykja og ollum arbeidarastevnuna, og sum er eldhugað fyri at fremja hana, og Telf. 143 i rr EO OS TO AU Telegram Føroya Social-Demokrat'. København, d. 4. Marts 1935. Politifuldmægtig N. P. Wester- by, Aabenraa, ventes udnævnt til Politimester paa Færøerne. Han er 35 Aar. vit fylkjast f einum brennandi felagsynski um al fáa samla hin vinnandi flokkin f Føroyum, arbeidararnar og fiskimenninar, kamp til arbeidis og fyri al broyta landaskipanina og viður- skiftini her heima hjå okkum, so allir løkir smáir — vit eru tess verri fáir og smáir — renna saman til eina heildarkraft, ið evnir at loysa tær fyristandandi stóru uppgávur, og sum kemur heila landinum og harvið hvørj- um einstakum Ííbúgvara til góða, og ikki sum nú, hvar ið alt er skipað til at skúma fløtan til leir einstaku matadorarnar — ið sum oftast eru at finna uttan fyri okkara landamark — og hvar ið arbeidarafjøldin meiri og meiri trodkast út arbeiðs- loysi og tann harav fylgjandi vesældóm og sváru neyð. Síggj- tann andi teir stuðlarnar, ið núverandi samfelagsskipanin hevur sett at bera ollum uppi, ridla og mókast burtur í evna- og kraflloysi yvir fyri uppgåvuni at halda ollum uppi og í lívi, síggjandi henda deyðsfára, id er settur fyri | Oroya arbeiðarar og fiskimenn, kenna vit so mikið sterkari trongd til at fylkjast her idag til demonstrasjón ímóli, at samfelagið við keldum eygum stendur sum áskoðari til arbeids- loysi, vesældóm og undirgongu hins minna mansins. Saman við ollum teim demonstrerandi kring heimin í dag lvfía vit okkara harmarodd móti órættvísinum, ið ræður og valdar, og hevja okka rodd fyri ki num um andiligsum figgjarlig, fyri arbeiðs- mannin 9 fiskimannin, hin nnandi fHlokkin Í Førovum Tovkussak. Blødini skrivað um Povkussak. >Tingakrossur< byrj- hava aði, og hini tóku undir; men vit eru ikki komnir sakini nærri. Hin standandi spurningurin er: fáa foroyskir fiskimenn heimild at nyla Tovkussak sum heim- stad fyri útiróðri í Grenlandi í summar? GR 4 5 JE vår Ko %*; Fo ;